ନାଭିଂ ଚ ପଦ୍ମନାଭାଯ ହୃଦଯଂ ମନ୍ମଥାଯ ଵୈ।। ଶ୍ରୀଧରାଯ ଵିଭୋର୍ଵକ୍ଷଃ କରୌ ମଧୁଭିଦେ ନମଃ
ନାଭିରେ ପଦ୍ମନାଭଙ୍କୁ, ହୃଦୟରେ ମନ୍ମଥଙ୍କୁ, ଭଗବାନଙ୍କ ଛାତିରେ ଶ୍ରୀଧରଙ୍କୁ, ହାତରେ ମଧୁଭିଦଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରିବା ଉଚିତ।
ଵୈକୁଣ୍ଠାଯ ନମଃ କଂଠମାସ୍ଯଂ ପଦ୍ମମୁଖାଯଵୈ।। ନାସାମଶୋକନିଧଯେ ଵାସୁଦେଵାଯ ଚାକ୍ଷିଣୀ
ଗଳାରେ ବୈକୁଣ୍ଠଙ୍କୁ, ମୁହଁରେ ପଦ୍ମମୁଖଙ୍କୁ, ନାକରେ ଅଶୋକନିଧିଙ୍କୁ, ଆଖିରେ ବାସୁଦେବଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରିବା ଉଚିତ।
ଲଲାଟଂ ଵାମନାଯେତି ହରଯେ ଚ ପୁନର୍ଭ୍ରୁଵୌ।। ଅଲକଂ ମାଧଵାଯେତି କିରୀଟଂ ଵିଶ୍ଵରୂପିଣେ
କପାଳରେ ବାମନଙ୍କୁ, ଭୌହରେ ହରିଙ୍କୁ, କେଶରେ ମାଧବଙ୍କୁ, ମୁଣ୍ଡରେ ବିଶ୍ୱରୂପୀଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରିବା ଉଚିତ।
ନମଃ ସର୍ଵାତ୍ମନେ ତଦ୍ଵଚ୍ଛିର ଇତ୍ଯଭିପୂଜଯେତ୍।। ଏଵଂ ସଂପୂଜ୍ଯ ଗୋଵିଂଦଂ ଧୂପମାଲ୍ଯାନୁଲେପନୈଃ
ମୁଣ୍ଡରେ ସର୍ବାତ୍ମାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ଏଭଳି ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ; ଏଭଳି ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କୁ ଧୂପ, ମାଳା ଓ ଚନ୍ଦନ ଦେଇ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ତତସ୍ତୁ ମଂଡଲଂ କୃତ୍ଵା ସ୍ଥଂଡିଲଂ କାରଯେନ୍ମୃଦା।। ଚତୁରଶ୍ରଂ ସମଂତାଚ୍ଚ ରତ୍ନିମାତ୍ରମୁଦକ୍ପ୍ଲଵମ୍
ତାପରେ ଏକ ମଣ୍ଡଳ ତିଆରି କରି, ମାଟିରେ ଏକ ଉଠା ଚଉକୋଣା ମଞ୍ଚ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ; ଏହା ଚାରିପଟେ ସମାନ ହୋଇ, ଏକ ରତ୍ନି ମାପରେ ଓ ଜଳରେ ଘେରାଯିବା ଉଚିତ।
ଶ୍ଲକ୍ଷ୍ଣଂ ହୃଦ୍ଯଂ ଚ ପରିତୋ ଵପ୍ରତ୍ରଯସମାଵୃତମ୍।। ତ୍ରିରଂଗୁଲୋଚ୍ଛ୍ରିତାଵପ୍ରାସ୍ତଦ୍ଵିସ୍ତାରୋ ଦ୍ଵିରଂଗୁଲଃ୩୪ (ପା. – ଚ୍ଛିତା) ନଦୀ ଵାଲୁକଯା ସୂର୍ଯେ ଲକ୍ଷ୍ମ୍ଯାଃ ପ୍ରତିକୃତିଂ ନ୍ଯସେତ୍
ମଞ୍ଚଟି କ୍ଷୁଦ୍ର, ଆନନ୍ଦଦାୟକ ଓ ତିନିଟି ପାର୍ଶ୍ୱ ଉଚ୍ଚ ଚତୁର୍ଦିଗରେ ଘେରାଯିବା ଉଚିତ; ପ୍ରତ୍ୟେକ ଘେରା ତିନି ଆଙ୍ଗୁଠି ଉଚ୍ଚ ଓ ଦୁଇ ଆଙ୍ଗୁଠି ଚଉଡ଼ା ହେବା ଉଚିତ। ନଦୀ ବାଳୁକାରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ମୁହଁ କରି ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତି ରଖିବା ଉଚିତ।
ସ୍ଥଂଡିଲେ ସୂର୍ଯମଧ୍ଯସ୍ଥ ଲକ୍ଷ୍ମୀମଭ୍ଯର୍ଚଯେଦ୍ବୁଧଃ।। ନମୋ ଦେଵ୍ଯୈ ନମଃ ଶାଂତ୍ଯୈ ନମୋ ଲକ୍ଷ୍ମ୍ଯୈ ନମଃ ଶ୍ରିଯେ
ମଞ୍ଚରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟର ମଧ୍ୟରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କୁ ରଖି, ଜ୍ଞାନୀ ଲୋକେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ: 'ଦେବୀଙ୍କୁ ନମସ୍କାର, ଶାନ୍ତିକୁ ନମସ୍କାର, ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କୁ ନମସ୍କାର, ଶ୍ରୀଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।'
ନମସ୍ତୁଷ୍ଟ୍ଯୈ ନମଃ ପୁଷ୍ଟ୍ଯୈ ସୃଷ୍ଟ୍ଯୈ ଦୃଷ୍ଟ୍ଯୈ ନମୋ ନମଃ।। ଵିଶୋକା ଦୁଃଖନାଶା ଯଵିଶୋକା ଵରଦାସ୍ତୁ ତେ
ତୁଷ୍ଟିଙ୍କୁ ନମସ୍କାର, ପୁଷ୍ଟିଙ୍କୁ ନମସ୍କାର, ସୃଷ୍ଟିକୁ ନମସ୍କାର, ଦୃଷ୍ଟିକୁ ନମସ୍କାର; ବାରମ୍ବାର ନମସ୍କାର। ହେ ବିଶୋକା, ଦୁଃଖ ନାଶ କରୁଥିବା, ଦୟାଳୁ, ଆପଣ ଦୁଃଖ ଦୂର କରନ୍ତୁ।
ଵିଶୋକା ମେସ୍ତୁ ସଂପତ୍ତ୍ଯୈ ଵିଶୋକା ସର୍ଵସିଦ୍ଧଯେ।। ତତଃ ଶୁଭ୍ରାଂବରୈଃ ସୂର୍ଯଂ ଵେଷ୍ଟ୍ଯ ସଂପୂଜଯେତ୍ଫଲୈଃ
ସମୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ଓ ସମସ୍ତ ସିଦ୍ଧି ପାଇଁ ଦୁଃଖର ଅଭାବ ହେଉ। ତାପରେ, ଶୁଭ୍ର ଧୋତି ପିନ୍ଧି, ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଫଳ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଭକ୍ଷ୍ଯୈର୍ନାନାଵିଧୈସ୍ତଦ୍ଵତ୍ସୁଵର୍ଣକମଲେନ ଚ।। ରାଜତୀଷୁ ଚ ପାତ୍ରୀଷୁ ନ୍ଯସେଦ୍ଦର୍ଭୋଦକଂ ବୁଧଃ
ନାନା ପ୍ରକାର ଖାଦ୍ୟ ଓ ସୁନାର କମଳ ଦେଇ, ରୌପ୍ୟ ପାତ୍ରରେ ଦର୍ଭା ଦ୍ୱାରା ପାଣି ରଖିବାକୁ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକ କରିବେ।
ତତସ୍ତୁ ନୃତ୍ଯଗୀତାନି କାରଯେତ୍ସକଲାଂ ନିଶାମ୍।। ଯାମତ୍ରଯେ ଵ୍ଯତୀତେ ତୁ ତତ ଉତ୍ଥାଯ ମାନଵଃ
ତାପରେ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରାତି ଜୁଗୁ ନୃତ୍ୟ ଓ ଗୀତର ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବା ଉଚିତ। ତିନି ପ୍ରହର ଯାଉଁ ପରେ, ମଣିଷ ଉଠିବା ଉଚିତ।
ଅଭିଗମ୍ଯ ଚ ଵିପ୍ରାଣାଂ ମିଥୁନାନି ଚ ପୂଜଯେତ୍।। ଶକ୍ତିତସ୍ତ୍ରୀଣି ଚୈକଂ ଵା ଵସ୍ତ୍ରମାଲ୍ଯାନୁଲେପନୈଃ
ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ତାଙ୍କର ସ୍ତ୍ରୀମାନେଙ୍କୁ ନିକଟକୁ ଯାଇ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ସ୍ତ୍ରୀମାନେଙ୍କୁ କିମ୍ବା ଅତି କମରେ ଗୋଟିଏକୁ ବସ୍ତ୍ର, ମାଳା ଓ ଚନ୍ଦନ ଦେଇ ସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ।
ଶଯନସ୍ଥାନି ପୂଜ୍ଯାନି ନମୋସ୍ତୁ ଜଲଶାଯିନେ।। ତତସ୍ତୁ ଗୀତଵାଦ୍ଯେନ ରାତ୍ର୍ଯାଂ ଜାଗରଣେ କୃତେ
ଯେମାନେ ଶୋଇଛନ୍ତି, ସେମାନେ ପୂଜାଯୋଗ୍ୟ—ପାଣିରେ ଶୋଇଥିବାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ତାପରେ, ଗୀତ ଓ ବାଦ୍ୟ ସହ ରାତି ଜାଗି ରହିବା ଉଚିତ।
ପ୍ରଭାତେ ଚ ତତଃ ସ୍ନାନଂ କୃତ୍ଵା ଦାଂପତ୍ଯମର୍ଚଯେତ୍।। ଭୋଜଯେଚ୍ଚ ଯଥାଶକ୍ତି ଵିତ୍ତଶାଠ୍ଯେନ ଵର୍ଜିତଃ
ପ୍ରଭାତରେ ସ୍ନାନ କରି, ଦମ୍ପତିଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ନିଜ ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ, କଞ୍ଜୁସି ଛାଡି, ସେମାନେଙ୍କୁ ଭୋଜନ କରାଯିବା ଉଚିତ।
ଭକ୍ତ୍ଯାଶ୍ରୁତ୍ଵାପୁରାଣାନିତଦ୍ଦିନଂଚାତିଵାହଯେତ୍।। ଅନେନ ଵିଧିନା ସର୍ଵଂ ମାସିମାସି ସମାଚରେତ୍
ଭକ୍ତି ସହିତ ପୁରାଣ ଶୁଣି, ସେଇ ଦିନଟି କାଟିବା ଉଚିତ। ଏହି ପ୍ରକାରେ ପ୍ରତିମାସ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ।
ଵ୍ରତାଂତେ ଶଯନଂ ଦଦ୍ଯାଦ୍ଗୁଡଧେନୁସମନ୍ଵିତଂ।। ସୋପଧାନଂ ସଵିଶ୍ରାମଂ ସ୍ଵାସ୍ତରାଵରଣଂ ଶୁଭଂ
ବ୍ରତ ଶେଷରେ ଗୁଡ଼ ଓ ଗାଈ ସହିତ ଏକ ଶଯ୍ୟା ଦେବା ଉଚିତ। ଏହାରେ ତକିଆ, ବିଶ୍ରାମ ସ୍ଥାନ ଓ ଭଲ ଚାଦର ଥିବା ଦରକାର।
ଯଥାଲକ୍ଷ୍ମୀର୍ନରେଶ ତ୍ଵାଂ ନ ପରିତ୍ଯଜ୍ଯ ଗଚ୍ଛତି।। ତଥା ସୁରୂପତାରୋଗ୍ଯମଶୋକଂ ଚାସ୍ତୁ ମେ ସଦା
ଯେପରି ଲକ୍ଷ୍ମୀ ତୁମକୁ କେବେ ଛାଡ଼ି ଯାଆନାହାନ୍ତି, ଏମିତି ମୋର ସଦା ସୁନ୍ଦରତା, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଓ ଦୁଃଖର ଅଭାବ ରହୁ।
ଯଥା ଦେଵେନ ରହିତା ନ ଲକ୍ଷ୍ମୀର୍ଜାଯତେ କ୍ଵଚିତ୍।। ତଥା ଵିଶୋକତା ମେଽସ୍ତୁ ଭକ୍ତିରଗ୍ଯ୍ରା ଚ କେଶଵେ
ଯେପରି ଦେବତା ବିନା କେଉଁଠି ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଜନ୍ମ ନେଉନାହାନ୍ତି, ସେପରି ମୋର ଦୁଃଖ ନ ଥାଉ, ଓ କେଶବଙ୍କୁ ଅଚଳ ଭକ୍ତି ଦିଅ।
ମଂତ୍ରେଣାନେନ ଶଯନଂ ଗୁଡଧେନୁସମନ୍ଵିତଂ।। ସୂର୍ଯଶ୍ଚ ଲକ୍ଷ୍ମ୍ଯା ସହିତୋ ଦାତଵ୍ଯୋ ଭୂତିମିଚ୍ଛତା
ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଗୁଡ଼ ଓ ଗାଈ ସହିତ ଶଯ୍ୟା, ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ସହିତ, ଯେଉଁଠି ଭୃତି ଚାହାଯାଏ, ଦାନ କରିବା ଉଚିତ।
ଉତ୍ପଲଂ କରଵୀରଂ ଵାପ୍ଯମ୍ଲାନଂ ଚୈଵ କୁଂକୁମଂ।। କେତକଂ ସିଂଧୁଵାରଂ ଚ ମଲ୍ଲିକାଗଂଧପାଟଲା
ନୀଳ କମଳ, କରବୀର, ତାଜା କୁଙ୍କୁମ, କେତକୀ, ସିନ୍ଧୁବାର, ମଲ୍ଲିକା ଓ ପାଟଳା ଫୁଲ—
କଦଂବଂ କୁବ୍ଜକଂ ଜାତୀ ଶସ୍ତାନ୍ଯେତାନି ସର୍ଵଦା ଗୁଡଧେନୁଵିଧାନଂ ଚ ସମାଚକ୍ଷ୍ଵ ମୁନୀଶ୍ଵର୫୦ 1.21.
କଦମ୍ବ, କୁବ୍ଜକ ଓ ଯାତୀ ଫୁଲ ସବୁବେଳେ ଉପଯୁକ୍ତ। ଏବେ, ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଗୁଡ଼ ଗାଈ ପ୍ରଦାନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ବ୍ୟାଖ୍ୟା କର।
କିଂ ରୂପା କେନ ମଂତ୍ରେଣ ଦାତଵ୍ଯା ତଦିହୋଚ୍ଯତାଂ ଗୁଡଧେନୁଵିଧାନସ୍ଯ ଯଦ୍ରୂପମିହ ଯତ୍ଫଲମ୍
କେମିତି ଆକାର, କେଉଁ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଦେବା ଉଚିତ? ଏଠାରେ ଗୁଡ଼ ଗାଈ ପ୍ରଦାନର ଆକାର ଓ ଫଳ କହ।
ତଦିଦାନୀଂ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ସର୍ଵପାପଵିନାଶନମ୍।। କୃଷ୍ଣାଜିନଂ ଚତୁର୍ହସ୍ତଂ ପ୍ରାଗ୍ଗ୍ରୀଵଂ ଵିନ୍ଯସେଦ୍ଭୁଵି
ଏବେ ମୁଁ ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶ କରୁଥିବା ବିଧି କହିବି। ଭୂମିରେ ପୂର୍ବମୁଖୀ ଚାରି ହାତ ଲମ୍ବା କୃଷ୍ଣମୃଗ ଚର୍ମ ପିଛାଇବା ଉଚିତ।
ଗୋମଯେନାନୁଲିପ୍ତାଯାଂ ଦର୍ଭାନାସ୍ତୀର୍ଯ ସର୍ଵତଃ।। ଲଘ୍ଵେଣକାଜିନଂ ତଦ୍ଵତ୍ଵତ୍ସଂ ଚ ପରିକଲ୍ପଯେତ୍
ଗୋମୟ ଲେପାଯିଥିବା ସ୍ଥାନରେ ସବୁଦିଗରେ ଦର୍ଭା ପିଛାଇବା ଉଚିତ। ସେପରି ଏକ ଛୋଟ ଛାଗ ଚର୍ମ ଓ ଏକ ବଛିଆ ମଧ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ଉଚିତ।
ପ୍ରାଙ୍ମୁଖୀଂ କଲ୍ପଯେଦ୍ଧେନୁଂ ମୃଦା ଵା ଗାଂ ସଵତ୍ସକାଂ।। ଉତ୍ତମା ଗୁଡଧେନୁଃ ସ୍ଯାତ୍ସଦା ଭାରଚତୁଷ୍ଟଯଂ
ମାଟିରେ କିମ୍ବା ବଛିଆ ସହିତ ପୂର୍ବମୁଖୀ ଗାଈ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ। ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗୁଡ଼ ଗାଈ ସଦା ଚାରି ଭାର ହେବା ଦରକାର।
ଵତ୍ସଂ ଭାରେଣ କୁର୍ଵୀତ ଭାରାଭ୍ଯାଂ ମଧ୍ଯମା ସ୍ମୃତା।। ଅର୍ଦ୍ଧଭାରେଣ ଵତ୍ସସ୍ସ୍ଯାତ୍କନିଷ୍ଠା ଭାରକେଣ ତୁ
ବଛିଆ ଗୋଟିଏ ଭାରରେ, ଦୁଇ ଭାରରେ ମଧ୍ୟମ, ଅର୍ଧ ଭାରରେ କମ୍, ଏବଂ ଚତୁର୍ଥାଂଶ ଭାରରେ ସବୁଠାରୁ କମ୍ ବଛିଆ ହୁଏ।
ଚତୁର୍ଥାଂଶେ ନଵତ୍ସଃ ସ୍ଯାଦ୍ଗୃହଵିତ୍ତାନୁସାରତଃ।। ଧେନୁଵତ୍ସୌ କୃତୌ ଚୋଭୌ ସିତସୂକ୍ଷ୍ମାଂବରାଵୃତୌ
ଚତୁର୍ଥ ଅଂଶରେ ଘରର ସମ୍ପତ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ଏକ ଛୋଟ ଛାଗଳି ରଖିବା ଉଚିତ୍। ଗାଈ ଓ ଛାଗଳି ଦୁହେଁକୁ ଶୁଭ୍ର ମୂଳ୍ୟବାନ ପୋଶାକ ପିନ୍ଧାଇ ତିଆରି କରାଯିବ।
ଶୁକ୍ତିକର୍ଣାଵିକ୍ଷୁପାଦୌ ଶୁଚିମୁକ୍ତାଫଲେକ୍ଷଣୌ।। ସିତସୂତ୍ରସିରାଜାଲୌ ସିତକଂବଲକଂବଲୌ
ଶଙ୍ଖ ଆକୃତିର କାନ, ଇଖ ଦଣ୍ଡ ଭଳି ପାଦ, ମୁକ୍ତା ଭଳି ଶୁଭ୍ର ଚକ୍ଷୁ, ଶୁଭ୍ର ସୂତ ଓ ମାଳା ପିନ୍ଧି, ଶୁଭ୍ର କମ୍ବଳ ଢାକି ରହିବା ଉଚିତ୍।
ତାମ୍ରଗଂଡକପୃଷ୍ଠୌ ଦ୍ଵୌ ସିତଚାମରଲୋମକୌ।। ଵିଦ୍ରୁମଭ୍ରୂଯୁଗାଵେତୌ ନଵନୀତସ୍ତନାନ୍ଵିତୌ
ତାମ୍ର ରଙ୍ଗର ଗାଲ ଓ ପିଠ, ଶୁଭ୍ର ଚାମର ଭଳି ଲୋମ, ପାଗ ଭଳି ଲାଲ ଭୌହ, ଏବଂ ତାଜା ମଖନ ଭଳି ଅଂଶ ଥିବା ଦୁଇଟି।
କାଞ୍ଚନାକ୍ଷିଯୁଗୋପେତାଵିନ୍ଦ୍ରନୀଲକନୀନିକୌ।। କ୍ଷୌମପୁଚ୍ଛୌ କାଂସ୍ଯଦୋହୌ ଶୁଭ୍ରାତିକମନୀଯକୌ
ସୁନା ଭଳି ଦୁଇଟି ଆଖି, ନୀଳମଣି ଭଳି ପୁପୁଣି, କାପଡ଼ା ରେ ତିଆରି ଲଜ୍ଜା, କଂସ୍ୟ ଭଳି ଦୁଇଟି ପାଆଁ, ଅତି ଶୁଭ୍ର ଓ ଆକର୍ଷଣୀୟ।