ਉਸ ਸਮੇਂ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਉਸ ਗਿਆਨਵਾਨ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣੇ: "ਇਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਹਨ, ਜੋ ਹੁਣ ਮੇਰੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਪਸ਼ੂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।" ਉਸਨੇ ਸੋਚਿਆ, "ਇਹ ਮੇਰੀ ਮਾਤਾ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ; ਭਾਗ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ, ਉਹ ਕੁੱਤੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਨਮੀ ਹੈ। ਮੈਂ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ? ਇਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੈ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚਦਿਆਂ, ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਰਾਤ ਭਰ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਰਿਹਾ, ਉਸਦੀ ਨੀਂਦ ਉੱਡ ਗਈ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ। ਉਸਨੇ ਸੋਚਿਆ, "ਮੈਂ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਧਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਯਤ ਹਾਂ, ਪਰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੇਰੇ ਲਈ ਭਲਾ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?" ਇਹ ਸਭ ਵਿਚਾਰ ਕੇ, ਉਹ ਰਾਤ ਨੂੰ ਮੁੜ ਨੀਂਦ ਕਰ ਗਿਆ। ਸਵੇਰ ਨੂੰ ਜਦੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਪ੍ਰਭਾਤ ਆਈ, ਉਹ ਸਾਧੂਆਂ ਦੇ ਕੋਲ ਗਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੇ ਉਸਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕਰਕੇ ਉਸਨੂੰ ਗਰਮਜੋਸ਼ੀ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ। ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ, ਤੁਸੀਂ ਕਿਉਂ ਆਏ ਹੋ?" ਇਹ ਸੁਣਕੇ, ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਆਖਿਆ, "ਅੱਜ ਮੇਰਾ ਜਨਮ ਸਫਲ ਹੋ ਗਿਆ, ਅੱਜ ਮੇਰੇ ਕਰਮ ਸਫਲ ਹੋ ਗਏ; ਅੱਜ ਮੇਰੇ ਪਿਤਰ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋ ਗਏ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਨੂੰ ਤੁਹਾਡੀ ਦੁਲਭ ਦਰਸ਼ਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ ਹੈ।" "ਜਿਵੇਂ ਆਦੇਸ਼ ਹੈ, ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਦੁਜਾਤੀਆਂ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਘਰ-ਘਰ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਭੋਜਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।" "ਜਦੋਂ ਭੋਜਨ ਹੋ ਗਿਆ, ਉਥੇ ਕੁੱਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਸਾਡੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਲਦ ਹੈ।'" "ਹੇ ਪਤੀ, ਸੁਣੋ, ਜੋ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਹਿ ਰਹੀ ਹਾਂ: ਘਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਮੈਂ ਦੁੱਧ ਵਾਲੇ ਪਾਤਰੇ ਵਿੱਚ ਜ਼ਹਿਰ ਪਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।" "ਮੈਂ ਇਹ ਦੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਚਿੰਤਾ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ; ਜਦੋਂ ਇਸ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਭੋਜਨ ਬਣੇਗਾ—" "ਤਾਂ ਇੱਥੇ ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਉਸ ਭੋਜਨ ਨੂੰ ਖਾ ਕੇ ਮਰ ਜਾਣਗੇ। ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ, ਮੈਂ, ਘਰਵਾਲੀ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ, ਉਹ ਦੁੱਧ ਆਪ ਹੀ ਪੀ ਗਿਆ।" "ਫਿਰ, ਜਦੋਂ ਘਰਵਾਲੀ ਨੇ ਇਹ ਵੇਖਿਆ, ਉਸਨੇ ਮੈਨੂੰ ਮਾਰਿਆ; ਉਸਦੇ ਹੱਥੋਂ ਜਖਮੀ ਹੋ ਕੇ, ਮੈਂ ਭਟਕਦੀ ਰਹੀ—ਮੈਂ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਦੁੱਖੀ ਹਾਂ।" ਉਸਦੇ ਦੁੱਖ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਬਲਦ ਨੇ ਕੁੱਤੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: "ਸੁਣ, ਕੁੱਤੀ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਦੁੱਖ ਦਾ ਕਾਰਣ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ।" "ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਕੁੱਤੀ, ਮੈਂ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਉਸਦੀ ਪਿਤਾ ਸੀ; ਅੱਜ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਵੱਡਾ ਭੋਜਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।" "ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਘਾਹ ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ; ਇਸ ਦੁੱਖ ਕਰਕੇ, ਮੇਰਾ ਦੁੱਖ ਹੋਰ ਵਧ ਗਿਆ।" "ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣ ਕੇ, ਮੈਂ ਰਾਤ ਨੂੰ ਨੀਂਦ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਿਆ; ਹੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਿਸ਼ੀ, ਮੇਰਾ ਮਨ ਵਿਛੋੜੇ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਿਆ।" "ਮੈਂ ਵੇਦ ਪਾਠ ਅਤੇ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹਾਂ; ਪਰ ਇਹ ਦੋਵਾਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਦੁੱਖ ਨੂੰ ਸੋਚ ਕੇ, ਮੈਂ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ। ਇਸੇ ਲਈ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਆਇਆ ਹਾਂ—ਮੇਰਾ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਕਰੋ।" ਸੰਤ ਨੇ ਆਖਿਆ: "ਹੇ ਉਗ੍ਰਜਨਮਨ, ਸੁਣੋ, ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਕੀ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਹ ਉਤਕ੍ਰਿਸ਼ਟ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਕੁੰਦਨਾ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਸੀ।" "ਭਾਦਰਪਦ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਪੰਜਵੇਂ ਦਿਨ, ਉਸਨੇ ਉਹ ਵਰਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।" "ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ, ਆਪਣੀ ਨਾਰੀ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਵਰਤ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਲਈ ਭੋਜਨ ਬਣਾਇਆ।" "ਅਣਜਾਣੇ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਪਾਪੀ ਅਤੇ ਦੁਸ਼ਟ ਮਨੁੱਖ ਕਰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ ਉਹ ਚੰਡਾਲੀ ਬਣੀ; ਦੂਜੇ ਦਿਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਘਾਤਕ ਬਣੀ।" "ਤੀਜੇ ਦਿਨ ਉਹ ਧੋਬਣੀ ਕਹਾਈ; ਚੌਥੇ ਦਿਨ ਉਹ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋਈ। ਉਸ ਪਾਪ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਕੁੱਤੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਨਮੀ। ਅਤੇ ਇਹ (ਬਲਦ) ਉਸ ਕਰਮ ਕਰਕੇ ਬਲਦ ਬਣਿਆ, ਹੇ ਧਰਮਵਾਨ।" ਉਗ੍ਰਜਨਮਨ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: "ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਹੇ ਧਰਮਵਾਨ, ਕਿਹੜਾ ਵਰਤ, ਦਾਨ, ਯਜ, ਜਾਂ ਤੀਰਥ ਮੇਰੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਨ?" ਸੰਤ ਨੇ ਆਖਿਆ: "ਭਾਦਰਪਦ ਦੀ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਰਿਸ਼ਿਪੰਚਮੀ ਵਰਤ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਅਸ਼ੁੱਧਤਾ ਕਰਕੇ ਹੋਇਆ ਪਾਪ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" "ਇਹ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਪੌਤਰੇ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਚਾਹੇ ਦਰਿਆ, ਖੂਹ, ਤਲਾਬ ਜਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ—" "ਗੋਬਰ ਦਾ ਚੱਕਰ ਬਣਾਓ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਇੱਕ ਘੜਾ ਰਖੋ। ਉਸ ਉੱਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਅਨਾਜ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਪਾਤਰ ਰਖੋ।" "ਉੱਥੇ ਜਨੇਊ, ਸੋਨਾ ਤੇ ਫਲ ਰਖੋ। ਸਤ ਰਿਸ਼ੀਆਂ—ਜੋ ਸੁੱਖ ਅਤੇ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹਨ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰੋ।" "ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੱਦ ਕੇ, ਵਰਤ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਸਭ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਲਈ ਪਵਿੱਤਰ ਅਨਾਜ ਦਾ ਭੋਜਨ ਭੇਟ ਵਜੋਂ ਦਿਓ।" "ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਇਕ ਹੀ ਭੋਜਨ ਨਾਲ, ਪੂਰਨ ਭਗਤੀ ਨਾਲ, ਨਿਯਮਤ ਮੰਤ੍ਰ ਅਤੇ ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਕਰੋ।" "ਘੀ ਨਾਲ ਹਵਨ ਕਰੋ, ਅਤੇ ਦਾਨ ਦੇਵੋ। ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਦਿਓ, ਤਾਂ ਜੋ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋਣ।" "ਕਹਾਣੀ ਸੁਣ ਕੇ ਅਤੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਪ੍ਰਦੱਖਿਣਾ ਕਰਕੇ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਧੂਪ, ਦੀਵਾ, ਭੋਜਨ, ਅਤੇ ਹੱਥ ਧੋਣ ਲਈ ਪਾਣੀ ਭੇਟ ਕਰੋ।" "ਮੇਰੇ ਵਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਸਦਾ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਰਹਿਣ। ਉਹ ਮੇਰੀ ਪੂਜਾ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ; ਮੈਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।" "ਪੁਲਸਤਯ, ਪੁਲਹ, ਕ੍ਰਤੁ, ਪ੍ਰਾਚੇਤਸ, ਵਸੀਸ਼ਠ, ਮਰੀਚੀ ਤੇ ਅਤ੍ਰਿ—ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਭੇਟ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰੋ; ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।" "ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਪੂਜਾ ਸੁਗੰਧਤ ਧੂਪ ਤੇ ਦੀਵਿਆਂ ਨਾਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਇਸ ਕਰਮ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।" "ਪਿਛਲੇ ਕਰਮਾਂ ਅਤੇ ਰਜੋਗੁਣ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਦੋਸ਼ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਪਰ, ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਜਦ ਇਹ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।" "ਉਸਨੇ ਇਹ ਵਰਤ ਮੁਕਤੀ ਅਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਉਧਾਰ ਲਈ ਕੀਤਾ; ਉਹ ਆਤਮਾਵਾਂ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦਾਂ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਕਰਦਿਆਂ ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਮਾਰਗ ਉੱਤੇ ਚਲੇ ਗਏ।" "ਧਰਮਵਾਨ ਰਿਸ਼ਿਪੰਚਮੀ ਵਰਤ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਲਈ ਬੜੀ ਵਡਿਆਈ ਗਈ ਹੈ; ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇਸਨੂੰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ ਹਨ।" "ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਉਤਕ੍ਰਿਸ਼ਟ ਰਿਸ਼ਿਵਰਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਇੱਥੇ ਬਹੁਤ ਸੁਖ ਭੋਗ ਕੇ, ਆਖ਼ਰ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੇ ਧਾਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।" "ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਨ ਪਦਮ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਉੱਤਰਖੰਡ ਵਿੱਚ, ਉਮਾਪਤੀ ਅਤੇ ਨਾਰਦ ਦੇ ਸੰਵਾਦ ਵਿੱਚ, 'ਰਿਸ਼ਿਪੰਚਮੀ ਵਰਤ' ਨਾਮਕ ਸਤੱਤਰਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ।