ପ୍ରେତା ଊଚୁଃ। ଶୃଣୁଷ୍ଵାହାରମସ୍ମାକଂ ସର୍ଵସତ୍ଵଵିଗର୍ହିତମ୍। ଯଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ନିଂଦସେ ଵିପ୍ର ଭୂଯୋଭୂଯଶ୍ଚ ନିତ୍ଯଶଃ
ପ୍ରେତମାନେ କହିଲେ: ଆମର ଖାଦ୍ୟ କଣ, ଯାହା ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଘୃଣା କରନ୍ତି, ତୁମେ ଶୁଣ। ଏହା ଶୁଣି, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ତୁମେ ପୁନି ପୁନି ଆମକୁ ନିନ୍ଦା କରିବ।
ଶ୍ଲେଷ୍ମମୂତ୍ରପୁରୀଷେଣ ଯୋଷିଦଙ୍ଗମଲେନ ଚ। ଗୃହାଣି ତ୍ଯକ୍ତଶୌଚାନି ପ୍ରେତା ଭୁଂଜଂତି ତତ୍ର ଵୈ
ଯେଉଁ ଘର ଅପବିତ୍ର ହୋଇଯାଇଛି, ଯେଉଁଠାରେ କଫ, ପେଶାବ, ମଳ ଓ ମହିଳାଙ୍କ ଦେହର ମଳ ରହିଛି, ସେଉଁଠାରେ ପ୍ରେତମାନେ ଖାଉଛନ୍ତି।
ସ୍ତ୍ରୀଭିର୍ଦଗ୍ଧାନି କୀର୍ଣାନି ପ୍ରକୀର୍ଣୋଚ୍ଛିଷ୍ଟକାନି ଚ। ମଲେନାପି ଜୁଗୁପ୍ସ୍ଯାନି ପ୍ରେତା ଭୁଂଜଂତି ତତ୍ର ଵୈ
ମହିଳାମାନେ ଯାହା ଜଳାଇଛନ୍ତି, ଯାହା ଛିଟାଇ ରଖିଛନ୍ତି, ଅପରିଷ୍କୃତ ଓ ଅବଶିଷ୍ଟ ଖାଦ୍ୟ, ଏବଂ ମଳ ଭରା ଘୃଣିତ ଜିନିଷ, ପ୍ରେତମାନେ ସେଉଁଠାରେ ଖାଉଛନ୍ତି।
ଚିତ୍ତଲଜ୍ଜାଵିହୀନାନି ହୋମହୀନାନି ଯାନି ଚ। ଵ୍ରତୈଶ୍ଚୈଵ ଵିହୀନାନି ପ୍ରେତା ଭୁଂଜଂତି ତତ୍ର ଵୈ
ଯେଉଁଠାରେ ମନର ପବିତ୍ରତା ଓ ଲଜ୍ଜା ନାହିଁ, ଯେଉଁଠାରେ ହୋମ ହୁଏନାହିଁ, ଏବଂ ଯେଉଁଠାରେ ବ୍ରତ ନାହିଁ, ପ୍ରେତମାନେ ସେଉଁଠାରେ ଖାଉଛନ୍ତି।
ଗୁରଵୋ ନୈଵ ପୂଜ୍ଯଂତେ ସ୍ତ୍ରୀଜିତାନି ଗୃହାଣି ଚ। କ୍ରୋଧଲୋଭଗୃହୀତାନି ପ୍ରେତା ଭୁଂଜଂତି ତତ୍ର ଵୈ
ଯେଉଁଠାରେ ବଡ଼ମାନେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଅନ୍ତିନାହିଁ, ଯେଉଁଠାରେ ମହିଳାମାନେ ସବୁ ଉପରେ ଅଧିକାର କରନ୍ତି, ଏବଂ କ୍ରୋଧ ଓ ଲୋଭ ରହିଛି, ପ୍ରେତମାନେ ସେଉଁଠାରେ ଖାଉଛନ୍ତି।
ତ୍ରପା ମେ ଜାଯତେ ତାତ କଥ୍ଯମାନେ ସ୍ଵଭୋଜନେ। ଅସ୍ମାତ୍ପରତରଂ ଚାନ୍ଯନ୍ନ ଵକ୍ତୁମପି ଶକ୍ଯତେ
ମୋର ଖାଦ୍ୟ ବିଷୟରେ କହିବାକୁ ଗଲେ ମୋତେ ଲଜ୍ଜା ଲାଗେ, ପ୍ରିୟ। ଏହାଠାରୁ ଅଧିକ ଖରାପ କିଛି ଅଛି, ଏହି କଥା କହିବା ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ।
ନିଵୃତ୍ତିଂ ପ୍ରେତଭାଵସ୍ଯ ପୃଚ୍ଛାମସ୍ତ୍ଵାଂ ଦୃଢଵ୍ରତ। ଯଥା ନ ଭଵତି ପ୍ରେତସ୍ତନ୍ମେ ଵଦ ତପୋଧନ
ଆମେ ତୁମକୁ ପଚାରୁଛୁ, ଦୃଢ଼ ବ୍ରତଧାରୀ, ପ୍ରେତ ଅବସ୍ଥା କିପରି ଶେଷ ହୁଏ? କିପରି ପ୍ରେତ ହେବାକୁ ପଡ଼େନାହିଁ, ଏହି କଥା ଆମକୁ କହ।
ବ୍ରାହ୍ମଣ ଉଵାଚ। ଏକରାତ୍ର ଦ୍ଵିରାତ୍ରାଦି କୃଚ୍ଛ୍ରଚାଂଦ୍ରାଯଣଦିଭିଃ। ଵ୍ରତୈରନ୍ଯୈଃ କୃତୈର୍ନିତ୍ଯଂ ନ ପ୍ରେତୋ ଜାଯତେ ନରଃ
ବ୍ରାହ୍ମଣ କହିଲେ: ଏକରାତ୍ର, ଦ୍ୱିରାତ୍ର, କ୍ରିଚ୍ଛ୍ର, ଚାନ୍ଦ୍ରାୟଣ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବ୍ରତ ଯେଉଁମାନେ ନିୟମିତ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ପ୍ରେତ ହେବେନାହିଁ।
ତ୍ରୀନଗ୍ନୀନ୍ପଞ୍ଚ ଚୈକଂ ଵା ଯୋଽହନ୍ଯହନି ସେଵତେ। ସ ଵୈ ଭୂତଦଯାପନ୍ନୋ ନ ପ୍ରେତୋ ଜାଯତେ ନରଃ
ଯେଉଁମାନେ ପ୍ରତିଦିନ ତିନିଟି, ପାଞ୍ଚଟି କିମ୍ବା ଏକଟି ଅଗ୍ନିର ସେବା କରନ୍ତି, ଏବଂ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀପ୍ରତି ଦୟା ରଖନ୍ତି, ସେମାନେ ପ୍ରେତ ହେବେନାହିଁ।
ତୁଲ୍ଯୋ ମାନେଽପମାନେ ଚ ତୁଲ୍ଯଃ କାଂଚନଲୋଷ୍ଟଯୋଃ। ତୁଲ୍ଯଃ ଶତ୍ରୌ ଚ ମିତ୍ରେ ଚ ନ ପ୍ରେତୋ ଜାଯତେ ନରଃ
ଯେଉଁମାନେ ସମ୍ମାନ ଓ ଅପମାନରେ ସମ, ସୁନା ଓ ମାଟିରେ ସମ, ଶତ୍ରୁ ଓ ବନ୍ଧୁ ପ୍ରତି ସମଭାବ ରଖନ୍ତି, ସେମାନେ ପ୍ରେତ ହେବେନାହିଁ।
ଦେଵତାଽତିଥିପୂଜାସୁ ଗୁରୁପୂଜାସୁ ନିତ୍ଯଶଃ। ରତୋ ଵୈ ପିତୃପୂଜାସୁ ନ ପ୍ରେତୋ ଜାଯତେ ନରଃ
ଯେଉଁମାନେ ଦେବତା, ଅତିଥି, ଗୁରୁ ଓ ପିତୃମାନେଙ୍କ ପୂଜାରେ ସବୁବେଳେ ଲାଗିରହନ୍ତି, ସେମାନେ ପ୍ରେତ ହେବେନାହିଁ।
ଶୁକ୍ଲାଂଗାରକସଂଯୁକ୍ତା ଚତୁର୍ଥୀ ଜାଯତେ ଯଦା। ଶ୍ରଦ୍ଧଯା ଶ୍ରାଦ୍ଧକୃତ୍ତସ୍ଯାଂ ନ ପ୍ରେତୋ ଜାଯତେ ନରଃ
ଯେବେ ଚତୁର୍ଥୀ ତିଥି ଶୁକ୍ଳ ଓ ରକ୍ତ ଚିହ୍ନ ସହିତ ଆସେ, ସେ ଦିନ ଯେଉଁମାନେ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ପ୍ରେତ ହେବେନାହିଁ।
ଜିତକ୍ରୋଧଵିମର୍ଶୋଯସ୍ତୃଷ୍ଣାସଂଗଵିଵର୍ଜିତଃ। କ୍ଷମାଵାନ୍ଦାନଶୀଲଶ୍ଚ ନ ପ୍ରେତୋ ଜାଯତେ ନରଃ
ଯିଏ କ୍ରୋଧକୁ ଜିତିଛି, ଭଲଭାବେ ଚିନ୍ତା କରେ, ତୃଷ୍ଣା ଓ ଲାଗି ଛାଡ଼ିଦେଇଛି, ଖ୍ଷମାଶୀଳ ଓ ଦାନରେ ରୁଚି ରଖେ, ସେ ମଣିଷ କେବେ ପିଶାଚ ହୁଏ ନାହିଁ।
ଗୋବ୍ରାହ୍ମଣାଂଶ୍ଚ ତୀର୍ଥାନି ପର୍ଵତାଂଶ୍ଚ ନଦୀସ୍ତଥା। ଦେଵାଂଶ୍ଚୈଵ ତୁ ଯୋ ଵନ୍ଦ୍ଯାନ୍ନ ପ୍ରେତୋ ଜାଯତେ ନରଃ
ଯିଏ ଗାଈ, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ, ପାହାଡ଼, ନଦୀ ଓ ପୂଜ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରେ, ସେ ମଣିଷ କେବେ ପିଶାଚ ହୁଏ ନାହିଁ।
ପ୍ରେତା ଊଚୁଃ। ଶ୍ରୁତାଶ୍ଚ ଵିଵିଧା ଧର୍ମାଃ ପୃଚ୍ଛାମୋ ଦୁଃଖିତା ମୁନେ। ଯେନ ଵୈ ଜାଯତେ ପ୍ରେତସ୍ତନ୍ନୋ ଵଦ ମହାମତେ
ପିଶାଚମାନେ କହିଲେ: ଆମେ ବିଭିନ୍ନ ଧର୍ମ ଶୁଣିଛୁ, ହେ ମୁନି, ଦୁଃଖରେ ଆମେ ପଚାରୁଛୁ, କେଉଁ କାରଣରୁ ମଣିଷ ପିଶାଚ ହୁଏ? ହେ ବୁଦ୍ଧିମାନ, ଆମକୁ କୁହ।
ବ୍ରାହ୍ମଣ ଉଵାଚ। ଶୂଦ୍ରାନ୍ନେନ ତୁ ଭୁକ୍ତେନ ବ୍ରାହ୍ମଣେନ ଵିଶେଷତଃ। ମ୍ରିଯତେ ହ୍ଯୁଦରସ୍ଥେନ ସ ଵୈ ପ୍ରେତୋ ଭଵେନ୍ନରଃ
ବ୍ରାହ୍ମଣ କହିଲେ: ବିଶେଷକରି ଯଦି ବ୍ରାହ୍ମଣ ଶୂଦ୍ରଙ୍କ ଦିଆ ଖାଦ୍ୟ ଖାଇ ମରିଯାଏ ଏବଂ ତାହା ତାଙ୍କ ଗାଁଡ଼ରେ ରହିଯାଏ, ସେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ପିଶାଚ ହୁଏ।
ମାତରଂ ପିତରଂ ଭ୍ରାତୄନ୍ଭଗିନୀଂ ସୁତମେଵ ଚ। ଅଦୃଷ୍ଟଦୋଷାଂସ୍ତ୍ଯଜତି ସ ପ୍ରେତୋ ଜାଯତେ ନରଃ
ଯିଏ ନିଜ ମାଆ, ବାପା, ଭାଇ, ଭଉଣୀ କିମ୍ବା ପୁଅକୁ କୌଣସି ଦୋଷ ଦେଖିନାହିଁ ବୋଲି ଛାଡ଼ିଦିଏ, ସେ ମଣିଷ ପିଶାଚ ହୁଏ।
ଅଯାଜ୍ଯଯାଜନାଚ୍ଚୈଵ ଯାଜ୍ଯସ୍ଯ ଚ ଵିଵର୍ଜନାତ୍। ରତୋ ଵୈ ଶୂଦ୍ରସେଵାସୁ ସ ପ୍ରେତୋ ଜାଯତେ ନରଃ
ଯିଏ ନିଷିଦ୍ଧ ଯଜ୍ଞ କରେ, ନିୟମିତ ଯଜ୍ଞକୁ ଛାଡ଼ିଦିଏ, କିମ୍ବା ଶୂଦ୍ରଙ୍କ ସେବାରେ ଆନନ୍ଦ ପାଏ, ସେ ମଣିଷ ପିଶାଚ ହୁଏ।
ନ୍ଯାସାପହର୍ତା ମିତ୍ରଧ୍ରୁକ୍ଶୂଦ୍ରପାକରତଃ ସଦା। ଵିସ୍ରଂଭଘାତୀ କୂଟସ୍ଥଃ ସ ପ୍ରେତୋ ଜାଯତେ ନରଃ1.32.
ଯିଏ ଅମାନତ ଚୋରାଏ, ବନ୍ଧୁକୁ ଧୋକା ଦିଏ, ସବୁବେଳେ ଶୂଦ୍ରଙ୍କ ଖାଦ୍ୟରେ ରୁଚି ରଖେ, ଭରସା ଭଙ୍ଗ କରେ କିମ୍ବା ଠକେଇ କରେ, ସେ ମଣିଷ ପିଶାଚ ହୁଏ।
ବ୍ରହ୍ମହା ଗୋଘ୍ନକଃ ସ୍ତେନଃ ସୁରାପୋ ଗୁରୁତଲ୍ପଗଃ। ଭୂମିକନ୍ଯାପହର୍ତ୍ତା ଚ ସ ପ୍ରେତୋ ଜାଯତେ ନରଃ
ଯିଏ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା କରେ, ଗାଈ ମାରେ, ଚୋରି କରେ, ମଦପାନ କରେ, ଗୁରୁଙ୍କ ଶୟନକୁ ଅପବିତ୍ର କରେ କିମ୍ବା ଜମି କିମ୍ବା କନ୍ୟାକୁ ଚୋରାଏ, ସେ ମଣିଷ ପିଶାଚ ହୁଏ।
ସାମାନ୍ଯାଂ ଦକ୍ଷିଣାଂ ଲବ୍ଧ୍ଵା ଏକ ଏଵ ନିଗୂହତି। ନାସ୍ତିକୀଭାଵନିରତଃ ସ ଵୈ ପ୍ରେତୋଭିଜାଯତେ
ଯିଏ ସାଧାରଣ ଦାନ ପାଇ ଲୁଚିରଖେ, କିମ୍ବା ନାସ୍ତିକ ଭାବନାରେ ଲାଗିଥାଏ, ସେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ପିଶାଚ ହୁଏ।
ଏଵଂ ବ୍ରୁଵାଣେ ଵିପ୍ରେନ୍ଦ୍ର ଆକାଶେ ଦୁଂଦୁଭିସ୍ଵନଃ। ପୁଷ୍ପଵୃଷ୍ଟିଃ ପପାତୋର୍ଵ୍ଯାଂ ଦେଵୈର୍ମୁକ୍ତା ସହସ୍ରଶଃ
ଏପରି ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ କହିବା ସମୟରେ ଆକାଶରେ ଢୋଳ ବାଜିଲା, ଦେବତାମାନେ ହଜାର ହଜାର ଫୁଲ ଝରାଇ ଭୂମିରେ ପୁଷ୍ପବୃଷ୍ଟି କଲେ।
ପ୍ରେତାନାଂ ତୁ ଵିମାନାନି ଆଗତାନି ସମଂତତଃ। ଅସ୍ଯ ଵିପ୍ରସ୍ଯ ସଂଭାଷାତ୍ପୁଣ୍ଯସଂକୀର୍ତନେନ ଚ
ଏହି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ କଥା ଓ ପୁଣ୍ୟର ସ୍ତୁତିରେ ପିଶାଚମାନଙ୍କ ବିମାନ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଆସିଗଲା।
ତସ୍ମାତ୍ସର୍ଵପ୍ରଯତ୍ନେନ ସତାଂ ସଂଭାଷଣଂ କୁରୁ। ଯଦି ତେ ଶ୍ରେଯସା କାର୍ଯଂ ଗଂଗାସୁତ ଅତଂଦ୍ରିତଃ
ସେଥିପାଇଁ, ହେ ଗଙ୍ଗାପୁତ୍ର, ଯଦି ତୁମେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମଙ୍ଗଳ ଚାହୁଁଛ, ତେବେ ସମସ୍ତ ଚେଷ୍ଟାରେ ସତ୍ପୁରୁଷଙ୍କ ସହ କଥାବାର୍ତ୍ତା କର।
ତିଲକଂ ସର୍ଵଧର୍ମସ୍ଯ ପଞ୍ଚପ୍ରେତକଥାମିମାମ୍। ପଠେଲ୍ଲକ୍ଷଂ ଯୋଽସ୍ଯ କୁଲେ ନ ପ୍ରେତୋ ଜାଯତେ ନରଃ
ଯିଏ ଏହି ପଞ୍ଚ ପିଶାଚ କଥା, ସମସ୍ତ ଧର୍ମର ସାର, ନିଜ ପରିବାରରେ ଏକ ଲକ୍ଷଥର ପଢ଼େ, ସେ ମଣିଷ କେବେ ପିଶାଚ ହୁଏ ନାହିଁ।
ଶୃଣୋତି ଵାପ୍ଯଭୀକ୍ଷ୍ଣଂ ଵା ଶ୍ରଦ୍ଧଯା ପରଯାନ୍ଵିତଃ। ଭକ୍ତ୍ଯା ସମନ୍ଵିତୋ ଵାପି ନ ପ୍ରେତୋ ଜାଯତେ ନରଃ
କିମ୍ବା ଯିଏ ଏହାକୁ ବାରମ୍ବାର ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ଭକ୍ତି ସହିତ ଶୁଣେ, ସେ ମଣିଷ କେବେ ପିଶାଚ ହୁଏ ନାହିଁ।
ଭୀଷ୍ମ ଉଵାଚ। ଅଂତରିକ୍ଷେ କିମର୍ଥଂ ତୁ ପୁଷ୍କରଂ ପରିକୀର୍ତ୍ଯତେ। ମୁନିଭିର୍ଧର୍ମଶୀଲୈଶ୍ଚ ଲଭ୍ଯତେ ତତ୍କଥଂ ତ୍ଵିହ
ଭୀଷ୍ମ ପଚାରିଲେ: ଆକାଶରେ ପୁଷ୍କର କାହିଁକି ପ୍ରଶଂସା ପାଏ? ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ମୁନିମାନେ ଏହାକୁ କିପରି ପାଆନ୍ତି?
ଯେନ ତଲ୍ଲଭ୍ଯତେ ଲବ୍ଧଂ ଲବ୍ଧଂ ଚୈଵ ଫଲପ୍ରଦମ୍। ତନ୍ମେ ସର୍ଵଂ ସମାଚକ୍ଷ୍ଵ କୌତୁକାଦେଵ ପୃଚ୍ଛତଃ
କେଉଁ ଉପାୟରେ ଏହା ପାଇଯାଏ, ଏବଂ ପାଇଲେ କିପରି ଫଳ ମିଳେ? ମୋତେ ସବୁ କୁହ, କାରଣ ମୁଁ ଉତ୍ସୁକତାରେ ପଚାରୁଛି।
ପୁଲସ୍ତ୍ଯ ଉଵାଚ। ଋଷିକୋଟିସ୍ସମାଯାତା ଦକ୍ଷିଣାପଥଵାସିନୀ। ସ୍ନାନାର୍ଥଂ ପୁଷ୍କରେ ରାଜନ୍ପୁଷ୍କରଂ ଚ ଵିଯଦ୍ଗତମ୍
ପୁଲସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ: ଦକ୍ଷିଣ ଦେଶର ଅନେକ ଋଷି ପୁଷ୍କରରେ ସ୍ନାନ ପାଇଁ ଆସିଥିଲେ, ହେ ରାଜା, ଏହି ପୁଷ୍କର ଆକାଶରେ ଅବସ୍ଥିତ।
ମତ୍ଵାତେ ମୁନଯଃ ସର୍ଵେ ପ୍ରାଣାଯାମପରାଯଣାଃ। ଧ୍ଯାଯମାନାଃ ପରଂ ବ୍ରହ୍ମ ସ୍ଥିତା ଦ୍ଵାଦଶଵତ୍ସରାନ୍
ଏହିଭାବେ ମୁନିମାନେ ସମସ୍ତେ ପ୍ରାଣାୟାମରେ ଲାଗି ଦ୍ୱାଦଶ ବର୍ଷ ଧରି ପରମ ବ୍ରହ୍ମକୁ ଧ୍ୟାନ କରି ରହିଲେ।