ରୁଦ୍ର ଉଵାଚ। ଅଵଂତ୍ଯାଂ ତୁ ଯଦା ସ୍କଂଦୋ ମଯା ପୂର୍ଵଂ ତୁ ଭଦ୍ରିତଃ। ଚୂଡାକର୍ମଣି ଵୃତ୍ତେ ତୁ କୁମାରସ୍ଯ ତଦା ଶୁଭେ
ରୁଦ୍ର କହିଲେ: ଅବନ୍ତୀରେ ମୁଁ ପୂର୍ବରୁ ଯେତେବେଳେ ସ୍କନ୍ଦଙ୍କ ଚୂଡାକର୍ମ ସମାପ୍ତି ପରେ ତାଙ୍କୁ ଅଭିଷେକ କରିଥିଲି—
ଆଗତ୍ଯ ମାତରୋ ଭକ୍ଷ୍ଯମପୂର୍ଵଂ ତୁ ପ୍ରଚକ୍ରିରେ। ଦେଵଲୋକାଦ୍ଦେଵଗଣା ମାତୄଣାଂ ଭୋକ୍ତୁମାଗତାଃ
ସେତେବେଳେ ମାତୃମାନେ ଆସି ଏକ ଅପୂର୍ବ ଖାଦ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତ କଲେ; ଦେବମାନେ ସ୍ୱର୍ଗରୁ ଆସି ମାତୃମାନଙ୍କ ଦିଆ ଖାଦ୍ୟ ଭୋଗ କଲେ।
ତାସାଂ ଗୃହେ ଯଦା ପୂର୍ଵଂ ବ୍ରହ୍ମାଦ୍ଯାସ୍ସୁରସତ୍ତମାଃ। ଗଂଧର୍ଵାପ୍ସରସଶ୍ଚୈଵ ଯକ୍ଷାସ୍ସର୍ଵେ ଚ ଗୁହ୍ଯକାଃ
ସେମାନଙ୍କ ଘରେ, ପୂର୍ବରୁ ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅନ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେବତା, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଅପ୍ସରା, ଯକ୍ଷ ଓ ସମସ୍ତ ଗୁହ୍ୟକମାନେ ଥିଲେ।
ମେର୍ଵାଦଯଃ ଶିଖରିଣୋ ଗଂଗାଦ୍ଯାଃ ସରିତସ୍ତଥା। ସର୍ଵେ ନାଗା ଗଜାସ୍ସିଦ୍ଧାଃ ପକ୍ଷିଣୋଽସୁରସୂଦନାଃ
ମେରୁ ଓ ଅନ୍ୟ ଶିଖର, ଗଙ୍ଗା ଓ ଅନ୍ୟ ନଦୀ, ସମସ୍ତ ନାଗ, ହାତୀ, ସିଦ୍ଧ, ପକ୍ଷୀ ଓ ଅସୁର ନାଶକମାନେ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ।
ଡାକିନ୍ଯଃ ସହ ଵେତାଲୈର୍ଵୃତାଃ ସର୍ଵୈର୍ଗ୍ରହୈସ୍ତଦା। କିମୁକ୍ତେନାମୁନା ଦେଵି ଯତ୍ସୃଷ୍ଟଂ ବ୍ରହ୍ମଣା ତ୍ଵିହ
ଡାକିନୀମାନେ, ବେତାଳ ଓ ସମସ୍ତ ଗ୍ରହମାନେ ମଧ୍ୟ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ; ହେ ଦେବୀ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ତିଆରି କଥା କହିବାକୁ ଆଉ କଣ ଆବଶ୍ୟକ?
ତତ୍ସର୍ଵଂ ଭୋଜନଂ ଦତ୍ତଂ ସ୍ଵେଚ୍ଛାନ୍ନଂ ଚ ନଭୋଗତଂ। ଶିଵଦୂତ୍ଯୁଵାଚ। ଆସାଂ କୃତଂ ଦେହି ଭୋଜ୍ଯଂ ଦୁର୍ଲଭଂ ଯତ୍ତ୍ରିଵିଷ୍ଟପେ
ସେଇ ସମସ୍ତ ଖାଦ୍ୟ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ଦିଆଯାଇଥିଲା, ଏବଂ ଦେବତାମାନେ ଭୋଗ କରିଥିଲେ; ଶିବଦୂତୀ କହିଲେ: ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସେଇ ଦୁର୍ଲଭ ଖାଦ୍ୟ ଦିଅ, ଯାହା ସ୍ୱର୍ଗରେ ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ଲଭ।
ସ୍ନେହାକ୍ତଂ ସଗୁଡଂ ହୃଦ୍ଯଂ ସୁପକ୍ଵଂ ପରିକଲ୍ପିତମ୍। କ୍ଵଚିନ୍ନାନ୍ଯେନ ଯଦ୍ଭୁକ୍ତମପୂର୍ଵଂ ପରମେଶ୍ଵର
ସେଇ ଖାଦ୍ୟ ସ୍ନେହରେ ଭିଜା, ଗୁଡ଼ ମିଶା, ରୁଚିକର, ଭଲଭାବେ ପାକାଯାଇଛି, ଏବଂ ଯତ୍ନରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ; କେବଳ କେତେକ ଅବସରରେ ଅନ୍ୟ କେହି ଖାଇନଥିବେ, ହେ ପରମେଶ୍ୱର।
ଏଵମୁକ୍ତସ୍ତଦା ସୋପି ଦେଵଦେଵୋ ମହେଶ୍ଵରଃ। ଭକ୍ଷ୍ଯାର୍ଥଂ ତାସ୍ତଦା ପ୍ରାହ ପାର୍ଵତ୍ଯାଶ୍ଚୈଵ ସନ୍ନିଧୌ
ଏଭଳି କଥା ଶୁଣି, ମହାଦେବ ମହେଶ୍ୱର ସେମାନଙ୍କର ଖାଦ୍ୟ ପାଇଁ, ପାର୍ବତୀଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ କଥା କହିଲେ।
ମଯା ଵୈ ସାଧିତଂ ଚାନ୍ନଂ ପ୍ରକାରୈର୍ବହୁଭିଃ କୃତଂ। ତତ୍ସର୍ଵଂ ଚ ଵ୍ଯଯଂ ଯାତଂ ନ ଚାନ୍ଯଦିହ ଦୃଶ୍ଯତେ
ମୁଁ ବହୁ ପ୍ରକାରରେ ଖାଦ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଛି; ସମସ୍ତ ଖର୍ଚ୍ଚ ହୋଇଯାଇଛି, ଏଠାରେ ଆଉ କିଛି ଦେଖାଯାଉନାହିଁ।
ଭଵତୀଷ୍ଵାଗତାସ୍ଵଦ୍ଯ କିଂ ମଯା ଦେଯମୁଚ୍ଯତାମ୍। ଅପୂର୍ଵଂ ଭଵତୀନାଂ ଯନ୍ମଯା ଦେଯଂ ଵିଶେଷତଃ
ଏବେ ତୁମେ ଆସିଛ, କହ, ମୁଁ କଣ ଦେବି? ତୁମମାନେ ପାଇଁ ମୁଁ କିଛି ନୂତନ ଦେବାକୁ ଚାହେଁ।
ଅସ୍ଵାଦିତଂ ନ ଚାନ୍ଯେନ ଭକ୍ଷ୍ଯାର୍ଥେ ଚ ଦଦାମ୍ଯହମ୍। ଅଧୋଭାଗେ ଚ ମେ ନାଭେର୍ଵର୍ତୁଲୌ ଫଲସନ୍ନିଭୌ
ମୁଁ ଏହାକୁ ଚାଖିନାହିଁ, ଅନ୍ୟ କେହି ମଧ୍ୟ ଏହାକୁ ଖାଇନାହିଁ; ଏହାକୁ ତୁମେ ଖାଇବା ପାଇଁ ଦେଉଛି। ମୋ ନାଭି ତଳେ ଦୁଇଟି ଗୋଲାକାର ଫଳ ପରି ଦେଖାଯାଉଛି।
ଭକ୍ଷଯଧ୍ଵଂ ହି ସହିତା ଲଂବୌ ମେ ଵୃଷଣାଵିମୌ। ଅନେନ ଚାପି ଭୋଜ୍ଯେନ ପରା ତୃପ୍ତିର୍ଭଵିଷ୍ଯତି
ମୋ ଦୁଇଟି ଲମ୍ବା ଶୁକ୍ରାଣୁକୁ ସମେତେ ଖାଇବା; ଏହି ଖାଦ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସନ୍ତୁଷ୍ଟି ପାଇବା।
ମହାପ୍ରସାଦଂ ତା ଲବ୍ଧ୍ଵା ଦେଵ୍ଯସ୍ସର୍ଵାସ୍ତଦା ଶିଵମ୍। ପ୍ରଣିପତ୍ଯ ସ୍ଥିତାଶ୍ଶର୍ଵ ଇଦଂ ଵଚନମବ୍ରଵୀତ୍
ଏହି ମହାପ୍ରସାଦ ପାଇଅପରେ ସମସ୍ତ ଦେବୀମାନେ ଶିବଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି ତାଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଦଉଡ଼ି ଏହି କଥା କହିଲେ।
କରିଷ୍ଯଂତି ଶୁଭାଚାରାନ୍ଵିନା ହାସ୍ଯେନ ଯେ ନରାଃ। ତେଷାଂ ଧନଂ ପଶୁଃ ପୁତ୍ରା ଦାରାଶ୍ଚୈଵ ଗୃହାଦିକମ୍
ଯେମାନେ ହାସ୍ୟ କିମ୍ବା ଉପହାସ ଛାଡ଼ି ଭଲ କାମ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ଧନ, ପଶୁ, ପୁଅ, ଜୀବନୀ ସହ ଘର ଏବଂ ସମସ୍ତ ଶୁଭ ଲାଭ ହେବ।
ଭଵିଷ୍ଯତି ମଯା ଦତ୍ତଂ ଯଚ୍ଚାନ୍ଯନ୍ମନସି ସ୍ଥିତମ୍। ହାସ୍ଯେନ ଦୀର୍ଘଦଶନା ଦରିଦ୍ରାଶ୍ଚ ଭଵଂତି ତେ
ମୁଁ ଦେଇଥିବା ଏବଂ ମନରେ ଚାହିଁଥିବା ଯେକୌଣସି ଜିନିଷ ମିଳିବ; କିନ୍ତୁ ଯେମାନେ ହାସ୍ୟ କରନ୍ତି, ଦୀର୍ଘ ଦାନ୍ତ ଥିବା, ସେମାନେ ଦରିଦ୍ର ହେବେ।
ତସ୍ମାନ୍ନ ନିଂଦା ହାସ୍ଯଂ ଚ କର୍ତଵ୍ଯଂ ହି ଵିଜାନତା। ଭଵତ୍ଯୋ ମାତରଃ ଖ୍ଯାତା ହ୍ଯସ୍ମିନ୍ଲୋକେ ଭଵିଷ୍ଯଥ
ଏହିପରି ଜଣା ଲୋକେ କେବେ ଉପହାସ କିମ୍ବା ହାସ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ମାନ୍ୟ ମାତାମାନେ, ଏହି ଜଗତରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେବେ।
ଉପହାରେ ନରା ଯେ ତୁ କରିଷ୍ଯଂତି ଚ କୌମୁଦୀମ୍। ଚଣକାନ୍ପୂରିକାଶ୍ଚୈଵ ଵୃଷଣୈଃ ସହ ପୂପକାନ୍
ଯେମାନେ କୌମୁଦୀ ପର୍ବରେ ଉପହାର ଦେଇ ଚଣା ଆଉ ପୁରିକା ସହ ଶୁକ୍ରାଣୁ ଦେଇ ଭୋଗ କରନ୍ତି—
ବଂଧୁଭିଃ ସ୍ଵଜନୈଶ୍ଚୈଵ ତେଷାଂ ଵଂଶୋ ନ ଛିଦ୍ଯତେ। ଅପୁତ୍ରୋ ଲଭତେ ପୁତ୍ରଂ ଧନାର୍ଥୀ ଲଭତେ ଧନମ୍
ସ୍ବଜନ ଆଉ ବନ୍ଧୁମାନେ ସହିତ, ସେମାନଙ୍କର ବଂଶ ଅବିରତ ରହିବ; ଯାହାଙ୍କ ପୁଅ ନାହିଁ ସେ ପୁଅ ପାଇବେ, ଧନ ଚାହିଁଥିବା ଧନ ପାଇବେ।
ରୂପଵାନ୍ସୁଭଗୋ ଭୋଗୀ ସର୍ଵଶାସ୍ତ୍ରଵିଶାରଦଃ। ହଂସଯୁକ୍ତେନ ଯାନେନ ବ୍ରହ୍ମ ଲୋକେ ମହୀଯତେ
ସେ ରୂପବାନ, ସୁଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ଭୋଗବିଲାସୀ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ପାଣ୍ଡିତ୍ୟ ଥିବା ହେବେ; ହଂସ ଯୁକ୍ତ ଯାନରେ ବ୍ରହ୍ମାଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହେବେ।
ଶିଵଦୂତି ମଯାପ୍ଯେଵଂ ତାସାଂ ଦତ୍ତଂ ଚ ଭକ୍ଷଣମ୍। ତ୍ରପାକରଂ କିଂ ଭଵତ୍ଯା ଉକ୍ତୋହଂ ତନ୍ନିଶାମଯ
ଶିବଦୂତୀ, ମୁଁ ଏଭଳି ଖାଦ୍ୟ ଦେଇଛି; ତୁମେ ଲଜ୍ଜାର କାରଣ ପ୍ରଶ୍ନ କରିଥିଲ; ଏହି କଥା ଶୁଣ।
ଜଯସ୍ଵ ଦେଵି ଚାମୁଂଡେ ଜଯ ଭୂତାପହାରିଣି। ଜଯ ସର୍ଵଗତେ ଦେଵି କାଲରାତ୍ରି ନମୋସ୍ତୁ ତେ
ଜୟ ହେଉ ଦେବୀ ଚାମୁଣ୍ଡା, ଜୟ ହେଉ ଭୂତ ଦୂର କରିବା, ଜୟ ହେଉ ସମସ୍ତରେ ବ୍ୟାପିତ ଦେବୀ, କାଳରାତ୍ରି, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର।
ଵିଶ୍ଵମୂର୍ତିଯୁତେ ଶୁଦ୍ଧେ ଵିରୂପାକ୍ଷି ତ୍ରିଲୋଚନେ। ଭୀମରୂପେ ଶିଵେ ଵିଦ୍ଯେ ମହାମାଯେ ମହୋଦରେ
ବିଶ୍ୱର ଆକାର ଧାରଣ କରିଥିବା, ଶୁଦ୍ଧ, ତିନି ଚକ୍ଷୁ, ବିକୃତ ଚକ୍ଷୁ, ଭୀମ ରୂପ, ଶିବା, ଜ୍ଞାନ, ମହାମାୟା, ବଡ଼ ପେଟ ଥିବା।
ମନୋଜଯେ ମନୋଦୁର୍ଗେ ଭୀମାକ୍ଷି କ୍ଷୁଭିତକ୍ଷଯେ। ମହାମାରି ଵିଚିତ୍ରାଂଗି ଗୀତନୃତ୍ଯପ୍ରିଯେ ଶୁଭେ
ମନକୁ ଜିତିଥିବା, ମନର ଦୁର୍ଗ, ଭୀମ ଚକ୍ଷୁ, ଉତ୍ତେଜନା ନାଶ କରିଥିବା, ମହାମାରୀ, ବିଚିତ୍ର ଅଙ୍ଗ, ଗୀତ ନୃତ୍ୟ ପ୍ରିୟ, ଶୁଭ।
ଵିକରାଲି ମହାକାଲି କାଲିକେ ପାପହାରିଣି। ପାଶହସ୍ତେ ଦଂଡହସ୍ତେ ଭୀମହସ୍ତେ ଭଯାନକେ
ବିକରାଳି, ମହାକାଳି, କାଳିକା, ପାପ ନାଶ କରିଥିବା; ପାଶ ଧରିଥିବା, ଦଣ୍ଡ ଧରିଥିବା, ଭୀମ ହାତ, ଭୟଙ୍କର।
ଚାମୁଂଡେ ଜ୍ଵଲମାନାସ୍ଯେ ତୀକ୍ଷ୍ଣଦଂଷ୍ଟ୍ରେ ମହାବଲେ। ଶିଵଯାନପ୍ରିଯେ ଦେଵି ପ୍ରେତାସନଗତେ ଶିଵେ
ଚାମୁଣ୍ଡା, ଜ୍ୱଳନ୍ତ ମୁଖ, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଦାନ୍ତ, ମହାବଳୀ, ଶିବଙ୍କ ଯାନ ପ୍ରିୟ, ଦେବୀ, ପ୍ରେତ ଆସନରେ ବସିଥିବା, ଶିବା।
ଭୀମାକ୍ଷି ଭୀଷଣେ ଦେଵି ସର୍ଵଭୂତଭଯଂକରି। କରାଲି ଵିକରାଲେ ଚ ମହାକାଲି କରାଲିନି
ଭୀମ ଚକ୍ଷୁ, ଭୟଙ୍କର ଦେବୀ, ସମସ୍ତ ଭୂତଙ୍କୁ ଭୟ ଦେଇଥିବା; କରାଳି, ବିକରାଳି, ମହାକାଳି, କରାଳିନୀ।
କାଲିକରାଲଵିକ୍ରାଂତେ କାଲରାତ୍ରି ନମୋସ୍ତୁ ତେ। ସର୍ଵଶସ୍ତ୍ରଭୃତେ ଦେଵି ନମୋ ଦେଵନମସ୍କୃତେ
କାଳିକା, କରାଳ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, କାଳରାତ୍ରି, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର; ସମସ୍ତ ଶସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରିଥିବା ଦେବୀ, ଦେବମାନେ ଯେଉଁଠି ନମସ୍କାର କରନ୍ତି, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର।
ଏଵଂ ସ୍ତୁତା ଶିଵଦୂତୀ ରୁଦ୍ରେଣ ପରମେଷ୍ଠିନା। ତୁତୋଷ ପରମା ଦେଵୀ ଵାକ୍ଯଂ ଚୈଵମୁଵାଚ ହ
ଏଭଳି ଶିବଦୂତୀଙ୍କୁ ରୁଦ୍ର, ପରମେଶ୍ୱର, ସ୍ତୁତି କରିବା ପରେ, ପରମା ଦେବୀ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଇ ଏହି କଥା କହିଲେ।
ଵରଂ ଵୃଣୀଷ୍ଵ ଦେଵେଶ ଯତ୍ତେ ମନସି ଵର୍ତତେ। ରୁଦ୍ର ଉଵାଚ। ସ୍ତୋତ୍ରେଣାନେନ ଯେ ଦେଵି ସ୍ତୋଷ୍ଯଂତି ତ୍ତ୍ଵାଂ ଵରାନନେ
ଓ ଦେବତାମାନଙ୍କର ମହାପ୍ରଭୁ, ଆପଣ ଯେଉଁ ଇଛା କରନ୍ତି, ସେହି ଭଲ ଦେବାକୁ ଚୟନ କରନ୍ତୁ। ରୁଦ୍ର କହିଲେ: ଓ ମହାସୁନ୍ଦରୀ ଦେବୀ, ଯେଉଁ ଲୋକେ ଏହି ସ୍ତୋତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଆପଣଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରିବେ—
ତେଷାଂ ତ୍ଵଂ ଵରଦା ଦେଵି ଭଵ ସର୍ଵଗତା ସତୀ। ଇମଂ ପର୍ଵତମାରୁହ୍ଯ ଯଃ ପୂଜଯତି ଭକ୍ତିତଃ
ସେମାନେ ପାଇଁ ଆପଣ ଦେବୀ, ସବୁଠୁ ଉପସ୍ଥିତ ଓ ସତ୍ୟ, ଭଲ ଦେବାରି ହେବେ। ଯେଉଁ ଲୋକେ ଏହି ପାହାଡ଼କୁ ଚଢ଼ି ଭକ୍ତି ସହିତ ପୂଜା କରିବେ—