ଅନ୍ଯୋନ୍ଯାତିଥିତାମେତୁ ବିସସ୍ତୈନ୍ଯଂ କରୋତି ଯଃ। ଏକକୂପେ ଵସେଦ୍ଗ୍ରାମେ ବ୍ରାହ୍ମଣୋ ଵୃଷଲୀପତିଃ
ଯିଏ ପଦ୍ମମୂଳ ଚୋରି କରିଛି, ସେ ପରସ୍ପର ଅତିଥି ହୋଇ ଖାଉ। ଏକ ଗାଁରେ ଏକ ଆଉଁ ଉଏଲ ଥିବା ସ୍ଥାନରେ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ନିମ୍ନଜାତି ଜନାନୀର ସ୍ୱାମୀ ହୋଇ ରୁହୁ।
ତସ୍ଯ ସାଲୋକ୍ଯତାଂ ଯାତୁ ବିସସ୍ତୈନ୍ଯଂ କରୋତି ଯଃ। ଭରଦ୍ଵାଜ ଉଵାଚ। ନୃଶଂସସ୍ସୋଽସ୍ତୁ ସର୍ଵେଷୁ ସମୃଧ୍ଯା ଚାପ୍ଯହଂକୃତଃ
ଯିଏ ପଦ୍ମମୂଳ ଚୋରି କରିଛି, ସେ ଏମିତି ଲୋକଙ୍କ ସହିତ ଏକ ଲୋକରେ ପହଞ୍ଚୁ। ଭରଦ୍ୱାଜ କହିଲେ: ସେ ସମସ୍ତଙ୍କ ପ୍ରତି କଠୋର ଓ ଧନରେ ଅହଂକାରୀ ହେଉ।
ମତ୍ସରୀ ପିଶୁନଶ୍ଚୈଵ ବିସସ୍ତୈନ୍ଯଂ କରୋତି ଯଃ। ପ୍ରତ୍ଯାକ୍ରୋଶତ୍ଵଵାକ୍ରୁଷ୍ଟସ୍ତାଡଯତ୍ଵନ୍ଯତାଡିତଃ୩୫୦ 1.19.
ଯିଏ ପଦ୍ମମୂଳ ଚୋରି କରିଛି, ସେ ଇର୍ଷ୍ୟାପର ଓ ନିନ୍ଦାକାରୀ ହେଉ। ସେ ଅନ୍ୟକୁ ଗାଳି ଦେଲେ ଗାଳି ଖାଉ, ଅନ୍ୟକୁ ମାଡ଼ିଲେ ନିଜେ ମାଡ଼ ଖାଉ।
ଵିକ୍ରୀଣାତୁ ରସାଂଶ୍ଚୈଵ ବିସସ୍ତୈନ୍ଯଂ କରୋତି ଯଃ। ଗୌତମ ଉଵାଚ। ଅତିଥିଂ ତ୍ଵାଗତଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ପାକଭେଦଂ କରୋତୁ ସଃ
ଯିଏ ପଦ୍ମମୂଳ ଚୋରି କରିଛି, ସେ ରସ ବିକ୍ରୟ କରୁ। ଗୌତମ କହିଲେ: ଅତିଥି ଆସିଲେ ତାକୁ ମନ୍ଦ ଖାଦ୍ୟ ଦିଅ।
ଶୂଦ୍ରାନ୍ନଂ ଚ ସଦାଶ୍ନାତୁ ବିସସ୍ତୈନ୍ଯଂ କରୋତି ଯଃ। ଦତ୍ଵା ଦାନଂ କୀର୍ତଯତୁ ପରଭାର୍ଯାସୁ ତୁଷ୍ଯତୁ
ଯିଏ ପଦ୍ମମୂଳ ଚୋରି କରିଛି, ସେ ସଦା ଶୂଦ୍ରଙ୍କ ରାନ୍ଧା ଖାଦ୍ୟ ଖାଉ। ଦାନ ଦେଇ ଗର୍ବ କରୁ ଓ ଅନ୍ୟର ଜନାନୀରେ ଆନନ୍ଦ ମାନୁ।
ଏକାକୀମିଷ୍ଟମଶ୍ନୀଯାଦ୍ବିସସ୍ତୈନ୍ଯଂ କରୋତି ଯଃ। ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ର ଉଵାଚ। ନିତ୍ଯକାମପରଃ ସୋସ୍ତୁ ଦିଵସେ ଚୈଵ ମୈଥୁନୀ
ଯିଏ ପଦ୍ମମୂଳ ଚୋରି କରିଛି, ସେ ନିଜ ପ୍ରିୟ ଖାଦ୍ୟ ଏକା ଏକା ଖାଉ। ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର କହିଲେ: ସେ ସଦା କାମପର ହେଉ ଓ ଦିନେ ଦିନେ ମିଳନ କରୁ।
ନିତ୍ଯଂ ତୁ ପାତକୀ ଚୈଵ ବିସସ୍ତୈନ୍ଯଂ କରୋତି ଯଃ। ପରାପଵାଦଂ ଵଦତୁ ପରଦାରାଂଶ୍ଚ ସେଵତୁ
ଯିଏ ପଦ୍ମମୂଳ ଚୋରି କରିଛି, ସେ ସଦା ପାପୀ ହେଉ। ସେ ଅନ୍ୟଙ୍କ ନିନ୍ଦା କରୁ ଓ ଅନ୍ୟର ଜନାନୀ ସହ ମିଳନ କରୁ।
ପରନିଂଦାରତଶ୍ଚାସ୍ତୁ ବିସସ୍ତୈନ୍ଯଂ କରୋତି ଯଃ। ମାତରଂ ପିତରଂ ଚୈଵ ସୋଵମନ୍ଯତୁ ଦୁର୍ମତିଃ
ଯିଏ ପଦ୍ମମୂଳ ଚୋରି କରିଛି, ସେ ସଦା ଅନ୍ୟଙ୍କ ନିନ୍ଦାରେ ଲିନ ରହୁ। ସେ ଦୁଷ୍ଟମନା ହୋଇ ମାଆ ବାପାଙ୍କୁ ଅସମ୍ମାନ କରୁ।
ସମାତର୍ଯନ୍ଯବୁଦ୍ଧିସ୍ଯାଦ୍ ବିସସ୍ତୈନ୍ଯଂ କରୋତି ଯଃ। ପରପାକଂ ସଦାଶ୍ନାତୁ ପରନାରୀଂ ଚ ସେଵତୁ
ଯିଏ ପଦ୍ମମୂଳ ଚୋରି କରିଛି, ସେ ମାଆକୁ ଅନ୍ୟର ମାନିବ। ସେ ସଦା ପରର ରାନ୍ଧା ଖାଉ ଓ ଅନ୍ୟର ଜନାନୀ ସହ ମିଳନ କରୁ।
ଵେଦଵିକ୍ରଯକୃଚ୍ଚାସ୍ତୁ ବିସସ୍ତୈନ୍ଯଂ କରୋତି ଯଃ। ଜମଦଗ୍ନିରୁଵାଚ। ପରସ୍ଯ ଯାତୁ ପ୍ରେଷ୍ଯତ୍ଵଂ ସ ତୁ ଜନ୍ମନି ଜନ୍ମନି
ଯିଏ ପଦ୍ମମୂଳ ଚୋରି କରିଛି, ସେ ବେଦ ବିକ୍ରୟ କରୁ। ଜମଦଗ୍ନି କହିଲେ: ସେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜନ୍ମରେ ପରର ଦାସ ହେଉ।
ସର୍ଵଧର୍ମକ୍ରିଯାହୀନୋ ବିସସ୍ତୈନ୍ଯଂ କରୋତି ଯଃ। ଶୁନଃସଖ ଉଵାଚ। ନ୍ଯାଯେନ ଵେଦାନଧ୍ଯେତୁ ଗୃହସ୍ଥୋସ୍ତୁ ପ୍ରିଯାତିଥିଃ
ଯିଏ ପଦ୍ମମୂଳ ଚୋରି କରିଛି, ସେ ସମସ୍ତ ଧର୍ମକାର୍ଯ୍ୟରୁ ବଞ୍ଚିତ ହେଉ। ଶୁନଃସଖ କହିଲେ: ସେ ନ୍ୟାୟ ଭାବେ ବେଦ ପଢ଼ୁ ଓ ଗୃହସ୍ଥ ହୋଇ ଅତିଥିଙ୍କୁ ସ୍ନେହରେ ଆଦର କରୁ।
ସତ୍ଯଂ ଵଦତୁ ଵାଜସ୍ରଂ ବିସସ୍ତୈନ୍ଯଂ କରୋତି ଯଃ। ଅଗ୍ନିଂ ଜୁହୋତୁ ଵିଧିଵଦ୍ଯଜ୍ଞଂ ଯଜତୁ ନିତ୍ଯଶଃ
ଯିଏ ପଦ୍ମମୂଳ ଚୋରି କରିଛି, ସେ ସଦା ସତ୍ୟ କହୁ। ସେ ବିଧିମତ ଭାବେ ଅଗ୍ନିକୁ ହୋମ କରୁ ଓ ସଦା ଯଜ୍ଞ କରୁ।
ବ୍ରହ୍ମଣସ୍ସଦନଂ ଯାତୁ ବିସସ୍ତୈନ୍ଯଂ କରୋତି ଯଃ। ଋଷଯ ଊଚୁଃ। ଇଷ୍ଟମେଵ ଦ୍ଵିଜାତୀନାଂ ଯଦିଦଂ ଶପଥୀକୃତଂ
ଯେ କେହି ପଦ୍ମ ମୂଳ ଚୋରି କରିଥାଏ, ସେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ନିବାସକୁ ଯିବା ଉଚିତ। ଋଷିମାନେ କହିଲେ: ଦ୍ୱିଜମାନେ ଏହି ଶପଥ ନେଇଥିବା ଏକଦମ ଠିକ୍।
ତ୍ଵଯା କୃତଂ ବିସସ୍ତୈନ୍ଯଂ ସର୍ଵେଷାଂ ନଃ ଶୁନଃସଖ। ଶୁନଃସଖ ଉଵାଚ। ମଯା ହ୍ଯଂତର୍ହିତାନ୍ଯାସନ୍ବିସାନୀମାନି ଵୋ ଦ୍ଵିଜାଃ
ତୁମେ ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ପଦ୍ମ ମୂଳ ଚୋରି କରିଛ, ଶୁନଃସଖ। ଶୁନଃସଖ କହିଲେ: ମୁଁ ଏହି ପଦ୍ମ ମୂଳଗୁଡିକୁ ତୁମେମାନେ ପାଇଁ ଲୁଚାଇ ରଖିଥିଲି, ହେ ଦ୍ୱିଜମାନେ।
ଧର୍ମଂ ଚ ଶ୍ରୋତୁକାମେନ ଜାନୀଧ୍ଵଂ ମାଂ ଚ ଵାସଵମ୍। ଅଲୋଭାଦକ୍ଷଯାଲୋକା ଜିତା ଵୋ ମୁନିସତ୍ତମାଃ
ଧର୍ମ କଥା ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଥିବା, ମୋତେ ବି ବାସବ ବୋଲି ଜାଣ। ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ, ତୁମେ ଲୋଭ ଛାଡ଼ି ଅକ୍ଷୟ ଦୃଷ୍ଟି ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଲୋକ ଜିତିଛ।
ଵିମାନମଧିତିଷ୍ଠଧ୍ଵଂ ଗଚ୍ଛାମସ୍ତ୍ରିଦଶାଲଯମ୍। ତତୋ ମହର୍ଷଯସ୍ତେ ତୁ ଵିଜ୍ଞାଯାଥ ପୁରଂଦରମ୍
ତୁମେ ଦେବତାଙ୍କ ଯାନରେ ବସ, ଚଳ, ଆମେ ତିନି ଲୋକର ନିବାସକୁ ଯିବା। ତାପରେ ସେହି ମହାର୍ଷିମାନେ ବୁଝି, ପୁରନ୍ଦରଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ।
ଊଚୁଃ ପୁରଂଦରଂ ଚେଦଂ ଵାକ୍ଯଂ ଵାକ୍ଯଵିଶାରଦାଃ। ଇହାଗତ୍ଯ ନରୋ ଯସ୍ତୁ ମଧ୍ଯମଂ ପୁଷ୍କରଂ ଵିଶେତ୍
ବାକ୍ୟରେ ପାରଙ୍ଗତ ସେମାନେ ପୁରନ୍ଦରଙ୍କୁ କହିଲେ: ଯେ କେହି ଏଠାକୁ ଆସି, ମଧ୍ୟମ ପୁଷ୍କରକୁ ପ୍ରବେଶ କରେ—
ତ୍ରିରାତ୍ରୋପୋଷିତୋ ଭୂତ୍ଵା ଲଭେଦାଵଶ୍ଯକଂ ଫଲମ୍। ଦ୍ଵାଦଶଵାର୍ଷିକୀଦୀକ୍ଷା ସ୍ମୃତା ଯାତୁ ଵନୌକସାଂ
ତିନି ରାତି ଉପବାସ ରହି, ସେ ଚାହିଁଥିବା ଫଳ ପାଏ। ଦ୍ୱାଦଶ ବର୍ଷ ଦୀକ୍ଷା ଅରଣ୍ୟବାସୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।
ତସ୍ଯାଃ ଫଲଂ ସମଗ୍ରଂ ଚ ଲଭେଦିହ ନ ସଂଶଯଃ। ନାସୌ ଦୁର୍ଗତିମାପ୍ନୋତି ସ୍ଵଗଣୈଃ ସହ ମୋଦତେ
ସେ ଏଠି ଏହି ଦୀକ୍ଷାର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଫଳ ନିଶ୍ଚୟ ଭାବରେ ପାଏ। ସେ କେବେ ଦୁର୍ଗତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ ନାହିଁ, ନିଜ ସଙ୍ଗୀମାନଙ୍କ ସହିତ ଆନନ୍ଦ କରେ।
ଵିରିଞ୍ଚିସ୍ଥାନମାସାଦ୍ଯ ତିଷ୍ଠେଦ୍ଵୈ ବ୍ରହ୍ମଣୋ ଦିନମ୍। ପୁଲସ୍ତ୍ଯ ଉଵାଚ। ଇଂଦ୍ରେଣ ସହ ସଂପ୍ରୀତାସ୍ତଦା ଜଗ୍ମୁସ୍ତ୍ରିଵିଷ୍ଟପମ୍
ବିରିଞ୍ଚିଙ୍କ ସ୍ଥାନକୁ ପହଞ୍ଚି, ସେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଏକ ଦିନ ଅବଧି ରହେ। ପୁଲସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ: ତାପରେ ସେମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସହିତ ଖୁସିରେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଚଲିଗଲେ।
ଏଵଂ ଵିଲୋଭ୍ଯମାନାସ୍ତେ ଲୋଭୈର୍ବହୁଵିଧୈରିହ। ନୈଵ ଲୋଭଂ ତଥା ଚକ୍ରୁସ୍ତେନ ଜଗ୍ମୁସ୍ତ୍ରିଵିଷ୍ଟପମ୍
ଏଠି ବହୁ ପ୍ରକାର ଲୋଭ ଦେଇ ମଧୁର କଥା ହେଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେମାନେ କେବେ ଲୋଭରେ ପଡ଼ିଲେ ନାହିଁ, ତେଣୁ ସେମାନେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଗଲେ।
ଇଦଂ ଯଃ ଶୃଣୁଯାନ୍ନିତ୍ଯମୃଷୀଣାଂ ଚରିତଂ ଶୁଭମ୍। ଵିମୁକ୍ତଃ ସର୍ଵପାପେଭ୍ଯଃ ସ୍ଵର୍ଗଲୋକେ ମହୀଯତେ
ଯେ କେହି ପ୍ରତିଦିନ ଏହି ଋଷିମାନଙ୍କର ଶୁଭ କଥା ଶୁଣେ, ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ସ୍ୱର୍ଗ ଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ।
ଭୀଷ୍ମ ଉଵାଚ। ଅତ୍ଯାଶ୍ଚର୍ଯଵତୀ ରମ୍ଯା କଥେଯଂ ପାପନାଶିନୀ। ଵିସ୍ତରେଣ ଚ ମେ ବ୍ରୂହି ଯାଥାତଥ୍ଯେନ ପୃଚ୍ଛତଃ
ଭୀଷ୍ମ କହିଲେ: ଏହି କଥା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ଓ ମନୋହର, ପାପ ନାଶ କରେ। ମୋତେ ଏହା ସଠିକ୍ ଭାବରେ ଓ ବିସ୍ତୃତ ଭାବରେ କହ, କାରଣ ମୁଁ ପଚାରୁଛି।
ମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ମଧ୍ଯମସ୍ଯାପି ଋଷିଭିଃ ପରିକୀର୍ତିତମ୍। ଫଲଂ ଚାନ୍ନସ୍ଯ କଥିତଂ ମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ଚ ଦମସ୍ଯ ତୁ
ମଧ୍ୟମ ଭାଗର ମହିମା ଋଷିମାନେ ବଢ଼ାଇ କହିଛନ୍ତି। ଅନ୍ନର ଫଳ ଓ ଦମ୍ୟତାର ମହିମା ବି କଥାଯାଇଛି।
ଵିଷ୍ଣୁନା ଚ ପଦନ୍ଯାସଃ କୃତୋ ଯତ୍ର ମହାମୁନେ। କନୀଯସସ୍ତଥୋତ୍ପତ୍ତିର୍ଯଥାଭୂତା ଵଦସ୍ଵ ମେ
ଏଉଁଠି ବିଷ୍ଣୁ ତାଙ୍କ ପାଦ ରଖିଥିଲେ, ହେ ମହାମୁନି, ଏବଂ ସବୁଠାରୁ ଛୋଟ ଯେଉଁଠି ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା, ସେ ସତ୍ୟ କଥା ମୋତେ କହ।
ପୁଲସ୍ତ୍ଯ ଉଵାଚ। ପୁରା ରଥଂତରେ କଲ୍ପେ ରାଜାସୀତ୍ପୁଷ୍ପଵାହନଃ। ନାମ୍ନା ଲୋକେଷୁ ଵିଖ୍ଯାତସ୍ତେଜସା ସୂର୍ଯସନ୍ନିଭଃ
ପୁଲସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ: ପୁରୁଣା ରଥଂତର କଳ୍ପରେ ପୁଷ୍ପବାହନ ନାମକ ଏକ ରାଜା ଥିଲେ, ସେ ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ତେଜସ୍ବୀ ଥିଲେ।
ତପସା ତସ୍ଯ ତୁଷ୍ଟେନ ଚତୁର୍ଵକ୍ତ୍ରେଣ ଭାରତ। କମଲଂ କାଂଚନଂ ଦତ୍ତଂ ଯଥାକାମଗମଂ ନୃପ
ତାଙ୍କର ତପସ୍ୟାରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ, ଚାରିମୁହଁ ବ୍ରହ୍ମା ତାଙ୍କୁ ଏକ ସୁନାର ପଦ୍ମ ଦେଇଥିଲେ, ଯାହା ରାଜା ଇଚ୍ଛାମୁତାବକ ଯେଉଁଠି ଚାଲିପାରିଥିଲେ।
ସପ୍ତଦ୍ଵୀପାନି ଲୋକଂ ଚ ଯଥେଷ୍ଟଂ ଵିଚରତ୍ସଦା। କଲ୍ପାଦୌ ତୁ ସମଂ ଦ୍ଵୀପଂ ତସ୍ଯ ପୁଷ୍କରଵାସିନା
ସେ ସପ୍ତଦ୍ୱୀପ ଓ ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ଇଚ୍ଛାମୁତାବକ ଘୁରୁଥିଲେ। କଳ୍ପ ଆରମ୍ଭରେ ସେ ଦ୍ୱୀପ ପୁଷ୍କରବାସୀମାନଙ୍କ ସହିତ ସାଧାରଣ ଥିଲା।
ଲୋକେନ ପୂଜିତଂ ତସ୍ମାତ୍ପୁଷ୍କରଦ୍ଵୀପମୁଚ୍ଯତେ। ତଦେଵ ବ୍ରହ୍ମଣା ଦତ୍ତଂ ଯାନମସ୍ଯ ତତୋଂବୁଜମ୍
ଲୋକମାନେ ପୂଜା କରୁଥିବାରୁ ଏହାକୁ ପୁଷ୍କରଦ୍ୱୀପ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ସେ ଯାନ, ଅର୍ଥାତ୍ ପଦ୍ମ, ବ୍ରହ୍ମା ତାଙ୍କୁ ଦେଇଥିଲେ।
ପୁଷ୍ପଵାହନ ଇତ୍ଯାହୁସ୍ତସ୍ମାତ୍ତଂ ଦେଵଦାନଵାଃ। ନୌପମ୍ଯମସ୍ତୀହ ଜଗତ୍ତ୍ରଯେପି ବ୍ରହ୍ମାଂବୁଜସ୍ଥସ୍ଯ ଚ ତସ୍ଯ ରାଜ୍ଞଃ
ଏହିଠାରୁ ଦେବ ଓ ଦାନବମାନେ ତାଙ୍କୁ ପୁଷ୍ପବାହନ ବୋଲି କହିଥିଲେ। ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପଦ୍ମରେ ବସୁଥିବା ସେହି ରାଜାଙ୍କ ସମାନ ତିନି ଲୋକରେ କେହି ନାହାନ୍ତି।