ତତସ୍ତୁ ନୃତ୍ଯଗୀତାନି କାରଯେତ୍ସକଲାଂ ନିଶାମ୍।। ଯାମତ୍ରଯେ ଵ୍ଯତୀତେ ତୁ ତତ ଉତ୍ଥାଯ ମାନଵଃ
ତାପରେ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରାତି ଜୁଗୁ ନୃତ୍ୟ ଓ ଗୀତର ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବା ଉଚିତ। ତିନି ପ୍ରହର ଯାଉଁ ପରେ, ମଣିଷ ଉଠିବା ଉଚିତ।
ଅଭିଗମ୍ଯ ଚ ଵିପ୍ରାଣାଂ ମିଥୁନାନି ଚ ପୂଜଯେତ୍।। ଶକ୍ତିତସ୍ତ୍ରୀଣି ଚୈକଂ ଵା ଵସ୍ତ୍ରମାଲ୍ଯାନୁଲେପନୈଃ
ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ତାଙ୍କର ସ୍ତ୍ରୀମାନେଙ୍କୁ ନିକଟକୁ ଯାଇ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ସ୍ତ୍ରୀମାନେଙ୍କୁ କିମ୍ବା ଅତି କମରେ ଗୋଟିଏକୁ ବସ୍ତ୍ର, ମାଳା ଓ ଚନ୍ଦନ ଦେଇ ସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ।
ଶଯନସ୍ଥାନି ପୂଜ୍ଯାନି ନମୋସ୍ତୁ ଜଲଶାଯିନେ।। ତତସ୍ତୁ ଗୀତଵାଦ୍ଯେନ ରାତ୍ର୍ଯାଂ ଜାଗରଣେ କୃତେ
ଯେମାନେ ଶୋଇଛନ୍ତି, ସେମାନେ ପୂଜାଯୋଗ୍ୟ—ପାଣିରେ ଶୋଇଥିବାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ତାପରେ, ଗୀତ ଓ ବାଦ୍ୟ ସହ ରାତି ଜାଗି ରହିବା ଉଚିତ।
ପ୍ରଭାତେ ଚ ତତଃ ସ୍ନାନଂ କୃତ୍ଵା ଦାଂପତ୍ଯମର୍ଚଯେତ୍।। ଭୋଜଯେଚ୍ଚ ଯଥାଶକ୍ତି ଵିତ୍ତଶାଠ୍ଯେନ ଵର୍ଜିତଃ
ପ୍ରଭାତରେ ସ୍ନାନ କରି, ଦମ୍ପତିଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ନିଜ ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ, କଞ୍ଜୁସି ଛାଡି, ସେମାନେଙ୍କୁ ଭୋଜନ କରାଯିବା ଉଚିତ।
ଭକ୍ତ୍ଯାଶ୍ରୁତ୍ଵାପୁରାଣାନିତଦ୍ଦିନଂଚାତିଵାହଯେତ୍।। ଅନେନ ଵିଧିନା ସର୍ଵଂ ମାସିମାସି ସମାଚରେତ୍
ଭକ୍ତି ସହିତ ପୁରାଣ ଶୁଣି, ସେଇ ଦିନଟି କାଟିବା ଉଚିତ। ଏହି ପ୍ରକାରେ ପ୍ରତିମାସ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ।
ଵ୍ରତାଂତେ ଶଯନଂ ଦଦ୍ଯାଦ୍ଗୁଡଧେନୁସମନ୍ଵିତଂ।। ସୋପଧାନଂ ସଵିଶ୍ରାମଂ ସ୍ଵାସ୍ତରାଵରଣଂ ଶୁଭଂ
ବ୍ରତ ଶେଷରେ ଗୁଡ଼ ଓ ଗାଈ ସହିତ ଏକ ଶଯ୍ୟା ଦେବା ଉଚିତ। ଏହାରେ ତକିଆ, ବିଶ୍ରାମ ସ୍ଥାନ ଓ ଭଲ ଚାଦର ଥିବା ଦରକାର।
ଯଥାଲକ୍ଷ୍ମୀର୍ନରେଶ ତ୍ଵାଂ ନ ପରିତ୍ଯଜ୍ଯ ଗଚ୍ଛତି।। ତଥା ସୁରୂପତାରୋଗ୍ଯମଶୋକଂ ଚାସ୍ତୁ ମେ ସଦା
ଯେପରି ଲକ୍ଷ୍ମୀ ତୁମକୁ କେବେ ଛାଡ଼ି ଯାଆନାହାନ୍ତି, ଏମିତି ମୋର ସଦା ସୁନ୍ଦରତା, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଓ ଦୁଃଖର ଅଭାବ ରହୁ।
ଯଥା ଦେଵେନ ରହିତା ନ ଲକ୍ଷ୍ମୀର୍ଜାଯତେ କ୍ଵଚିତ୍।। ତଥା ଵିଶୋକତା ମେଽସ୍ତୁ ଭକ୍ତିରଗ୍ଯ୍ରା ଚ କେଶଵେ
ଯେପରି ଦେବତା ବିନା କେଉଁଠି ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଜନ୍ମ ନେଉନାହାନ୍ତି, ସେପରି ମୋର ଦୁଃଖ ନ ଥାଉ, ଓ କେଶବଙ୍କୁ ଅଚଳ ଭକ୍ତି ଦିଅ।
ମଂତ୍ରେଣାନେନ ଶଯନଂ ଗୁଡଧେନୁସମନ୍ଵିତଂ।। ସୂର୍ଯଶ୍ଚ ଲକ୍ଷ୍ମ୍ଯା ସହିତୋ ଦାତଵ୍ଯୋ ଭୂତିମିଚ୍ଛତା
ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଗୁଡ଼ ଓ ଗାଈ ସହିତ ଶଯ୍ୟା, ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ସହିତ, ଯେଉଁଠି ଭୃତି ଚାହାଯାଏ, ଦାନ କରିବା ଉଚିତ।
ଉତ୍ପଲଂ କରଵୀରଂ ଵାପ୍ଯମ୍ଲାନଂ ଚୈଵ କୁଂକୁମଂ।। କେତକଂ ସିଂଧୁଵାରଂ ଚ ମଲ୍ଲିକାଗଂଧପାଟଲା
ନୀଳ କମଳ, କରବୀର, ତାଜା କୁଙ୍କୁମ, କେତକୀ, ସିନ୍ଧୁବାର, ମଲ୍ଲିକା ଓ ପାଟଳା ଫୁଲ—
କଦଂବଂ କୁବ୍ଜକଂ ଜାତୀ ଶସ୍ତାନ୍ଯେତାନି ସର୍ଵଦା ଗୁଡଧେନୁଵିଧାନଂ ଚ ସମାଚକ୍ଷ୍ଵ ମୁନୀଶ୍ଵର୫୦ 1.21.
କଦମ୍ବ, କୁବ୍ଜକ ଓ ଯାତୀ ଫୁଲ ସବୁବେଳେ ଉପଯୁକ୍ତ। ଏବେ, ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଗୁଡ଼ ଗାଈ ପ୍ରଦାନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ବ୍ୟାଖ୍ୟା କର।
କିଂ ରୂପା କେନ ମଂତ୍ରେଣ ଦାତଵ୍ଯା ତଦିହୋଚ୍ଯତାଂ ଗୁଡଧେନୁଵିଧାନସ୍ଯ ଯଦ୍ରୂପମିହ ଯତ୍ଫଲମ୍
କେମିତି ଆକାର, କେଉଁ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଦେବା ଉଚିତ? ଏଠାରେ ଗୁଡ଼ ଗାଈ ପ୍ରଦାନର ଆକାର ଓ ଫଳ କହ।
ତଦିଦାନୀଂ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ସର୍ଵପାପଵିନାଶନମ୍।। କୃଷ୍ଣାଜିନଂ ଚତୁର୍ହସ୍ତଂ ପ୍ରାଗ୍ଗ୍ରୀଵଂ ଵିନ୍ଯସେଦ୍ଭୁଵି
ଏବେ ମୁଁ ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶ କରୁଥିବା ବିଧି କହିବି। ଭୂମିରେ ପୂର୍ବମୁଖୀ ଚାରି ହାତ ଲମ୍ବା କୃଷ୍ଣମୃଗ ଚର୍ମ ପିଛାଇବା ଉଚିତ।
ଗୋମଯେନାନୁଲିପ୍ତାଯାଂ ଦର୍ଭାନାସ୍ତୀର୍ଯ ସର୍ଵତଃ।। ଲଘ୍ଵେଣକାଜିନଂ ତଦ୍ଵତ୍ଵତ୍ସଂ ଚ ପରିକଲ୍ପଯେତ୍
ଗୋମୟ ଲେପାଯିଥିବା ସ୍ଥାନରେ ସବୁଦିଗରେ ଦର୍ଭା ପିଛାଇବା ଉଚିତ। ସେପରି ଏକ ଛୋଟ ଛାଗ ଚର୍ମ ଓ ଏକ ବଛିଆ ମଧ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ଉଚିତ।
ପ୍ରାଙ୍ମୁଖୀଂ କଲ୍ପଯେଦ୍ଧେନୁଂ ମୃଦା ଵା ଗାଂ ସଵତ୍ସକାଂ।। ଉତ୍ତମା ଗୁଡଧେନୁଃ ସ୍ଯାତ୍ସଦା ଭାରଚତୁଷ୍ଟଯଂ
ମାଟିରେ କିମ୍ବା ବଛିଆ ସହିତ ପୂର୍ବମୁଖୀ ଗାଈ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ। ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗୁଡ଼ ଗାଈ ସଦା ଚାରି ଭାର ହେବା ଦରକାର।
ଵତ୍ସଂ ଭାରେଣ କୁର୍ଵୀତ ଭାରାଭ୍ଯାଂ ମଧ୍ଯମା ସ୍ମୃତା।। ଅର୍ଦ୍ଧଭାରେଣ ଵତ୍ସସ୍ସ୍ଯାତ୍କନିଷ୍ଠା ଭାରକେଣ ତୁ
ବଛିଆ ଗୋଟିଏ ଭାରରେ, ଦୁଇ ଭାରରେ ମଧ୍ୟମ, ଅର୍ଧ ଭାରରେ କମ୍, ଏବଂ ଚତୁର୍ଥାଂଶ ଭାରରେ ସବୁଠାରୁ କମ୍ ବଛିଆ ହୁଏ।
ଚତୁର୍ଥାଂଶେ ନଵତ୍ସଃ ସ୍ଯାଦ୍ଗୃହଵିତ୍ତାନୁସାରତଃ।। ଧେନୁଵତ୍ସୌ କୃତୌ ଚୋଭୌ ସିତସୂକ୍ଷ୍ମାଂବରାଵୃତୌ
ଚତୁର୍ଥ ଅଂଶରେ ଘରର ସମ୍ପତ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ଏକ ଛୋଟ ଛାଗଳି ରଖିବା ଉଚିତ୍। ଗାଈ ଓ ଛାଗଳି ଦୁହେଁକୁ ଶୁଭ୍ର ମୂଳ୍ୟବାନ ପୋଶାକ ପିନ୍ଧାଇ ତିଆରି କରାଯିବ।
ଶୁକ୍ତିକର୍ଣାଵିକ୍ଷୁପାଦୌ ଶୁଚିମୁକ୍ତାଫଲେକ୍ଷଣୌ।। ସିତସୂତ୍ରସିରାଜାଲୌ ସିତକଂବଲକଂବଲୌ
ଶଙ୍ଖ ଆକୃତିର କାନ, ଇଖ ଦଣ୍ଡ ଭଳି ପାଦ, ମୁକ୍ତା ଭଳି ଶୁଭ୍ର ଚକ୍ଷୁ, ଶୁଭ୍ର ସୂତ ଓ ମାଳା ପିନ୍ଧି, ଶୁଭ୍ର କମ୍ବଳ ଢାକି ରହିବା ଉଚିତ୍।
ତାମ୍ରଗଂଡକପୃଷ୍ଠୌ ଦ୍ଵୌ ସିତଚାମରଲୋମକୌ।। ଵିଦ୍ରୁମଭ୍ରୂଯୁଗାଵେତୌ ନଵନୀତସ୍ତନାନ୍ଵିତୌ
ତାମ୍ର ରଙ୍ଗର ଗାଲ ଓ ପିଠ, ଶୁଭ୍ର ଚାମର ଭଳି ଲୋମ, ପାଗ ଭଳି ଲାଲ ଭୌହ, ଏବଂ ତାଜା ମଖନ ଭଳି ଅଂଶ ଥିବା ଦୁଇଟି।
କାଞ୍ଚନାକ୍ଷିଯୁଗୋପେତାଵିନ୍ଦ୍ରନୀଲକନୀନିକୌ।। କ୍ଷୌମପୁଚ୍ଛୌ କାଂସ୍ଯଦୋହୌ ଶୁଭ୍ରାତିକମନୀଯକୌ
ସୁନା ଭଳି ଦୁଇଟି ଆଖି, ନୀଳମଣି ଭଳି ପୁପୁଣି, କାପଡ଼ା ରେ ତିଆରି ଲଜ୍ଜା, କଂସ୍ୟ ଭଳି ଦୁଇଟି ପାଆଁ, ଅତି ଶୁଭ୍ର ଓ ଆକର୍ଷଣୀୟ।
ସୁଵର୍ଣଶୃଂଗାଭରଣୌ ରାଜତାଢ୍ଯ ଖୁରୌ ଚ ତୌ।। ନାନାଫଲସମାଯୁକ୍ତୌ ଘ୍ରାଣଗଂଧକରଂଡକୌ
ସୁନାର ଶିଙ୍ଗ ଭୂଷଣ, ଚାଁଦି ଭରିତ ଖୁର, ବିଭିନ୍ନ ଫଳ ଦ୍ୱାରା ସୁସଜ୍ଜିତ, ଓ ଗନ୍ଧ ଭରିତ ନାକ ଥିବା।
ଇତ୍ଯେଵଂ ରଚଯିତ୍ଵା ତୁ ଧୂପଦୀପୈସ୍ତଥାର୍ଚଯେତ୍।। ଯା ଲକ୍ଷ୍ମୀସ୍ସର୍ଵଭୂତାନାଂ ଯା ଚ ଦେଵେଷ୍ଵଵସ୍ଥିତା
ଏପରି ଭାବେ ତିଆରି କରି, ଧୂପ ଓ ଦୀପ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍। ସେଇ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଯିଏ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଓ ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବସିଛନ୍ତି, ତାଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରିବା ଉଚିତ୍।
ଧେନୁରୂପେଣ ସା ଦେଵୀ ମମ ପାପଂ ଵ୍ଯପୋହତୁ।। ଵିଷ୍ଣୋର୍ଵକ୍ଷସି ଯା ଲକ୍ଷ୍ମୀଃ ସ୍ଵାହା ଯା ଚ ଵିଭାଵସୌ
ଗାଈ ରୂପରେ ଥିବା ସେଇ ଦେବୀ ମୋର ପାପ ଦୂର କରୁନ୍। ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଛାତିରେ ଥିବା ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ସ୍ୱାହା ଓ ଅଗ୍ନିରେ ଥିବା ତିନିଁଜଣୀଙ୍କୁ ମୁଁ ପ୍ରଣାମ କରେ।
ଚଂଦ୍ରାର୍କଶକ୍ରଶକ୍ତିର୍ଯା ସା ଧେନୁର୍ଵରଦାସ୍ତୁ ମେ।। ସ୍ଵଧା ତ୍ଵଂ ପିତୃମୁଖ୍ଯାନାଂ ସ୍ଵାହା ଯଜ୍ଞଭୁଜାଂ ଯତଃ
ଚନ୍ଦ୍ର, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଶକ୍ତି ଯାହାଙ୍କର ଶକ୍ତି, ସେଇ ଅଭିଷ୍ଟଦାୟିନୀ ଗାଈ ମୋତେ ମିଳୁ। ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ସ୍ୱଧା ଓ ଯଜ୍ଞ ଭୋଗୀମାନେ ପାଇଁ ସ୍ୱାହା ତୁମେ।
ସର୍ଵପାପହରା ଧେନୁସ୍ତସ୍ମାଦ୍ଭୂତିଂ ପ୍ରଯଚ୍ଛ ମେ।। ଏଵମାମଂତ୍ର୍ଯ ତାଂ ଧେନୁଂ ବ୍ରାହ୍ମଣାଯ ନିଵେଦଯେତ୍
ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂର କରୁଥିବା ଗାଈ, ଏହିପରି ଭାବେ ମୋତେ ଶ୍ରୀ, ସମୃଦ୍ଧି ଦିଅ। ଏଭଳି ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରି, ସେଇ ଗାଈକୁ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ୍।
ଵିଧାନମେତଦ୍ଧେନୂନାଂ ସର୍ଵାସାମପି ପଠ୍ଯତେ।। ଯାସ୍ତୁ ପାପଵିନାଶିନ୍ଯଃ ପଠ୍ଯଂତେ ଦଶ ଧେନଵଃ
ସମସ୍ତ ଗାଈ ପାଇଁ ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟା ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ। ଏବେ ଦଶଟି ପାପ ନାଶକ ଗାଈ ବିଷୟରେ କୁହାଯିବ।
ତାସାଂ ସ୍ଵରୂପଂ ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ନାମାନି ଚ ନରାଧିପ।। ପ୍ରଥମା ଗୁଡଧେନୁଃ ସ୍ଯାଦ୍ଘୃତଧେନୁରଥାପରା
ସେମାନଙ୍କର ରୂପ ଓ ନାମ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବି, ରାଜନ୍। ପ୍ରଥମ ହେଉଛି ଗୁଡ଼ ଗାଈ, ଦ୍ୱିତୀୟ ହେଉଛି ଘିଅ ଗାଈ।
ତିଲଧେନୁସ୍ତୃତୀଯା ଚ ଚତୁର୍ଥୀ ଜଲନାମିକା।। କ୍ଷୀରଧେନୁଃ ପଂଚମୀ ଚ ମଧୁଧେନୁସ୍ତଥାପରା
ତୃତୀୟ ହେଉଛି ତିଳ ଗାଈ, ଚତୁର୍ଥ ହେଉଛି ଜଳ ନାମକ ଗାଈ। ପଞ୍ଚମ ହେଉଛି ଦୁଧ ଗାଈ, ପରେ ମଧୁ ଗାଈ।
ସପ୍ତମୀ ଶର୍କରାଧେନୁରଷ୍ଟମୀ ଦଧିକଲ୍ପିତା।। ରସଧେନୁଶ୍ଚ ନଵମୀ ଦଶମୀ ସ୍ଯାତ୍ସ୍ଵରୂପତଃ
ସପ୍ତମ ହେଉଛି ଚିନି ଗାଈ, ଅଷ୍ଟମ ହେଉଛି ଦହି ତିଆରି ଗାଈ। ନବମ ହେଉଛି ରସ ଗାଈ, ଦଶମ ହେଉଛି ନିଜ ରୂପରେ।
କୁଂଭାସ୍ସ୍ଯୂ ରସଧେନୂନାମିତରାସାଂ ସ୍ଵରାଶଯଃ।। ସୁଵର୍ଣଧେନୁଂ ଚାପ୍ଯତ୍ର କେଚିଦିଚ୍ଛଂତି ମାନଵାଃ
ରସ ଗାଈ ପାଇଁ କୁମ୍ଭ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ, ଅନ୍ୟ ଗାଈମାନେ ନିଜ ଉପାଦାନରୁ ତିଆରି। କିଛି ଲୋକ ଏଠାରେ ସୁନା ଗାଈ ଚାହାଁନ୍ତି।