ଆଯୁରାରୋଗ୍ଯମୈଶ୍ଵର୍ଯଂ ଯଯାନଂତଂ ପ୍ରଜାଯତେ।। ମାଧଵସ୍ଯ ସିତେ ପକ୍ଷେ ସପ୍ତମ୍ଯାଂ ନିଯତଵ୍ରତଃ
ଏହା ଦ୍ୱାରା ଅନନ୍ତ ଆୟୁ, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଓ ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ। ମାଧବ ମାସର ଶୁକ୍ଳ ପକ୍ଷର ସପ୍ତମୀ ତିଥିରେ ନିୟମିତ ଭାବେ ବ୍ରତ କରିବା ଉଚିତ୍।
ପ୍ରାତଃ ସ୍ନାତ୍ଵା ତିଲୈଃ ଶୁଭ୍ରୈଃ ଶୁଦ୍ଧମାଲ୍ଯାନୁଲେପନଃ।। ସ୍ଥଂଡିଲେ ପଦ୍ମମାଲିଖ୍ଯ କୁଂକୁମେନ ସକର୍ଣିକମ୍
ପ୍ରଭାତରେ ସ୍ନାନ କରି, ଧଳା ତିଳ ଓ ଶୁଦ୍ଧ ମାଳା ଲଗାଇ, ଭୂମିରେ କୁଙ୍କୁମ ଦ୍ୱାରା କର୍ଣ୍ଣିକା ସହିତ ପଦ୍ମ ଚିତ୍ରାଇବା ଦରକାର।
ତସ୍ମିନ୍ନମଃ ସଵିତ୍ରେତି ଗଂଧପୁଷ୍ପଂ ନିଵେଦଯେତ୍।। ସ୍ଥାପଯେଦୁଦକୁଂଭଂ ଚ ଶର୍କରାପାତ୍ରସଂଯୁତମ୍
ସେଠାରେ 'ନମଃ ସବିତୃ' ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ଗନ୍ଧ ଓ ଫୁଲ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ୍। ପରେ ଜଳର କଳଶ ଓ ସୁକ୍ରା ଭରା ପାତ୍ର ସ୍ଥାପନ କରିବା ଦରକାର।
ଶୁକ୍ଲଵସ୍ତ୍ରୈରଲଂକୃତ୍ଯ ଶୁକ୍ଲମାଲ୍ଯାନୁଲେପନୈଃ।। ସ୍ଵର୍ଣପୁଷ୍ପସମାଯୁକ୍ତଂ ମଂତ୍ରେଣାନେନ ପୂଜଯେତ୍
ଧଳା ବସ୍ତ୍ର, ଧଳା ମାଳା ଓ ଧଳା ଚନ୍ଦନ ଲଗାଇ, ସୁନା ଫୁଲ ଯୋଗ କରି, ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍।
ଵିଶ୍ଵଵେଦମଯୋ ଯସ୍ମାତ୍ତ୍ଵଂ ଵେଦେଷୁ ଚ ପଠ୍ଯସେ।। ତ୍ଵମେଵାମୃତସର୍ଵସ୍ଵମତଃ ଶାଂତିଂ ପ୍ରଯଚ୍ଛ ମେ
ତୁମେ ସମସ୍ତ ବେଦର ମୂର୍ତ୍ତି ଓ ବେଦରେ ପଢ଼ାଯାଉଛ। ତୁମେ ଅମୃତର ସାର, ଏହିଠାରୁ ମୋତେ ଶାନ୍ତି ଦିଅ।
ପଂଚଗଵ୍ଯଂ ତତଃ ପୀତ୍ଵା ସ୍ଵପେତ୍ତତ୍ପାର୍ଶ୍ଵତଃ କ୍ଷିତୌ।। ସୌରସୂକ୍ତଂ ଜପନ୍ନାସ୍ତେ ପୁରାଣଶ୍ରଵଣେନ ଚ
ପରେ ପଞ୍ଚଗବ୍ୟ ପାନ କରି, ଏହା ପାଖରେ ଭୂମିରେ ଶୋଇବା ଉଚିତ୍। ସେଠାରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସୂକ୍ତ ଜପ କରିବା ଓ ପୁରାଣ ଶୁଣିବା ଦରକାର।
ଅହୋରାତ୍ରେ ଗତେ ପଶ୍ଚାଦଷ୍ଟମ୍ଯାଂ କୃତନୈତ୍ଯକଃ।। ତତ୍ସର୍ଵଂ ଵେଦଵିଦୁଷେ ବ୍ରାହ୍ମଣାଯ ନିଵେଦଯେତ୍
ଦିନ ଓ ରାତି କଟିଗଲା ପରେ, ଅଷ୍ଟମୀ ଦିନ ନିତ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରି, ସମସ୍ତ ଦ୍ରବ୍ୟ ବେଦ ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେଇବା ଉଚିତ୍।
ଭୋଜଯେଚ୍ଛକ୍ତିତୋ ଵିପ୍ରାନ୍ଶର୍କରାଘୃତପାଯସୈଃ।। ଭୁଂଜୀତାତୈଲଲଵଣଂ ସ୍ଵଯମପ୍ଯଥ ଵାଗ୍ଯତଃ
ସମ୍ଭବ ଅନୁସାରେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ସୁକ୍ରା, ଘିଅ ଓ ଖିର ଭୋଜନ କରାଇବା ଉଚିତ୍। ନିଜେ ତେଲ ଓ ଲୁଣ ବିନା ଖାଦ୍ୟ ଖାଇବା ଓ ନିୟମିତ ରହିବା ଦରକାର।
ଅନେନ ଵିଧିନା ସର୍ଵଂ ମାସିମାସି ସମାଚରେତ୍।। ସଂଵତ୍ସରାଂତେ ଶଯନଂ ଶର୍କରାକଲଶାନ୍ଵିତମ୍
ଏହି ପ୍ରକାରେ ପ୍ରତିମାସ ଏହି ବ୍ରତ କରିବା ଉଚିତ୍। ବର୍ଷ ଶେଷରେ ସୁକ୍ରା ଭରା କଳଶ ସହିତ ଶଯ୍ୟା ଦାନ କରିବା ଦରକାର।
ସର୍ଵୋପସ୍କରସଂଯୁକ୍ତଂ ତଥୈକାଂଗାଂ ପଯସ୍ଵିନୀମ୍।। ଗୃହଂ ଚ ଶକ୍ତିମାନ୍ଦଦ୍ଯାତ୍ସମସ୍ତୋପସ୍କରାନ୍ଵିତମ୍
ସମସ୍ତ ଉପକରଣ ସହିତ, ଏକ ଦୁଧାଳି ଗାଈ ଦେବା ଉଚିତ୍। ଯଦି ସମ୍ଭବ, ସମସ୍ତ ସାମଗ୍ରୀ ସହିତ ଘର ମଧ୍ୟ ଦାନ କରିବା ଦରକାର।
ସହସ୍ରେଣାଥ ନିଷ୍କାଣାଂ କୃତ୍ଵା ଦଦ୍ଯାଚ୍ଛତେନ ଵା।। ଦଶଭିର୍ଵା ତ୍ରିଭିର୍ଵାପି ନିଷ୍କେଣୈକେନ ଵା ପୁନଃ
ହଜାର ନିଷ୍କା କିମ୍ବା ଶତ ନିଷ୍କା, ଦଶଟି, ତିନିଟି କିମ୍ବା ଏକ ନିଷ୍କା ଦେଇ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ୍।
ପଦ୍ମଂ ସ୍ଵଶକ୍ତିତୋ ଦଦ୍ଯାତ୍ପୂର୍ଵଵନ୍ମଂତ୍ରପାଠନମ୍।। ଵିତ୍ତଶାଠ୍ଯଂ ନ କୁର୍ଵୀତ କୁର୍ଵନ୍ଦୋଷାନ୍ସମଶ୍ନୁତେ
ନିଜ ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ପଦ୍ମ ଦାନ କରିବା ଓ ପୂର୍ବବତ୍ ମନ୍ତ୍ର ପଢ଼ିବା ଉଚିତ୍। ଧନରେ କୌଶଳ କିମ୍ବା ଚତୁରତା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, କାରଣ ଏମିତି କଲେ ଦୋଷ ଭୋଗିବାକୁ ପଡ଼େ।
ଅମୃତଂ ପିବତୋ ଵକ୍ତ୍ରାତ୍ସୂର୍ଯସ୍ଯାମୃତବିଂଦଵଃ।। ସମୁତ୍ପେତୁର୍ଦ୍ଧରଣ୍ଯାଂ ଯେ ଶାଲିମୁଦ୍ଗେକ୍ଷଵସ୍ତୁ ତେ
ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦେବ ଅମୃତ ପିଇବା ବେଳେ ତାଙ୍କର ମୁହଁରୁ ଅମୃତର ତିଆରି ଭୂମିରେ ପଡିଲା; ସେଇ ତିଆରି ଧାନ, ମୁଗ ଓ ଯବ ହେଇ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା।
ଶର୍କରାଯାରସସ୍ତସ୍ମାଦିକ୍ଷୁସାରୋମୃତାତ୍ମଵାନ୍।। ଇଷ୍ଟାରଵେରତଃ ପୁଣ୍ଯା ଶର୍କରା ହଵ୍ଯକଵ୍ଯଯୋଃ
ତାହାରୁ ଅମୃତ ସ୍ୱଭାବ ଥିବା ଇଖୁର ରସ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା; ଏହି ଚିନି ଦେବତା ଓ ପିତୃମାନେଙ୍କ ପାଇଁ ହବ୍ୟ କବ୍ୟ ଉପହାରରେ ପବିତ୍ର ମନାଯାଏ।
ଶର୍କରାସପ୍ତମୀ ଚେଯଂ ଵାଜିମେଧଫଲପ୍ରଦା।। ସର୍ଵଦୁଷ୍ଟୋପଶମନୀ ପୁତ୍ରପୌତ୍ରଵିଵର୍ଧିନୀ
ଏହି ସପ୍ତମୀ ଦିନ ଚିନି ପୂଜାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ, ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ଦେଇଥାଏ; ସମସ୍ତ ଦୁଷ୍ଟତା ଶାନ୍ତ କରେ ଓ ପୁଅ ଓ ନାତି ବଢ଼ାଏ।
ଯଃ କୁର୍ଯାତ୍ପରଯା ଭକ୍ତ୍ଯା ସ ପରଂ ବ୍ରହ୍ମ ଗଚ୍ଛତି।। କଲ୍ପମେକଂ ଵସେତ୍ସ୍ଵର୍ଗେ ତତୋ ଯାତି ପରଂ ପଦମ୍
ଯେ କେହି ଏହି ପୂଜାକୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭକ୍ତି ସହ କରେ, ସେ ପରମ ବ୍ରହ୍ମକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରେ; ଏକ କଳ୍ପ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସ୍ୱର୍ଗରେ ବାସ କରି, ପରେ ପରମ ପଦକୁ ଯାଏ।
ଇଦମନଘ ଶୃଣୋତି ଯଃ ସ୍ମରେଦ୍ଵା ପରିପଠତୀହ ସୁରେଶ୍ଵରସ୍ଯ ଲୋକେ।। ମତିମପି ଚ ଦଦାତି ସୋପି ଦେଵୈରମରପୁରେ ପରିପୂଜ୍ଯତେ ମୁନୀନ୍ଦ୍ରୈଃ
ହେ ନିର୍ମଳ, ଯେ କେହି ଏହି କଥାକୁ ଶୁଣେ, ସ୍ମରଣ କରେ କିମ୍ବା ପଢ଼େ, ସେ ଦେବତାଙ୍କ ଲୋକରେ ଜ୍ଞାନ ଲାଭ କରେ ଓ ଦେବତା ଓ ମୁନିମାନେ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରନ୍ତି।
ଅତଃ ପରଂ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ତଦ୍ଵତ୍କମଲସପ୍ତମୀମ୍।। ଯସ୍ଯାସ୍ସଂକୀର୍ତ୍ତନାଦେଵ ତୁଷ୍ଯତୀହ ଦିଵାକରଃ
ଏହା ପରେ ମୁଁ କମଳ ସପ୍ତମୀ ବିଷୟରେ କହିବି, ଯାହାର କେବଳ ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦେବ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି।
ଵସଂତାମଲସପ୍ତମ୍ଯାଂ ସୁସ୍ନାତୋ ଗୌରସର୍ଷପୈଃ।। ତିଲପାତ୍ରେ ଚ ସୌଵର୍ଣଂ ନିଧାଯ କମଲଂ ଶୁଭମ୍
ବସନ୍ତର ଶୁଭ ସପ୍ତମୀ ଦିନରେ, ସୁସ୍ନାନ କରି, ସ୍ୱେତ ସରଷପ ଦ୍ୱାରା ଶରୀର ପବିତ୍ର କରି, ତିଳର ପାତ୍ରରେ ସୁନାର କମଳ ରଖିବା ଉଚିତ।
ଵସ୍ତ୍ରଯୁଗ୍ମାଵୃତଂ କୃତ୍ଵା ଗଂଧପୁଷ୍ପୈରଥାର୍ଚଯେତ୍।। ନମସ୍ତେ ପଦ୍ମହସ୍ତାଯ ନମସ୍ତେ ଵିଶ୍ଵଧାରିଣେ
ଏହି କମଳକୁ ଦୁଇଟି ବସ୍ତ୍ରରେ ମୁଡ଼ି, ଗନ୍ଧ ଓ ଫୁଲରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ; 'ଓ କମଳହସ୍ତ, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର, ଓ ବିଶ୍ୱଧାରୀ, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର।'
ଦିଵାକର ନମସ୍ତେସ୍ତୁ ପ୍ରଭାକର ନମୋସ୍ତୁତେ।। ତତୋ ଦ୍ଵିକାଲଵେଲାଯାମୁଦକୁଂଭସମନ୍ଵିତମ୍
'ହେ ଦିନକର, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର; ହେ ପ୍ରଭାକର, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର।' ଏହା ପରେ, ଦୁଇବେଳେ ଜଳକୁମ୍ଭ ସହିତ...
ଵିପ୍ରାଯ ଦଦ୍ଯାତ୍ସଂପୂଜ୍ଯ ଵସ୍ତ୍ରମାଲ୍ଯଵିଭୂଷଣୈଃ।। ଶକ୍ତିତଃ କପିଲାଂ ଦଦ୍ଯାଦଲଂକୃତ୍ଯ ଵିଧାନତଃ
ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ବସ୍ତ୍ର, ମାଳା ଓ ଭୂଷଣ ଦେଇ ସମ୍ମାନ କରି, ଶକ୍ତିଅନୁସାରେ ଶୁଭ୍ର କପିଳା ଗାଈକୁ ଶୃଙ୍ଗାର କରି ଦାନ କରିବା ଉଚିତ।
ଅହୋରାତ୍ରେ ଗତେ ପଶ୍ଚାଦଷ୍ଟମ୍ଯାଂ ଭୋଜଯେଦ୍ଦ୍ଵିଜାନ୍।। ଯଥାଶକ୍ତି ଚ ଭୁଂଜୀତ ଵିମାଂସଂ ତୈଲଵର୍ଜିତଂ
ଦିନ ଓ ରାତି ଶେଷ ହେଲା ପରେ, ଅଷ୍ଟମୀ ଦିନରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ଭୋଜନ ଦେବା ଉଚିତ; ଶକ୍ତିଅନୁସାରେ ନିଜେ ମଧୁର ଓ ଶୁଧ୍ଧ ଖାଦ୍ୟ ଭୋଜନ କରିବା, ମାଂସ ଓ ତେଲ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ।
ଅନେନ ଵିଧିନା ଶୁକ୍ଲସପ୍ତମ୍ଯାଂ ମାସି ମାସି ଚ।। ସର୍ଵଂ ସମାଚରେଦ୍ଭକ୍ତ୍ଯା ଵିତ୍ତଶାଠ୍ଯଵିଵର୍ଜିତଃ
ଏହି ପ୍ରକାରେ ପ୍ରତି ମାସର ଶୁକ୍ଳ ସପ୍ତମୀ ଦିନରେ, ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ଭକ୍ତି ସହ କରିବା ଓ ଧନ ନେଇ କୌଶଳ ନ କରିବା ଉଚିତ।
ଵ୍ରତାଂତେ ଶଯନଂ ଦଦ୍ଯାତ୍ସୁଵର୍ଣକମଲାନ୍ଵିତମ୍
ବ୍ରତ ଶେଷରେ, ସୁନାର କମଳ ଲାଗିଥିବା ଶଯ୍ୟା ଦାନ କରିବା ଉଚିତ।
ଗାଶ୍ଚ ପ୍ରଦଦ୍ଯାଚ୍ଛକ୍ତ୍ଯା ତୁ ସୁଵର୍ଣସ୍ଯ ପଯସ୍ଵିନୀଃ।। ଭାଜନାସନଦୀପାଦୀନ୍ଦଦ୍ଯାଦିଷ୍ଟାନୁପସ୍କରାନ୍
ଶକ୍ତିଅନୁସାରେ ସୁନାର ଦୁଧ ଦେଇଥିବା ଗାଈ ଓ ଆବଶ୍ୟକ ଭାଜନ, ଆସନ, ଦୀପ ଓ ଅନ୍ୟ ଉପକରଣ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ।
ଅନେନ ଵିଧିନା ଯସ୍ତୁ କୁର୍ଯାତ୍କମଲସପ୍ତମୀମ୍।। ଲକ୍ଷ୍ମୀମନଂତାମଭ୍ଯେତି ସୂର୍ଯଲୋକେ ଚ ମୋଦତେ
ଏହି ପ୍ରକାରେ ଯେ କେହି କମଳ ସପ୍ତମୀ କରେ, ସେ ଅନନ୍ତ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ପାଏ ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଲୋକରେ ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରେ।
କଲ୍ପେକଲ୍ପେ ତତୋ ଲୋକାନ୍ସପ୍ତ ଗତ୍ଵା ପୃଥକ୍ପୃଥକ୍।। ଅପ୍ସରୋଭିଃ ପରିଵୃତସ୍ତତୋ ଯାତି ପରାଂ ଗତିଂ
ପରେ ପ୍ରତି କଳ୍ପରେ ସେ ସପ୍ତ ଲୋକକୁ ପୃଥକ୍ ପୃଥକ୍ ପ୍ରାପ୍ତି କରି, ଅପ୍ସରାମାନେ ଚାରିପାଖରେ ରହି, ସେ ପରମ ଗତିକୁ ଅପେକ୍ଷା କରେ।
ପଶ୍ଯେଦିମାଂ ଯଃ ଶୃଣୁଯାନ୍ମୁହୂର୍ତେ ପଠେଚ୍ଚ ଭକ୍ତ୍ଯାଥ ମତିଂ ଦଦାତି।। ସୋପ୍ଯତ୍ର ଲକ୍ଷ୍ମୀମମଲାମଵାପ୍ଯ ଗଂଧର୍ଵଵିଦ୍ଯାଧରଲୋକମେତି
ଯେ କେହି ଏହି କଥାକୁ ଦେଖେ, ଶୁଣେ କିମ୍ବା ଭକ୍ତି ସହ ପଢ଼େ, ସେ ଏଠାରେ ଜ୍ଞାନ ଲାଭ କରେ ଓ ଶୁଭ୍ର ଲକ୍ଷ୍ମୀ ପାଇ, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ବିଦ୍ୟାଧର ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରେ।
ଅତଃ ପରଂ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ସର୍ଵପାପପ୍ରଣାଶିନୀମ୍।। ସର୍ଵକାମପ୍ରଦାଂ ପୁଣ୍ଯାଂ ନାମ୍ନା ମଂଦାରସପ୍ତମୀଂ
ଏହା ପରେ ମୁଁ ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶ କରୁଥିବା, ସମସ୍ତ କାମନା ପୂରଣ କରୁଥିବା, ପୁଣ୍ୟ ମନ୍ଦାର ସପ୍ତମୀ ବିଷୟରେ କହିବି।