ତଦାତ୍ମକତ୍ଵେନ ଚ ମାଂ ପାହ୍ଯାପନ୍ନଂ ନଗୋତ୍ତମ।। ଯସ୍ମାଦନ୍ଯେ ରସାଃ ସର୍ଵେ ନୋତ୍କଟା ଲଵଣଂ ଵିନା
'ସେପରି, ହେ ପର୍ବତମାନ୍ୟ, ତୁମ ନିଜ ସ୍ୱଭାବରେ ମୋତେ ଦୁଃଖରୁ ରକ୍ଷା କର; କାରଣ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ରସ ଲୁଣ ଛଡ଼ା ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ନୁହେଁ।'
ପ୍ରିଯଶ୍ଚ ଶିଵଯୋର୍ନିତ୍ଯଂ ତସ୍ମାଚ୍ଛାଂତିପ୍ରଦୋ ଭଵ।। ଵିଷ୍ଣୁଦେହସମୁଦ୍ଭୂତୋ ଯସ୍ମାଦାରୋଗ୍ଯଵର୍ଧନଃ
'ଏବଂ ତୁମେ ଶିବ ଓ ପାର୍ବତୀଙ୍କର ସଦା ପ୍ରିୟ, ତେଣୁ ଶାନ୍ତି ଦେବାରୁ ହେଉ; ଯେହেতୁ ତୁମେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦେହରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ, ତୁମେ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ବଢ଼ାଅ।'
ତସ୍ମାତ୍ପର୍ଵତରୂପେଣ ପାହି ସଂସାରସାଗରାତ୍।। ଅନେନ ଵିଧିନା ଯସ୍ତୁ ଦଦ୍ଯାଲ୍ଲଵଣପର୍ଵତମ୍
'ସେହିପରି, ପର୍ବତ ଆକାରରେ ମୋତେ ସଂସାର ସାଗରରୁ ରକ୍ଷା କର; ଏହି ପ୍ରକାର ଯିଏ ଲୁଣର ପର୍ବତ ଦାନ କରେ,'
ଉମାଲୋକେ ଵସେତ୍କଲ୍ପଂ ତତୋ ଯାତି ପରାଂ ଗତିମ୍।। ଅତଃ ପରଂ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଗୁଡପର୍ଵତମୁତ୍ତମମ୍
'ସେ ଉମାଙ୍କ ଲୋକରେ ଏକ କଳ୍ପ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବସିଥାଏ, ତାପରେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଗତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ। ଏବେ ମୁଁ ଉତ୍ତମ ଗୁଡ଼ର ପର୍ବତ ବିଷୟରେ କହିବି।'
ଯତ୍ପ୍ରଦାନାନ୍ନରଃ ସ୍ଵର୍ଗଂ ପ୍ରାପ୍ନୋତି ସୁରପୂଜିତଃ।। ଉତ୍ତମୋ ଦଶଭିର୍ଭାରୈର୍ମଧ୍ଯମଃ ପଂଚଭିର୍ମତଃ
'ଯାହା ଦାନ କରିଲେ ମଣିଷ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପାଏ, ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରନ୍ତି; ଦଶ ଭାର ସହିତ ଉତ୍ତମ, ପାଞ୍ଚ ଭାର ସହିତ ମଧ୍ୟମ ମନ୍ତ୍ରଣା କରାଯାଏ।'
ତ୍ରିଭିର୍ଭାରୈଃ କନିଷ୍ଠଃ ସ୍ଯାତ୍ତଦର୍ଧେନାଲ୍ପଵିତ୍ତଵାନ୍।। ତଦ୍ଵଦାମଂତ୍ରଣଂ ପୂଜାଂ ହୈମଵୃକ୍ଷାନ୍ସୁରାର୍ଚନଂ
'ତିନି ଭାର ସହିତ କନିଷ୍ଠ, ତାହାର ଅର୍ଦ୍ଧ ସହିତ ଅଳ୍ପ ଧନୀ; ଏଭଳି ଆମନ୍ତ୍ରଣ, ପୂଜା, ସୁନାର ଗଛ ଓ ଦେବତାଙ୍କ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।'
ଵିଷ୍କଂଭପର୍ଵତାଂସ୍ତଦ୍ଵତ୍ସରାଂସି ଵନଦେଵତାଃ।। ହୋମଂ ଜାଗରଣଂ ତଦ୍ଵଲ୍ଲୋକପାଲାଧିଵାସନମ୍
'ଏଭଳି ଭାବରେ ଭୂମିକୁ ଧରିଥିବା ପର୍ବତ, ଝିଲିକ, ଅରଣ୍ୟ ଦେବତାମାନେ; ହୋମ, ଜାଗରଣ, ଏବଂ ଲୋକପାଳଙ୍କ ବ୍ୟବସ୍ଥା ମଧ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ।'
ଧାନ୍ଯପର୍ଵତଵତ୍କୁର୍ଯାଦିମଂ ମଂତ୍ରମୁଦୀରଯେତ୍।। ଯଥା ଦେଵେଷୁ ଵିଶ୍ଵାତ୍ମା ପ୍ରଵରୋଯଂ ଜନାର୍ଦନଃ
'ଧାନ୍ୟର ପର୍ବତ ପରି ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ, ଏବଂ ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ: ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଆତ୍ମା,'
ସାମଵେଦସ୍ତୁ ଵେଦାନାଂ ମହାଦେଵସ୍ତୁ ଯୋଗିନାଂ।। ପ୍ରଣଵଃ ସର୍ଵମଂତ୍ରାଣାଂ ନାରୀଣାଂ ପାର୍ଵତୀ ଯଥା
'ବେଦମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସାମବେଦ, ଯୋଗୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ ମହାଦେବ, ସମସ୍ତ ମନ୍ତ୍ର ମଧ୍ୟରେ ଓଁକାର, ନାରୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ ପାର୍ବତୀ ଯେପରି,'
ତଥା ରସାନାଂ ପ୍ରଵରଃ ସଦୈଵେକ୍ଷୁରସୋ ମତଃ।। ମମ ତସ୍ମାତ୍ପରାଂ ଲକ୍ଷ୍ମୀଂ ଦଦାତୁ ଗୁଡପର୍ଵତଃ
'ସେପରି, ସମସ୍ତ ରସ ମଧ୍ୟରେ ଇଖୁର ରସ ସଦା ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ମନାଯାଏ; ତେଣୁ ଗୁଡ଼ର ପର୍ବତ ମୋତେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଦିଅ।'
ଯସ୍ମାତ୍ସୌଭାଗ୍ଯଦାଯିନ୍ଯା ଧାମ ତ୍ଵଂ ଗୁଡପର୍ଵତ।। ନିର୍ମିତଶ୍ଚାସି ପାର୍ଵତ୍ଯା ତସ୍ମାନ୍ମାଂ ପାହି ସର୍ଵଦା
'ଯେହେତୁ ତୁମେ ସୌଭାଗ୍ୟ ଦେଇଥିବା ଠାରୁ ଗୁଡ଼ର ପର୍ବତ ଅଟୁଟ ଅଛ, ଏବଂ ପାର୍ବତୀ ତୁମକୁ ସୃଷ୍ଟି କରିଛନ୍ତି, ତେଣୁ ସଦା ମୋତେ ରକ୍ଷା କର।'
ଅନେନ ଵିଧିନା ଯସ୍ତୁ ଦଦ୍ଯାଦ୍ଗୁଡମଯଂ ଗିରିମ୍।। ସଂପୂଜ୍ଯମାନୋ ଗଂଧର୍ଵୈର୍ଗୌରୀଲୋକେ ମହୀଯତେ
'ଏହି ପ୍ରକାର ଯିଏ ଗୁଡ଼ରେ ତିଆରିଥିବା ପର୍ବତ ଦାନ କରେ, ସେ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ ହୁଏ ଏବଂ ଗୌରୀଙ୍କ ଲୋକରେ ମହିମା ପାଏ।'
ପୁନଃ କଲ୍ପଶତାଂତେ ଚ ସପ୍ତଦ୍ଵୀପାଧିପୋ ଭଵେତ୍।। ଆଯୁରାରୋଗ୍ଯସଂପନ୍ନଃ ଶତ୍ରୁଭିଶ୍ଚାପରାଜିତଃ
'ପୁଣି, ଶତ କଳ୍ପର ଶେଷରେ ସେ ସପ୍ତଦ୍ୱୀପର ଅଧିପତି ହୁଏ, ଦୀର୍ଘାୟୁ, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଓ ଶତ୍ରୁମାନେ ଦ୍ୱାରା ଅଜୟ ଥାଏ।'
ଅଥ ପାପହରଂ ଵକ୍ଷ୍ଯେ ସୁଵର୍ଣାଚଲମୁତ୍ତମମ୍।। ଯସ୍ଯ ପ୍ରଦାନାଦ୍ଭଵନଂ ଵୈରିଂଚଂ ଯାଂତି ମାନଵାଃ
'ଏବେ ମୁଁ ପାପ ନାଶକ ଉତ୍ତମ ସୁନାର ପର୍ବତ ବିଷୟରେ କହିବି, ଯାହା ଦାନ କରିଲେ ମଣିଷ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଭବନକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି।'
ଉତ୍ତମଃ ପଲସାହସ୍ରୋ ମଧ୍ଯମଃ ପଂଚଭିଃ ଶତୈଃ।। ତଦର୍ଧେନାଧମସ୍ତଦ୍ଵଦଲ୍ପଵିତ୍ତୋପି ମାନଵଃ
'ଉତ୍ତମ ହେଉଛି ହଜାର ପଳ, ମଧ୍ୟମ ପାଞ୍ଚଶେ ପଳ, ତାହାର ଅର୍ଦ୍ଧ ସହିତ ଅଧମ; ଏଭଳି ଅଳ୍ପ ଧନୀ ମଣିଷ ମଧ୍ୟ ଯେତେକି ସମ୍ଭବ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ, ଇର୍ଷ୍ୟା ଛଡ଼ି।'
ଦଦ୍ଯାଦେକପଲାଦୂର୍ଦ୍ଧ୍ଵଂ ଯଥାଶକ୍ତି ଵିମତ୍ସରଃ।। ଧାନ୍ଯପର୍ଵତଵତ୍ସର୍ଵଂ ଵିଦଧ୍ଯାଦ୍ରାଜସତ୍ତମ
'ଏକ ପଳ କିମ୍ବା ତାହାଠାରୁ ଅଧିକ ଦେବା ଉଚିତ, ଯେତେକି ସମ୍ଭବ ଏବଂ ଇର୍ଷ୍ୟା ଛଡ଼ି; ଏବଂ, ରାଜାମାନ୍ୟ, ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ଧାନ୍ୟର ପର୍ବତ ପରି ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବା ଉଚିତ।'
ଵିଷ୍କଂଭଶୈଲାଂସ୍ତଦ୍ଵଚ୍ଚ ଋତ୍ଵିଗ୍ଭ୍ଯଃ ପ୍ରତିପାଦଯେତ୍।। ନମସ୍ତେ ସର୍ଵବୀଜାଯ ବ୍ରହ୍ମଗର୍ଭାଯ ଵୈ ନମଃ
ସେଉଁପରି, ବିଷ୍କମ୍ଭ ପାହାଡ଼ଗୁଡ଼ିକୁ ମଧ୍ୟ ଯଜ୍ଞ କରୁଥିବା ପୁରୋହିତମାନେ ପାଇଁ ଦେବା ଉଚିତ। ହେ ସମସ୍ତ ଜୀବର ମୂଳ ହେଉଥିବା, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ଗର୍ଭ ଧାରଣ କରୁଥିବା, ତୁମକୁ ମୋର ପ୍ରଣାମ।
ଯସ୍ମାଦନଂତଫଲଦସ୍ତସ୍ମାତ୍ପାହି ଶିଲୋଚ୍ଚଯ।। ଯସ୍ମାଦଗ୍ନେରପତ୍ଯଂ ତ୍ଵଂ ଯସ୍ମାତ୍ପୁତ୍ରୋ ଜଗତ୍ପତେଃ
ଯେପରି ତୁମେ ଅନେକ ଫଳ ଦେଉଛ, ସେହିପରି ଏହି ପାହାଡ଼ ଶିଖରକୁ ରକ୍ଷା କର। ଯେପରି ତୁମେ ଅଗ୍ନିଙ୍କର ସନ୍ତାନ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଜଗତ୍ର ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ପୁଅ, ସେହିପରି ରକ୍ଷା କର।
ହେମପର୍ଵତରୂପେଣ ତସ୍ମାତ୍ପାହି ନଗୋତ୍ତମ।। ଅନେନ ଵିଧିନା ଯସ୍ତୁ ଦଦ୍ଯାତ୍କନକପର୍ଵତମ୍
ହେ ପାହାଡ଼ମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ, ତୁମେ ସୁନାର ପାହାଡ଼ ଆକାର ଧାରଣ କରିଛ, ଏହିକାରଣ ରକ୍ଷା କର। ଏହି ବିଧିରେ ଯିଏ ସୁନାର ପାହାଡ଼ ଦାନ କରେ—
ସ ଯାତି ପରମଂ ବ୍ରହ୍ମ ଲୋକମାନଂଦକାରକମ୍।। ତତ୍ର କଲ୍ପଶତଂ ତିଷ୍ଠେତ୍ତତୋ ଯାତି ପରାଂ ଗତିମ୍୧୫୦ 1.21.
ସେ ପରମ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥିବା ବ୍ରହ୍ମା ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରେ। ସେଠାରେ ଶତାବ୍ଦୀ ଧରି ରହିଥାଏ, ତାପରେ ସେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଗତିକୁ ପାଏ।
ଅଥାତଃ ସଂପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ତିଲଶୈଲଂ ଵିଧାନତଃ।। ଯତ୍ପ୍ରଦାନାନ୍ନରୋ ଯାତି ଵିଷ୍ଣୁଲୋକମନୁତ୍ତମମ୍
ଏବେ ମୁଁ ତିଳ ପାହାଡ଼ ଦାନର ବିଧି କହିବି। ଏହା ଦାନ କଲେ ମଣିଷ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ଅପୂର୍ବ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରେ।
ଉତ୍ତମୋ ଦଶଭିର୍ଦ୍ରୋଣୈର୍ମଧ୍ଯମଃ ପଂଚଭିଃ ସ୍ମୃତଃ।। ତ୍ରିଭିଃ କନିଷ୍ଠୋ ରାଜେଂଦ୍ର ତିଲଶୈଲଃ ପ୍ରକୀର୍ତିତଃ
ଦଶ ଡ୍ରୋଣା ତିଳ ଦେଲେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ, ପାଞ୍ଚ ଡ୍ରୋଣା ଦେଲେ ମଧ୍ୟମ, ତିନି ଡ୍ରୋଣା ଦେଲେ ସବୁଠୁ ଅଳ୍ପ। ଏହିପରି ତିଳ ପାହାଡ଼ ବିବର୍ଣ୍ଣିତ ହୋଇଛି, ରାଜା।
ପୂର୍ଵଵଚ୍ଚାପରଂ ସର୍ଵଂ ଵିଷ୍କଂଭପର୍ଵତାଦିକମ୍।। ଦାନମଂତ୍ରଂ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଯଥା ଚ ନୃପପୁଂଗଵ
ପୂର୍ବରୁ ଯେପରି ବିଷ୍କମ୍ଭ ପାହାଡ଼ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପାଇଁ ଯେଉଁ ବିଧି ଥିଲା, ସେହିପରି ସବୁ କାମ କରିବାକୁ ହେବ। ଏବେ ମୁଁ ଦାନ ମନ୍ତ୍ର ଓ ଯେପରି କରିବା ଉଚିତ, ତାହା କହିବି, ରାଜା।
ଯସ୍ମାନ୍ମଧୁଵଧେ ଵିଷ୍ଣୋର୍ଦେହସ୍ଵେଦସମୁଦ୍ଭଵାଃ।। ତିଲାଃ କୁଶାଶ୍ଚ ମାଷାଶ୍ଚ ତସ୍ମାଚ୍ଛାଂତିପ୍ରଦୋ ଭଵ
ମଧୁ ନାଶ କାଳେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦେହର ପସିନାରୁ ତିଳ, କୁଶ ଓ ମାଛ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିଲା, ଏହିକାରଣ ଶାନ୍ତି ଦେବାକୁ ହେ।
ହଵ୍ଯକଵ୍ଯେଷୁ ଯସ୍ମାଚ୍ଚ ତିଲା ଏଵ ହି ରକ୍ଷଣମ୍।। ଲକ୍ଷ୍ମୀଂ ଚ କୁରୁ ଶୈଲେଂଦ୍ର ତିଲାଚଲ ନମୋସ୍ତୁ ତେ
ଯେପରି ହବନ ଓ ପିତୃକର୍ମରେ ତିଳ ସର୍ବଦା ରକ୍ଷା କରେ, ଏହିପରି ମହାପାହାଡ଼, ଲକ୍ଷ୍ମୀକୁ ସ୍ଥାପିତ କର। ତିଳ ପାହାଡ଼, ତୁମକୁ ମୋର ପ୍ରଣାମ।
ଇତ୍ଯାମଂତ୍ର୍ଯ ଚ ଯୋ ଦଦ୍ଯାତ୍ତିଲାଚଲମନୁତ୍ତମମ୍।। ସ ଵୈଷ୍ଣଵଂ ପଦଂ ଯାତି ପୁନରାଵୃତ୍ତିଦୁର୍ଲଭମ୍
ଏପରି ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରି, ଯିଏ ଅପୂର୍ବ ତିଳ ପାହାଡ଼ ଦାନ କରେ, ସେ ବୈଷ୍ଣବ ପଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରେ, ଯେଉଁଠାରେ ପୁନର୍ବାର ଆସିବା ଦୁର୍ଲଭ।
କାର୍ପାସପର୍ଵତଶ୍ଚୈଵ ଵିଂଶଦ୍ଭାରୈରିହୋତ୍ତମଃ।। ଦଶଭିର୍ମଧ୍ଯମଃ ପ୍ରୋକ୍ତଃ କନିଷ୍ଠଃ ପଂଚଭିର୍ମତଃ
ଏଠାରେ କପାସ ପାହାଡ଼, କୁଡ଼ି ଭାରେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ, ଦଶ ଭାରେ ମଧ୍ୟମ, ପାଞ୍ଚ ଭାରେ ସବୁଠୁ ଅଳ୍ପ।
ଭାରେଣାଲ୍ପଧନୋ ଦଦ୍ଯାଦ୍ଵିତ୍ତଶାଠ୍ଯଵିଵର୍ଜିତଃ।। ଧାନ୍ଯପର୍ଵତଵତ୍ସର୍ଵମାସାଦ୍ଯଂ ରାଜସତ୍ତମ
ଅଳ୍ପ ଧନ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଧନ ନେଇ କୌଶଳ କରିବା ଛାଡ଼ି, ନିଜ ଶକ୍ତି ଅନୁସାରେ ଦେବା ଉଚିତ। ଧାନ୍ୟ ପାହାଡ଼ ପରି ସବୁ କାମ କରିବା ଉଚିତ, ରାଜା।
ପ୍ରଭାତାଯାଂ ଚ ଶର୍ଵର୍ଯାଂ ଦଦ୍ଯାଦିଦମୁଦୀରଯେତ୍।। ତ୍ଵମେଵାଵରଣଂ ଯସ୍ମାଲ୍ଲୋକାନାମିହ ସର୍ଵଦା
ସକାଳେ ଏହି ଦାନ କରି, ଏହିପରି କହିବା ଉଚିତ— 'ଏଠାରେ ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ତୁମେ ସଦା ଆବରଣ ହେଉଛ।'
କାର୍ପାସାଦ୍ରେ ନମସ୍ତସ୍ମାଦଘୌଘ ଧ୍ଵଂସନୋ ଭଵ।। ଇତି କାର୍ପାସଶୈଲେଂଦ୍ରଂ ଯୋ ଦଦ୍ଯାଚ୍ଛର୍ଵସଂନିଧୌ
କପାସ ପାହାଡ଼କୁ ମୋର ପ୍ରଣାମ, ଏହିପରି ତୁମେ ପାପର ଏକାଠି ଧାରାକୁ ନଶ୍ୱର କର। ଏପରି ସମସ୍ତଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଯିଏ କପାସ ପାହାଡ଼ ଦାନ କରେ—