ଅଥାତଃ ସଂପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ତିଲଶୈଲଂ ଵିଧାନତଃ।। ଯତ୍ପ୍ରଦାନାନ୍ନରୋ ଯାତି ଵିଷ୍ଣୁଲୋକମନୁତ୍ତମମ୍
ଏବେ ମୁଁ ତିଳ ପାହାଡ଼ ଦାନର ବିଧି କହିବି। ଏହା ଦାନ କଲେ ମଣିଷ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ଅପୂର୍ବ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରେ।
ଉତ୍ତମୋ ଦଶଭିର୍ଦ୍ରୋଣୈର୍ମଧ୍ଯମଃ ପଂଚଭିଃ ସ୍ମୃତଃ।। ତ୍ରିଭିଃ କନିଷ୍ଠୋ ରାଜେଂଦ୍ର ତିଲଶୈଲଃ ପ୍ରକୀର୍ତିତଃ
ଦଶ ଡ୍ରୋଣା ତିଳ ଦେଲେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ, ପାଞ୍ଚ ଡ୍ରୋଣା ଦେଲେ ମଧ୍ୟମ, ତିନି ଡ୍ରୋଣା ଦେଲେ ସବୁଠୁ ଅଳ୍ପ। ଏହିପରି ତିଳ ପାହାଡ଼ ବିବର୍ଣ୍ଣିତ ହୋଇଛି, ରାଜା।
ପୂର୍ଵଵଚ୍ଚାପରଂ ସର୍ଵଂ ଵିଷ୍କଂଭପର୍ଵତାଦିକମ୍।। ଦାନମଂତ୍ରଂ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଯଥା ଚ ନୃପପୁଂଗଵ
ପୂର୍ବରୁ ଯେପରି ବିଷ୍କମ୍ଭ ପାହାଡ଼ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପାଇଁ ଯେଉଁ ବିଧି ଥିଲା, ସେହିପରି ସବୁ କାମ କରିବାକୁ ହେବ। ଏବେ ମୁଁ ଦାନ ମନ୍ତ୍ର ଓ ଯେପରି କରିବା ଉଚିତ, ତାହା କହିବି, ରାଜା।
ଯସ୍ମାନ୍ମଧୁଵଧେ ଵିଷ୍ଣୋର୍ଦେହସ୍ଵେଦସମୁଦ୍ଭଵାଃ।। ତିଲାଃ କୁଶାଶ୍ଚ ମାଷାଶ୍ଚ ତସ୍ମାଚ୍ଛାଂତିପ୍ରଦୋ ଭଵ
ମଧୁ ନାଶ କାଳେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦେହର ପସିନାରୁ ତିଳ, କୁଶ ଓ ମାଛ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିଲା, ଏହିକାରଣ ଶାନ୍ତି ଦେବାକୁ ହେ।
ହଵ୍ଯକଵ୍ଯେଷୁ ଯସ୍ମାଚ୍ଚ ତିଲା ଏଵ ହି ରକ୍ଷଣମ୍।। ଲକ୍ଷ୍ମୀଂ ଚ କୁରୁ ଶୈଲେଂଦ୍ର ତିଲାଚଲ ନମୋସ୍ତୁ ତେ
ଯେପରି ହବନ ଓ ପିତୃକର୍ମରେ ତିଳ ସର୍ବଦା ରକ୍ଷା କରେ, ଏହିପରି ମହାପାହାଡ଼, ଲକ୍ଷ୍ମୀକୁ ସ୍ଥାପିତ କର। ତିଳ ପାହାଡ଼, ତୁମକୁ ମୋର ପ୍ରଣାମ।
ଇତ୍ଯାମଂତ୍ର୍ଯ ଚ ଯୋ ଦଦ୍ଯାତ୍ତିଲାଚଲମନୁତ୍ତମମ୍।। ସ ଵୈଷ୍ଣଵଂ ପଦଂ ଯାତି ପୁନରାଵୃତ୍ତିଦୁର୍ଲଭମ୍
ଏପରି ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରି, ଯିଏ ଅପୂର୍ବ ତିଳ ପାହାଡ଼ ଦାନ କରେ, ସେ ବୈଷ୍ଣବ ପଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରେ, ଯେଉଁଠାରେ ପୁନର୍ବାର ଆସିବା ଦୁର୍ଲଭ।
କାର୍ପାସପର୍ଵତଶ୍ଚୈଵ ଵିଂଶଦ୍ଭାରୈରିହୋତ୍ତମଃ।। ଦଶଭିର୍ମଧ୍ଯମଃ ପ୍ରୋକ୍ତଃ କନିଷ୍ଠଃ ପଂଚଭିର୍ମତଃ
ଏଠାରେ କପାସ ପାହାଡ଼, କୁଡ଼ି ଭାରେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ, ଦଶ ଭାରେ ମଧ୍ୟମ, ପାଞ୍ଚ ଭାରେ ସବୁଠୁ ଅଳ୍ପ।
ଭାରେଣାଲ୍ପଧନୋ ଦଦ୍ଯାଦ୍ଵିତ୍ତଶାଠ୍ଯଵିଵର୍ଜିତଃ।। ଧାନ୍ଯପର୍ଵତଵତ୍ସର୍ଵମାସାଦ୍ଯଂ ରାଜସତ୍ତମ
ଅଳ୍ପ ଧନ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଧନ ନେଇ କୌଶଳ କରିବା ଛାଡ଼ି, ନିଜ ଶକ୍ତି ଅନୁସାରେ ଦେବା ଉଚିତ। ଧାନ୍ୟ ପାହାଡ଼ ପରି ସବୁ କାମ କରିବା ଉଚିତ, ରାଜା।
ପ୍ରଭାତାଯାଂ ଚ ଶର୍ଵର୍ଯାଂ ଦଦ୍ଯାଦିଦମୁଦୀରଯେତ୍।। ତ୍ଵମେଵାଵରଣଂ ଯସ୍ମାଲ୍ଲୋକାନାମିହ ସର୍ଵଦା
ସକାଳେ ଏହି ଦାନ କରି, ଏହିପରି କହିବା ଉଚିତ— 'ଏଠାରେ ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ତୁମେ ସଦା ଆବରଣ ହେଉଛ।'
କାର୍ପାସାଦ୍ରେ ନମସ୍ତସ୍ମାଦଘୌଘ ଧ୍ଵଂସନୋ ଭଵ।। ଇତି କାର୍ପାସଶୈଲେଂଦ୍ରଂ ଯୋ ଦଦ୍ଯାଚ୍ଛର୍ଵସଂନିଧୌ
କପାସ ପାହାଡ଼କୁ ମୋର ପ୍ରଣାମ, ଏହିପରି ତୁମେ ପାପର ଏକାଠି ଧାରାକୁ ନଶ୍ୱର କର। ଏପରି ସମସ୍ତଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଯିଏ କପାସ ପାହାଡ଼ ଦାନ କରେ—
ରୁଦ୍ରଲୋକେ ଵସେତ୍କଲ୍ପଂ ତତୋ ରାଜା ଭଵେଦିହ।। ଅଥାତଃ ସଂପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଘୃତାଚଲମନୁତ୍ତମମ୍
ସେ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଲୋକରେ ଏକ କଳ୍ପ ଧରି ବସିଥାଏ, ତାପରେ ଏଠାରେ ରାଜା ହୁଏ। ଏବେ ମୁଁ ଅପୂର୍ବ ଘୃତ ପାହାଡ଼ ବିଷୟରେ କହିବି।
ତେଜୋମଯଂ ଘୃତଂ ପୁଣ୍ଯଂମହାପାତକନାଶନମ୍।। ଵିଂଶତ୍ଯା ଘୃତକୁଂଭାନାମୁତ୍ତମଃ ସ୍ଯାଦ୍ଘୃତାଚଲଃ
ଘୃତ ଅତ୍ୟନ୍ତ ତେଜସ୍ୱୀ ଓ ପୁଣ୍ୟମୟ, ଏହା ମହାପାପକୁ ନଶ୍ୱର କରେ। କୁଡ଼ି ଘୃତ କୁଁଭ ଦେଇ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଘୃତ ପାହାଡ଼ ତିଆରି ହୁଏ।
ଦଶଭିର୍ମଧ୍ଯମଃ ପ୍ରୋକ୍ତଃ ପଂଚଭିସ୍ତ୍ଵଧମଃ ସ୍ମୃତଃ।। ଅଲ୍ପଵିତ୍ତୋପି କୁର୍ଵୀତ ଦ୍ଵାଭ୍ଯାମିହ ଵିଧାନତଃ
ଦଶ ଘୃତ କୁଁଭ ଦେଲେ ମଧ୍ୟମ, ପାଞ୍ଚ ଦେଲେ ଅଧମ। ଅତି ଅଳ୍ପ ଧନ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଏଠାରେ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଦୁଇ ଦେଇ କରିପାରିବେ।
ଵିଷ୍କମ୍ଭପର୍ଵତାଂସ୍ତଦ୍ଵଚ୍ଚତୁର୍ଭାଗେନ କଲ୍ପଯେତ୍।। ଶାଲିତଂଡୁଲପାତ୍ରାଣି କୁଂଭୋପରି ନିଵେଶଯେତ୍
ବିଷ୍କମ୍ଭ ପାହାଡ଼ଗୁଡ଼ିକୁ ଏହିପରି ଚାରି ଭାଗରେ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ। ଘୃତ କୁଁଭ ଉପରେ ଚାଉଳ ଓ ଧାନର ପାତ୍ର ରଖିବା ଉଚିତ।
କାରଯେତ୍ସଂହତାନୁଚ୍ଚାନ୍ଯଥାଶୋଭଂ ଵିଧାନତଃ।। ଵେଷ୍ଟଯେଚ୍ଛୁକ୍ଲଵାସୋଭିରିକ୍ଷୁଦଂଡଫଲାଦିକୈଃ
ପର୍ବତଟିକୁ ଭଲଭାବେ ଏକତ୍ରିତ ଓ ଉଚ୍ଚ କରି ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ୍, ଯେଉଁଥିରେ ଶୂଭ୍ର ବସ୍ତ୍ର ରେ ମୁଡ଼ିଦେବା ଓ ଚିନିକାନ୍ଦ, ଲକଡ଼ି, ଫଳ ଓ ଏହା ସଦୃଶ ଜିନିଷରେ ସଜାଇବା ଦରକାର।
ଧାନ୍ଯପର୍ଵତଵତ୍ସଂର୍ଵଂ ଵିଧାନମିହ ପଠ୍ଯତେ।। ଅଧିଵାସନପୂର୍ଵଂ ହି ତଦ୍ଵଦ୍ଧୋମସୁରାର୍ଚନମ୍
ଏଠାରେ ଯେଉଁ ବ୍ୟବସ୍ଥା କୁହାଯାଇଛି, ସେଠି ଧାନ୍ୟର ପର୍ବତ ପରି ହେବା ଉଚିତ୍। ପ୍ରଥମେ ଅଧିବାସ କରି, ପରେ ଏହିପରି ହୋମ ଓ ଦେବତାଙ୍କ ପୂଜା କରିବା ଦରକାର।
ପ୍ରଭାତାଯାଂ ଚ ଶର୍ଵର୍ଯାଂ ଗୁରଵେ ଵିନିଵେଦଯେତ୍।। ଵିଷ୍କଂଭପର୍ଵତାଂସ୍ତଦ୍ଵଦୃତ୍ଵିଗ୍ଭ୍ଯଃ ଶାଂତମାନସଃ
ପ୍ରଭାତବେଳେ ଏହାକୁ ଗୁରୁଙ୍କୁ ଦେଉଥିବା ସହିତ, ଶାନ୍ତ ମନେ ଏହି ଧାନ୍ୟର ପର୍ବତଗୁଡ଼ିକୁ ରିତ୍ବିଜମାନେଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଦେଇବା ଉଚିତ୍।
ସଂଯୋଗାଦ୍ଘୃତମୁତ୍ପନ୍ନଂ ଯସ୍ମାଦମୃତତେଜସି।। ତସ୍ମାଦ୍ଘୃତାର୍ଚିର୍ଵିଶ୍ଵାତ୍ମା ପ୍ରୀଯତାମତ୍ର ଶଂକର
ଯେପରି ଘୃତ ଅମୃତର ତତ୍ତ୍ୱ ସହିତ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ, ସେହିପରି ଘୃତର ଆଲୋକ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତଙ୍କ ଆତ୍ମା ଶିବଙ୍କୁ ଏଠାରେ ପ୍ରସନ୍ନ କରୁ।
ଯସ୍ମାତ୍ତେଜୋମଯଂ ବ୍ରହ୍ମ ଘୃତେ ଚୈଵ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତମ୍।। ଘୃତପର୍ଵତରୂପେଣ ତସ୍ମାନ୍ନଃ ପାହି ଭୂଧର
ଯେହେତୁ ତେଜୋମୟ ବ୍ରହ୍ମା ଘୃତରେ ବିଦ୍ୟମାନ, ତେଣୁ ଭୂଧର, ଘୃତର ପର୍ବତ ରୂପେ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କର।
ଅନେନ ଵିଧିନା ଦଦ୍ଯାଦ୍ଘୃତାଚଲମନୁତ୍ତମମ୍।। ମହାପାତକଯୁକ୍ତୋପି ଲୋକମାଯାତି ଶାଂଭଵମ୍
ଏହି ପ୍ରକାରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଘୃତାଚଳ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ୍। ବଡ଼ ଅପରାଧ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏହା ଦ୍ୱାରା ଶିବଙ୍କ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।
ହଂସସାରସଯୁକ୍ତେନ କିଂକିଣୀଜାଲମାଲିନା।। ଵିମାନେନାପ୍ସରୋଭିଶ୍ଚ ସିଦ୍ଧଵିଦ୍ଯାଧରୈର୍ଵୃତଃ
ହଂସ ଓ ସାରସ ପକ୍ଷୀ ଦ୍ୱାରା ଘିରିଥିବା, ଘଣ୍ଟିର ଜାଲ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ, ଅପ୍ସରାମାନେ, ସିଦ୍ଧ ଓ ବିଦ୍ୟାଧରମାନେ ସହିତ ଦିବ୍ୟ ଯାନରେ ଯାଏ।
ଵିଚରେତ୍ପିତୃଭିଃ ସାର୍ଧଂ ଯାଵଦାଭୂତସଂପ୍ଲଵମ୍।। ଅଥାତଃ ସଂପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ରତ୍ନାଚଲମନୁତ୍ତମମ୍
ସେ ପିତୃମାନେ ସହିତ ସୃଷ୍ଟିର ନାଶ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଘୁରିବେ। ଏବେ ମୁଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରତ୍ନପର୍ବତ ବିଷୟରେ କହିବି।
ମୁକ୍ତାଫଲସହସ୍ରେଣ ପର୍ଵତସ୍ସ୍ଯାଦନୁତ୍ତମଃ।। ମଧ୍ଯମଃ ପଂଚଶତିକସ୍ତ୍ରିଶତେନାଧମଃ ସ୍ମୃତଃ
ହଜାରଟି ମୁକ୍ତାରେ ତିଆରି ହେଉଥିବା ପର୍ବତ ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ପାଞ୍ଚଶେ ମୁକ୍ତାରେ ମଧ୍ୟମ ଓ ତିନିଶେ ମୁକ୍ତାରେ ଅଧମ ମନାଯାଏ।
ଚତୁର୍ଥାଂଶେନ ଵିଷ୍କଂଭ ପର୍ଵତାଃ ସ୍ଯୁଃ ସମନ୍ତତଃ।। ପୂର୍ଵେଣ ଵଜ୍ରଗୋମେଦୈର୍ଦକ୍ଷିଣେନେଂଦ୍ରନୀଲକୈଃ
ଚାରିଅଂଶରେ ଧାନ୍ୟପର୍ବତ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ୍। ପୂର୍ବଦିଗରେ ବଜ୍ର ଓ ଗୋମେଦ, ଦକ୍ଷିଣରେ ଇନ୍ଦ୍ରନୀଳ ରଖିବା ଦରକାର।
ପୁଷ୍ଯରାଗୈର୍ଯୁତଃ କାର୍ଯୋ ଵିଦ୍ଵଦ୍ଭିର୍ଗଂଧମାଦନଃ।। ଵୈଡୂର୍ଯଵିଦ୍ରୁମୈଃ ପଶ୍ଚାତ୍ସଂମିଶ୍ରୋ ଵିପୁଲାଚଲଃ
ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ ପୁଷ୍ୟରାଗ ଓ ଗନ୍ଧଦ୍ରବ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଗନ୍ଧମାଦନ ପର୍ବତ ତିଆରି କରିବେ। ପଶ୍ଚିମରେ ବୈଡୂର୍ୟ ଓ ପ୍ରବାଳ ମିଶାଇ ଏହି ବଡ଼ ପର୍ବତ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ୍।
ପଦ୍ମରାଗୈଃ ସ ସୌଵର୍ଣୈରୁତ୍ତରେଣାପି ଵିନ୍ଯସେତ୍।। ଧାନ୍ଯପର୍ଵତଵତ୍ସର୍ଵମତ୍ରାପି ପରିକଲ୍ପଯେତ୍
ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ପଦ୍ମରାଗ ଓ ସୁନାରେ ଏହାକୁ ରଖିବା ଉଚିତ୍। ସବୁ କାମ ଧାନ୍ୟପର୍ବତ ପରି ଏଠି ମଧ୍ୟ କରିବା ଦରକାର।
ତଦ୍ଵଦାଵାହନଂ କୃତ୍ଵା ଵୃକ୍ଷାନ୍ଦେଵାଂଶ୍ଚ କାଂଚନାନ୍।। ପୂଜଯେତ୍ପୁଷ୍ପଗନ୍ଧାଦ୍ଯୈଃ ପ୍ରଭାତେ ସ୍ଯାଦ୍ଵିସର୍ଜନମ୍
ଏହିପରି ଆବାହନ କରି, ସୁନାର ବୃକ୍ଷ ଓ ଦେବତା ତିଆରି କରି, ପୁଷ୍ପ, ଗନ୍ଧ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରିବା ଦରକାର। ପ୍ରଭାତେ ବିଦାୟ କରିବା ଉଚିତ୍।
ପୂର୍ଵଵଦ୍ଗୁରୁଋତ୍ଵିଗ୍ଭ୍ଯ ଇମଂ ମଂତ୍ରମୁଦୀରଯେତ୍।। ଯଥା ଦେଵଗଣାଃ ସର୍ଵେ ସର୍ଵରତ୍ନେଷ୍ଵଵସ୍ଥିତାଃ
ପୂର୍ବର ପରି, ଗୁରୁ ଓ ରିତ୍ବିଜମାନେଙ୍କୁ ଏହି ମନ୍ତ୍ର କୁହିବା ଉଚିତ୍— 'ଯେପରି ସମସ୍ତ ଦେବତା ଦେବୀମାନେ ସମସ୍ତ ରତ୍ନରେ ବିଦ୍ୟମାନ,'
ତ୍ଵଂ ଚ ରତ୍ନମଯୋ ନିତ୍ଯମତଃ ପାହି ମହାଚଲ।। ଯସ୍ମାଦ୍ରତ୍ନପ୍ରଦାନେନ ତୁଷ୍ଟିମେତି ଜନାର୍ଦନଃ
'ତୁମେ ମଧ୍ୟ ସଦା ରତ୍ନମୟ ଅଟୁଟ ଅଛ, ତେଣୁ ହେ ବଡ଼ ପର୍ବତ, ଆମକୁ ରକ୍ଷା କର। ଯେହେତୁ ରତ୍ନ ଦାନ କରିବାରେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି,'
ପୂଜାମଂତ୍ରପ୍ରସାଦେନ ତସ୍ମାନ୍ନଃ ପାହି ପର୍ଵତ।। ଅନେନ ଵିଧିନା ଯସ୍ତୁ ଦଦ୍ଯାଦ୍ରତ୍ନମଯଂ ଗିରିମ୍
'ପୂଜା ମନ୍ତ୍ରର କୃପା ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କର। ଏହି ପ୍ରକାରେ ଯିଏ ରତ୍ନମୟ ପର୍ବତ ଦାନ କରେ,'