ତତ୍ର ଯଜ୍ଞୋ ମୃଗୋ ଭୂତ୍ଵା ପ୍ରଦୁଦ୍ରାଵ ସୁଵେଗଵାନ୍। ମଯା ବାଣେନ ନିର୍ଵିଦ୍ଧୋ ରୁଧିରେଣ ପ୍ରସେଚିତଃ
'ସେଠାରେ ଯଜ୍ଞର ପଶୁ ହରିଣ ରୂପ ଧାରଣ କରି ଦୃତ ଗତିରେ ଦୌଡ଼ିଲା। ମୁଁ ତାକୁ ତୀର ଦ୍ୱାରା ବିଦ୍ଧ କଲି, ତାହାର ରକ୍ତ ଝରିଲା।'
ଅଜଗଂଧସ୍ତଦା ଭୂତୋ ନାମ ଦେଵୈସ୍ତୁ ମେ କୃତମ୍। ଅଜଗଂଧସ୍ତ୍ଵମେଵେତି ଦାସ୍ଯେ ଚାନ୍ଯତ୍ତୁ ଭୋଜନମ୍
'ତାପରେ ମୋ ଦେହରୁ ଛାଗ ଗନ୍ଧ ଆସିଲା, ଏହିପରି ଦେବତାମାନେ ମୋତେ ଛାଗଗନ୍ଧ କହିଲେ। ତୁମେ ମଧ୍ୟ ଛାଗଗନ୍ଧ ହେବା, ମୁଁ ଅନ୍ୟ ଭୋଜନ ମଧ୍ୟ ଦେଇବି।'
ଏତାସାଂ ଶୃଣୁ ମେ ଦେଵି ଭକ୍ଷ୍ଯମେକଂ ମଯୋଚିତମ୍। କଥ୍ଯମାନଂ ଵରାରୋହେ କାଲରାତ୍ରି ମହାପ୍ରଭେ
ହେ ଦେବୀ, ମୋ କଥା ଶୁଣ। ମୁଁ ତୁମ ପାଇଁ ଏକ ଉପଯୁକ୍ତ ଖାଦ୍ୟ ବିଷୟରେ କହିବି, ହେ ଅତି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କାଳରାତ୍ରି, ହେ ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠା ନାରୀ।
ଯା ସ୍ତ୍ରୀ ସଗର୍ଭା ଦେଵେଶି ଅନ୍ଯସ୍ତ୍ରୀପରିଧାନକମ୍। ପରିଧତ୍ତେ ସ୍ପୃଶେଦ୍ଵାପି ପୁରୁଷସ୍ଯ ଵିଶେଷତଃ
ହେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ରାଣୀ, ଯେଉଁ ଜଣେ ଜନନୀ ଗର୍ଭବତୀ ଅଛନ୍ତି, କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ଜଣେ ନାରୀଙ୍କ ପୋଶାକ ପିନ୍ଧନ୍ତି, କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ଜଣେ ନାରୀକୁ ଛୁଉନ୍ତି, ବିଶେଷକରି ପୁରୁଷଙ୍କୁ—
ସଭାଗୋସ୍ତୁ ଵରାରୋହେ କାସାଂଚିତ୍ପୃଥିଵୀତଲେ। ଅପ୍ଯେକଵର୍ଷଂ ବାଲଂ ତୁ ଗୃହୀତ୍ଵା ତତ୍ର ଵୈ ବଲାତ୍
ହେ ସୁନ୍ଦରୀ, ଯଦି କେହି ଜଣେ ଜଣେ ଜୋରକରି ମାତ୍ର ଏକ ବର୍ଷ ବୟସର ଶିଶୁକୁ ଭୂମିରୁ ନେଇଯାଆନ୍ତି—
ଭୁକ୍ତ୍ଵା ତିଷ୍ଠଂତୁ ସୁପ୍ରୀତା ଅପି ଵର୍ଷଶତାନ୍ବହୂନ୍। ଅନ୍ଯାଃ ସୂତିଗୃହେ ଚ୍ଛିଦ୍ରଂ ଗୃହ୍ଣୀଯୁସ୍ତୁ ହ୍ଯପୂଜିତାଃ
ସେମାନେ ଅନେକ ଶତାବ୍ଦୀ ଧରି ଖାଇ ଖୁସିରେ ରହନ୍ତୁ; ଅନ୍ୟମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ସମ୍ମାନିତ ନୁହଁନ୍ତି, ସେମାନେ ସୂତିଘରର ଅବସରକୁ ଦଳି ନେଇପାରନ୍ତି।
ନିଵସିଷ୍ଯଂତି ଦେଵେଶି ତଥା ଵୈ ଜାତହାରିକାଃ। ଗୃହେ କ୍ଷେତ୍ରେ ତଟାକେ ଚ ଵାପ୍ଯୁଦ୍ଯାନେଷୁ ଚୈଵ ହି
ହେ ଦେବୀ, ଯେଉଁମାନେ ନବଜାତ ଶିଶୁ ଚୋରି କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଘର, ଜମି, ପୋଖରୀ, ହ୍ରଦ ଓ ବଗିଚାରେ ବସିବେ।
ଅତ୍ଯେଷୁ ଚ ରୁଦଂତ୍ଯୋ ଯା ସ୍ତ୍ରିଯସ୍ତିଷ୍ଠଂତି ନିତ୍ଯଶଃ। ତାସାଂ ଶରୀରଗାଶ୍ଚାନ୍ଯାଃ କାଶ୍ଚିତ୍ତୃପ୍ତିମଵାପ୍ନୁଯୁଃ
ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ, ଯେଉଁ ନାରୀମାନେ ସବୁବେଳେ କାନ୍ଦନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ଦେହ ଅନ୍ୟମାନେ ଭୋଗ କରିବେ, ଏବଂ କିଛି ନାରୀ ସନ୍ତୁଷ୍ଟି ପାଇବେ।
ଶିଵଦୂତ୍ଯ ଉଵାଚ। କୁତ୍ସିତଂ ଭଵତା ଦତ୍ତଂ ପ୍ରଜାନାଂ ପରିପୀଡନମ୍। ନ ଚ ତ୍ଵଂ ବୁଧ୍ଯସେ ଦାତୁଂ ଶଂକରରସ୍ଯ ଵିଶେଷତଃ
ଶିବଦୂତୀ କହିଲେ: ତୁମେ ଯାହା ଦେଇଛ, ତାହା ଅପମାନଜନକ ଓ ଲୋକମାନେ ଦୁଃଖିତ ହେଉଛନ୍ତି; ତୁମେ ଶିବଙ୍କ ମୂଳ ଦୟାକୁ ବୁଝି ପାରିନାହା।
ତ୍ରପାକରଂ ଯଦ୍ଭଵତି ପ୍ରଜାନାଂ ପରିପୀଡକମ୍। ନ ତୁ ତଦ୍ଯୁଜ୍ଯତେ ଦାତୁଂ ତାସାଂ ଭକ୍ଷ୍ଯଂ ତୁ ଶଂକର
ଯାହା ଲୋକମାନେ ଲଜ୍ଜିତ ଓ ପୀଡିତ ହୁଅନ୍ତି, ଏହା ସେମାନଙ୍କର ଖାଦ୍ୟ ହେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ହେ ଶିବ।
ରୁଦ୍ର ଉଵାଚ। ଅଵଂତ୍ଯାଂ ତୁ ଯଦା ସ୍କଂଦୋ ମଯା ପୂର୍ଵଂ ତୁ ଭଦ୍ରିତଃ। ଚୂଡାକର୍ମଣି ଵୃତ୍ତେ ତୁ କୁମାରସ୍ଯ ତଦା ଶୁଭେ
ରୁଦ୍ର କହିଲେ: ଅବନ୍ତୀରେ ମୁଁ ପୂର୍ବରୁ ଯେତେବେଳେ ସ୍କନ୍ଦଙ୍କ ଚୂଡାକର୍ମ ସମାପ୍ତି ପରେ ତାଙ୍କୁ ଅଭିଷେକ କରିଥିଲି—
ଆଗତ୍ଯ ମାତରୋ ଭକ୍ଷ୍ଯମପୂର୍ଵଂ ତୁ ପ୍ରଚକ୍ରିରେ। ଦେଵଲୋକାଦ୍ଦେଵଗଣା ମାତୄଣାଂ ଭୋକ୍ତୁମାଗତାଃ
ସେତେବେଳେ ମାତୃମାନେ ଆସି ଏକ ଅପୂର୍ବ ଖାଦ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତ କଲେ; ଦେବମାନେ ସ୍ୱର୍ଗରୁ ଆସି ମାତୃମାନଙ୍କ ଦିଆ ଖାଦ୍ୟ ଭୋଗ କଲେ।
ତାସାଂ ଗୃହେ ଯଦା ପୂର୍ଵଂ ବ୍ରହ୍ମାଦ୍ଯାସ୍ସୁରସତ୍ତମାଃ। ଗଂଧର୍ଵାପ୍ସରସଶ୍ଚୈଵ ଯକ୍ଷାସ୍ସର୍ଵେ ଚ ଗୁହ୍ଯକାଃ
ସେମାନଙ୍କ ଘରେ, ପୂର୍ବରୁ ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅନ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେବତା, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଅପ୍ସରା, ଯକ୍ଷ ଓ ସମସ୍ତ ଗୁହ୍ୟକମାନେ ଥିଲେ।
ମେର୍ଵାଦଯଃ ଶିଖରିଣୋ ଗଂଗାଦ୍ଯାଃ ସରିତସ୍ତଥା। ସର୍ଵେ ନାଗା ଗଜାସ୍ସିଦ୍ଧାଃ ପକ୍ଷିଣୋଽସୁରସୂଦନାଃ
ମେରୁ ଓ ଅନ୍ୟ ଶିଖର, ଗଙ୍ଗା ଓ ଅନ୍ୟ ନଦୀ, ସମସ୍ତ ନାଗ, ହାତୀ, ସିଦ୍ଧ, ପକ୍ଷୀ ଓ ଅସୁର ନାଶକମାନେ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ।
ଡାକିନ୍ଯଃ ସହ ଵେତାଲୈର୍ଵୃତାଃ ସର୍ଵୈର୍ଗ୍ରହୈସ୍ତଦା। କିମୁକ୍ତେନାମୁନା ଦେଵି ଯତ୍ସୃଷ୍ଟଂ ବ୍ରହ୍ମଣା ତ୍ଵିହ
ଡାକିନୀମାନେ, ବେତାଳ ଓ ସମସ୍ତ ଗ୍ରହମାନେ ମଧ୍ୟ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ; ହେ ଦେବୀ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ତିଆରି କଥା କହିବାକୁ ଆଉ କଣ ଆବଶ୍ୟକ?
ତତ୍ସର୍ଵଂ ଭୋଜନଂ ଦତ୍ତଂ ସ୍ଵେଚ୍ଛାନ୍ନଂ ଚ ନଭୋଗତଂ। ଶିଵଦୂତ୍ଯୁଵାଚ। ଆସାଂ କୃତଂ ଦେହି ଭୋଜ୍ଯଂ ଦୁର୍ଲଭଂ ଯତ୍ତ୍ରିଵିଷ୍ଟପେ
ସେଇ ସମସ୍ତ ଖାଦ୍ୟ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ଦିଆଯାଇଥିଲା, ଏବଂ ଦେବତାମାନେ ଭୋଗ କରିଥିଲେ; ଶିବଦୂତୀ କହିଲେ: ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସେଇ ଦୁର୍ଲଭ ଖାଦ୍ୟ ଦିଅ, ଯାହା ସ୍ୱର୍ଗରେ ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ଲଭ।
ସ୍ନେହାକ୍ତଂ ସଗୁଡଂ ହୃଦ୍ଯଂ ସୁପକ୍ଵଂ ପରିକଲ୍ପିତମ୍। କ୍ଵଚିନ୍ନାନ୍ଯେନ ଯଦ୍ଭୁକ୍ତମପୂର୍ଵଂ ପରମେଶ୍ଵର
ସେଇ ଖାଦ୍ୟ ସ୍ନେହରେ ଭିଜା, ଗୁଡ଼ ମିଶା, ରୁଚିକର, ଭଲଭାବେ ପାକାଯାଇଛି, ଏବଂ ଯତ୍ନରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ; କେବଳ କେତେକ ଅବସରରେ ଅନ୍ୟ କେହି ଖାଇନଥିବେ, ହେ ପରମେଶ୍ୱର।
ଏଵମୁକ୍ତସ୍ତଦା ସୋପି ଦେଵଦେଵୋ ମହେଶ୍ଵରଃ। ଭକ୍ଷ୍ଯାର୍ଥଂ ତାସ୍ତଦା ପ୍ରାହ ପାର୍ଵତ୍ଯାଶ୍ଚୈଵ ସନ୍ନିଧୌ
ଏଭଳି କଥା ଶୁଣି, ମହାଦେବ ମହେଶ୍ୱର ସେମାନଙ୍କର ଖାଦ୍ୟ ପାଇଁ, ପାର୍ବତୀଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ କଥା କହିଲେ।
ମଯା ଵୈ ସାଧିତଂ ଚାନ୍ନଂ ପ୍ରକାରୈର୍ବହୁଭିଃ କୃତଂ। ତତ୍ସର୍ଵଂ ଚ ଵ୍ଯଯଂ ଯାତଂ ନ ଚାନ୍ଯଦିହ ଦୃଶ୍ଯତେ
ମୁଁ ବହୁ ପ୍ରକାରରେ ଖାଦ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଛି; ସମସ୍ତ ଖର୍ଚ୍ଚ ହୋଇଯାଇଛି, ଏଠାରେ ଆଉ କିଛି ଦେଖାଯାଉନାହିଁ।
ଭଵତୀଷ୍ଵାଗତାସ୍ଵଦ୍ଯ କିଂ ମଯା ଦେଯମୁଚ୍ଯତାମ୍। ଅପୂର୍ଵଂ ଭଵତୀନାଂ ଯନ୍ମଯା ଦେଯଂ ଵିଶେଷତଃ
ଏବେ ତୁମେ ଆସିଛ, କହ, ମୁଁ କଣ ଦେବି? ତୁମମାନେ ପାଇଁ ମୁଁ କିଛି ନୂତନ ଦେବାକୁ ଚାହେଁ।
ଅସ୍ଵାଦିତଂ ନ ଚାନ୍ଯେନ ଭକ୍ଷ୍ଯାର୍ଥେ ଚ ଦଦାମ୍ଯହମ୍। ଅଧୋଭାଗେ ଚ ମେ ନାଭେର୍ଵର୍ତୁଲୌ ଫଲସନ୍ନିଭୌ
ମୁଁ ଏହାକୁ ଚାଖିନାହିଁ, ଅନ୍ୟ କେହି ମଧ୍ୟ ଏହାକୁ ଖାଇନାହିଁ; ଏହାକୁ ତୁମେ ଖାଇବା ପାଇଁ ଦେଉଛି। ମୋ ନାଭି ତଳେ ଦୁଇଟି ଗୋଲାକାର ଫଳ ପରି ଦେଖାଯାଉଛି।
ଭକ୍ଷଯଧ୍ଵଂ ହି ସହିତା ଲଂବୌ ମେ ଵୃଷଣାଵିମୌ। ଅନେନ ଚାପି ଭୋଜ୍ଯେନ ପରା ତୃପ୍ତିର୍ଭଵିଷ୍ଯତି
ମୋ ଦୁଇଟି ଲମ୍ବା ଶୁକ୍ରାଣୁକୁ ସମେତେ ଖାଇବା; ଏହି ଖାଦ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସନ୍ତୁଷ୍ଟି ପାଇବା।
ମହାପ୍ରସାଦଂ ତା ଲବ୍ଧ୍ଵା ଦେଵ୍ଯସ୍ସର୍ଵାସ୍ତଦା ଶିଵମ୍। ପ୍ରଣିପତ୍ଯ ସ୍ଥିତାଶ୍ଶର୍ଵ ଇଦଂ ଵଚନମବ୍ରଵୀତ୍
ଏହି ମହାପ୍ରସାଦ ପାଇଅପରେ ସମସ୍ତ ଦେବୀମାନେ ଶିବଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି ତାଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଦଉଡ଼ି ଏହି କଥା କହିଲେ।
କରିଷ୍ଯଂତି ଶୁଭାଚାରାନ୍ଵିନା ହାସ୍ଯେନ ଯେ ନରାଃ। ତେଷାଂ ଧନଂ ପଶୁଃ ପୁତ୍ରା ଦାରାଶ୍ଚୈଵ ଗୃହାଦିକମ୍
ଯେମାନେ ହାସ୍ୟ କିମ୍ବା ଉପହାସ ଛାଡ଼ି ଭଲ କାମ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ଧନ, ପଶୁ, ପୁଅ, ଜୀବନୀ ସହ ଘର ଏବଂ ସମସ୍ତ ଶୁଭ ଲାଭ ହେବ।
ଭଵିଷ୍ଯତି ମଯା ଦତ୍ତଂ ଯଚ୍ଚାନ୍ଯନ୍ମନସି ସ୍ଥିତମ୍। ହାସ୍ଯେନ ଦୀର୍ଘଦଶନା ଦରିଦ୍ରାଶ୍ଚ ଭଵଂତି ତେ
ମୁଁ ଦେଇଥିବା ଏବଂ ମନରେ ଚାହିଁଥିବା ଯେକୌଣସି ଜିନିଷ ମିଳିବ; କିନ୍ତୁ ଯେମାନେ ହାସ୍ୟ କରନ୍ତି, ଦୀର୍ଘ ଦାନ୍ତ ଥିବା, ସେମାନେ ଦରିଦ୍ର ହେବେ।
ତସ୍ମାନ୍ନ ନିଂଦା ହାସ୍ଯଂ ଚ କର୍ତଵ୍ଯଂ ହି ଵିଜାନତା। ଭଵତ୍ଯୋ ମାତରଃ ଖ୍ଯାତା ହ୍ଯସ୍ମିନ୍ଲୋକେ ଭଵିଷ୍ଯଥ
ଏହିପରି ଜଣା ଲୋକେ କେବେ ଉପହାସ କିମ୍ବା ହାସ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ମାନ୍ୟ ମାତାମାନେ, ଏହି ଜଗତରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେବେ।
ଉପହାରେ ନରା ଯେ ତୁ କରିଷ୍ଯଂତି ଚ କୌମୁଦୀମ୍। ଚଣକାନ୍ପୂରିକାଶ୍ଚୈଵ ଵୃଷଣୈଃ ସହ ପୂପକାନ୍
ଯେମାନେ କୌମୁଦୀ ପର୍ବରେ ଉପହାର ଦେଇ ଚଣା ଆଉ ପୁରିକା ସହ ଶୁକ୍ରାଣୁ ଦେଇ ଭୋଗ କରନ୍ତି—
ବଂଧୁଭିଃ ସ୍ଵଜନୈଶ୍ଚୈଵ ତେଷାଂ ଵଂଶୋ ନ ଛିଦ୍ଯତେ। ଅପୁତ୍ରୋ ଲଭତେ ପୁତ୍ରଂ ଧନାର୍ଥୀ ଲଭତେ ଧନମ୍
ସ୍ବଜନ ଆଉ ବନ୍ଧୁମାନେ ସହିତ, ସେମାନଙ୍କର ବଂଶ ଅବିରତ ରହିବ; ଯାହାଙ୍କ ପୁଅ ନାହିଁ ସେ ପୁଅ ପାଇବେ, ଧନ ଚାହିଁଥିବା ଧନ ପାଇବେ।
ରୂପଵାନ୍ସୁଭଗୋ ଭୋଗୀ ସର୍ଵଶାସ୍ତ୍ରଵିଶାରଦଃ। ହଂସଯୁକ୍ତେନ ଯାନେନ ବ୍ରହ୍ମ ଲୋକେ ମହୀଯତେ
ସେ ରୂପବାନ, ସୁଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ଭୋଗବିଲାସୀ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ପାଣ୍ଡିତ୍ୟ ଥିବା ହେବେ; ହଂସ ଯୁକ୍ତ ଯାନରେ ବ୍ରହ୍ମାଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହେବେ।
ଶିଵଦୂତି ମଯାପ୍ଯେଵଂ ତାସାଂ ଦତ୍ତଂ ଚ ଭକ୍ଷଣମ୍। ତ୍ରପାକରଂ କିଂ ଭଵତ୍ଯା ଉକ୍ତୋହଂ ତନ୍ନିଶାମଯ
ଶିବଦୂତୀ, ମୁଁ ଏଭଳି ଖାଦ୍ୟ ଦେଇଛି; ତୁମେ ଲଜ୍ଜାର କାରଣ ପ୍ରଶ୍ନ କରିଥିଲ; ଏହି କଥା ଶୁଣ।