ସ୍ଥିତ୍ଵା ସ ସୁଚିରଂ କାଲଂ ଭାଵ୍ଯର୍ଥଂ ପ୍ରତ୍ଯବୁଧ୍ଯତ। ତସ୍ଯ ପିତ୍ରା ସ ଵୈ ପୃଷ୍ଟଃ କିଯଦାଯୁଃ ସୁତସ୍ଯ ମେ
ସେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ରହି, ଭବିଷ୍ୟତ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ବୁଝିଲେ। ତାପରେ ପିତା ପୁଅର ଆୟୁ ବିଷୟରେ ପଚାରିଲେ।
ସଂଖ୍ଯାଯାଚକ୍ଷ୍ଵ ଵର୍ଷାଣି ତସ୍ଯାଲ୍ପାନ୍ଯଧିକାନି ଵା। ମୃକଂଡୁନୈଵମୁକ୍ତସ୍ତୁ ସ ଜ୍ଞାନୀ ଵାକ୍ଯମବ୍ରଵୀତ୍
'ତାଙ୍କର ଜୀବନ ବର୍ଷ କେତେ, କମ୍ କିମ୍ବା ବେଶି, ମୋତେ କହ,' ମୃକଣ୍ଡୁ କହିଲେ। ଏପରି ପଚାରିବା ପରେ, ଜ୍ଞାନୀ ଏହି ଭାବରେ କହିଲେ:
ଷଣ୍ମାସମାଯୁଃ ପୁତ୍ରସ୍ଯ ଧାତ୍ରା ସୃଷ୍ଟଂ ମୁନୀଶ୍ଵର। ନୈଵ ଶୋକସ୍ତ୍ଵଯା କାର୍ଯଃ ସତ୍ଯମେତଦୁଦାହୃତମ୍
'ତୁମ ପୁଅର ଆୟୁ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ଦ୍ୱାରା ଛଅ ମାସ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ। ଏଥିରେ ତୁମେ ଦୁଃଖ କରିବା ଦରକାର ନାହିଁ, ଏହା ସତ୍ୟ।'
ସ ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ଵଚୋ ଭୀଷ୍ମ ଜ୍ଞାନିନା ଯଦୁଦାହୃତମ୍। ଅଥୋପନଯନଂ ଚକ୍ରେ ବାଲକସ୍ଯ ପିତା ତଦା
ଭୀଷ୍ମ, ଜ୍ଞାନୀଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ପିତା ପୁଅର ଉପନୟନ କ୍ରିୟା କଲେ।
ଆହ ଚୈନଂ ପିତାପୁତ୍ରମୃଷୀଂସ୍ତ୍ଵମଭିଵାଦଯ। ଏଵମୁକ୍ତଃ ସ ଵୈ ପିତ୍ରା ପ୍ରହୃଷ୍ଟଶ୍ଚାଭିଵାଦନେ
ପିତା ପୁଅକୁ କହିଲେ: 'ମୁନିମାନେକୁ ନମସ୍କାର କର।' ପିତାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ସେ ଆନନ୍ଦରେ ନମସ୍କାର କଲା।
ନ ଵର୍ଣା ଵର୍ଣତାଂ ଵେତ୍ତି ସର୍ଵଵର୍ଣାଭିଵାଦନଃ। ପଂଚମାସାସ୍ତ୍ଵତିକ୍ରାଂତା ଦିଵସାଃ ପଂଚଵିଂଶତିଃ
ସେ ଜାତିର ଭେଦ ଜାଣିନଥିଲେ, ସମସ୍ତ ଜାତିକୁ ନମସ୍କାର କଲେ। ପାଞ୍ଚ ମାସ ଓ ପଚିଶ ଦିନ ଉତୀତ ହୋଇଗଲା।
ମାର୍ଗେଣାଥ ସମାଯାତା ଋଷଯସ୍ତତ୍ର ସପ୍ତ ଵୈ। ବାଲେନ ତେନ ତେ ଦୃଷ୍ଟାଃ ସର୍ଵେ ଚାପ୍ଯଭିଵାଦିତାଃ
ତାପରେ ସେଇ ପଥରେ ସାତ ଜଣ ଋଷି ଆସିଲେ। ପୁଅ ସେମାନେକୁ ଦେଖି, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲା।
ଆଯୁଷ୍ମାନ୍ଭଵ ତୈରୁକ୍ତଃ ସ ବାଲୋ ଦଂଡମେଖଲୀ। ଉକ୍ତ୍ଵୈଵଂ ତେ ପୁନର୍ବାଲମପଶ୍ଯନ୍କ୍ଷୀଣଜୀଵିତମ୍
ଉପବିତ୍ ଓ ଦଣ୍ଡ ଧରିଥିବା ପୁଅକୁ ଋଷିମାନେ କହିଲେ: 'ତୁମେ ଦୀର୍ଘାୟୁ ହେଉ।' ଏପରି କହି, ସେମାନେ ପୁଅଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ତାଙ୍କର ଜୀବନ ଶେଷ ହେଉଛି।
ଦିନାନି ପଂଚ ତସ୍ଯାଯୁର୍ଜ୍ଞାତ୍ଵା ଭୀତାଶ୍ଚ ତେ ନୃପ। ତଂ ଗୃହୀତ୍ଵା ବାଲକଂ ଚ ଗତାସ୍ତେ ବ୍ରହ୍ମଣୋଂତିକମ୍
ପଞ୍ଚ ଦିନ ଜୀବନ ଥିବା ଜଣାଇ ଭୟଭୀତ ହେଇ, ସେମାନେ ଶିଶୁକୁ ନେଇ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ।
ପ୍ରତିମୁଚ୍ଯ ଚ ତଂ ରାଜନ୍ପ୍ରଣିପେତୁଃ ପିତାମହମ୍। ଅଯମାଵେଦିତସ୍ତୈସ୍ତୁ ତେନ ବ୍ରହ୍ମାଭିଵାଦିତଃ
ତାକୁ ଛାଡିଦେଇ, ରାଜା, ସେମାନେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ; ସମସ୍ତ କଥା ଜଣାଇଲେ, ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଯଥାଯଥି ଶ୍ରଦ୍ଧା ଦେଲେ।
ଚିରାଯୁର୍ବ୍ରହ୍ମଣା ବାଲଃ ପ୍ରୋକ୍ତଃ ସ ଋଷିସନ୍ନିଧୌ। ତତସ୍ତେ ମୁନଯଃ ପ୍ରୀତାଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵାକ୍ଯଂ ପିତାମହାତ୍
ଋଷିମାନଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ ଯେ, ଏହି ଶିଶୁ ଦୀର୍ଘ ଜୀବନ ରଖିବ। ପିତାମହଙ୍କର ଏହି କଥା ଶୁଣି ମୁନିମାନେ ଖୁସି ହେଲେ।
ପିତାମହ ଋଷୀନ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପ୍ରୋଵାଚ ଵିସ୍ମଯାନ୍ଵିତଃ। କାର୍ଯେଣ ଯେନ ଚାଯାତଃ କୋଯଂ ବାଲୋ ନିଵେଦ୍ଯତାମ୍
ପିତାମହ ବ୍ରହ୍ମା ଋଷିମାନେକୁ ଦେଖି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ପୃଷ୍ଟି କଲେ: 'କେଉଁ କାମରେ ଆସିଛ, ଏହି ଶିଶୁ କିଏ? ଦୟାକରି ବ୍ୟଖ୍ୟା କର।'
ତତସ୍ତ ଋଷଯୋ ରାଜନ୍ସର୍ଵଂ ତସ୍ମୈ ନ୍ଯଵେଦଯନ୍। ପୁତ୍ରୋ ମୃକଂଡୋଃ କ୍ଷୀଣାଯୁଃ ସାଯୁଷଂ କୁରୁ ବାଲକମ୍
ତାପରେ, ରାଜା, ଋଷିମାନେ ସମସ୍ତ କଥା ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ଏହି ମୃକଣ୍ଡୁଙ୍କ ପୁଅ, ତାଙ୍କର ଜୀବନ କମ୍; ଏହି ଶିଶୁକୁ ଦୀର୍ଘ ଜୀବନ ଦିଅ।'
ଅଲ୍ପାଯୁଷସ୍ତ୍ଵସ୍ଯ ମୁନିର୍ବଧ୍ଵେମାଂ ଚାପି ମେଖଲାମ୍। ଯଜ୍ଞୋପଵୀତଂ ଦଂଡଂ ଚ ଦତ୍ଵା ଚୈନମବୋଧଯତ୍
ଏହି ଶିଶୁ ଅଳ୍ପ ଜୀବନ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଋଷି ଉପନୟନ କରି, ତାଙ୍କୁ ଜନ୍ୟ ତାଗ, ଦଣ୍ଡ ଦେଇ, ଶିକ୍ଷା ଦେଲେ।
ଯଂ କଂଚିତ୍ପଶ୍ଯସେ ବାଲ ଭ୍ରମଂତଂ ଭୂତଲେ ଜନମ୍। ତସ୍ଯାଭିଵାଦଃ କର୍ତଵ୍ଯ ଏଵମାହ ପିତା ଵଚଃ
'ପୃଥିବୀରେ ଯେଉଁ ଲୋକକୁ ଦେଖିବୁ, ଶିଶୁ, ସେମାନେକୁ ସମ୍ମାନ ସହିତ ନମସ୍କାର କରିବା ଉଚିତ'—ଏଭଳି ତାଙ୍କ ପିତା କହିଲେ।
ଅଭିଵାଦନଶୀଲୋଯଂ କ୍ଷିତୌ ଦୃଷ୍ଟଃ ପରିଭ୍ରମନ୍। ତୀର୍ଥଯାତ୍ରାପ୍ରସଂଗେନ ଦୈଵଯୋଗାତ୍ପିତାମହ
ଏହି ଶିଶୁ, ପୃଥିବୀରେ ଘୁଡ଼ିବା ସମୟରେ, ବଡ଼ମାନେକୁ ନମସ୍କାର କରିବାର ଅଭ୍ୟାସ ହେଲା; ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା ଓ ଦେବତାଙ୍କ ଚିତ୍ତ ଅନୁସାରେ, ପିତାମହ।
ଚିରାଯୁର୍ଭଵ ପୁତ୍ରେତି ପ୍ରୋକ୍ତୋସୌ ତତ୍ର ବାଲକଃ। କଥଂ ଵଚୋ ଭଵେତ୍ସତ୍ଯମସ୍ମାକଂ ଭଵତା ସହ
ସେଠାରେ, ଶିଶୁକୁ କହାଗଲା: 'ଦୀର୍ଘ ଜୀବନ ହେଉ, ପୁଅ।' ଆମର ଏହି କଥା ଆପଣଙ୍କ କଥା ସହିତ କିପରି ସତ୍ୟ ହେବ?
ଏଵମୁକ୍ତସ୍ତଦା ତୈସ୍ତୁ ବ୍ରହ୍ମା ଲୋକପିତାମହଃ। ଋତଵାକ୍ଯାଦିଯଂ ଭୂମିଃ ସଂସ୍ଥିତା ସର୍ଵତୋଭଯା
ଏଭଳି ସେମାନେ କହିଲେ, ବ୍ରହ୍ମା, ସମସ୍ତ ଲୋକର ପିତାମହ, କହିଲେ: 'ଏହି ପୃଥିବୀ ସତ୍ୟ କଥାରେ ସ୍ଥିତ ଅଛି, ସମସ୍ତ ଦିଗରେ।'
ବ୍ରହ୍ମୋଵାଚ। ମତ୍ସମଶ୍ଚାଯୁଷା ବାଲୋ ମାର୍କଂଡେଯୋ ଭଵିଷ୍ଯତି। କଲ୍ପସ୍ଯାଦୌ ତଥାଚାଂତେ ମତୋ ମେ ମୁନିସତ୍ତମଃ
ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ: 'ମାର୍କଣ୍ଡେୟ ଶିଶୁ ମୋ ଜୀବନ ସମାନ ଦୀର୍ଘ ହେବ; କଳ୍ପର ଆରମ୍ଭ ଓ ଶେଷରେ, ମୁଁ ଏହିପରି ଭାବିଛି, ମୁନିମାନେ।'
ଏଵଂ ତେ ମୁନଯୋ ବାଲଂ ବ୍ରହ୍ମଲୋକେ ପିତାମହାତ୍। ସଂସାଧ୍ଯ ପ୍ରେଷଯାମାସୁର୍ଭୂଯୋପ୍ଯେନଂ ଧରାତଲମ୍
ଏଭଳି, ମୁନିମାନେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଲୋକରେ ପିତାମହଙ୍କ ସହିତ କାମ ସାଧି, ଶିଶୁକୁ ପୁନି ଧରାପୃଷ୍ଠରେ ପଠାଇଲେ।
ତୀର୍ଥଯାତ୍ରାଂ ଗତା ଵିପ୍ରା ମାର୍କଂଡେଯୋ ନିଜଂ ଗୃହମ୍। ଜଗାମ ତେଷୁ ଯାତେଷୁ ପିତରଂ ସ୍ଵମଥାବ୍ରଵୀତ୍
ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରାକୁ ଗଲେ, ମାର୍କଣ୍ଡେୟ ନିଜ ଘରକୁ ଫେରିଲେ; ସେମାନେ ଚାଲିଯିବା ପରେ, ସେ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କୁ କହିଲେ।
ବ୍ରହ୍ମଲୋକମହଂ ନୀତୋ ମୁନିଭିର୍ବ୍ରହ୍ମଵାଦିଭିଃ। ଦୀର୍ଘାଯୁଶ୍ଚ କୃତଶ୍ଚାସ୍ମି ଵରାନ୍ଦତ୍ଵା ଵିସର୍ଜିତଃ
'ମୁଁ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଲୋକକୁ ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନୀ ମୁନିମାନେ ନେଇଥିଲେ; ମୋତେ ଦୀର୍ଘ ଜୀବନ ଦେଇ, ଦୟା କରି, ଛାଡିଦେଲେ।'
ଏତଦନ୍ଯଚ୍ଚ ମେ ଦତ୍ତଂ ଗତଂ ଚିଂତାକରଂ ତଵ। କଲ୍ପସ୍ଯାଦୌ ତଥା ଚାଂତେ ଭଵିଷ୍ଯେ ସମନଂତରେ
'ଏହି ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦାନ ମୋତେ ମିଳିଛି, ତୁମ ଚିନ୍ତା ଦୂର କରିଛି; କଳ୍ପର ଆରମ୍ଭ ଓ ଶେଷରେ, ମୁଁ ଅବିରତ ରହିବି।'
ଲୋକକର୍ତୁର୍ବ୍ରହ୍ମଣୋହଂ ପ୍ରସାଦାତ୍ତସ୍ଯ ଵୈ ପିତଃ। ପୁଷ୍କରଂ ଵୈ ଗମିଷ୍ଯାମି ତପସ୍ତପ୍ତୁଂ ସମୁଦ୍ଯତଃ
'ଲୋକର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦୟାରେ, ପିତା, ମୁଁ ପୁଷ୍କରକୁ ଯିବି, ତପସ୍ୟା କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଛି।'
ତତ୍ରାହଂ ଦେଵଦେଵେଶମୁପାସିଷ୍ଯେ ପିତାମହମ୍। ସର୍ଵକାମାଵାପ୍ତିକରଂ ସର୍ଵାରାତିନିବର୍ହଣମ୍
'ସେଠାରେ ମୁଁ ଦେବତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ପୂଜିବି, ଯିଏ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରନ୍ତି ଏବଂ ସମସ୍ତ ବିପଦ ଦୂର କରନ୍ତି।'
ସର୍ଵସୌଖ୍ଯପ୍ରଦଂ ଦେଵମିନ୍ଦ୍ରାଦୀନାଂ ପରାଯଣମ୍। ବ୍ରହ୍ମାଣଂ ତୋଷଯିଷ୍ଯାମି ସର୍ଵଲୋକପିତାମହମ୍
'ସମସ୍ତ ସୁଖ ଦେଇଥିବା ଦେବତା, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କର ଆଶ୍ରୟ, ସମସ୍ତ ଲୋକର ପିତାମହ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ମୁଁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବି।'
ମାର୍କଂଡେଯଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ମୃକଂଡୁର୍ମୁନିସତ୍ତମଃ। ଜଗାମ ପରମଂ ହର୍ଷଂ କ୍ଷଣମେକଂ ସମୁଚ୍ଛ୍ଵସନ୍
ମାର୍କଣ୍ଡେୟଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ମହାମୁନି ମୃକଣ୍ଡୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ ଏବଂ କିଛି ଖଣ୍ଡ ଗଭୀର ଶ୍ୱାସ ନେଲେ।
ଧୈର୍ଯଂ ସୁମନସା ସ୍ଥାଯ ଇଦଂ ଵଚନମବ୍ରଵୀତ୍। ଅଦ୍ଯ ମେ ସଫଲଂ ଜନ୍ମ ଜୀଵିତଂ ଚ ସୁଜୀଵିତମ୍
ଧୈର୍ୟ ଧରି ଏବଂ ଖୁସି ହୃଦୟରେ ରଖି, ସେ କହିଲେ— 'ଆଜି ମୋର ଜନ୍ମ ସାର୍ଥକ ହେଲା, ଏହି ଜୀବନ ଭଲ ଭାବେ ବ୍ୟତୀତ ହେଲା।'
ସର୍ଵସ୍ଯ ଜଗତାଂ ସ୍ରଷ୍ଟା ଯେନ ଦୃଷ୍ଟଃ ପିତାମହଃ। ତ୍ଵଯା ଦାଯାଦଵାନସ୍ମି ପୁତ୍ରେଣ ଵଂଶଧାରିଣା
ଯାହା ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଜଗତର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ପିତାମହା ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଦେଖିପାରିଲେ— ତୁମ ଦ୍ୱାରା, ମୋ ପୁଅ ଏବଂ ବଂଶଧାରୀ ହେବାରୁ, ମୁଁ ବଂଶର ଧାରକ ହେଲି।
ତ୍ଵଂ ଗଚ୍ଛ ପଶ୍ଯ ଦେଵେଶଂ ପୁଷ୍କରସ୍ଥଂ ପିତାମହମ୍। ଦୃଷ୍ଟେ ତସ୍ମିନ୍ଜଗନ୍ନାଥେ ନ ଜରାମୃତ୍ଯୁରେଵ ଚ
ତୁମେ ଏବେ ପୁଷ୍କରକୁ ଯାଅ, ସେଠାରେ ଦେବମାନ୍ୟ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଦେଖ। ସେଠାରେ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା କିମ୍ବା ମୃତ୍ୟୁ ନାହିଁ।