ଅନ୍ନଂ ବ୍ରହ୍ମ ଯତଃ ପ୍ରୋକ୍ତମନ୍ନଂ ପ୍ରାଣାଃ ପ୍ରକୀର୍ତିତାଃ।। ଅନ୍ନାଦ୍ଭଵଂତି ଭୂତାନି ଜଗଦନ୍ନେନ ଵର୍ଧତେ
ଅନ୍ନକୁ ବ୍ରହ୍ମ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି, ଅନ୍ନକୁ ପ୍ରାଣ ବୋଲି ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଇଛି। ଅନ୍ନରୁ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି, ଅନ୍ନ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଜଗତ ବଢ଼ିଥାଏ।
ଅନ୍ନମେଵ ଯତୋ ଲକ୍ଷ୍ମୀରନ୍ନମେଵ ଜନାର୍ଦନଃ।। ଧାନ୍ଯପର୍ଵତରୂପେଣ ପାହି ତସ୍ମାନ୍ନଗୋତ୍ତମ
ଯେଉଁଠାରେ ଅନ୍ନରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଅଛନ୍ତି, ଅନ୍ନ ହେଉଛନ୍ତି ଜନାର୍ଦ୍ଦନ। ତେଣୁ, ହେ ପର୍ବତମାନଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଧାନ୍ୟ ପର୍ବତ ଭାବରେ ରକ୍ଷା କର।
ଅନେନ ଵିଧିନା ଯସ୍ତୁ ଦଦ୍ଯାଦ୍ଧାନ୍ଯମଯଂ ଗିରିମ୍।। ମନ୍ଵଂତରଶତଂ ସାଗ୍ରଂ ଦେଵଲୋକେ ମହୀଯତେ
ଏହି ବିଧି ଅନୁଯାୟୀ ଯିଏ ଧାନ୍ୟର ପର୍ବତ ଦେଉଛି, ସେ ଶତ ମନ୍ବନ୍ତର ସହିତ ଦେବଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଅନ୍ତି।
ଅପ୍ସରୋଗଣଗଂଧର୍ଵୈରାକୀର୍ଣେନ ଵିରାଜିତଃ।। ଵିମାନେନ ଦିଵଃ ପୃଷ୍ଠମାଯାତି ନୃପସତ୍ତମ
ଅପ୍ସରା ଓ ଗନ୍ଧର୍ବମାନଙ୍କ ଦଳ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ, ସେ ଦିବ୍ୟ ବିମାନରେ ଆକାଶର ଶିଖରକୁ ଯାଆନ୍ତି, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜା।
କର୍ମକ୍ଷଯେ ରାଜରାଜ୍ଯମାପ୍ନୋତୀହ ନ ସଂଶଯଃ।। ଅଥାତଃ ସଂପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଲଵଣାଚଲମୁତ୍ତମମ୍
ତାଙ୍କର କର୍ମ ଶେଷ ହେଲେ, ସେ ଏଠାରେ ରାଜ୍ୟ ଲାଭ କରନ୍ତି—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଏବେ ମୁଁ ଉତ୍ତମ ଲବଣ ପର୍ବତ ବିଷୟରେ କହିବି।
ଯତ୍ପ୍ରଦାନାନ୍ନରୋ ଲୋକମାପ୍ନୋତି ଶିଵସଂଯୁତମ୍।। ଉତ୍ତମଃ ଷୋଡଶଦ୍ରୋଣୈଃ କର୍ତଵ୍ଯୋ ଲଵଣାଚଲଃ
ଯାହା ଦାନ କଲେ ମଣିଷ ଶିବ ସହିତ ଥିବା ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରେ, ଏହି ଉତ୍ତମ ଲବଣ ପର୍ବତ ଷୋଳ ଡ୍ରୋଣା ଦ୍ୱାରା ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ।
ମଧ୍ଯମଶ୍ଚ ତଦର୍ଧେନ ଚତୁର୍ଭିରଧମସ୍ସ୍ମୃତଃ।। ଵିତ୍ତହୀନୋ ଯଥାଶକ୍ତି ଦ୍ରୋଣାଦୂର୍ଦ୍ଧ୍ଵଂ ଚ କାରଯେତ୍
ମଧ୍ୟମ ଲବଣ ପର୍ବତ ତାହାର ଅର୍ଧ ଦ୍ୱାରା, ଚାରି ଡ୍ରୋଣା ଦ୍ୱାରା ଅଧମ ମନାଯାଏ। ଯାହାଙ୍କ ପାଖରେ ଧନ ନାହିଁ, ସେ ଯେତେ ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ଡ୍ରୋଣା ଠାରୁ ଅଧିକ କରିପାରିବେ।
ଚତୁର୍ଥାଂଶେନ ଵିଷ୍କଂଭପର୍ଵତାନ୍କାରଯେତ୍ପୃଥକ୍।। ଵିଧାନଂ ପୂର୍ଵଵତ୍କୁର୍ଯାଦ୍ବ୍ରହ୍ମାଦୀନାଂ ଚ ସର୍ଵଦା
ଚତୁର୍ଥାଂଶ ଦ୍ୱାରା ବିଷ୍କମ୍ଭ ପର୍ବତଗୁଡ଼ିକୁ ଅଲଗା କରିବା ଉଚିତ। ପୂର୍ବ ଭଳି ବିଧି ସଦା ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ପାଇଁ କରିବା ଉଚିତ।
ତଦ୍ଵଦ୍ଧେମମଯଂ ସର୍ଵଲୋକପାଲନିଵେଶନମ୍।। ସରାଂସି ଵନଵୃକ୍ଷାଦି ତଦ୍ଵଚ୍ଚାନ୍ଯାନ୍ନିନିଵେଶଯେତ୍
ଏହିପରି, ସମସ୍ତ ଲୋକପାଳଙ୍କ ପାଇଁ ସୁନାର ଘର ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ, ଏବଂ ଝିଲିକ, ଅରଣ୍ୟର ଗଛ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟସମୂହ ମଧ୍ୟ ଏଭଳି ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବା ଉଚିତ।
କୁର୍ଯାଜ୍ଜାଗରମତ୍ରାପି ଦାନମଂତ୍ରାନ୍ନିବୋଧତ।। ସୌଭାଗ୍ଯରସସଂଯୁକ୍ତୋ ଯତୋଯଂ ଲଵଣେ ରସଃ
ଏଠାରେ ମଧ୍ୟ ଜାଗି ରହିବା ଉଚିତ; ଏବେ ଦାନ ମନ୍ତ୍ର ଶୁଣ: 'ଯେପରି ଜଳ ଓ ଲୁଣ ମିଶି ରସ ହୁଏ,'
ତଦାତ୍ମକତ୍ଵେନ ଚ ମାଂ ପାହ୍ଯାପନ୍ନଂ ନଗୋତ୍ତମ।। ଯସ୍ମାଦନ୍ଯେ ରସାଃ ସର୍ଵେ ନୋତ୍କଟା ଲଵଣଂ ଵିନା
'ସେପରି, ହେ ପର୍ବତମାନ୍ୟ, ତୁମ ନିଜ ସ୍ୱଭାବରେ ମୋତେ ଦୁଃଖରୁ ରକ୍ଷା କର; କାରଣ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ରସ ଲୁଣ ଛଡ଼ା ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ନୁହେଁ।'
ପ୍ରିଯଶ୍ଚ ଶିଵଯୋର୍ନିତ୍ଯଂ ତସ୍ମାଚ୍ଛାଂତିପ୍ରଦୋ ଭଵ।। ଵିଷ୍ଣୁଦେହସମୁଦ୍ଭୂତୋ ଯସ୍ମାଦାରୋଗ୍ଯଵର୍ଧନଃ
'ଏବଂ ତୁମେ ଶିବ ଓ ପାର୍ବତୀଙ୍କର ସଦା ପ୍ରିୟ, ତେଣୁ ଶାନ୍ତି ଦେବାରୁ ହେଉ; ଯେହেতୁ ତୁମେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦେହରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ, ତୁମେ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ବଢ଼ାଅ।'
ତସ୍ମାତ୍ପର୍ଵତରୂପେଣ ପାହି ସଂସାରସାଗରାତ୍।। ଅନେନ ଵିଧିନା ଯସ୍ତୁ ଦଦ୍ଯାଲ୍ଲଵଣପର୍ଵତମ୍
'ସେହିପରି, ପର୍ବତ ଆକାରରେ ମୋତେ ସଂସାର ସାଗରରୁ ରକ୍ଷା କର; ଏହି ପ୍ରକାର ଯିଏ ଲୁଣର ପର୍ବତ ଦାନ କରେ,'
ଉମାଲୋକେ ଵସେତ୍କଲ୍ପଂ ତତୋ ଯାତି ପରାଂ ଗତିମ୍।। ଅତଃ ପରଂ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଗୁଡପର୍ଵତମୁତ୍ତମମ୍
'ସେ ଉମାଙ୍କ ଲୋକରେ ଏକ କଳ୍ପ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବସିଥାଏ, ତାପରେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଗତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ। ଏବେ ମୁଁ ଉତ୍ତମ ଗୁଡ଼ର ପର୍ବତ ବିଷୟରେ କହିବି।'
ଯତ୍ପ୍ରଦାନାନ୍ନରଃ ସ୍ଵର୍ଗଂ ପ୍ରାପ୍ନୋତି ସୁରପୂଜିତଃ।। ଉତ୍ତମୋ ଦଶଭିର୍ଭାରୈର୍ମଧ୍ଯମଃ ପଂଚଭିର୍ମତଃ
'ଯାହା ଦାନ କରିଲେ ମଣିଷ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପାଏ, ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରନ୍ତି; ଦଶ ଭାର ସହିତ ଉତ୍ତମ, ପାଞ୍ଚ ଭାର ସହିତ ମଧ୍ୟମ ମନ୍ତ୍ରଣା କରାଯାଏ।'
ତ୍ରିଭିର୍ଭାରୈଃ କନିଷ୍ଠଃ ସ୍ଯାତ୍ତଦର୍ଧେନାଲ୍ପଵିତ୍ତଵାନ୍।। ତଦ୍ଵଦାମଂତ୍ରଣଂ ପୂଜାଂ ହୈମଵୃକ୍ଷାନ୍ସୁରାର୍ଚନଂ
'ତିନି ଭାର ସହିତ କନିଷ୍ଠ, ତାହାର ଅର୍ଦ୍ଧ ସହିତ ଅଳ୍ପ ଧନୀ; ଏଭଳି ଆମନ୍ତ୍ରଣ, ପୂଜା, ସୁନାର ଗଛ ଓ ଦେବତାଙ୍କ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।'
ଵିଷ୍କଂଭପର୍ଵତାଂସ୍ତଦ୍ଵତ୍ସରାଂସି ଵନଦେଵତାଃ।। ହୋମଂ ଜାଗରଣଂ ତଦ୍ଵଲ୍ଲୋକପାଲାଧିଵାସନମ୍
'ଏଭଳି ଭାବରେ ଭୂମିକୁ ଧରିଥିବା ପର୍ବତ, ଝିଲିକ, ଅରଣ୍ୟ ଦେବତାମାନେ; ହୋମ, ଜାଗରଣ, ଏବଂ ଲୋକପାଳଙ୍କ ବ୍ୟବସ୍ଥା ମଧ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ।'
ଧାନ୍ଯପର୍ଵତଵତ୍କୁର୍ଯାଦିମଂ ମଂତ୍ରମୁଦୀରଯେତ୍।। ଯଥା ଦେଵେଷୁ ଵିଶ୍ଵାତ୍ମା ପ୍ରଵରୋଯଂ ଜନାର୍ଦନଃ
'ଧାନ୍ୟର ପର୍ବତ ପରି ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ, ଏବଂ ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ: ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଆତ୍ମା,'
ସାମଵେଦସ୍ତୁ ଵେଦାନାଂ ମହାଦେଵସ୍ତୁ ଯୋଗିନାଂ।। ପ୍ରଣଵଃ ସର୍ଵମଂତ୍ରାଣାଂ ନାରୀଣାଂ ପାର୍ଵତୀ ଯଥା
'ବେଦମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସାମବେଦ, ଯୋଗୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ ମହାଦେବ, ସମସ୍ତ ମନ୍ତ୍ର ମଧ୍ୟରେ ଓଁକାର, ନାରୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ ପାର୍ବତୀ ଯେପରି,'
ତଥା ରସାନାଂ ପ୍ରଵରଃ ସଦୈଵେକ୍ଷୁରସୋ ମତଃ।। ମମ ତସ୍ମାତ୍ପରାଂ ଲକ୍ଷ୍ମୀଂ ଦଦାତୁ ଗୁଡପର୍ଵତଃ
'ସେପରି, ସମସ୍ତ ରସ ମଧ୍ୟରେ ଇଖୁର ରସ ସଦା ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ମନାଯାଏ; ତେଣୁ ଗୁଡ଼ର ପର୍ବତ ମୋତେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଦିଅ।'
ଯସ୍ମାତ୍ସୌଭାଗ୍ଯଦାଯିନ୍ଯା ଧାମ ତ୍ଵଂ ଗୁଡପର୍ଵତ।। ନିର୍ମିତଶ୍ଚାସି ପାର୍ଵତ୍ଯା ତସ୍ମାନ୍ମାଂ ପାହି ସର୍ଵଦା
'ଯେହେତୁ ତୁମେ ସୌଭାଗ୍ୟ ଦେଇଥିବା ଠାରୁ ଗୁଡ଼ର ପର୍ବତ ଅଟୁଟ ଅଛ, ଏବଂ ପାର୍ବତୀ ତୁମକୁ ସୃଷ୍ଟି କରିଛନ୍ତି, ତେଣୁ ସଦା ମୋତେ ରକ୍ଷା କର।'
ଅନେନ ଵିଧିନା ଯସ୍ତୁ ଦଦ୍ଯାଦ୍ଗୁଡମଯଂ ଗିରିମ୍।। ସଂପୂଜ୍ଯମାନୋ ଗଂଧର୍ଵୈର୍ଗୌରୀଲୋକେ ମହୀଯତେ
'ଏହି ପ୍ରକାର ଯିଏ ଗୁଡ଼ରେ ତିଆରିଥିବା ପର୍ବତ ଦାନ କରେ, ସେ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ ହୁଏ ଏବଂ ଗୌରୀଙ୍କ ଲୋକରେ ମହିମା ପାଏ।'
ପୁନଃ କଲ୍ପଶତାଂତେ ଚ ସପ୍ତଦ୍ଵୀପାଧିପୋ ଭଵେତ୍।। ଆଯୁରାରୋଗ୍ଯସଂପନ୍ନଃ ଶତ୍ରୁଭିଶ୍ଚାପରାଜିତଃ
'ପୁଣି, ଶତ କଳ୍ପର ଶେଷରେ ସେ ସପ୍ତଦ୍ୱୀପର ଅଧିପତି ହୁଏ, ଦୀର୍ଘାୟୁ, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଓ ଶତ୍ରୁମାନେ ଦ୍ୱାରା ଅଜୟ ଥାଏ।'
ଅଥ ପାପହରଂ ଵକ୍ଷ୍ଯେ ସୁଵର୍ଣାଚଲମୁତ୍ତମମ୍।। ଯସ୍ଯ ପ୍ରଦାନାଦ୍ଭଵନଂ ଵୈରିଂଚଂ ଯାଂତି ମାନଵାଃ
'ଏବେ ମୁଁ ପାପ ନାଶକ ଉତ୍ତମ ସୁନାର ପର୍ବତ ବିଷୟରେ କହିବି, ଯାହା ଦାନ କରିଲେ ମଣିଷ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଭବନକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି।'
ଉତ୍ତମଃ ପଲସାହସ୍ରୋ ମଧ୍ଯମଃ ପଂଚଭିଃ ଶତୈଃ।। ତଦର୍ଧେନାଧମସ୍ତଦ୍ଵଦଲ୍ପଵିତ୍ତୋପି ମାନଵଃ
'ଉତ୍ତମ ହେଉଛି ହଜାର ପଳ, ମଧ୍ୟମ ପାଞ୍ଚଶେ ପଳ, ତାହାର ଅର୍ଦ୍ଧ ସହିତ ଅଧମ; ଏଭଳି ଅଳ୍ପ ଧନୀ ମଣିଷ ମଧ୍ୟ ଯେତେକି ସମ୍ଭବ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ, ଇର୍ଷ୍ୟା ଛଡ଼ି।'
ଦଦ୍ଯାଦେକପଲାଦୂର୍ଦ୍ଧ୍ଵଂ ଯଥାଶକ୍ତି ଵିମତ୍ସରଃ।। ଧାନ୍ଯପର୍ଵତଵତ୍ସର୍ଵଂ ଵିଦଧ୍ଯାଦ୍ରାଜସତ୍ତମ
'ଏକ ପଳ କିମ୍ବା ତାହାଠାରୁ ଅଧିକ ଦେବା ଉଚିତ, ଯେତେକି ସମ୍ଭବ ଏବଂ ଇର୍ଷ୍ୟା ଛଡ଼ି; ଏବଂ, ରାଜାମାନ୍ୟ, ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ଧାନ୍ୟର ପର୍ବତ ପରି ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବା ଉଚିତ।'
ଵିଷ୍କଂଭଶୈଲାଂସ୍ତଦ୍ଵଚ୍ଚ ଋତ୍ଵିଗ୍ଭ୍ଯଃ ପ୍ରତିପାଦଯେତ୍।। ନମସ୍ତେ ସର୍ଵବୀଜାଯ ବ୍ରହ୍ମଗର୍ଭାଯ ଵୈ ନମଃ
ସେଉଁପରି, ବିଷ୍କମ୍ଭ ପାହାଡ଼ଗୁଡ଼ିକୁ ମଧ୍ୟ ଯଜ୍ଞ କରୁଥିବା ପୁରୋହିତମାନେ ପାଇଁ ଦେବା ଉଚିତ। ହେ ସମସ୍ତ ଜୀବର ମୂଳ ହେଉଥିବା, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ଗର୍ଭ ଧାରଣ କରୁଥିବା, ତୁମକୁ ମୋର ପ୍ରଣାମ।
ଯସ୍ମାଦନଂତଫଲଦସ୍ତସ୍ମାତ୍ପାହି ଶିଲୋଚ୍ଚଯ।। ଯସ୍ମାଦଗ୍ନେରପତ୍ଯଂ ତ୍ଵଂ ଯସ୍ମାତ୍ପୁତ୍ରୋ ଜଗତ୍ପତେଃ
ଯେପରି ତୁମେ ଅନେକ ଫଳ ଦେଉଛ, ସେହିପରି ଏହି ପାହାଡ଼ ଶିଖରକୁ ରକ୍ଷା କର। ଯେପରି ତୁମେ ଅଗ୍ନିଙ୍କର ସନ୍ତାନ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଜଗତ୍ର ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ପୁଅ, ସେହିପରି ରକ୍ଷା କର।
ହେମପର୍ଵତରୂପେଣ ତସ୍ମାତ୍ପାହି ନଗୋତ୍ତମ।। ଅନେନ ଵିଧିନା ଯସ୍ତୁ ଦଦ୍ଯାତ୍କନକପର୍ଵତମ୍
ହେ ପାହାଡ଼ମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ, ତୁମେ ସୁନାର ପାହାଡ଼ ଆକାର ଧାରଣ କରିଛ, ଏହିକାରଣ ରକ୍ଷା କର। ଏହି ବିଧିରେ ଯିଏ ସୁନାର ପାହାଡ଼ ଦାନ କରେ—
ସ ଯାତି ପରମଂ ବ୍ରହ୍ମ ଲୋକମାନଂଦକାରକମ୍।। ତତ୍ର କଲ୍ପଶତଂ ତିଷ୍ଠେତ୍ତତୋ ଯାତି ପରାଂ ଗତିମ୍୧୫୦ 1.21.
ସେ ପରମ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥିବା ବ୍ରହ୍ମା ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରେ। ସେଠାରେ ଶତାବ୍ଦୀ ଧରି ରହିଥାଏ, ତାପରେ ସେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଗତିକୁ ପାଏ।