ପରିଷ୍ଵଜ୍ଯାଭିନନ୍ଦ୍ଯୈନଂ ଗୃହଂ ପ୍ରାଵେଶଯତ୍ସ୍ଵକମ୍। ତସ୍ଯ ସ୍ଵାଗତମର୍ଘ୍ଯାଦ୍ଯୈଃ କୃତ୍ଵା ପୂଜାଂ ପ୍ରଯତ୍ନତଃ
ତାଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ ଓ ଅଭିନନ୍ଦନ କରି, ନିଜ ଘରକୁ ନେଇଗଲେ । ଅର୍ଘ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉପଚାର ଦେଇ, ସମ୍ମାନ ସହ ପୂଜା କଲେ ।
ଅଦ୍ଯ ମେ ସଫଲଂ ଜନ୍ମ ପୂର୍ଣାଃ ସର୍ଵେ ମନୋରଥାଃ। ଯସ୍ତ୍ଵାଂ ପଶ୍ଯାମି ଶକ୍ରାଦ୍ଯ ସ୍ଵଯମେଵ ଗୃହାଗତମ୍
ଆଜି ମୋ ଜନ୍ମ ସଫଳ, ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା; କାରଣ ଆଜି ମୁଁ ନିଜ ଘରକୁ ଶକ୍ରଙ୍କୁ ନିଜେ ଆସିଥିବା ଦେଖୁଛି ।
ଖ୍ଯାପ୍ଯୋହଂ ଦନୁମୁଖ୍ଯାନାଂ ଦେଵରାଜ ତ୍ଵଯା କୃତଃ। ଆଗଚ୍ଛତା ମମ ଗୃହଂ ପୁଣ୍ଯତା ତୁ ପରା ହି ମେ
ଦେବରାଜ, ଆପଣ ଆସି ମୋ ଘରକୁ ପଦାର୍ପଣ କରି, ମୋତେ ଦାନବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ କରିଦେଲେ; ଏହି ଦ୍ୱାରା ମୋର ପୁଣ୍ୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବଢ଼ିଗଲା ।
ଅଗ୍ନିଷ୍ଟୋମାଦିଭିର୍ଯଜ୍ଞୈସ୍ସମ୍ଯଗିଷ୍ଟୈସ୍ତୁ ଯତ୍ଫଲମ୍। ତତ୍ଫଲଂ ସମଵାପ୍ଯେତ ତ୍ଵଯି ଦୃଷ୍ଟେ ପୁରଂଦର
ଯେଉଁଠାରେ ଅଗ୍ନିଷ୍ଟୋମ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଯଜ୍ଞ ସଠିକ୍ ଭାବେ କରିଲେ ଯେଉଁ ଫଳ ମିଳେ, ପୁରନ୍ଦର, ଆପଣଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ ସେଇ ଫଳ ମିଳେ ।
ଯତ୍ଫଲଂ ଭୂମିଦାନେନ ଗଵାଂ ଦାନେନ ଋତ୍ଵିଜେ। ମମାଦ୍ଯ ତତ୍ଫଲଂ ଭୂତମଥଵା ରାଜସୂଯକମ୍
ଭୂମି ଦାନ କିମ୍ବା ଗାଏଁ ଦାନ କିମ୍ବା ରାଜସୂୟ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ଯେତେ ଅଛି, ସେ ସମସ୍ତ ଫଳ ଆଜି ମୋତେ ମିଳୁ।
ନାଲ୍ପେନ ତପସା ଲଭ୍ଯଂ ଦର୍ଶନଂ ତଵ ଵାସଵ। ଏଵଂ ଗେହେ ମଯା ଯତ୍ତେ ପ୍ରିଯଂ କାର୍ଯଂ ତଦୁଚ୍ଯତାମ୍
ହେ ବାସବ, ଅଳ୍ପ ତପସ୍ୟାରେ ତୁମ ଦର୍ଶନ ମିଳେ ନାହିଁ। ଏବେ ତୁମେ ମୋ ଘରେ ଆସିଛ, ତେଣୁ ମୁଁ କ’ଣ କରିବି, ତୁମେ କହ।
ଵିକଲ୍ପୋଽନ୍ଯୋ ନ ଭଵତା ହୃଦି କାର୍ଯଃ କଥଂଚନ। କୃତଂ ଚ ତଦ୍ଵିଜାନୀଯା ଯଦ୍ଯଦି ସ୍ଯାତ୍ସୁଦୁଷ୍କରଂ
ତୁମ ହୃଦୟରେ ଅନ୍ୟ କିଛି ଚିନ୍ତା ରଖିବା ଦରକାର ନାହିଁ। ତୁମେ ଯାହା ଚାହଁ, ଯଦି ଅତ୍ୟନ୍ତ କଷ୍ଟସାଧ୍ୟ ହେଉଥିବା ସହିତ, ମୁଁ ତାହା କରିଦେଇଛି ବୋଲି ଭାବ।
ପୁଣ୍ଯୋହଂ ପୁଣ୍ଯତାଂ ପ୍ରାପ୍ତୋ ଦର୍ଶନାତ୍ତଵ ଶତ୍ରୁହନ୍। ଯତ୍ତେ ଦେଵ ଵରୈର୍ଵଂଦ୍ଯୌ ଵଂଦିତୌ ଚରଣୌ ମଯା
ହେ ଶତ୍ରୁନାଶକ, ତୁମକୁ ଦେଖି ମୁଁ ପୁଣ୍ୟବାନ୍ ହେଇଛି। ଦେବମାନ୍ୟ ଯେଉଁ ପାଦକୁ ପୂଜନ କରନ୍ତି, ସେହି ପାଦକୁ ମୁଁ ପ୍ରଣାମ କରିଛି।
କିମାଗମନକୃତ୍ଯଂ ତେ ଵଦ ସର୍ଵଂ ମଯି ପ୍ରଭୋ। ଅତ୍ଯାଶ୍ଚର୍ଯମିଦଂ ମନ୍ଯେ ତଵାଗମନ କାରଣଂ
ହେ ପ୍ରଭୁ, ତୁମେ କେଉଁ କାମରେ ଆସିଛ, ସେ ସମସ୍ତ କଥା ମୋତେ କହ। ତୁମ ଆସିବାର କାରଣ ମୁଁ ବଡ଼ ଅଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଭାବୁଛି।
ଇଂଦ୍ର ଉଵାଚ। ଜାନେହଂ ଦନୁମୁଖ୍ଯାନାଂ ପ୍ରଧାନଂ ତ୍ଵାଂ ତୁ ବାଷ୍କଲେ। ନାତ୍ଯାଶ୍ଚର୍ଯମିଦଂ ଭାତି ତ୍ଵଯି ଦୃଷ୍ଟେଽସୁରୋତ୍ତମ
ଇନ୍ଦ୍ର କହିଲେ: ହେ ବାଷ୍କଳ, ମୁଁ ଜାଣେ ତୁମେ ଦାନବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଧାନ। ତୁମକୁ ଦେଖି ଏହି କଥା ମୋତେ ଅଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଲାଗୁନାହିଁ।
ଵିମୁଖା ନାର୍ଥିନୋ ଯାଂତି ଭଵତୋ ଗୃହମାଗତାଃ। ଅର୍ଥିନାଂ କଲ୍ପଵୃକ୍ଷୋସି ଦାତା ଚାନ୍ଯୋ ନ ଵିଦ୍ଯତେ
ଯେଉଁମାନେ ତୁମ ଘରକୁ ଆଶା କରି ଆସନ୍ତି, ସେମାନେ କେବେ ନିରାଶ ଫେରନ୍ତି ନାହିଁ। ଆର୍ଥିକମାନେ ପାଇଁ ତୁମେ କଳ୍ପବୃକ୍ଷ ସମାନ, ଦାତା ତୁମ ଭଳି ଆଉ କେହି ନାହିଁ।
ପ୍ରଭାଯାଂ ସୂର୍ଯତୁଲ୍ଯୋସି ଗାଂଭୀର୍ଯେ ସାଗରୋପମଃ। ସହିଷ୍ଣୁତ୍ଵେ ଧରା ଚୈଵ ଶ୍ରିଯା ନାରାଯଣୋପମଃ
ତୁମର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମାନ, ଗମ୍ଭୀରତା ସାଗର ଭଳି, ସହିଷ୍ଣୁତା ଧରା ପରି ଏବଂ ଶ୍ରୀରେ ତୁମେ ନାରାୟଣ ସମାନ।
ବ୍ରାହ୍ମଣଃ କଶ୍ଯପକୁଲେ ଜାତୋଯଂ ଵାମନଃ ଶୁଭେ। ପ୍ରାର୍ଥିତୋହମନେନୈଵଂ ଭୂମେର୍ଦେହି ପଦତ୍ରଯଂ
ଏହି ବ୍ରାହ୍ମଣ ବାମନ କଶ୍ୟପ କୁଳରେ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି। ସେ ମୋତେ ଏହିପରି ଅନୁରୋଧ କରିଛନ୍ତି: ‘ମୋତେ ମାତ୍ର ତିନି ପଦ ଜମି ଦିଅ।’
ମମାଗ୍ନିଶରଣାର୍ଥାଯ ଯତ୍ର କୁର୍ଯାଂ ମଖଂ ତ୍ଵହଂ। ତଦସ୍ଯ କାରଣଂ କୃତ୍ଵା ଅର୍ଥିତୈଷା ମମ ପ୍ରଭୋ
ମୋ ଅଗ୍ନିହୋତ୍ର ପାଇଁ ଯେଉଁଠାରେ ମୁଁ ଯଜ୍ଞ କରିବି, ସେହି କାରଣରୁ ଏହି ଅନୁରୋଧ କରୁଛି, ହେ ପ୍ରଭୁ, ଏହି ମୋ ଚାହିଦା।
ଲୋକତ୍ରଯଂ ମେଽପହୃତଂ ତ୍ଵଯା ଵିକ୍ରମ୍ଯ ବାଷ୍କଲେ। ନିର୍ଵୃତ୍ତିକୋ ନିର୍ଧନୋସ୍ମି ଯଦ୍ଦିତ୍ସେ ନ ତଦସ୍ତି ମେ
ହେ ବାଷ୍କଳ, ତୁମେ ତୁମ ପଦକ୍ରମରେ ତିନି ଲୋକ ଦଖଳ କରିଛ। ମୁଁ ଏବେ ସମ୍ପତ୍ତିହୀନ, ଅର୍ଥହୀନ। ତୁମେ ଯାହା ଦେବାକୁ ଚାହଁ, ସେହି ମୋ ପାଖରେ ନାହିଁ।
ଭଵଂତଂ ଯାଚଯିଷ୍ଯାମି ପରାର୍ଥେନାପି ଚାତ୍ମନା। ଅର୍ଥିତ୍ତ୍ଵେନ ମମାପ୍ଯସ୍ଯ ଯଦ୍ଯୋଗ୍ଯଂ ତତ୍ସମାଚର
ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟଙ୍କ ପାଇଁ ମାଗିବି। ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ଆର୍ଥିକ, ଯାହା ଯୋଗ୍ୟ, ତାହା କର।
ଜାତୋସି କାଶ୍ଯପେ ଚ ତ୍ଵଂ ଵଂଶେ ଵଂଶଵିଵର୍ଦ୍ଧନଃ। ଦିତ୍ଯାସ୍ତ୍ଵଂ ଗର୍ଭସଂଭୂତଃ ପିତା ତ୍ରୈଲୋକପୂଜିତଃ
ତୁମେ କଶ୍ୟପ କୁଳରେ ଜନ୍ମିଛ, ବଂଶକୁ ବଢ଼ାଇଛ। ଦିତିଙ୍କ ଗର୍ଭରୁ ଜନ୍ମିଛ, ତୁମର ପିତା ତିନି ଲୋକରେ ପୂଜିତ।
ଏଵଂଭୂତମହଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ତେନ ତ୍ଵାଂ ଯାଚଯାମ୍ଯହମ୍। ଅସ୍ଯାଗ୍ନିଶରଣାର୍ଥାଯ ଦୀଯତାଂ ଭୂ ପଦତ୍ରଯମ୍
ତୁମେ ଏପରି ଅଛ, ଜାଣି ମୁଁ ଏହି ଅନୁରୋଧ କରୁଛି: ଏହି ଅଗ୍ନିହୋତ୍ର ପାଇଁ ତିନି ପଦ ଜମି ଦିଅ।
ଅତୀଵ ହ୍ରସ୍ଵଗାତ୍ରସ୍ଯ ଵାମନସ୍ଯାସ୍ଯ ଦାନଵ। ଭୂମିଭାଗେ ଚ ପାରକ୍ଯେ ଦାତୁଂ ନ ତ୍ଵହମୁତ୍ସହେ
ଏହି ବାମନଙ୍କ ଦେହ ବହୁତ ଛୋଟ, ହେ ଦାନବ, ମୁଁ ଅନ୍ୟର ଜମି ଦେବାକୁ ସମର୍ଥ ନୁହେଁ।
ଏତଦେଵ ମଯା ଦତ୍ତଂ ଯଦ୍ଭଵାନର୍ଥିତୋସି ମେ। ଗୁରଵୋ ଯଦି ମନ୍ଯଂତେ ମଂତ୍ରିଣୋ ଵା ପଦତ୍ରଯମ୍
ମୋତେ ଯେଉଁ ଜିନିଷ ଅନୁରୋଧ କରିଛ, ମୁଁ ସେଇ ଦେଉଛି। ଯଦି ମୋ ବଡ଼ମାନେ କିମ୍ବା ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ମନେ କରନ୍ତି, ତେବେ ବାମନଙ୍କୁ ତିନି ପଦ ଦିଅ।
ଅର୍ଥିତ୍ଵେନ ମଦୀଯେନ ସ୍ଵକୁଲେ ବାଂଧଵେପି ଚ। ଗୃହାଯାତେ ମଯି ତଥା ଯଦ୍ଯୋଗ୍ଯଂ ତତ୍ସମାଚର
ମୁଁ ଆପଣ ନିଜେ ଆର୍ଥିକ ହେଉ, କିମ୍ବା ନିଜ କୁଳ କିମ୍ବା ବନ୍ଧୁ ପାଇଁ, କିମ୍ବା ମୋ ଘରକୁ ଆସିଥିବା କାହା ପାଇଁ — ଯାହା ଯୋଗ୍ୟ, ତାହା କର।
ଯଦି ତେ ରୁଚିତଂ ଵୀର ଦାନଵେଂଦ୍ର ମହାଦ୍ଯୁତେ। ତଦସ୍ମୈ ଦୀଯତାଂ ଶୀଘ୍ରଂ ଵାମନାଯ ମହାତ୍ମନେ
ହେ ଦାନବେଶ୍ୱର, ମହାପ୍ରଭାବଶାଳୀ, ଯଦି ଏହି କଥା ତୁମକୁ ଭଲ ଲାଗେ, ତେବେ ଏହି ମହାତ୍ମା ବାମନଙ୍କୁ ଶୀଘ୍ର ତିନି ପଦ ଦିଅ।
ବାଷ୍କଲିରୁଵାଚ। ଦେଵେଂଦ୍ର ସ୍ଵାଗତଂ ତେଽସ୍ତୁ ସ୍ଵସ୍ତି ପ୍ରାପ୍ନୁହି ମା ଚିରମ୍। ତ୍ଵଂ ସମୀକ୍ଷସ୍ଵଧାତ୍ମାନଂ ସର୍ଵେଷାଂ ଚ ପରାଯଣମ୍
ବାଷ୍କଲି କହିଲେ: ଦେବେନ୍ଦ୍ର, ତୁମକୁ ସ୍ବାଗତ। ତୁମେ ଶୀଘ୍ର ଭଲ ହେଉ। ତୁମେ ନିଜକୁ ଚିନ୍ତା କର, ଯିଏ ସମସ୍ତଙ୍କର ଶେଷ ଆଶ୍ରୟ।
ତ୍ଵଯି ଭାରଂ ସମାଵେଶ୍ଯ ସୁଖମାସ୍ତେ ପିତାମହଃ। ଧ୍ଯାନଧାରଣଯାଯୁକ୍ତଶ୍ଚିଂତଯାନଃ ପରଂ ପଦମ୍
ତୁମ ଉପରେ ଦାୟିତ୍ୱ ଦେଇ, ପିତାମହ ନିଜେ ଶାନ୍ତିରେ ବସିଛନ୍ତି, ଧ୍ୟାନ ଓ ଧାରଣାରେ ଲଗି ଉଚ୍ଚ ସ୍ଥିତିକୁ ଚିନ୍ତା କରୁଛନ୍ତି।
ସଂଗ୍ରାମୈର୍ବହୁଭିଃ ଖିନ୍ନୋ ଜଗଚ୍ଚିଂତାମପାସ୍ଯ ତୁ। କ୍ଷୀରାବ୍ଧିଦ୍ଵୀପମାଶ୍ରିତ୍ଯ ସୁଖଂ ସ୍ଵପିତି କେଶଵଃ
ଅନେକ ଯୁଦ୍ଧରେ କ୍ଲାନ୍ତ ହୋଇ, ସଂସାର ଚିନ୍ତା ଛାଡି, କେଶବ କ୍ଷୀରସାଗର ଦ୍ବୀପରେ ରହି, ସୁଖରେ ଶୁଅନ୍ତି।
ଅନ୍ଯେ ଚ ଦାନଵାଃ ସର୍ଵେ ବଲିନଃ ସାଯୁଧାସ୍ତ୍ଵଯା। ଅସହାଯେନୈଵ ଶକ୍ର ସର୍ଵେପି ଵିନିପାତିତାଃ
ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦାନବମାନେ ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ତୁମେ ଏକାକି ସମସ୍ତଙ୍କୁ ହରାଇଛ।
ଆଦିତ୍ଯା ଦ୍ଵାଦଶୈଵେହ ରୁଦ୍ରାସ୍ତ୍ଵେକାଦଶାପି ଵା। ଅଶ୍ଵିନୌ ଵସଵଶ୍ଚୈଵ ଧର୍ମଶ୍ଚୈଵ ସନାତନଃ
ଏଠାରେ ବାରଟି ଆଦିତ୍ୟ, ଏଗାରଟି ରୁଦ୍ର, ଦୁଇଯୋଡ଼ି ଅଶ୍ୱିନୀ, ବସୁମାନେ ଓ ଚିରନ୍ତନ ଧର୍ମ ଅଛନ୍ତି।
ତ୍ଵଦ୍ବାହୁବଲମାଶ୍ରିତ୍ଯ ତ୍ରିଦିଵେ ମଖଭାଗିନଃ। ତ୍ଵଯା କ୍ରତୁଶତୈରିଷ୍ଟଂ ସମାପ୍ତଵରଦକ୍ଷିଣୈଃ
ତୁମର ବାହୁବଳରେ ଭରସା କରି, ସେମାନେ ସ୍ବର୍ଗରେ ଯଜ୍ଞ ଭାଗ ଭୋଗ କରନ୍ତି; ତୁମେ ଶତଶଃ କ୍ରତୁ କରିଛ, ଦାନ ଓ ବରଦାନ ସହିତ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିଛ।
ତ୍ଵଯା ଚ ଘାତିତୋ ଵୃତ୍ରୋ ନମୁଚିଃ ପାକଶାସନ। ତ୍ଵଦାଜ୍ଞାକାରିଣା ପୂର୍ଵଂ ଵିଷ୍ଣୁନା ପ୍ରଭଵିଷ୍ଣୁନା
ତୁମେ ବୃତ୍ର ଓ ନାମୁଚିଙ୍କୁ ମାରିଛ, ଦେବରାଜ; ପୂର୍ବରୁ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ସେମାନେ ନଶ୍ଟ ହୋଇଥିଲେ।
ହିରଣ୍ଯକଶିପୋର୍ଭ୍ରାତା ହିରଣ୍ଯାକ୍ଷୋପି ଘାତିତଃ। ହିରଣ୍ଯକଶିପୁର୍ଯୋତ୍ର ଜଙ୍ଘେ ଚାରୋପ୍ଯ ଘାତିତଃ
ହିରଣ୍ୟକଶିପୁଙ୍କ ଭାଇ ହିରଣ୍ୟାକ୍ଷ ମଧ୍ୟ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ; ଏଠି ହିରଣ୍ୟକଶିପୁଙ୍କୁ ଜଂଘା ଉପରେ ରଖି ମାରାଯାଇଥିଲା।