ଵୈକୁଣ୍ଠାଯେତି ଵୈକୁଣ୍ଠମୁରଃ ଶ୍ରୀଵତ୍ସଧାରିଣେ ଶଙ୍ଖିନେ ଗଦିନେ ଚୈଵ ଚକ୍ରିଣେ ଵରଦାଯ ଵୈ
'ୱୈକୁଣ୍ଠକୁ' ବୋଲି, ବୈକୁଣ୍ଠଙ୍କର ଛାତି, ଶ୍ରୀବତ୍ସ ଚିହ୍ନ ଧାରଣ କରିଥିବା, ଶଂଖଧାରୀ, ଗଦାଧାରୀ, ଚକ୍ରଧାରୀ ଏବଂ ଦାନ ଦେଇଥିବାଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା।
ସର୍ଵଂ ନାରାଯଣନ୍ତ୍ଵେଵଂ ସମ୍ପୂଜ୍ଯାଵାହନକ୍ରମାତ୍ ଦାମୋଦରାଯେତ୍ଯୁଦରଂ କଟିଂ ପଞ୍ଚଜନାଯ ଵୈ
ଏଭଳି ନାରାୟଣଙ୍କୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ, ଆହ୍ୱାନ କ୍ରମ ଅନୁସାରେ ପୂଜା କରିବା; 'ଦାମୋଦର' କୁ ଉଦର, 'ପଞ୍ଚଜନ୍ୟ' କୁ କଟି।
ଊରୂସୌଭାଗ୍ଯନାଥାଯ ଜାନୁନୀ ଭୂତଧାରିଣେ ନମୋ ନୀଲାଯ ଵୈ ଜଙ୍ଘେ ପାଦୌ ଵିଶ୍ଵଭୁଜେ ପୁନଃ
ଉରୁକୁ ସୌଭାଗ୍ୟ ନାଥଙ୍କୁ, ଗୁଡ଼ିକୁ ଭୂତଧାରୀଙ୍କୁ, ଜଂଘାକୁ ନୀଳଙ୍କୁ, ପାଦକୁ ପୁନି ବିଶ୍ୱଭୁଜଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।
ନମୋ ଦେଵ୍ଯୈ ନମଃ ଶାଂତ୍ଯୈ ନମୋ ଲକ୍ଷ୍ମ୍ଯୈ ନମଃ ଶ୍ରିଯୈ ନମସ୍ତୁଷ୍ଟ୍ଯୈ ନମଃ ପୁଷ୍ଟ୍ଯୈ ଧୃତ୍ଯୈ ଵ୍ଯୁଷ୍ଟ୍ଯୈ ନମୋ ନମଃ
ଦେବୀଙ୍କୁ, ଶାନ୍ତିକୁ, ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କୁ, ଶ୍ରୀକୁ, ତୁଷ୍ଟିକୁ, ପୁଷ୍ଟିକୁ, ଧୃତିକୁ, ବ୍ୟୁଷ୍ଟିକୁ ପୁନିପୁନି ନମସ୍କାର।
ନମୋ ଵିହଙ୍ଗନାଥାଯ ଵାଯୁଵେଗାଯ ପକ୍ଷିଣେ ଵିଷପ୍ରମଥନାଯେତି ଗରୁଡଂ ଚାଭିପୂଜଯେତ୍
ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କର ରାଜା, ବାୟୁ ଭଳି ତୀବ୍ର ଗତି ଥିବା, ବିଷକୁ ଦମନ କରୁଥିବା ଗରୁଡ଼ଙ୍କୁ ମୁଁ ଶିର ନମାଏ। ଏଭଳି ଭକ୍ତିଭାବରେ ଗରୁଡ଼ଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଏଵଂ ସମ୍ପୂଜ୍ଯ ଗୋଵିନ୍ଦମୁମାପତିଵିନାଯକୌ ଗନ୍ଧୈର୍ମାଲ୍ଯୈସ୍ତଥା ଧୂପୈର୍ଭକ୍ଷ୍ଯୈର୍ନାନାଵିଧୈରପି
ଏଭଳି ଗୋବିନ୍ଦ, ଉମାପତି ଓ ବିନାୟକଙ୍କୁ ସୁଗନ୍ଧ, ମାଳା, ଧୂପ ଓ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଖାଦ୍ୟ ସମଗ୍ରୀ ସହ ପୂଜା କରିବା ପରେ—
ଗଵ୍ଯେନ ପଯସା ସିକ୍ତାଂ କୃସରାମଥ ପାଯସମ୍ ସର୍ପିଷା ସହ ଭୁକ୍ତ୍ଵା ତୁ ଗତ୍ଵା ସ୍ଥାନାଂତରଂ ପୁନଃ
ଗାଈର ଦୁଧରେ ରନ୍ଧା ଭାତ କିମ୍ବା ଘିଅ ମିଶା ମିଠା ଖିର ଭୋଜନ କରି, ପରେ ଅନ୍ୟ ସ୍ଥାନକୁ ଯିବା ଉଚିତ।
ନୈଯଗ୍ରୋଧଂ ଦନ୍ତକାଷ୍ଠମଥଵା ଖାଦିରଂ ବୁଧଃ ଗୃହୀତ୍ଵା ଧାଵଯେଦ୍ଦନ୍ତାନାଚାନ୍ତଃ ପ୍ରାଗୁଦଙ୍ମୁଖଃ
ବୁଦ୍ଧିମାନ ବ୍ୟକ୍ତି ନିଗୋଡ଼ କିମ୍ବା ଖଦିର ଗଛର ଦାଣ୍ଟନେଇ, ପୂର୍ବ କିମ୍ବା ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି, ମୁଁହ ଧୋଇ ଦାନ୍ତ ମାଜିବା ଉଚିତ।
ବ୍ରୂଯାତ୍ସାଯନ୍ତନୀଂ କୃତ୍ଵା ସନ୍ଧ୍ଯାମସ୍ତମିତେ ରଵୌ ନମୋ ନାରାଯଣାଯେତି ତ୍ଵାମହଂ ଶରଣଂ ଗତଃ
ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅସ୍ତ ହେବାବେଳେ ସାଂଧ୍ୟା ବନ୍ଧନ କରି, 'ନମୋ ନାରାୟଣ, ମୁଁ ତୁମର ଶରଣ ନେଇଛି' ବୋଲି କହିବା ଉଚିତ।
ଏକାଦଶ୍ଯାଂ ନିରାହାରଃ ସମଭ୍ଯର୍ଚ୍ଯ ଚ କେଶଵମ୍ ତାଂ ରାତ୍ରିଂ ସକଲାଂ ସ୍ଥିତ୍ଵା ଶେଷପର୍ଯଂକଶାଯିନମ୍
ଏକାଦଶୀ ଦିନ ଉପବାସ ରହି, କେଶବଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ସେ ରାତି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଜାଗି, ଭୂମି କିମ୍ବା ସରଳ ଶଯ୍ୟା ଉପରେ ଶୋଇ ରହିବା ଉଚିତ।
ସର୍ପିଷା ଵିଶ୍ଵଦହନଂ ହୁତ୍ଵା ବ୍ରାହ୍ମଣପୁଙ୍ଗଵୈଃ ସହୈଵ ପୁଣ୍ଡରୀକାକ୍ଷଂ ଦ୍ଵାଦଶ୍ଯାଂ କ୍ଷୀରଭୋଜନମ୍
ବିଶିଷ୍ଟ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସହିତ ଘିଅ ଦେଇ ଅଗ୍ନିକୁ ହୋମ କରି, ଦ୍ୱାଦଶୀ ଦିନ ପୁଣ୍ଡରୀକାକ୍ଷଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ଦୁଧରେ ପକାଯାଇଥିବା ଖାଦ୍ୟ ଭୋଜନ କରିବା ଉଚିତ।
କରିଷ୍ଯାମି ଯଥାତ୍ମାନଂ ନିର୍ଵିଘ୍ନେନାସ୍ତୁ ତଚ୍ଚ ମେ ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ସ୍ଵପେଦ୍ଭୂମାଵିତିହାସକଥାଂ ପୁନଃ
'ମୁଁ ଏହାକୁ ଆପଣ ଶକ୍ତିଅନୁସାରେ କରିବି, ମୋ ପାଇଁ କୌଣସି ବାଧା ନ ଆସୁ' ବୋଲି କହି, ପୁଣି ଭୂମିରେ ଶୋଇ ପୁରାତନ କଥା ଶୁଣିବା ଉଚିତ।
ଶ୍ରୁତ୍ଵା ପ୍ରଭାତେ ସଞ୍ଜାତେ ନଦୀଂ ଗତ୍ଵା ଵିଶାମ୍ପତେ ସ୍ନାନଂ କୃତ୍ଵା ମୁଦା ତଦ୍ଵତ୍ପାଷଣ୍ଡାନଭିଵର୍ଜଯେତ୍
ପ୍ରଭାତ ହେଲେ, ରାଜା, ଏହି କଥା ଶୁଣି ନଦୀକୁ ଯାଇ, ପୂର୍ବବତ୍ ଆନନ୍ଦରେ ସ୍ନାନ କରି, ଅନ୍ୟମତୀମାନଙ୍କୁ ଦୂରେ ରଖିବା ଉଚିତ।
ଉପାସ୍ଯ ସନ୍ଧ୍ଯାଂ ଵିଧିଵତ୍କୃତ୍ଵା ଚ ପିତୃତର୍ପଣମ୍ ପ୍ରଣମ୍ଯ ଚ ହୃଷୀକେଶଂ ଶେଷପର୍ଯଙ୍କଶାଯିନମ୍
ଯଥାବିଧି ସାଂଧ୍ୟା ବନ୍ଧନ ଓ ପିତୃତର୍ପଣ କରି, ନାଗଶଯ୍ୟା ଉପରେ ଶୋଇଥିବା ହୃଷୀକେଶଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରିବା ଉଚିତ।
ଗୃହସ୍ଯ ପୁରତୋ ଭକ୍ତ୍ଯା ମଣ୍ଡପଂ କାରଯେଦ୍ବୁଧଃ ଚତୁର୍ହସ୍ତାଂ ଶୁଭାଂ କୁର୍ଯାଦ୍ଵେଦୀମରିନିଷୂଦନ
ଘରର ସାମ୍ନାରେ ଭକ୍ତିଭାବରେ ଚାରି ହସ୍ତ ଆକାରର ଏକ ମଣ୍ଡପ ତିଆରି କରି, ଶୁଭ ଵେଦି ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ, ହେ ଶତ୍ରୁନାଶକ।
ଚତୁର୍ହସ୍ତପ୍ରମାଣଂ ତୁ ଵିନ୍ଯସେତ୍ତତ୍ର ତୋରଣମ୍ ମଧ୍ଯେ ଚ କଲଶଂ ତତ୍ର ମାଷମାତ୍ରେଣ ସଞ୍ଯୁତମ୍
ସେଠାରେ ଚାରି ହସ୍ତ ଆକାରର ଏକ ତୋରଣ ରଖି, ମଧ୍ୟରେ ଏକ କଳଶ ରଖିବା ଉଚିତ, ଯାହାରେ ମାଷ ଦାଳ ପରିମାଣର ଦାଣା ରହିଥାଏ।
ଛିଦ୍ରେଣ ଜଲସମ୍ପୂର୍ଣମଧଃ କୃଷ୍ଣାଜିନେ ସ୍ଥିତଃ ତସ୍ଯ ଧାରାଂ ଚ ଶିରସା ଧାରଯେତ୍ସକଲାଂ ନିଶାମ୍
ଏକ ଛିଦ୍ର ଦ୍ୱାରା ପାଣି ଭରି, ତଳେ କଳା କୃଷ୍ଣମୃଗ ଚର୍ମ ଉପରେ ରଖି, ସେ ପାଣିର ଧାର ରାତି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମୁଣ୍ଡରେ ପଡ଼ିବା ଦେବା ଉଚିତ।
ଧାରାଭିର୍ଭୂରିଭିର୍ଭୂରି ଫଲଂ ଵେଦଵିଦୋ ଵିଦୁଃ ଯସ୍ମାତ୍ତସ୍ମାତ୍କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠ କାରଯେତ୍ପ୍ରଯତୋ ଦ୍ଵିଜଃ
ଯେଉଁମାନେ ବେଦ ଜାଣନ୍ତି, ସେମାନେ କହନ୍ତି ଯେ ଯେତେ ଧାର ଅଧିକ, ଫଳ ତେତେ ବେଶି। ଏହିଠାରୁ, ହେ କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏକ ଭକ୍ତିଶୀଳ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଏହା କରିବା ଉଚିତ।
ଦକ୍ଷିଣେ ଚାର୍ଧଚନ୍ଦ୍ରଂ ତୁ ପଶ୍ଚିମେ ଵର୍ତୁଲଂ ତଥା ଅଶ୍ଵତ୍ଥପତ୍ରାକାରଂ ଚ ଉତ୍ତରେଣ ତୁ କାରଯେତ୍
ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ଅର୍ଧଚନ୍ଦ୍ର ଆକାର, ପଶ୍ଚିମରେ ବୃତ୍ତ ଆକାର, ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ଅଶ୍ୱଥ ପତ୍ର ଆକାର ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ।
ମଧ୍ଯେ ତୁ ପଦ୍ମାକାରଂ ଚ କାରଯେଦ୍ଵୈଷ୍ଣଵୋ ଦ୍ଵିଜଃ ପୂର୍ଵତୋ ଵେଦିକାଂ ସ୍ଥୋ ନ ସ୍ଥୋ ନ ଯାମ୍ଯେ ଚ କଲ୍ପଯେତ୍
ମଧ୍ୟରେ ଏକ ପଦ୍ମ ଆକାର ବନାଇବାକୁ ବୈଷ୍ଣବ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଉଚିତ। ପୂର୍ବ ଓ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ବେଦି ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
ପାନୀଯଧାରାଂ ଶିରସି ଧାରଯେଦ୍ଵିଷ୍ଣୁତତ୍ପରଃ ଦ୍ଵିତୀଯା ଵେଦୀ ଦେଵସ୍ଯ ତତ୍ର ପଦ୍ମଂ ସକର୍ଣିକମ୍
ବିଷ୍ଣୁରେ ମନ ଲଗାଇ, ପାଣିର ଧାର ମୁଣ୍ଡରେ ପଡ଼ିବା ଦେବା ଉଚିତ। ଦ୍ୱିତୀୟ ବେଦିରେ ଦେବତା ପାଇଁ କର୍ଣ୍ଣିକା ସହିତ ପଦ୍ମ ରଖିବା ଉଚିତ।
ତସ୍ଯ ମଧ୍ଯେ ସ୍ଥିତଂ ଦେଵଂ କୁର୍ଯାଦ୍ଵୈ ପୁରୁଷୋତ୍ତମମ୍ ହସ୍ତମାତ୍ରଂ ଚ ତତ୍କୁଣ୍ଡଂ କୃତ୍ଵା ତତ୍ର ତ୍ରିମେଖଲମ୍୪୫ ଯୋନିଵକ୍ତ୍ରଂ ତତସ୍ତସ୍ମିନ୍ବ୍ରାହ୍ମଣୈର୍ଯଵସର୍ପିଷୀ ତିଲାଞ୍ଶ୍ଚ ଵିଷ୍ଣୁଦେଵତ୍ଯୈର୍ମଂତ୍ରୈରେଵାନଲେ ହୁନେତ୍
ତାହାର ମଧ୍ୟରେ ପୁରୁଷୋତ୍ତମଙ୍କୁ ବସାଇବା ଉଚିତ। ଏହି କୁଣ୍ଡ ହସ୍ତ ପରିମାଣର ହେବା ଉଚିତ। ସେଠାରେ ତିନିଟି ପରିଘା, ଯୋନି ଆକାର ମୁଖ ରଖି, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ବାର୍ଲି ଓ ଘିଅ, ଏବଂ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଉଦ୍ଦେଶିତ ମନ୍ତ୍ର ସହ ତିଳ ଅଗ୍ନିରେ ହୋମ କରିବା ଉଚିତ।
କୃତ୍ଵା ତୁ ଵୈଷ୍ଣଵଂ ସମ୍ଯଗ୍ଯାଗଂ ତତ୍ର ପ୍ରକଲ୍ପଯେତ୍ ଆଜ୍ଯଧାରା ମଧ୍ଯମେ ତୁ କୁଂଡେ ଦଦ୍ଯାତ୍ତୁ ଯତ୍ନତଃ
ଯଥାଯଥିକ ଭାବରେ ବୈଷ୍ଣବ ଯଜ୍ଞ କରି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କଲାପରେ, ଏଠାରେ ଉଚିତ ଭାବେ ନିବେଦନ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ଉଚିତ। ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଅଗ୍ନିକୁଣ୍ଡରେ ସାବଧାନତା ସହିତ ଲଗାତାର ଘୃତ ଧାରା ଢାଳିବା ଦରକାର।
କ୍ଷୀରଧାରାଂ ଦେଵଦେଵେ ଵାରିଧାରାତ୍ମନୋପରି ନିଷ୍ପାଵାର୍ଧପ୍ରମାଣାଂ ଵୈ ଧାରାମାଜ୍ଯସ୍ଯ ପାତଯେତ୍
ଦେବଦେବଙ୍କ ଉପରେ, ଜଳତତ୍ତ୍ୱର ଚିହ୍ନରେ ଏବଂ ମଧ୍ୟରେ, ଦୁଧର ଧାରା ଢାଳିବା ଉଚିତ। ଏହା ସହିତ, ଅର୍ଧ ନିଷ୍ପାବ ପରିମାଣର ଘୃତ ଧାରା ମଧ୍ୟ ଢାଳିବା ଦରକାର।
ସ୍ଵେଚ୍ଛଯା କ୍ଷୀରଜଲଯୋରଵିଚ୍ଛିନ୍ନାଂ ଚ ଶର୍ଵରୀଂ ଜଲକୁମ୍ଭାନ୍ମହାଵୀର୍ଯ ସ୍ଥାପଯିତ୍ଵା ତ୍ରଯୋଦଶ
ନିଜ ଇଚ୍ଛା ଅନୁଯାୟୀ, ଦୁଧ ଓ ପାଣିର ଅବିଚ୍ଛିନ୍ନ ଧାରା ସାରା ରାତି ଚାଲିବା ଉଚିତ। ଏହାପରେ, ତେରଟି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଜଳକୁମ୍ଭ ରଖିବା ଦରକାର।
ଭକ୍ଷ୍ଯୈର୍ନାନାଵିଧୈର୍ଯୁକ୍ତାନ୍ସିତଵସ୍ତ୍ରୈରଲଙ୍କୃତାନ୍ ପ୍ରତାନୌଦୁମ୍ବରୈଃ ପାତ୍ରୈଃ ପଞ୍ଚରତ୍ନସମନ୍ଵିତୈଃ।1.23.
ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଖାଦ୍ୟପଦାର୍ଥ ଦ୍ୱାରା ଭରିଥିବା, ସଧା ଜାମା ପିନ୍ଧାଇ ଶୋଭିତ, ଉଦୁମ୍ବର କାଠର ପାତ୍ର ଓ ପଞ୍ଚ ମୂଲ୍ୟବାନ ରତ୍ନ ସହିତ ମଞ୍ଚରେ ରଖିବା ଉଚିତ।
ଚତୁର୍ଭିର୍ବହ୍ଵୃଚୈର୍ହୋମଃ କାର୍ଯସ୍ତତ୍ର ଉଦଙ୍ମୁଖୈଃ ରୁଦ୍ରଜାପ୍ଯଶ୍ଚତୁର୍ଭିଶ୍ଚ ଯଜୁର୍ଵେଦପରାଯଣୈଃ
ସେଠାରେ ଚାରିଜଣ ବହ୍ୱୃଚ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଉତ୍ତରମୁଖୀ ହୋଇ ହୋମ କରିବା ଦରକାର। ଏହା ସହିତ, ଚାରିଜଣ ଯଜୁର୍ବେଦ ପାଠକ ଦ୍ୱାରା ରୁଦ୍ର ଜପ କରାଯିବ।
ଵୈଷ୍ଣଵାନି ଚ ସାମାନି ଚତୁର୍ଭିଃ ସାମଵେଦିଭିଃ ଏଵଂ ଦ୍ଵାଦଶ ଵୈ ଵିପ୍ରାନ୍ଵସ୍ତ୍ରମାଲ୍ଯାନୁଲେପନୈଃ
ଚାରିଜଣ ସାମବେଦ ଜ୍ଞାନୀ ଦ୍ୱାରା ବୈଷ୍ଣବ ସାମ ଗୀତ ଗାଇବା ଉଚିତ। ଏପରି, ଦ୍ୱାଦଶଜଣ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ବସ୍ତ୍ର, ମାଳା ଓ ଚନ୍ଦନ ଦେଇ ସମ୍ମାନ କରିବା ଦରକାର।
ପୂଜଯେଦଙ୍ଗୁଲୀଯୈଶ୍ଚ କଟକୈର୍ହେମସୂତ୍ରକୈଃ ଵାସୋଭିଃ ଶଯନୀଯୈଶ୍ଚ ଵିତ୍ତଶାଠ୍ଯଵିଵର୍ଜିତଃ
ଅଙ୍ଗୁଠି, କଙ୍ଗନ ଓ ସୁନା ତାନା ଗହଣା, ବସ୍ତ୍ର ଓ ଶୋଇବା ପାଇଁ ବିଛାନା ଦେଇ, କୌଣସି କଞ୍ଜୁସି ଛାଡ଼ି ସେମାନଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଏଵଂ କ୍ଷପାତିଵାହ୍ଯା ଵୈ ଗୀତମଙ୍ଗଲନିଃସ୍ଵନୈଃ ଉପାଧ୍ଯାଯସ୍ଯ ଚ ପୁନର୍ଦ୍ଵିଗୁଣଂ ସର୍ଵମେଵ ତୁ
ଏପରି ମଙ୍ଗଳ ଗୀତ ଓ ସଙ୍ଗୀତ ଧ୍ୱନି ସହ ରାତି କାଟିବା ଉଚିତ। ଗୁରୁଙ୍କ ପାଇଁ ସମସ୍ତ ଦାନ ଦୁଇଗୁଣା ମାପରେ ଦେବା ଦରକାର।