ଏଵମଭ୍ଯର୍ଚ୍ଯ ତଂ ମେରୁଂ ମଂଦରଂ ଚାଭିପୂଜଯେତ୍।। ଯସ୍ମାଚ୍ଚୈତ୍ରରଥେନ ତ୍ଵଂ ଭଦ୍ରାଶ୍ଵେନ ଚ ପର୍ଵତ
ଏପରିଭାବେ ମେରୁ ପର୍ବତଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ପରେ ମନ୍ଦର ପର୍ବତଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସମ୍ମାନ ଦେବା ଉଚିତ। ହେ ପର୍ବତ, ଚୈତ୍ରରଥ ଓ ଭଦ୍ରାଶ୍ୱ ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ଅଧିକ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଉଛ।
ଶୋଭସେ ମଂଦର କ୍ଷିପ୍ରମତସ୍ତୁଷ୍ଟିକରୋ ଭଵ।। ଯସ୍ମାଚ୍ଚୂଡାମଣିର୍ଜଂବୂଦ୍ଵୀପେ ତ୍ଵଂ ଗଂଧମାଦନ
ହେ ମନ୍ଦର, ତୁମେ ଅତି ରୂପଶୀଳ ଓ ଦ୍ରୁତ ଭାବେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସନ୍ତୋଷ ଦେବାକୁ ହେଉ। ଏବଂ ଗନ୍ଧମାଦନ, ଜମ୍ବୁଦ୍ୱୀପର ମୁକୁଟ ମଣି ଭାବରେ ତୁମେ ଶୋଭିତ।
ଗଂଧର୍ଵଗଣଶୋଭାଵାଂସ୍ତତଃ କୀର୍ତିର୍ଦୃଢାସ୍ତୁ ମେ।। ଯସ୍ମାତ୍ତ୍ଵଂ କେତୁମାଲେନ ଵୈଭ୍ରାଜେନ ଵନେନ ଚ
ତୁମେ ଗନ୍ଧର୍ବମାନଙ୍କର ଦଳ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ। ଏହିପରି, ମୋର କୀର୍ତ୍ତି ଦୃଢ଼ ହେଉ। ଏବଂ ହେ କେତୁମାଳ, ତୁମେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଭୈଭ୍ରାଜ୍ୟ ଅରଣ୍ୟ ସହିତ ଅଛ।
ହିରଣ୍ମଯାଶ୍ମଶୋଭାଵାଂସ୍ତସ୍ମାତ୍ପୁଷ୍ଟିର୍ଧ୍ରୁଵାସ୍ତୁ ମେ।। ଉତ୍ତରୈଃ କୁରୁଭିର୍ଯସ୍ମାତ୍ସାଵିତ୍ରେଣ ଵନେନ ଚ
ତୁମେ ସୁନା ଶିଳାରେ ଶୋଭିତ। ଏହିପରି, ମୋର ସମୃଦ୍ଧି ସଦା ଅଟୁଟ ରହୁ। ଏବଂ ହେ ସୁପାର୍ଶ୍ୱ, ଉତ୍ତର କୁରୁ ଓ ସାବିତ୍ରୀ ଅରଣ୍ୟ ସହିତ ତୁମେ ସଦା ଶାସନ କରୁଛ।
ସୁପାର୍ଶ୍ଵ ରାଜସେ ନିତ୍ଯମତଃ ଶ୍ରୀରକ୍ଷଯାସ୍ତୁ ମେ।। ଏଵମାମଂତ୍ର୍ଯ ତାନ୍ସର୍ଵାନ୍ପ୍ରଭାତେ ଵିମଲେ ପୁନଃ
ହେ ସୁପାର୍ଶ୍ୱ, ତୁମେ ସଦା ରାଜା ଭାବେ ରହୁଛ। ଏହିପରି, ମୋର ଶ୍ରୀ କେବେ କମିନଉ। ଏଭଳି ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କରି, ପୁଣି ଶୁଭ୍ର ପ୍ରଭାତରେ—
ସ୍ନାତ୍ଵା ତୁ ଗୁରଵେ ଦଦ୍ଯାନ୍ମଧ୍ଯମଂ ପର୍ଵତୋତ୍ତମଂ।। ଵିଷ୍କଂଭପର୍ଵତାନ୍ଦଦ୍ଯାଦୃତ୍ଵିଗ୍ଭ୍ଯଃ କ୍ରମଶୋ ନୃପ
ସ୍ନାନ କରି ପରେ, ମଧ୍ୟମ ପର୍ବତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠଟିକୁ ଗୁରୁଙ୍କୁ ଦେବା ଉଚିତ। ଏବଂ ବିଷ୍କମ୍ଭ ପର୍ବତମାନେ କ୍ରମକ୍ରମେ ଋତ୍ବିଜମାନେଙ୍କୁ ଦେବା ଉଚିତ, ହେ ରାଜା।
ଗାଵୋ ଦେଯାଶ୍ଚତୁର୍ଵିଂଶଦଥଵା ଦଶ ପାର୍ଥିଵ।। ଶକ୍ତିତଃ ସପ୍ତଚାଷ୍ଟୌ ଵା ପଂଚ ଦଦ୍ଯାଦଶକ୍ତିମାନ୍
ଚବିଶଟି ଗାଈ ଦେବା ଉଚିତ, କିମ୍ବା ଦଶଟି, ହେ ରାଜା। ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ସାତ କିମ୍ବା ଆଠଟି, ଅଶକ୍ତି ଥିଲେ ପାଞ୍ଚଟି ଦେଇପାରିବେ।
ଏକାପି ଗୁରଵେ ଦେଯା କପିଲାଥ ପଯସ୍ଵିନୀ।। ପର୍ଵତାନାମଶେଷାଣାମେଷ ଏଵ ଵିଧିଃ ସ୍ମୃତଃ
ଏକଟି କପିଳା କିମ୍ବା ଦୁଧ ଦେଉଥିବା ଗାଈ ମଧ୍ୟ ଗୁରୁଙ୍କୁ ଦେବା ଉଚିତ। ସମସ୍ତ ପର୍ବତ ପାଇଁ ଏହି ନିୟମ ମନ୍ୟ।
ସ୍ଵମଂତ୍ରେଣୈଵ ସର୍ଵେଷୁ ହୋମଃ ଶୈଲେଷୁ ପଠ୍ଯତେ।। ଉପଵାସୀ ଭଵେନ୍ନିତ୍ଯମଶକ୍ତୌ ନକ୍ତମିଷ୍ଯତେ
ସମସ୍ତ ପର୍ବତରେ ନିଜ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ହୋମ କରାଯିବା ଉଚିତ। ସଦା ଉପବାସ ରହିବା ଉଚିତ; ଯଦି ଶକ୍ତି ନାହିଁ, ତେବେ ରାତିରେ ଖାଇପାରିବେ।
ଵିଧାନଂ ସର୍ଵଶୈଲାନାଂ କ୍ରମଶଃ ଶୃଣୁ ପାର୍ଥିଵ।। ଦାନେଷୁ ଚୈଵ ଯେ ମଂତ୍ରାଃ ପର୍ଵତେଷୁ ଯଥା ଫଲମ୍
ହେ ରାଜା, ସମସ୍ତ ପର୍ବତର କ୍ରମିକ ବିଧି, ଦାନ ସମୟରେ ପଠିତ ମନ୍ତ୍ର ଓ ପର୍ବତରେ ଦାନ କଲେ ଯେଉଁ ଫଳ ମିଳେ, ଏସବୁ ଏବେ ଶୁଣ।
ଅନ୍ନଂ ବ୍ରହ୍ମ ଯତଃ ପ୍ରୋକ୍ତମନ୍ନଂ ପ୍ରାଣାଃ ପ୍ରକୀର୍ତିତାଃ।। ଅନ୍ନାଦ୍ଭଵଂତି ଭୂତାନି ଜଗଦନ୍ନେନ ଵର୍ଧତେ
ଅନ୍ନକୁ ବ୍ରହ୍ମ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି, ଅନ୍ନକୁ ପ୍ରାଣ ବୋଲି ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଇଛି। ଅନ୍ନରୁ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି, ଅନ୍ନ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଜଗତ ବଢ଼ିଥାଏ।
ଅନ୍ନମେଵ ଯତୋ ଲକ୍ଷ୍ମୀରନ୍ନମେଵ ଜନାର୍ଦନଃ।। ଧାନ୍ଯପର୍ଵତରୂପେଣ ପାହି ତସ୍ମାନ୍ନଗୋତ୍ତମ
ଯେଉଁଠାରେ ଅନ୍ନରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଅଛନ୍ତି, ଅନ୍ନ ହେଉଛନ୍ତି ଜନାର୍ଦ୍ଦନ। ତେଣୁ, ହେ ପର୍ବତମାନଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଧାନ୍ୟ ପର୍ବତ ଭାବରେ ରକ୍ଷା କର।
ଅନେନ ଵିଧିନା ଯସ୍ତୁ ଦଦ୍ଯାଦ୍ଧାନ୍ଯମଯଂ ଗିରିମ୍।। ମନ୍ଵଂତରଶତଂ ସାଗ୍ରଂ ଦେଵଲୋକେ ମହୀଯତେ
ଏହି ବିଧି ଅନୁଯାୟୀ ଯିଏ ଧାନ୍ୟର ପର୍ବତ ଦେଉଛି, ସେ ଶତ ମନ୍ବନ୍ତର ସହିତ ଦେବଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଅନ୍ତି।
ଅପ୍ସରୋଗଣଗଂଧର୍ଵୈରାକୀର୍ଣେନ ଵିରାଜିତଃ।। ଵିମାନେନ ଦିଵଃ ପୃଷ୍ଠମାଯାତି ନୃପସତ୍ତମ
ଅପ୍ସରା ଓ ଗନ୍ଧର୍ବମାନଙ୍କ ଦଳ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ, ସେ ଦିବ୍ୟ ବିମାନରେ ଆକାଶର ଶିଖରକୁ ଯାଆନ୍ତି, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜା।
କର୍ମକ୍ଷଯେ ରାଜରାଜ୍ଯମାପ୍ନୋତୀହ ନ ସଂଶଯଃ।। ଅଥାତଃ ସଂପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଲଵଣାଚଲମୁତ୍ତମମ୍
ତାଙ୍କର କର୍ମ ଶେଷ ହେଲେ, ସେ ଏଠାରେ ରାଜ୍ୟ ଲାଭ କରନ୍ତି—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଏବେ ମୁଁ ଉତ୍ତମ ଲବଣ ପର୍ବତ ବିଷୟରେ କହିବି।
ଯତ୍ପ୍ରଦାନାନ୍ନରୋ ଲୋକମାପ୍ନୋତି ଶିଵସଂଯୁତମ୍।। ଉତ୍ତମଃ ଷୋଡଶଦ୍ରୋଣୈଃ କର୍ତଵ୍ଯୋ ଲଵଣାଚଲଃ
ଯାହା ଦାନ କଲେ ମଣିଷ ଶିବ ସହିତ ଥିବା ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରେ, ଏହି ଉତ୍ତମ ଲବଣ ପର୍ବତ ଷୋଳ ଡ୍ରୋଣା ଦ୍ୱାରା ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ।
ମଧ୍ଯମଶ୍ଚ ତଦର୍ଧେନ ଚତୁର୍ଭିରଧମସ୍ସ୍ମୃତଃ।। ଵିତ୍ତହୀନୋ ଯଥାଶକ୍ତି ଦ୍ରୋଣାଦୂର୍ଦ୍ଧ୍ଵଂ ଚ କାରଯେତ୍
ମଧ୍ୟମ ଲବଣ ପର୍ବତ ତାହାର ଅର୍ଧ ଦ୍ୱାରା, ଚାରି ଡ୍ରୋଣା ଦ୍ୱାରା ଅଧମ ମନାଯାଏ। ଯାହାଙ୍କ ପାଖରେ ଧନ ନାହିଁ, ସେ ଯେତେ ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ଡ୍ରୋଣା ଠାରୁ ଅଧିକ କରିପାରିବେ।
ଚତୁର୍ଥାଂଶେନ ଵିଷ୍କଂଭପର୍ଵତାନ୍କାରଯେତ୍ପୃଥକ୍।। ଵିଧାନଂ ପୂର୍ଵଵତ୍କୁର୍ଯାଦ୍ବ୍ରହ୍ମାଦୀନାଂ ଚ ସର୍ଵଦା
ଚତୁର୍ଥାଂଶ ଦ୍ୱାରା ବିଷ୍କମ୍ଭ ପର୍ବତଗୁଡ଼ିକୁ ଅଲଗା କରିବା ଉଚିତ। ପୂର୍ବ ଭଳି ବିଧି ସଦା ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ପାଇଁ କରିବା ଉଚିତ।
ତଦ୍ଵଦ୍ଧେମମଯଂ ସର୍ଵଲୋକପାଲନିଵେଶନମ୍।। ସରାଂସି ଵନଵୃକ୍ଷାଦି ତଦ୍ଵଚ୍ଚାନ୍ଯାନ୍ନିନିଵେଶଯେତ୍
ଏହିପରି, ସମସ୍ତ ଲୋକପାଳଙ୍କ ପାଇଁ ସୁନାର ଘର ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ, ଏବଂ ଝିଲିକ, ଅରଣ୍ୟର ଗଛ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟସମୂହ ମଧ୍ୟ ଏଭଳି ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବା ଉଚିତ।
କୁର୍ଯାଜ୍ଜାଗରମତ୍ରାପି ଦାନମଂତ୍ରାନ୍ନିବୋଧତ।। ସୌଭାଗ୍ଯରସସଂଯୁକ୍ତୋ ଯତୋଯଂ ଲଵଣେ ରସଃ
ଏଠାରେ ମଧ୍ୟ ଜାଗି ରହିବା ଉଚିତ; ଏବେ ଦାନ ମନ୍ତ୍ର ଶୁଣ: 'ଯେପରି ଜଳ ଓ ଲୁଣ ମିଶି ରସ ହୁଏ,'
ତଦାତ୍ମକତ୍ଵେନ ଚ ମାଂ ପାହ୍ଯାପନ୍ନଂ ନଗୋତ୍ତମ।। ଯସ୍ମାଦନ୍ଯେ ରସାଃ ସର୍ଵେ ନୋତ୍କଟା ଲଵଣଂ ଵିନା
'ସେପରି, ହେ ପର୍ବତମାନ୍ୟ, ତୁମ ନିଜ ସ୍ୱଭାବରେ ମୋତେ ଦୁଃଖରୁ ରକ୍ଷା କର; କାରଣ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ରସ ଲୁଣ ଛଡ଼ା ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ନୁହେଁ।'
ପ୍ରିଯଶ୍ଚ ଶିଵଯୋର୍ନିତ୍ଯଂ ତସ୍ମାଚ୍ଛାଂତିପ୍ରଦୋ ଭଵ।। ଵିଷ୍ଣୁଦେହସମୁଦ୍ଭୂତୋ ଯସ୍ମାଦାରୋଗ୍ଯଵର୍ଧନଃ
'ଏବଂ ତୁମେ ଶିବ ଓ ପାର୍ବତୀଙ୍କର ସଦା ପ୍ରିୟ, ତେଣୁ ଶାନ୍ତି ଦେବାରୁ ହେଉ; ଯେହেতୁ ତୁମେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦେହରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ, ତୁମେ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ବଢ଼ାଅ।'
ତସ୍ମାତ୍ପର୍ଵତରୂପେଣ ପାହି ସଂସାରସାଗରାତ୍।। ଅନେନ ଵିଧିନା ଯସ୍ତୁ ଦଦ୍ଯାଲ୍ଲଵଣପର୍ଵତମ୍
'ସେହିପରି, ପର୍ବତ ଆକାରରେ ମୋତେ ସଂସାର ସାଗରରୁ ରକ୍ଷା କର; ଏହି ପ୍ରକାର ଯିଏ ଲୁଣର ପର୍ବତ ଦାନ କରେ,'
ଉମାଲୋକେ ଵସେତ୍କଲ୍ପଂ ତତୋ ଯାତି ପରାଂ ଗତିମ୍।। ଅତଃ ପରଂ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଗୁଡପର୍ଵତମୁତ୍ତମମ୍
'ସେ ଉମାଙ୍କ ଲୋକରେ ଏକ କଳ୍ପ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବସିଥାଏ, ତାପରେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଗତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ। ଏବେ ମୁଁ ଉତ୍ତମ ଗୁଡ଼ର ପର୍ବତ ବିଷୟରେ କହିବି।'
ଯତ୍ପ୍ରଦାନାନ୍ନରଃ ସ୍ଵର୍ଗଂ ପ୍ରାପ୍ନୋତି ସୁରପୂଜିତଃ।। ଉତ୍ତମୋ ଦଶଭିର୍ଭାରୈର୍ମଧ୍ଯମଃ ପଂଚଭିର୍ମତଃ
'ଯାହା ଦାନ କରିଲେ ମଣିଷ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପାଏ, ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରନ୍ତି; ଦଶ ଭାର ସହିତ ଉତ୍ତମ, ପାଞ୍ଚ ଭାର ସହିତ ମଧ୍ୟମ ମନ୍ତ୍ରଣା କରାଯାଏ।'
ତ୍ରିଭିର୍ଭାରୈଃ କନିଷ୍ଠଃ ସ୍ଯାତ୍ତଦର୍ଧେନାଲ୍ପଵିତ୍ତଵାନ୍।। ତଦ୍ଵଦାମଂତ୍ରଣଂ ପୂଜାଂ ହୈମଵୃକ୍ଷାନ୍ସୁରାର୍ଚନଂ
'ତିନି ଭାର ସହିତ କନିଷ୍ଠ, ତାହାର ଅର୍ଦ୍ଧ ସହିତ ଅଳ୍ପ ଧନୀ; ଏଭଳି ଆମନ୍ତ୍ରଣ, ପୂଜା, ସୁନାର ଗଛ ଓ ଦେବତାଙ୍କ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।'
ଵିଷ୍କଂଭପର୍ଵତାଂସ୍ତଦ୍ଵତ୍ସରାଂସି ଵନଦେଵତାଃ।। ହୋମଂ ଜାଗରଣଂ ତଦ୍ଵଲ୍ଲୋକପାଲାଧିଵାସନମ୍
'ଏଭଳି ଭାବରେ ଭୂମିକୁ ଧରିଥିବା ପର୍ବତ, ଝିଲିକ, ଅରଣ୍ୟ ଦେବତାମାନେ; ହୋମ, ଜାଗରଣ, ଏବଂ ଲୋକପାଳଙ୍କ ବ୍ୟବସ୍ଥା ମଧ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ।'
ଧାନ୍ଯପର୍ଵତଵତ୍କୁର୍ଯାଦିମଂ ମଂତ୍ରମୁଦୀରଯେତ୍।। ଯଥା ଦେଵେଷୁ ଵିଶ୍ଵାତ୍ମା ପ୍ରଵରୋଯଂ ଜନାର୍ଦନଃ
'ଧାନ୍ୟର ପର୍ବତ ପରି ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ, ଏବଂ ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ: ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଆତ୍ମା,'
ସାମଵେଦସ୍ତୁ ଵେଦାନାଂ ମହାଦେଵସ୍ତୁ ଯୋଗିନାଂ।। ପ୍ରଣଵଃ ସର୍ଵମଂତ୍ରାଣାଂ ନାରୀଣାଂ ପାର୍ଵତୀ ଯଥା
'ବେଦମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସାମବେଦ, ଯୋଗୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ ମହାଦେବ, ସମସ୍ତ ମନ୍ତ୍ର ମଧ୍ୟରେ ଓଁକାର, ନାରୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ ପାର୍ବତୀ ଯେପରି,'
ତଥା ରସାନାଂ ପ୍ରଵରଃ ସଦୈଵେକ୍ଷୁରସୋ ମତଃ।। ମମ ତସ୍ମାତ୍ପରାଂ ଲକ୍ଷ୍ମୀଂ ଦଦାତୁ ଗୁଡପର୍ଵତଃ
'ସେପରି, ସମସ୍ତ ରସ ମଧ୍ୟରେ ଇଖୁର ରସ ସଦା ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ମନାଯାଏ; ତେଣୁ ଗୁଡ଼ର ପର୍ବତ ମୋତେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଦିଅ।'