ଦେଵଦେଵସ୍ତଦା ବ୍ରହ୍ମା ପୁଷ୍କରେ ଵିଷ୍ଣୁନା ସହ। ସ୍ନାନାଵସାନେ ଦେଵାନାଂ ସର୍ଵେଷାଂ ପ୍ରଦଦୌ ଵରାନ୍
ତାପରେ ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସହିତ ପୁଷ୍କରରେ ସ୍ନାନ ସମାପ୍ତ କରି, ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଲେ।
ଦେଵାନାଂ ଚ ପତିଂ ଶକ୍ରଂ ଜ୍ଯୋତିଷାଂ ଚ ଦିଵାକରଂ। ନକ୍ଷତ୍ରାଣାଂ ତଥା ସୋମଂ ରସାନାଂ ଵରୁଣଂ ତଥା
ସେ ଦେବତାମାନଙ୍କର ପତି ଭାବେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ, ଆଲୋକମାନଙ୍କର ପତି ଭାବେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ, ନକ୍ଷତ୍ରମାନଙ୍କର ପତି ଭାବେ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ, ଓ ଜଳମାନଙ୍କର ପତି ଭାବେ ବରୁଣଙ୍କୁ ନିଯୁକ୍ତ କଲେ।
ପ୍ରଜାପତୀନାଂ ଦକ୍ଷଂ ଚ ନଦୀନାଂ ଚୈଵ ସାଗରଂ। କୁବେରଂ ଚ ଧନାଧ୍ଯକ୍ଷଂ ତଥା ଚକ୍ରେ ଚ ରକ୍ଷସାଂ
ସେ ପ୍ରଜାପତିମାନଙ୍କର ପତି ଭାବେ ଦକ୍ଷଙ୍କୁ, ନଦୀମାନଙ୍କର ପତି ଭାବେ ସାଗରକୁ, ଧନର ଅଧିପତି ଭାବେ କୁବେରଙ୍କୁ, ଓ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କର ପତି ଭାବେ ଚକ୍ରକୁ ନିଯୁକ୍ତ କଲେ।
ଭୂତାନାଂ ଚୈଵ ସର୍ଵେଷାଂ ଗଣାନାଂ ଚ ପିନାକିନମ୍। ମାନଵାନାଂ ମନୁଂ ଚୈଵ ପକ୍ଷିଣାଂ ଗରୁଡଂ ତଥା
ସମସ୍ତ ଭୂତମାନେ ଓ ଗଣମାନଙ୍କର ପତି ଭାବେ ପିନାକୀନ୍କୁ, ମାନବମାନଙ୍କର ପତି ଭାବେ ମନୁଙ୍କୁ, ଓ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କର ପତି ଭାବେ ଗରୁଡ଼ଙ୍କୁ ନିଯୁକ୍ତ କଲେ।
ଋଷୀଣାଂ ଚ ଵସିଷ୍ଠଂ ଚ ଗ୍ରହାଣାଂ ଚ ପ୍ରଭାକରଂ। ଏଵମାଦୀନି ଵୈ ଦତ୍ଵା ଦେଵଦେଵଃ ପିତାମହଃ
ଋଷିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବଶିଷ୍ଠଙ୍କୁ, ଗ୍ରହମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କଲେ। ଏଭଳି ଅନେକ ପଦବୀ ଦେଇ, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ବ୍ରହ୍ମା ଆଶୀର୍ବାଦ କଲେ।
ଵିଷ୍ଣୁଂ ଚ ଶଂକରଂ ଚୈଵ ବ୍ରହ୍ମା ପ୍ରୋଵାଚ ସାଦରମ୍। ପୃଥିଵ୍ଯାଃ ସର୍ଵତୀର୍ଥେଷୁ ଭଵଂତୌ ପୂଜ୍ଯସତ୍ତମୌ
ତାପରେ ବ୍ରହ୍ମା ସମ୍ମାନ ସହ ବିଷ୍ଣୁ ଓ ଶଙ୍କରଙ୍କୁ କହିଲେ—'ପୃଥିବୀର ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତୁମେ ଦୁଇଜଣ ସବୁଠାରୁ ପୂଜ୍ୟ।'
ଭଵଦ୍ଭ୍ଯାଂ ନ ଵିନା ତୀର୍ଥଂ ପୁଣ୍ଯତାମେତି କର୍ହିଚିତ୍। ଲିଂଗଂ ଵା ପ୍ରତିମା ଵାପି ଦୃଶ୍ଯତେ ଯତ୍ରକୁତ୍ରଚିତ୍
'ତୁମେ ଦୁଇଜଣ ଛାଡ଼ି କୌଣସି ତୀର୍ଥ କେବେ ପବିତ୍ରତା ପାଉନାହିଁ। ଯେଉଁଠି ଲିଙ୍ଗ କିମ୍ବା ପ୍ରତିମା ଦେଖାଯାଏ, ସେଠି ସ୍ଥାନ ପବିତ୍ର ହୁଏ।'
ତତ୍ତୀର୍ଥଂ ପୁଣ୍ଯତାଂ ଯାତି ସର୍ଵମେଵ ଫଲପ୍ରଦଂ। ମାନଵା ହ୍ଯୁପହାରୈଶ୍ଚ ଯେ କରିଷ୍ଯଂତି ପୂଜନଂ
'ସେଠି ସ୍ଥାନ ପବିତ୍ରତା ଲାଭ କରେ ଓ ସମସ୍ତ ଫଳ ଦେଇଥାଏ। ଯେଉଁ ମାନବମାନେ ଉପହାର ଦେଇ ପୂଜା କରିବେ, ସେମାନେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ହେବେ।'
ଯୁଷ୍ମାକଂ ମାଂ ପୁରସ୍କୃତ୍ଯ ତେଷାଂ ରୋଗଭଯଂ କୁତଃ। ଯେଷୁ ରାଷ୍ଟ୍ରେଷୁ ଯୁଷ୍ମାକମୁତ୍ସଵାଃ ପୂଜନାଦିକାଃ
'ମୋ ପୂର୍ବରୁ ତୁମେ ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରିଲେ, ସେମାନେ କେଉଁସି ରୋଗ କିମ୍ବା ଭୟର ଆଶଙ୍କା କରିବେନି। ଯେଉଁ ଦେଶରେ ତୁମର ପର୍ବ ଓ ପୂଜା ହୁଏ,'
ପ୍ରଵର୍ତ୍ସ୍ଯଂତି କ୍ରିଯାଃ ସର୍ଵା ଯତ୍ଫଲଂ ତେଷୁ ତଚ୍ଛୃଣୁ। ନାଧଯୋ ଵ୍ଯାଧଯଶ୍ଚୈଵ ନୋପସର୍ଗା ନ କ୍ଷୁଦ୍ଭଯଂ
'ସେଠି ସମସ୍ତ କ୍ରିୟା ଚାଲିଥାଏ। ସେଠି ଯେଉଁ ଫଳ ମିଳେ, ତାହା ଶୁଣ। ସେଠି କେବେ ଦୁଃଖ, ରୋଗ, ବିପଦ କିମ୍ବା ଭୁଖର ଭୟ ରହିବନାହିଁ।'
ଵିପ୍ରଯୋଗୋ ନ ଚାପୀଷ୍ଟୈରନିଷ୍ଟୈର୍ନାପି ସଂଗତିଃ। ନାକ୍ଷିରୋଗଃ ଶିରାର୍ତିର୍ଵା ପିତ୍ତଶୂଲ ଭଗଂଦରାଃ
'ପ୍ରିୟଜନଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ଯିବା କିମ୍ବା ଅପ୍ରିୟଙ୍କ ସହ ମିଶିବା ହେବନାହିଁ। ଆଖିର ରୋଗ, ମୁଣ୍ଡବେଦନା, ପିତ୍ତ ଯନ୍ତ୍ରଣା କିମ୍ବା ଭଗନ୍ଦର ହେବନାହିଁ।'
ନାଭିଚାରଂ ଭଯଂ ତତ୍ରାପସ୍ମାରୋ ନ ଵିଷୂଚିକା। ଵୃଦ୍ଧିର୍ନିକାମତସ୍ତସ୍ମିନ୍ସମ୍ଯଗ୍ବୁଦ୍ଧିରନୁତ୍ତମା
'ସେଠି ମନ୍ତ୍ର-ତନ୍ତ୍ରର ଭୟ, ମୃଗୀ ରୋଗ କିମ୍ବା ବିଷୂଚିକା ହେବନାହିଁ। ଚାହିଦା ଅନୁଯାୟୀ ସମୃଦ୍ଧି ମିଳିବ ଓ ମନ ଶୁଦ୍ଧ ରହିବ।'
ଆରୋଗ୍ଯଂ ସର୍ଵତଶ୍ଚୈଵ ଦୀର୍ଘାଯୁଶ୍ଚ ପ୍ରଜାଧନଂ। ନାକାଲେ ଭଵିତା ମୃତ୍ଯୁର୍ଗାଵୋ ନାଲ୍ପପଯୋମୁଚଃ
'ସମସ୍ତ ପକ୍ଷରେ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ, ଦୀର୍ଘାୟୁ, ସନ୍ତାନ ଓ ଧନ ମିଳିବ। ଅକାଳ ମୃତ୍ୟୁ ହେବନାହିଁ, ଗାଈମାନେ କମ୍ ଦୁଧ ଦେବେନାହିଁ।'
ନାକାଲଫଲିତା ଵୃକ୍ଷା ନୋତ୍ପାତଭଯମଣ୍ଵପି। ଏତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ତତୋ ଵିଷ୍ଣୁର୍ବ୍ରହ୍ମାଣଂ ସ୍ତୋତୁମୁଦ୍ଯତଃ
'ଗଛମାନେ ଅକାଳରେ ଫଳ ଦେବେନାହିଁ, ଏବଂ କେବେ ବିପଦର ଭୟ ରହିବନାହିଁ।' ଏହି କଥା ଶୁଣି ବିଷ୍ଣୁ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ।
ଵିଷ୍ଣୁରୁଵାଚ॥ ନମୋସ୍ତ୍ଵନଂତାଯ ଵିଶୁଦ୍ଧଚେତସେ ସ୍ଵରୂପରୂପାଯ ସହସ୍ରବାହଵେ। ସହସ୍ରରଶ୍ମିପ୍ରଭଵାଯ ଵେଧସେ ଵିଶାଲଦେହାଯ ଵିଶୁଦ୍ଧକର୍ମଣେ
ବିଷ୍ଣୁ କହିଲେ—'ଅନନ୍ତ, ଶୁଦ୍ଧ ମନବଳିୟ, ନିଜ ରୂପରେ ଥିବା, ହଜାର ହସ୍ତ ଥିବା, ହଜାର କିରଣର ଉତ୍ସ, ବିଶାଳ ଦେହ ଓ ଶୁଦ୍ଧ କର୍ମର ମାଲିକ, ସେଇ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତାଙ୍କୁ ମୋର ନମସ୍କାର।'
ସମସ୍ତଵିଶ୍ଵାର୍ତିହରାଯ ଶଂଭଵେ ସମସ୍ତସୂର୍ଯାନଲତିଗ୍ମତେଜସେ। ନମୋସ୍ତୁ ଵିଦ୍ଯାଵିତତାଯ ଚକ୍ରିଣେ ସମସ୍ତଧୀସ୍ଥାନକୃତେ ସଦା ନମଃ
'ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱର ଦୁଃଖ ଦୂର କରୁଥିବା ଶମ୍ଭୁଙ୍କୁ, ସମସ୍ତ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଅଗ୍ନିଠାରୁ ଅଧିକ ତେଜସ୍ବୀଙ୍କୁ, ଜ୍ଞାନର ଆଧାର ଓ ଚକ୍ରଧାରୀଙ୍କୁ, ସମସ୍ତ ବୁଦ୍ଧିର ଆଧାର ଥିବା ତାଙ୍କୁ ସଦା ନମସ୍କାର।'
ଅନାଦିଦେଵାଚ୍ଯୁତ ଶେଖରପ୍ରଭୋ ଭାଵ୍ଯୁଦ୍ଭଵଦ୍ଭୂତପତେ ମହେଶ୍ଵର। ମହତ୍ପତେ ସର୍ଵପତେ ଜଗତ୍ପତେ ଭୁଵସ୍ପତେ ଭୁଵନପତେ ସଦା ନମଃ
'ଆଦିହୀନ, ଅବିନାଶୀ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପ୍ରଭୁ, ଭବିଷ୍ୟତ, ବର୍ତ୍ତମାନ ଓ ଅତୀତର ନାଥ, ମହାନ୍ଥଙ୍କ ନାଥ, ସମସ୍ତଙ୍କ ନାଥ, ବିଶ୍ୱର ନାଥ, ପୃଥିବୀର ନାଥ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ନାଥ—ମୁଁ ସଦା ତୁମକୁ ନମସ୍କାର କରେ।'
ଯଜ୍ଞେଶ ନାରାଯଣ ଜିଷ୍ଣୁ ଶଂକର କ୍ଷିତୀଶ ଵିଶ୍ଵେଶ୍ଵର ଵିଶ୍ଵଲୋଚନ। ଶଶାଂକସୂର୍ଯାଚ୍ଯୁତଵୀରଵିଶ୍ଵପ୍ରଵୃତ୍ତମୂର୍ତେମୃତମୂର୍ତ ଅଵ୍ଯଯ
'ଯଜ୍ଞର ନାଥ, ନାରାୟଣ, ବିଜୟୀ, ଶଙ୍କର, ପୃଥିବୀର ନାଥ, ବିଶ୍ୱର ନାଥ, ସମସ୍ତ ଦେଖିପାରିବା, ଚନ୍ଦ୍ର, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଅଚ୍ୟୁତ ଓ ବୀରଙ୍କ ମୂଳ ରୂପ, ଦେଖାଯାଉଥିବା ଓ ଦେଖାଯାଉନଥିବା ଅବିନାଶୀ ରୂପର ତୁମକୁ ମୋର ନମସ୍କାର।'
ଜ୍ଵଲଦ୍ଧୁତାଶାର୍ଚି ନିରୁଦ୍ଧମଂଡଲ ପ୍ରଦେଶନାରାଯଣ ଵିଶ୍ଵତୋମୁଖ। ସମସ୍ତଦେଵାର୍ତିହରାମୃତାଵ୍ଯଯ ପ୍ରପାହି ମାଂ ଶରଣଗତଂ ତଥା ଵିଭୋ
ହେ ନାରାୟଣ, ତୁମର ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଶୁଦ୍ଧ ଅଗ୍ନି ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ଘେରି ରହିଛି, ତୁମର ମୁହଁ ସବୁଠାରେ ରହିଛି, ତୁମେ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ଦୁଃଖ ଦୂର କରୁଥିବା ଅମୃତ ଓ ଅବିନାଶୀ। ମୁଁ ତୁମ ପାଖକୁ ଆଶ୍ରୟ ନେଇଛି, ହେ ପ୍ରଭୁ, ମୋତେ ରକ୍ଷା କର।
ଵକ୍ତ୍ରାଣ୍ଯନେକାନି ଵିଭୋ ତଵାହଂ ପଶ୍ଯାମି ଯଜ୍ଞସ୍ଯ ଗତିଂ ପୁରାଣମ୍। ବ୍ରହ୍ମାଣମୀଶଂ ଜଗତାଂ ପ୍ରସୂତିଂ ନମୋସ୍ତୁ ତୁଭ୍ଯଂ ପ୍ରପିତାମହାଯ1.34.
ହେ ପ୍ରଭୁ, ମୁଁ ତୁମର ଅନେକ ମୁହଁ ଦେଖୁଛି, ଏବଂ ପୁରାତନ ଯଜ୍ଞର ଗତିକୁ ଦେଖୁଛି। ତୁମେ ବ୍ରହ୍ମା, ଜଗତର ମୂଳ ସ୍ତ୍ରୋତ୍ର ଓ ଈଶ୍ୱର। ହେ ପ୍ରପିତାମହ, ମୁଁ ତୁମକୁ ନମସ୍କାର କରେ।
ସଂସାରଚକ୍ରକ୍ରମଣୈରନେକୈଃ କ୍ଵଚିଦ୍ଭଵାନ୍ଦେଵଵରାଧିଦେଵଃ। ତତ୍ସର୍ଵଵିଜ୍ଞାନଵିଶୁଦ୍ଧସତ୍ଵୈରୁପାସ୍ଯସେ କିଂ ପ୍ରଣମାମ୍ଯହଂ ତ୍ଵାମ୍
ହେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମେ ବହୁ ସଂସାର ଚକ୍ର ମଧ୍ୟରେ ବିଭିନ୍ନ ରୂପେ ପ୍ରକଟ ହୁଅ। ଯେଉଁମାନେ ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନରେ ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇଛନ୍ତି, ସେମାନେ ତୁମକୁ ପୂଜନ୍ତି। ତେଣୁ, ମୁଁ କାହିଁକି ତୁମକୁ ପ୍ରଣାମ କରିବି ନାହିଁ?
ଏଵଂ ଭଵଂତଂ ପ୍ରକୃତେଃ ପୁରସ୍ତାଦ୍ଯୋ ଵେତ୍ତ୍ଯସୌ ସର୍ଵଵିଦାଂ ଵରିଷ୍ଠଃ। ଗୁଣାନ୍ଵିତେଷୁ ପ୍ରସଭଂ ଵିଵେଦ୍ଯୋ ଵିଶାଲମୂର୍ତିସ୍ତ୍ଵିହ ସୂକ୍ଷ୍ମରୂପଃ
ଏଭଳି ଭାବେ ଯିଏ ତୁମକୁ ପ୍ରକୃତି ପୂର୍ବରୁ ଜାଣେ, ସେ ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ତୁମେ ଗୁଣମାନେ ଥିବା ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଜଣାଯିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ, ତୁମର ବିଶାଳ ରୂପ ଏଠାରେ ଅତି ସୂକ୍ଷ୍ମ।
ଵାକ୍ପାଣିପାଦୈର୍ଵିଗତେନ୍ଦ୍ରିଯୋପି କଥଂ ଭଵାନ୍ଵୈ ସୁଗତିସ୍ସୁକର୍ମା। ସଂସାରବଂଧେ ନିହିତେଂଦ୍ରିଯୋପି ପୁନଃ କଥଂ ଦେଵଵରୋସି ଵେଦ୍ଯଃ
ତୁମେ କଥା, ହାତ, ପାଦ ବିନା ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଶୂନ୍ୟ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, କିପରି ଭଲ କାମ କରି ପୁଣ୍ୟ ଲାଭ କରୁଛ? ସଂସାର ବନ୍ଧନରେ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନଥିବା ସ୍ଥିତିରେ ମଧ୍ୟ, ହେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, କିପରି ତୁମକୁ ଜଣାଯିବ?
ମୂର୍ତ୍ତାଦମୂର୍ତ୍ତଂ ନ ତୁ ଲଭ୍ଯତେ ପରଂ ପରଂ ଵପୁର୍ଦେଵଵିଶୁଦ୍ଧଭାଵୈଃ। ସଂସାରଵିଚ୍ଛିତ୍ତିକରୈର୍ଯଜଦ୍ଭିରତୋଵସୀଯେତ ଚତୁର୍ମୁଖ ତ୍ଵମ୍
ଦେହୀ ଓ ଦେହଶୂନ୍ୟ ଲୋକମାନେ ସେ ଚରମ ରୂପକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିପାରନ୍ତି ନାହିଁ। ହେ ଚତୁର୍ମୁଖ, ଯେଉଁମାନେ ଭକ୍ତିରେ ଶୁଦ୍ଧ ହୃଦୟ ଓ ସଂସାର ବନ୍ଧନ କାଟିଦେଇଛନ୍ତି, ସେମାନେ ତୁମକୁ ପୂଜନ୍ତି।
ପରଂ ନ ଜାନଂତି ଯତୋ ଵପୁସ୍ତେ ଦେଵାଦଯୋପ୍ଯଦ୍ଭୁତରୂପଧାରିନ୍। ଵିଭୋଵତାରେଗ୍ରତରଂ ପୁରାଣମାରାଧଯେଦ୍ଯତ୍କମଲାସନସ୍ଥମ୍
ତୁମର ଚରମ ରୂପକୁ ଦେବତାମାନେ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ଅଦ୍ଭୁତ ରୂପ ଧାରଣ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଜାଣିପାରନ୍ତି ନାହିଁ। ତେଣୁ, ପଦ୍ମରେ ବସିଥିବା ପୁରାତନ ତୁମକୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରୂପ ଭାବେ ପୂଜିବା ଉଚିତ।
ନ ତେ ତତ୍ତ୍ଵଂ ଵିଶ୍ଵସୃଜୋପି ଯୋନିମେକାଂତତୋ ଵେତ୍ତି ଵିଶୁଦ୍ଧଭାଵଃ। ପରଂ ତ୍ଵହଂ ଵେଦ୍ମି କଥଂ ପୁରାଣଂ ଭଵଂତମାଦ୍ଯଂ ତପସା ଵିଶୁଦ୍ଧମ୍
ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ବ୍ରହ୍ମା ମଧ୍ୟ, ଶୁଦ୍ଧ ମନ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ତୁମର ସତ୍ୟ ସ୍ୱରୂପ କିମ୍ବା ଏକମାତ୍ର ମୂଳକୁ ଜାଣିପାରନ୍ତି ନାହିଁ। କିନ୍ତୁ ମୁଁ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ତୁମକୁ ପରମ, ପୁରାତନ ଓ ଆଦି ଭାବେ ଜାଣିଛି।
ପଦ୍ମାସନୋ ଵୈ ଜନକଃ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଏଵଂ ପ୍ରସିଦ୍ଧିର୍ହ୍ଯସକୃତ୍ପୁରାଣାତ୍। ସଂଚିଂତ୍ଯ ତେ ନାଥ ଵିଭୁଂ ଭଵଂତଂ ଜାନାତି ନୈଵଂ ତପସାଵିହୀନଃ
ପଦ୍ମାସନ ବ୍ରହ୍ମା ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ଏହି କୀର୍ତ୍ତି ପୁରାଣରେ ବାରମ୍ବାର କହାଯାଇଛି। ହେ ନାଥ, ତୁମକୁ ଧ୍ୟାନ କରିଲେ ଲୋକେ ତୁମକୁ ଜାଣିପାରନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ତପସ୍ୟା ନଥିଲେ ଏହା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ।
ଅସ୍ମାଦୃଶୈଶ୍ଚ ପ୍ରଵରୈର୍ଵିବୋଧ୍ଯଂ ତ୍ଵାଂ ଦେଵମୂର୍ଖାଃ ସ୍ଵମତିଂ ଵିଭଜ୍ଯ। ପ୍ରବୋଦ୍ଧୁମିଚ୍ଛନ୍ତି ନ ତେଷୁ ବୁଦ୍ଧିରୁଦାରକୀର୍ତିଷ୍ଵପି ଵେଦହୀନାଃ
ମୋ ପରି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ, ନିଜ ମନକୁ ବିଭାଜନ କରି, ହେ ଦେବ, ତୁମକୁ ଜାଗୃତ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ଯେଉଁମାନେ ବେଦ ଜ୍ଞାନ ନାହାନ୍ତି, ସେମାନେ କିଏ ଯେତେବେଳେ ଖ୍ୟାତିଶାଳୀ ହେଉନାହିଁ, ତଥାପି ତାଙ୍କର ଜ୍ଞାନ ନାହିଁ।
ଜନ୍ମାଂତରୈର୍ଵେଦ ଵିଵେକବୁଦ୍ଧିଭିର୍ଭଵେଦ୍ଯଥା ଵା ଯଦି ଵା ପ୍ରକାଶଃ। ତଲ୍ଲାଭଲୁବ୍ଧସ୍ଯ ନ ମାନୁଷତ୍ଵଂ ନ ଦେଵଗଂଧର୍ଵପତିଃ ଶିଵଃ ସ୍ଯାତ୍
ଅନେକ ଜନ୍ମର ବେଦ ଜ୍ଞାନ ଓ ବିବେକ ଦ୍ୱାରା କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ଦ୍ୱାରା ଯେଉଁମାନେ ଏହି ଲାଭ ପାଇବାକୁ ଆସକ୍ତ, ସେମାନେ ମାନବ, ଦେବ, ଗନ୍ଧର୍ବପତି କିମ୍ବା ଶିବ ହେବେ ନାହିଁ।
ନ ଵିଷ୍ଣୁରୂପୋ ଭଗଵାନ୍ସୁସୂକ୍ଷ୍ମଃ ସ୍ଥୂଲୋସି ଦେଵଃ କୃତକୃତ୍ଯତାଯାଃ। ସ୍ଥୂଲୋପି ସୂକ୍ଷ୍ମଃ ସୁଲଭୋସି ଦେଵ ତ୍ଵଦ୍ବାହ୍ଯକୃତ୍ଯା ନରକେପତଂତି
ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସୂକ୍ଷ୍ମ ରୂପରେ ମାତ୍ର ନୁହଁନ୍ତି, ତୁମେ ମୋଟା ରୂପରେ ମଧ୍ୟ ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଅଛ। ମୋଟା ରୂପ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ହେ ଦେବ, ତୁମେ ସହଜରେ ସୂକ୍ଷ୍ମ ହୁଅ। ଯେଉଁମାନେ ବାହ୍ୟ କାମ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ନରକକୁ ପଡନ୍ତି।