ସହସ୍ରେଣାଥ ନିଷ୍କାଣାଂ କୃତ୍ଵା ଦଦ୍ଯାଚ୍ଛତେନ ଵା।। ଦଶଭିର୍ଵା ତ୍ରିଭିର୍ଵାପି ନିଷ୍କେଣୈକେନ ଵା ପୁନଃ
ହଜାର ନିଷ୍କା କିମ୍ବା ଶତ ନିଷ୍କା, ଦଶଟି, ତିନିଟି କିମ୍ବା ଏକ ନିଷ୍କା ଦେଇ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ୍।
ପଦ୍ମଂ ସ୍ଵଶକ୍ତିତୋ ଦଦ୍ଯାତ୍ପୂର୍ଵଵନ୍ମଂତ୍ରପାଠନମ୍।। ଵିତ୍ତଶାଠ୍ଯଂ ନ କୁର୍ଵୀତ କୁର୍ଵନ୍ଦୋଷାନ୍ସମଶ୍ନୁତେ
ନିଜ ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ପଦ୍ମ ଦାନ କରିବା ଓ ପୂର୍ବବତ୍ ମନ୍ତ୍ର ପଢ଼ିବା ଉଚିତ୍। ଧନରେ କୌଶଳ କିମ୍ବା ଚତୁରତା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, କାରଣ ଏମିତି କଲେ ଦୋଷ ଭୋଗିବାକୁ ପଡ଼େ।
ଅମୃତଂ ପିବତୋ ଵକ୍ତ୍ରାତ୍ସୂର୍ଯସ୍ଯାମୃତବିଂଦଵଃ।। ସମୁତ୍ପେତୁର୍ଦ୍ଧରଣ୍ଯାଂ ଯେ ଶାଲିମୁଦ୍ଗେକ୍ଷଵସ୍ତୁ ତେ
ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦେବ ଅମୃତ ପିଇବା ବେଳେ ତାଙ୍କର ମୁହଁରୁ ଅମୃତର ତିଆରି ଭୂମିରେ ପଡିଲା; ସେଇ ତିଆରି ଧାନ, ମୁଗ ଓ ଯବ ହେଇ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା।
ଶର୍କରାଯାରସସ୍ତସ୍ମାଦିକ୍ଷୁସାରୋମୃତାତ୍ମଵାନ୍।। ଇଷ୍ଟାରଵେରତଃ ପୁଣ୍ଯା ଶର୍କରା ହଵ୍ଯକଵ୍ଯଯୋଃ
ତାହାରୁ ଅମୃତ ସ୍ୱଭାବ ଥିବା ଇଖୁର ରସ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା; ଏହି ଚିନି ଦେବତା ଓ ପିତୃମାନେଙ୍କ ପାଇଁ ହବ୍ୟ କବ୍ୟ ଉପହାରରେ ପବିତ୍ର ମନାଯାଏ।
ଶର୍କରାସପ୍ତମୀ ଚେଯଂ ଵାଜିମେଧଫଲପ୍ରଦା।। ସର୍ଵଦୁଷ୍ଟୋପଶମନୀ ପୁତ୍ରପୌତ୍ରଵିଵର୍ଧିନୀ
ଏହି ସପ୍ତମୀ ଦିନ ଚିନି ପୂଜାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ, ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ଦେଇଥାଏ; ସମସ୍ତ ଦୁଷ୍ଟତା ଶାନ୍ତ କରେ ଓ ପୁଅ ଓ ନାତି ବଢ଼ାଏ।
ଯଃ କୁର୍ଯାତ୍ପରଯା ଭକ୍ତ୍ଯା ସ ପରଂ ବ୍ରହ୍ମ ଗଚ୍ଛତି।। କଲ୍ପମେକଂ ଵସେତ୍ସ୍ଵର୍ଗେ ତତୋ ଯାତି ପରଂ ପଦମ୍
ଯେ କେହି ଏହି ପୂଜାକୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭକ୍ତି ସହ କରେ, ସେ ପରମ ବ୍ରହ୍ମକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରେ; ଏକ କଳ୍ପ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସ୍ୱର୍ଗରେ ବାସ କରି, ପରେ ପରମ ପଦକୁ ଯାଏ।
ଇଦମନଘ ଶୃଣୋତି ଯଃ ସ୍ମରେଦ୍ଵା ପରିପଠତୀହ ସୁରେଶ୍ଵରସ୍ଯ ଲୋକେ।। ମତିମପି ଚ ଦଦାତି ସୋପି ଦେଵୈରମରପୁରେ ପରିପୂଜ୍ଯତେ ମୁନୀନ୍ଦ୍ରୈଃ
ହେ ନିର୍ମଳ, ଯେ କେହି ଏହି କଥାକୁ ଶୁଣେ, ସ୍ମରଣ କରେ କିମ୍ବା ପଢ଼େ, ସେ ଦେବତାଙ୍କ ଲୋକରେ ଜ୍ଞାନ ଲାଭ କରେ ଓ ଦେବତା ଓ ମୁନିମାନେ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରନ୍ତି।
ଅତଃ ପରଂ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ତଦ୍ଵତ୍କମଲସପ୍ତମୀମ୍।। ଯସ୍ଯାସ୍ସଂକୀର୍ତ୍ତନାଦେଵ ତୁଷ୍ଯତୀହ ଦିଵାକରଃ
ଏହା ପରେ ମୁଁ କମଳ ସପ୍ତମୀ ବିଷୟରେ କହିବି, ଯାହାର କେବଳ ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦେବ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି।
ଵସଂତାମଲସପ୍ତମ୍ଯାଂ ସୁସ୍ନାତୋ ଗୌରସର୍ଷପୈଃ।। ତିଲପାତ୍ରେ ଚ ସୌଵର୍ଣଂ ନିଧାଯ କମଲଂ ଶୁଭମ୍
ବସନ୍ତର ଶୁଭ ସପ୍ତମୀ ଦିନରେ, ସୁସ୍ନାନ କରି, ସ୍ୱେତ ସରଷପ ଦ୍ୱାରା ଶରୀର ପବିତ୍ର କରି, ତିଳର ପାତ୍ରରେ ସୁନାର କମଳ ରଖିବା ଉଚିତ।
ଵସ୍ତ୍ରଯୁଗ୍ମାଵୃତଂ କୃତ୍ଵା ଗଂଧପୁଷ୍ପୈରଥାର୍ଚଯେତ୍।। ନମସ୍ତେ ପଦ୍ମହସ୍ତାଯ ନମସ୍ତେ ଵିଶ୍ଵଧାରିଣେ
ଏହି କମଳକୁ ଦୁଇଟି ବସ୍ତ୍ରରେ ମୁଡ଼ି, ଗନ୍ଧ ଓ ଫୁଲରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ; 'ଓ କମଳହସ୍ତ, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର, ଓ ବିଶ୍ୱଧାରୀ, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର।'
ଦିଵାକର ନମସ୍ତେସ୍ତୁ ପ୍ରଭାକର ନମୋସ୍ତୁତେ।। ତତୋ ଦ୍ଵିକାଲଵେଲାଯାମୁଦକୁଂଭସମନ୍ଵିତମ୍
'ହେ ଦିନକର, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର; ହେ ପ୍ରଭାକର, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର।' ଏହା ପରେ, ଦୁଇବେଳେ ଜଳକୁମ୍ଭ ସହିତ...
ଵିପ୍ରାଯ ଦଦ୍ଯାତ୍ସଂପୂଜ୍ଯ ଵସ୍ତ୍ରମାଲ୍ଯଵିଭୂଷଣୈଃ।। ଶକ୍ତିତଃ କପିଲାଂ ଦଦ୍ଯାଦଲଂକୃତ୍ଯ ଵିଧାନତଃ
ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ବସ୍ତ୍ର, ମାଳା ଓ ଭୂଷଣ ଦେଇ ସମ୍ମାନ କରି, ଶକ୍ତିଅନୁସାରେ ଶୁଭ୍ର କପିଳା ଗାଈକୁ ଶୃଙ୍ଗାର କରି ଦାନ କରିବା ଉଚିତ।
ଅହୋରାତ୍ରେ ଗତେ ପଶ୍ଚାଦଷ୍ଟମ୍ଯାଂ ଭୋଜଯେଦ୍ଦ୍ଵିଜାନ୍।। ଯଥାଶକ୍ତି ଚ ଭୁଂଜୀତ ଵିମାଂସଂ ତୈଲଵର୍ଜିତଂ
ଦିନ ଓ ରାତି ଶେଷ ହେଲା ପରେ, ଅଷ୍ଟମୀ ଦିନରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ଭୋଜନ ଦେବା ଉଚିତ; ଶକ୍ତିଅନୁସାରେ ନିଜେ ମଧୁର ଓ ଶୁଧ୍ଧ ଖାଦ୍ୟ ଭୋଜନ କରିବା, ମାଂସ ଓ ତେଲ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ।
ଅନେନ ଵିଧିନା ଶୁକ୍ଲସପ୍ତମ୍ଯାଂ ମାସି ମାସି ଚ।। ସର୍ଵଂ ସମାଚରେଦ୍ଭକ୍ତ୍ଯା ଵିତ୍ତଶାଠ୍ଯଵିଵର୍ଜିତଃ
ଏହି ପ୍ରକାରେ ପ୍ରତି ମାସର ଶୁକ୍ଳ ସପ୍ତମୀ ଦିନରେ, ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ଭକ୍ତି ସହ କରିବା ଓ ଧନ ନେଇ କୌଶଳ ନ କରିବା ଉଚିତ।
ଵ୍ରତାଂତେ ଶଯନଂ ଦଦ୍ଯାତ୍ସୁଵର୍ଣକମଲାନ୍ଵିତମ୍
ବ୍ରତ ଶେଷରେ, ସୁନାର କମଳ ଲାଗିଥିବା ଶଯ୍ୟା ଦାନ କରିବା ଉଚିତ।
ଗାଶ୍ଚ ପ୍ରଦଦ୍ଯାଚ୍ଛକ୍ତ୍ଯା ତୁ ସୁଵର୍ଣସ୍ଯ ପଯସ୍ଵିନୀଃ।। ଭାଜନାସନଦୀପାଦୀନ୍ଦଦ୍ଯାଦିଷ୍ଟାନୁପସ୍କରାନ୍
ଶକ୍ତିଅନୁସାରେ ସୁନାର ଦୁଧ ଦେଇଥିବା ଗାଈ ଓ ଆବଶ୍ୟକ ଭାଜନ, ଆସନ, ଦୀପ ଓ ଅନ୍ୟ ଉପକରଣ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ।
ଅନେନ ଵିଧିନା ଯସ୍ତୁ କୁର୍ଯାତ୍କମଲସପ୍ତମୀମ୍।। ଲକ୍ଷ୍ମୀମନଂତାମଭ୍ଯେତି ସୂର୍ଯଲୋକେ ଚ ମୋଦତେ
ଏହି ପ୍ରକାରେ ଯେ କେହି କମଳ ସପ୍ତମୀ କରେ, ସେ ଅନନ୍ତ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ପାଏ ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଲୋକରେ ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରେ।
କଲ୍ପେକଲ୍ପେ ତତୋ ଲୋକାନ୍ସପ୍ତ ଗତ୍ଵା ପୃଥକ୍ପୃଥକ୍।। ଅପ୍ସରୋଭିଃ ପରିଵୃତସ୍ତତୋ ଯାତି ପରାଂ ଗତିଂ
ପରେ ପ୍ରତି କଳ୍ପରେ ସେ ସପ୍ତ ଲୋକକୁ ପୃଥକ୍ ପୃଥକ୍ ପ୍ରାପ୍ତି କରି, ଅପ୍ସରାମାନେ ଚାରିପାଖରେ ରହି, ସେ ପରମ ଗତିକୁ ଅପେକ୍ଷା କରେ।
ପଶ୍ଯେଦିମାଂ ଯଃ ଶୃଣୁଯାନ୍ମୁହୂର୍ତେ ପଠେଚ୍ଚ ଭକ୍ତ୍ଯାଥ ମତିଂ ଦଦାତି।। ସୋପ୍ଯତ୍ର ଲକ୍ଷ୍ମୀମମଲାମଵାପ୍ଯ ଗଂଧର୍ଵଵିଦ୍ଯାଧରଲୋକମେତି
ଯେ କେହି ଏହି କଥାକୁ ଦେଖେ, ଶୁଣେ କିମ୍ବା ଭକ୍ତି ସହ ପଢ଼େ, ସେ ଏଠାରେ ଜ୍ଞାନ ଲାଭ କରେ ଓ ଶୁଭ୍ର ଲକ୍ଷ୍ମୀ ପାଇ, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ବିଦ୍ୟାଧର ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରେ।
ଅତଃ ପରଂ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ସର୍ଵପାପପ୍ରଣାଶିନୀମ୍।। ସର୍ଵକାମପ୍ରଦାଂ ପୁଣ୍ଯାଂ ନାମ୍ନା ମଂଦାରସପ୍ତମୀଂ
ଏହା ପରେ ମୁଁ ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶ କରୁଥିବା, ସମସ୍ତ କାମନା ପୂରଣ କରୁଥିବା, ପୁଣ୍ୟ ମନ୍ଦାର ସପ୍ତମୀ ବିଷୟରେ କହିବି।
ମାଘସ୍ଯାମଲପକ୍ଷେ ତୁ ପଂଚମ୍ଯାଂ ଲଘୁଭୁଙ୍ନରଃ।। ଦଂତକାଷ୍ଠଂ ତତଃ କୃତ୍ଵା ଷଷ୍ଠୀମୁପଵସେଦ୍ବୁଧଃ
ମାଘ ମାସର ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷର ପଞ୍ଚମୀ ତିଥିରେ ଏକ ମଣିଷ ହଳକା ଖାଦ୍ୟ ଖାଇବା ଉଚିତ୍। ପରେ ଦାନ୍ତ ମାଜିବା ପାଇଁ କଠି ବନାଇ, ଷଷ୍ଠୀ ତିଥିରେ ଜ୍ଞାନୀ ଉପବାସ କରିବା ଉଚିତ୍।
ଵିପ୍ରାନ୍ସଂପୂଜଯିତ୍ଵା ତୁ ମଂଦାରଂ ପ୍ରାର୍ଥଯେନ୍ନିଶି।। ତତଃ ପ୍ରଭାତ ଉତ୍ଥାଯ କୃତ୍ଵା ସ୍ନାନଂ ପୁନର୍ଦ୍ଵିଜାନ୍
ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରି, ରାତିରେ ମଣ୍ଡାର ଦେବତାଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରିବା ଉଚିତ୍। ପରେ ପ୍ରଭାତରେ ଉଠି, ସ୍ନାନ କରି, ପୁନିଥରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ୍।
ଭୋଜଯେଚ୍ଛକ୍ତିତଃ କୁର୍ଯାନ୍ମଂଦାରକୁସୁମାଷ୍ଟକଂ।। ସୌଵର୍ଣଂ ପୁରୁଷଂ ତଦ୍ଵତ୍ପଦ୍ମହସ୍ତଂ ସୁଶୋଭନଂ
ସେ ନିଜ ଶକ୍ତିଅନୁସାରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ଭୋଜନ କରାଇବା ଉଚିତ୍ ଏବଂ ମଣ୍ଡାର ଫୁଲ ଆଠଟି ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ଉଚିତ୍। ଏହିପରି ଏକ ସୁନ୍ଦର ପଦ୍ମଧାରୀ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପୁରୁଷ ମୂର୍ତ୍ତି ମଧ୍ୟ ବନାଇବା ଉଚିତ୍।
ପଦ୍ମଂ କୃଷ୍ଣତିଲୈଃ କୃତ୍ଵା ତାମ୍ରପାତ୍ରେଷ୍ଟପତ୍ରକଂ।। ହେମମଂଦାରକୁସୁମୈର୍ଭାସ୍କରାଯେତି ପୂର୍ଵତଃ
କଂସ୍ୟ ପାତ୍ରରେ କୃଷ୍ଣତିଳ ଦ୍ୱାରା ପଦ୍ମ ବନାଇ, ତଳେ ପତ୍ର ରଖିବା ଉଚିତ୍। ସୁବର୍ଣ୍ଣ ମଣ୍ଡାର ଫୁଲ ଦ୍ୱାରା ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ଭାସ୍କରଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍।
ନମସ୍କାରେଣ ତଦ୍ଵଚ୍ଚ ସୂର୍ଯାଯେତ୍ଯମଲେ ଦଲେ।। ଦକ୍ଷିଣେ ତଦ୍ଵଦର୍କାଯ ତଥାର୍ଯମ୍ଣେ ଚ ନୈର୍ଋତେ
ସମ୍ମାନ ସହିତ ଏହିପରି ନିର୍ମଳ ପତ୍ରରେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍। ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ଏହିପରି ଅର୍କଙ୍କୁ ଏବଂ ନୈୃତ୍ୟ ଦିଗରେ ଆର୍ୟମାନ୍ଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍।
ପଶ୍ଚିମେ ଵେଦଧାମ୍ନେ ଚ ଵାଯଵ୍ଯେ ଚଂଡଭାନଵେ।। ପୂଷ୍ଣେ ଚୋତ୍ତରତଃ ପୂଜ୍ଯ ଆନଂଦାଯେତି ତତ୍ପରମ୍
ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ବେଦଧାମାଙ୍କୁ, ବାୟୁପ୍ରଦେଶରେ ଚଣ୍ଡଭାନୁଙ୍କୁ, ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ପୂଷଣଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଓ ପରେ ଆନନ୍ଦଙ୍କୁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଭାବେ ପୂଜିବା ଉଚିତ୍।
କର୍ଣିକାଯାଂ ଚ ପୁରୁଷଃ ସ୍ଥାପ୍ଯଃ ସର୍ଵାତ୍ମନେପି ଚ।। ଶୁକ୍ଲଵସ୍ତ୍ରୈଃ ସମାଵେଷ୍ଟ୍ଯ ଭକ୍ଷ୍ଯୈର୍ମାଲ୍ଯଫଲାଦିଭିଃ
ପଦ୍ମର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ପୁରୁଷ ମୂର୍ତ୍ତିକୁ ସର୍ବାତ୍ମା ଭାବେ ରଖିବା ଉଚିତ୍। ଏହାକୁ ଧଳା ବସ୍ତ୍ରରେ ମୁଡ଼ି, ଭୋଜ୍ୟ, ମାଳା, ଫଳ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦେଇ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍।
ଏଵମଭ୍ଯର୍ଚ୍ଯ ତତ୍ସର୍ଵଂ ଦଦ୍ଯାଦ୍ଵେଦଵିଦେ ପୁନଃ।। ଭୁଂଜୀତାତୈଲଲଵଣଂ ଵାଗ୍ଯତଃ ପ୍ରାଙ୍ମୁଖୋ ଗୃହୀ
ଏଭଳି ସମସ୍ତଙ୍କୁ ପୂଜା କରି ସେଗୁଡ଼ିକୁ ପୁନି ବେଦଜ୍ଞ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ୍। ପରେ ଗୃହସ୍ଥ ଜଣେ ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି, ମୌନ ରହି, ତେଲ ଓ ଲୁଣ ଥିବା ଖାଦ୍ୟ ଭୋଜନ କରିପାରିବେ।
ଅନେନ ଵିଧିନା ସର୍ଵଂ ସପ୍ତମ୍ଯାଂ ମାସିମାସି ଚ।। କୁର୍ଯାତ୍ସଂଵତ୍ସରଂ ଯାଵଦ୍ଵିତ୍ତଶାଠ୍ଯଵିଵର୍ଜିତଃ
ଏହିପରି ପ୍ରତି ମାସର ସପ୍ତମୀ ତିଥିରେ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ଏକବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କରିବା ଉଚିତ୍, ଧନ ନେଇ କଞ୍ଜୁସି କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଏତଦେଵ ଵ୍ରତାଂତେ ତୁ ନିଧାଯ କଲଶୋପରି।। ଗୋଭିର୍ଵିଭଵତଃ ସାର୍ଦ୍ଧଂ ଦାତଵ୍ଯଂ ଭୂତିମିଚ୍ଛତା୩୦୦ 1.21.
ବ୍ରତ ଶେଷରେ ଏହି ସମସ୍ତକୁ ଏକ କଳଶ ଉପରେ ରଖି, ଯିଏ ଭୃଦ୍ଧି ଚାହେ, ସେ ନିଜ ସାମର୍ଥ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ ଗାଈ ସହିତ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ୍।