ପ୍ରସାଦଯନ୍ଦୈତ୍ଯଵରଂ ମହାତ୍ମା ପୁରଂଦରସ୍ତଂ ତୁ ଦନୁପ୍ରଧାନଂ। ତେଜୋଯୁକ୍ତଂ ଦାନଵଂ ତଂ ତପଂତମିଵ ଭାସ୍କରଂ
ମହାତ୍ମା ପୁରନ୍ଦର ସେ ଦାନବପ୍ରଧାନଙ୍କୁ ଖୁସି କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ, ଯିଏ ତେଜସ୍ୱୀ ଓ ତପସ୍ଵୀ ଥିଲେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ ।
ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯଧାରଣେ ଶକ୍ତଂ ଵିସ୍ମିତଃ ସୋଽଭଵତ୍ତଦା। ଇଂଦ୍ରଂ ପୁରାଗତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଦାନଵେଂଦ୍ରାଯ ପାର୍ଥିଵ
ତିନି ଲୋକକୁ ଧାରଣ କରିବାର ଶକ୍ତି ଦେଖି, ଇନ୍ଦ୍ର ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଲେ ଏବଂ ପୂର୍ବରୁ ଆସି ଦାନବରାଜଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ ।
ଇଦମୂଚୁସ୍ତଦାଗତ୍ଵା ଦାନଵା ଯୁଦ୍ଧଦୁର୍ମଦାଃ। ଆଶ୍ଚର୍ଯମିତି ଵୈ କୃତ୍ଵା ଇଂଦ୍ରୋଭ୍ଯେତି ପୁରୀଂ ତଵ1.30.
ଯୁଦ୍ଧରେ ଦୃଢ଼ ଦାନବମାନେ କହିଲେ, 'ଏହା ଅତି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ — ଇନ୍ଦ୍ର ନିଜେ ତୁମର ନଗରକୁ ଆସୁଛନ୍ତି ।'
ଏକାକୀ ଦ୍ଵିଜମୁଖ୍ଯେନ ଵାମନେନ ସହ ପ୍ରଭୋ। ଅସ୍ମାଭିର୍ଯଦନୁଷ୍ଠେଯଂ ସାଂପ୍ରତଂ ନୋ ଵଦସ୍ଵ ରାଟ୍
ପ୍ରଭୁ, ଆମେ ଏକାକି ବା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ ବାମନ ସହିତ ଅଛୁ । ଏହି ସମୟରେ ଆମେ କ’ଣ କରିବା ଉଚିତ, ରାଜା, ଆପଣ କହନ୍ତୁ ।
ଦାନଵାନବ୍ରଵୀତ୍ସର୍ଵାନ୍ପୁରେ ତିଷ୍ଠତ ସଂକୁଲଂ। ପ୍ରଵେଶ୍ଯତାଂ ଦେଵରାଜଃ ପୂଜ୍ଯଃ ସ ତୁ ମମାଦ୍ଯ ଵୈ
ସେ ସମସ୍ତ ଦାନବମାନେ କୁ କହିଲେ, 'ତମେ ସମସ୍ତେ ନଗରରେ ଥିବା; ଦେବରାଜ ଭିତରକୁ ଆସନ୍ତୁ, ଆଜି ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରିବି ।'
ଏତସ୍ମିନ୍ନେଵ କାଲେ ତୁ ଵାମନଃ ସ ଚ ଵାସଵଃ। ଆଗତୌ ଦନୁନାଥେନ ପ୍ରେମ୍ଣା ଚୈଵାଵଲୋକିତୌ
ଏହି ସମୟରେ ବାମନ ଓ ବାସବ ଆସିଲେ, ଏବଂ ଦାନବନାଥ ଭଲପାଇ ସେମାନେକୁ ଦେଖିଲେ ।
କୃତାର୍ଥଂ ମନ୍ଯତାତ୍ମାନଂ ପ୍ରଣିପାତପୁରଃସରମ୍। ଉଵାଚ ଵଚନଂ ରାଜା ଦାନଵାନାଂ ଧୁରଂଧରଃ
ନିଜକୁ ସଫଳ ଭାବି, ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହ ନମସ୍କାର କରି, ଦାନବମାନଙ୍କ ଭାର ବହୁଥିବା ରାଜା ଏହି କଥା କହିଲେ ।
ଅଦ୍ଯ ଵୈ ତ୍ରିଷୁ ଲୋକେଷୁ ନାସ୍ତି ଧନ୍ଯତରୋ ମଯା। ଯୋହଂ ଶ୍ରିଯାଵୃତଃ ଶକ୍ରଂ ପଶ୍ଯାମି ଗୃହମାଗତମ୍
ଆଜି ତିନି ଲୋକରେ ମୋତେ ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟ କେହି ଧନ୍ୟ ନାହାନ୍ତି, କାରଣ ମୁଁ ଶ୍ରୀରେ ଆବୃତ ହୋଇ ଶକ୍ରଙ୍କୁ ନିଜ ଘରକୁ ଆସିଥିବା ଦେଖୁଛି ।
ଅର୍ଥିତ୍ଵକାମ୍ଯଯା ଯସ୍ତୁ ମାମଯଂ ଯାଚଯିଷ୍ଯତି। ଗୃହାଗତସ୍ଯ ତସ୍ଯାହଂ ଦାସ୍ଯେ ପ୍ରାଣାନପି ଧ୍ରୁଵମ୍
ଯେଉଁଠାରେ କେହି ମୋ ଘରକୁ ଆସି ଆବଶ୍ୟକତା ବା ଇଚ୍ଛାରେ ମୋତେ କିଛି ମାଗିବେ, ସେଉଁଠାରେ ମୁଁ ନିଶ୍ଚିତ ତାଙ୍କୁ ମୋ ପ୍ରାଣ ମଧ୍ୟ ଦେଇଦେବି ।
ଦାରାନ୍ପୁତ୍ରାଂସ୍ତଥାଗାରଂ ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯେ କା କଥା ମମ। ଆଗତ୍ଯ ସଂମୁଖଂ ତସ୍ଯ ଅଂକମାନୀଯ ସାଦରମ୍
ତିନି ଲୋକରେ ମୋ ପାଇଁ ଜନାନୀ, ସନ୍ତାନ ବା ଘରର କ’ଣ ଆବଶ୍ୟକତା? ସେ ଆସି ମୋ ସାମ୍ନାରେ ବସିଲେ, ମୁଁ ସମ୍ମାନ ସହ ତାଙ୍କୁ ମୋ ଆଂକ ଉପରେ ବସାଇଲି ।
ପରିଷ୍ଵଜ୍ଯାଭିନନ୍ଦ୍ଯୈନଂ ଗୃହଂ ପ୍ରାଵେଶଯତ୍ସ୍ଵକମ୍। ତସ୍ଯ ସ୍ଵାଗତମର୍ଘ୍ଯାଦ୍ଯୈଃ କୃତ୍ଵା ପୂଜାଂ ପ୍ରଯତ୍ନତଃ
ତାଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ ଓ ଅଭିନନ୍ଦନ କରି, ନିଜ ଘରକୁ ନେଇଗଲେ । ଅର୍ଘ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉପଚାର ଦେଇ, ସମ୍ମାନ ସହ ପୂଜା କଲେ ।
ଅଦ୍ଯ ମେ ସଫଲଂ ଜନ୍ମ ପୂର୍ଣାଃ ସର୍ଵେ ମନୋରଥାଃ। ଯସ୍ତ୍ଵାଂ ପଶ୍ଯାମି ଶକ୍ରାଦ୍ଯ ସ୍ଵଯମେଵ ଗୃହାଗତମ୍
ଆଜି ମୋ ଜନ୍ମ ସଫଳ, ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା; କାରଣ ଆଜି ମୁଁ ନିଜ ଘରକୁ ଶକ୍ରଙ୍କୁ ନିଜେ ଆସିଥିବା ଦେଖୁଛି ।
ଖ୍ଯାପ୍ଯୋହଂ ଦନୁମୁଖ୍ଯାନାଂ ଦେଵରାଜ ତ୍ଵଯା କୃତଃ। ଆଗଚ୍ଛତା ମମ ଗୃହଂ ପୁଣ୍ଯତା ତୁ ପରା ହି ମେ
ଦେବରାଜ, ଆପଣ ଆସି ମୋ ଘରକୁ ପଦାର୍ପଣ କରି, ମୋତେ ଦାନବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ କରିଦେଲେ; ଏହି ଦ୍ୱାରା ମୋର ପୁଣ୍ୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବଢ଼ିଗଲା ।
ଅଗ୍ନିଷ୍ଟୋମାଦିଭିର୍ଯଜ୍ଞୈସ୍ସମ୍ଯଗିଷ୍ଟୈସ୍ତୁ ଯତ୍ଫଲମ୍। ତତ୍ଫଲଂ ସମଵାପ୍ଯେତ ତ୍ଵଯି ଦୃଷ୍ଟେ ପୁରଂଦର
ଯେଉଁଠାରେ ଅଗ୍ନିଷ୍ଟୋମ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଯଜ୍ଞ ସଠିକ୍ ଭାବେ କରିଲେ ଯେଉଁ ଫଳ ମିଳେ, ପୁରନ୍ଦର, ଆପଣଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ ସେଇ ଫଳ ମିଳେ ।
ଯତ୍ଫଲଂ ଭୂମିଦାନେନ ଗଵାଂ ଦାନେନ ଋତ୍ଵିଜେ। ମମାଦ୍ଯ ତତ୍ଫଲଂ ଭୂତମଥଵା ରାଜସୂଯକମ୍
ଭୂମି ଦାନ କିମ୍ବା ଗାଏଁ ଦାନ କିମ୍ବା ରାଜସୂୟ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ଯେତେ ଅଛି, ସେ ସମସ୍ତ ଫଳ ଆଜି ମୋତେ ମିଳୁ।
ନାଲ୍ପେନ ତପସା ଲଭ୍ଯଂ ଦର୍ଶନଂ ତଵ ଵାସଵ। ଏଵଂ ଗେହେ ମଯା ଯତ୍ତେ ପ୍ରିଯଂ କାର୍ଯଂ ତଦୁଚ୍ଯତାମ୍
ହେ ବାସବ, ଅଳ୍ପ ତପସ୍ୟାରେ ତୁମ ଦର୍ଶନ ମିଳେ ନାହିଁ। ଏବେ ତୁମେ ମୋ ଘରେ ଆସିଛ, ତେଣୁ ମୁଁ କ’ଣ କରିବି, ତୁମେ କହ।
ଵିକଲ୍ପୋଽନ୍ଯୋ ନ ଭଵତା ହୃଦି କାର୍ଯଃ କଥଂଚନ। କୃତଂ ଚ ତଦ୍ଵିଜାନୀଯା ଯଦ୍ଯଦି ସ୍ଯାତ୍ସୁଦୁଷ୍କରଂ
ତୁମ ହୃଦୟରେ ଅନ୍ୟ କିଛି ଚିନ୍ତା ରଖିବା ଦରକାର ନାହିଁ। ତୁମେ ଯାହା ଚାହଁ, ଯଦି ଅତ୍ୟନ୍ତ କଷ୍ଟସାଧ୍ୟ ହେଉଥିବା ସହିତ, ମୁଁ ତାହା କରିଦେଇଛି ବୋଲି ଭାବ।
ପୁଣ୍ଯୋହଂ ପୁଣ୍ଯତାଂ ପ୍ରାପ୍ତୋ ଦର୍ଶନାତ୍ତଵ ଶତ୍ରୁହନ୍। ଯତ୍ତେ ଦେଵ ଵରୈର୍ଵଂଦ୍ଯୌ ଵଂଦିତୌ ଚରଣୌ ମଯା
ହେ ଶତ୍ରୁନାଶକ, ତୁମକୁ ଦେଖି ମୁଁ ପୁଣ୍ୟବାନ୍ ହେଇଛି। ଦେବମାନ୍ୟ ଯେଉଁ ପାଦକୁ ପୂଜନ କରନ୍ତି, ସେହି ପାଦକୁ ମୁଁ ପ୍ରଣାମ କରିଛି।
କିମାଗମନକୃତ୍ଯଂ ତେ ଵଦ ସର୍ଵଂ ମଯି ପ୍ରଭୋ। ଅତ୍ଯାଶ୍ଚର୍ଯମିଦଂ ମନ୍ଯେ ତଵାଗମନ କାରଣଂ
ହେ ପ୍ରଭୁ, ତୁମେ କେଉଁ କାମରେ ଆସିଛ, ସେ ସମସ୍ତ କଥା ମୋତେ କହ। ତୁମ ଆସିବାର କାରଣ ମୁଁ ବଡ଼ ଅଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଭାବୁଛି।
ଇଂଦ୍ର ଉଵାଚ। ଜାନେହଂ ଦନୁମୁଖ୍ଯାନାଂ ପ୍ରଧାନଂ ତ୍ଵାଂ ତୁ ବାଷ୍କଲେ। ନାତ୍ଯାଶ୍ଚର୍ଯମିଦଂ ଭାତି ତ୍ଵଯି ଦୃଷ୍ଟେଽସୁରୋତ୍ତମ
ଇନ୍ଦ୍ର କହିଲେ: ହେ ବାଷ୍କଳ, ମୁଁ ଜାଣେ ତୁମେ ଦାନବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଧାନ। ତୁମକୁ ଦେଖି ଏହି କଥା ମୋତେ ଅଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଲାଗୁନାହିଁ।
ଵିମୁଖା ନାର୍ଥିନୋ ଯାଂତି ଭଵତୋ ଗୃହମାଗତାଃ। ଅର୍ଥିନାଂ କଲ୍ପଵୃକ୍ଷୋସି ଦାତା ଚାନ୍ଯୋ ନ ଵିଦ୍ଯତେ
ଯେଉଁମାନେ ତୁମ ଘରକୁ ଆଶା କରି ଆସନ୍ତି, ସେମାନେ କେବେ ନିରାଶ ଫେରନ୍ତି ନାହିଁ। ଆର୍ଥିକମାନେ ପାଇଁ ତୁମେ କଳ୍ପବୃକ୍ଷ ସମାନ, ଦାତା ତୁମ ଭଳି ଆଉ କେହି ନାହିଁ।
ପ୍ରଭାଯାଂ ସୂର୍ଯତୁଲ୍ଯୋସି ଗାଂଭୀର୍ଯେ ସାଗରୋପମଃ। ସହିଷ୍ଣୁତ୍ଵେ ଧରା ଚୈଵ ଶ୍ରିଯା ନାରାଯଣୋପମଃ
ତୁମର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମାନ, ଗମ୍ଭୀରତା ସାଗର ଭଳି, ସହିଷ୍ଣୁତା ଧରା ପରି ଏବଂ ଶ୍ରୀରେ ତୁମେ ନାରାୟଣ ସମାନ।
ବ୍ରାହ୍ମଣଃ କଶ୍ଯପକୁଲେ ଜାତୋଯଂ ଵାମନଃ ଶୁଭେ। ପ୍ରାର୍ଥିତୋହମନେନୈଵଂ ଭୂମେର୍ଦେହି ପଦତ୍ରଯଂ
ଏହି ବ୍ରାହ୍ମଣ ବାମନ କଶ୍ୟପ କୁଳରେ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି। ସେ ମୋତେ ଏହିପରି ଅନୁରୋଧ କରିଛନ୍ତି: ‘ମୋତେ ମାତ୍ର ତିନି ପଦ ଜମି ଦିଅ।’
ମମାଗ୍ନିଶରଣାର୍ଥାଯ ଯତ୍ର କୁର୍ଯାଂ ମଖଂ ତ୍ଵହଂ। ତଦସ୍ଯ କାରଣଂ କୃତ୍ଵା ଅର୍ଥିତୈଷା ମମ ପ୍ରଭୋ
ମୋ ଅଗ୍ନିହୋତ୍ର ପାଇଁ ଯେଉଁଠାରେ ମୁଁ ଯଜ୍ଞ କରିବି, ସେହି କାରଣରୁ ଏହି ଅନୁରୋଧ କରୁଛି, ହେ ପ୍ରଭୁ, ଏହି ମୋ ଚାହିଦା।
ଲୋକତ୍ରଯଂ ମେଽପହୃତଂ ତ୍ଵଯା ଵିକ୍ରମ୍ଯ ବାଷ୍କଲେ। ନିର୍ଵୃତ୍ତିକୋ ନିର୍ଧନୋସ୍ମି ଯଦ୍ଦିତ୍ସେ ନ ତଦସ୍ତି ମେ
ହେ ବାଷ୍କଳ, ତୁମେ ତୁମ ପଦକ୍ରମରେ ତିନି ଲୋକ ଦଖଳ କରିଛ। ମୁଁ ଏବେ ସମ୍ପତ୍ତିହୀନ, ଅର୍ଥହୀନ। ତୁମେ ଯାହା ଦେବାକୁ ଚାହଁ, ସେହି ମୋ ପାଖରେ ନାହିଁ।
ଭଵଂତଂ ଯାଚଯିଷ୍ଯାମି ପରାର୍ଥେନାପି ଚାତ୍ମନା। ଅର୍ଥିତ୍ତ୍ଵେନ ମମାପ୍ଯସ୍ଯ ଯଦ୍ଯୋଗ୍ଯଂ ତତ୍ସମାଚର
ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟଙ୍କ ପାଇଁ ମାଗିବି। ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ଆର୍ଥିକ, ଯାହା ଯୋଗ୍ୟ, ତାହା କର।
ଜାତୋସି କାଶ୍ଯପେ ଚ ତ୍ଵଂ ଵଂଶେ ଵଂଶଵିଵର୍ଦ୍ଧନଃ। ଦିତ୍ଯାସ୍ତ୍ଵଂ ଗର୍ଭସଂଭୂତଃ ପିତା ତ୍ରୈଲୋକପୂଜିତଃ
ତୁମେ କଶ୍ୟପ କୁଳରେ ଜନ୍ମିଛ, ବଂଶକୁ ବଢ଼ାଇଛ। ଦିତିଙ୍କ ଗର୍ଭରୁ ଜନ୍ମିଛ, ତୁମର ପିତା ତିନି ଲୋକରେ ପୂଜିତ।
ଏଵଂଭୂତମହଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ତେନ ତ୍ଵାଂ ଯାଚଯାମ୍ଯହମ୍। ଅସ୍ଯାଗ୍ନିଶରଣାର୍ଥାଯ ଦୀଯତାଂ ଭୂ ପଦତ୍ରଯମ୍
ତୁମେ ଏପରି ଅଛ, ଜାଣି ମୁଁ ଏହି ଅନୁରୋଧ କରୁଛି: ଏହି ଅଗ୍ନିହୋତ୍ର ପାଇଁ ତିନି ପଦ ଜମି ଦିଅ।
ଅତୀଵ ହ୍ରସ୍ଵଗାତ୍ରସ୍ଯ ଵାମନସ୍ଯାସ୍ଯ ଦାନଵ। ଭୂମିଭାଗେ ଚ ପାରକ୍ଯେ ଦାତୁଂ ନ ତ୍ଵହମୁତ୍ସହେ
ଏହି ବାମନଙ୍କ ଦେହ ବହୁତ ଛୋଟ, ହେ ଦାନବ, ମୁଁ ଅନ୍ୟର ଜମି ଦେବାକୁ ସମର୍ଥ ନୁହେଁ।
ଏତଦେଵ ମଯା ଦତ୍ତଂ ଯଦ୍ଭଵାନର୍ଥିତୋସି ମେ। ଗୁରଵୋ ଯଦି ମନ୍ଯଂତେ ମଂତ୍ରିଣୋ ଵା ପଦତ୍ରଯମ୍
ମୋତେ ଯେଉଁ ଜିନିଷ ଅନୁରୋଧ କରିଛ, ମୁଁ ସେଇ ଦେଉଛି। ଯଦି ମୋ ବଡ଼ମାନେ କିମ୍ବା ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ମନେ କରନ୍ତି, ତେବେ ବାମନଙ୍କୁ ତିନି ପଦ ଦିଅ।