ଏତଦ୍ଭଵେଚ୍ଚ ସର୍ଵସ୍ଵଂ ଧାତୂନାମିଵ କାଂଚନମ୍। ସର୍ଵଭୂତହିତଂ ରାଜନ୍ନଧୀତ୍ଯାମୃତମଶ୍ନୁତେ
ଏହି ଉପଦେଶ ସମସ୍ତ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ, ଧାତୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସୁନା ପରି। ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଭଲ ପାଇଁ ଯାହା ଶିଖିବା, ତାହା ଅମୃତତ୍ୱକୁ ଦେଇଥାଏ, ରାଜା।
ଏଵଂ ଵୈ ଧର୍ମସର୍ଵସ୍ଵମୁକ୍ତ୍ଵା ତେ ତୁ ଶୁନଃସଖମ୍। ତେନୈଵ ସହିତାଃ ସର୍ଵେ ନିଵିଷ୍ଟାସ୍ସରସସ୍ତଟେ
ଏଭଳି ଧର୍ମର ସାର ତୁମକୁ କହି, ଶୁନଃଶଖଙ୍କୁ ସହିତ ସମସ୍ତେ ସେଠାରେ ହ୍ରଦର କୂଳରେ ବସିଗଲେ।
ସରୋପଶ୍ଯନ୍ସୁଵିସ୍ତୀର୍ଣଂ ପଦ୍ମୋତ୍ପଲଜଲାଵୃତମ୍। ତତ୍ରାଵତାରଂ କୃତ୍ଵା ତେ ବିସାନି ଚ କଲାପଶଃ
ସେମାନେ ବିସ୍ତୃତ ଓ ପଦ୍ମ ଉତ୍ପଳରେ ଢାକା ହ୍ରଦକୁ ଦେଖି, ସେଠାରେ ଯାଇ ଗଛର ମୂଳ ବଣ୍ଡଲେ ଆଣିଲେ।
ତୀରେ ନିକ୍ଷିପ୍ଯ ସରସଶ୍ଚକ୍ରୁଃ ପୁଣ୍ଯାଂ ଜଲକ୍ରିଯାମ୍। ଅଥୋତ୍ତୀର୍ଯ ଜଲାତ୍ତସ୍ମାତ୍ତେ ସମେତ୍ଯ ପରସ୍ପରମ୍
ହ୍ରଦର କୂଳରେ ବଣ୍ଡଲ ରଖି, ସେମାନେ ପବିତ୍ର ଜଳକ୍ରିୟା କଲେ। ତାପରେ ଜଳରୁ ବାହାରି, ସମସ୍ତେ ଏକଠା ହେଲେ।
ବିସାନ୍ଯେତାନ୍ଯପଶ୍ଯଂତ ଇଦଂ ଵଚନମବ୍ରୁଵନ୍। ଋଷଯ ଊଚୁଃ। କେନ କ୍ଷୁଧାଭିତପ୍ତାନାମସ୍ମାକଂ ପାପକର୍ମଣାମ୍
ପଦ୍ମମୂଳ ନଥିବାକୁ ଦେଖି ସେମାନେ କହିଲେ— ଋଷିମାନେ କହିଲେ: ଆମେ ଯେଉଁମାନେ ଭୋକରେ ପୀଡିତ ଓ ପାପକାର୍ମରେ ଲିପ୍ତ, ଆମଠାରୁ କିଏ ଏହି ପଦ୍ମମୂଳ ନେଇଗଲା?
ନୃଶଂସେନାପନୀତାନି ବିସାନ୍ଯାହାରକାଂକ୍ଷିଣା। ତେ ଶଂକମାନାସ୍ତ୍ଵନ୍ଯୋନ୍ଯଂ ପର୍ଯପୃଚ୍ଛନ୍ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ
ଖାଦ୍ୟ ଆଶାରେ କିଏ ନିର୍ଦ୍ଦୟ ଭାବେ ପଦ୍ମମୂଳ ନେଇଗଲା? ଏହା ଭାବି ସେମାନେ ପରସ୍ପରେ ସନ୍ଦେହ କରି, ଏକାଉଁଠାରେ ପଚାରିବାକୁ ଲାଗିଲେ।
ଚକ୍ରୁଶ୍ଚ ନିଶ୍ଚଯଂ ସର୍ଵେ ଶପଥଂ ପ୍ରତି ପାର୍ଥିଵ। କଶ୍ଯପ ଉଵାଚ। ସର୍ଵତ୍ର ସର୍ଵଂ ହରତୁ ନ୍ଯାସଲୋପଂ କରୋତୁ ଚ
ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଏକ ଶପଥ ନେବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି କଲେ, ରାଜା। କଶ୍ୟପ କହିଲେ: ଯିଏ ପଦ୍ମମୂଳ ଚୋରି କରିଛି, ସେ ସମସ୍ତଠାରେ ସବୁକିଛି ହରାଇଦେଉ, ଓ ଅମାନତ ଭଙ୍ଗ କରୁ।
କୂଟସାକ୍ଷିତ୍ଵମଭ୍ଯେତୁ ବିସସ୍ତୈନ୍ଯଂ କରୋତି ଯଃ। ଦଂଭେନ ଧର୍ମଂ ଚରତୁ ରାଜାନଂ ଚୋପସେଵତାମ୍
ଯିଏ ପଦ୍ମମୂଳ ଚୋରି କରିଛି, ସେ ମିଥ୍ୟା ସାକ୍ଷୀ ହେଉ। ସେ ଚଳାକିରେ ଧର୍ମ କରୁ ଓ ରାଜାଙ୍କ ସେବା କରୁ।
ମଧୁମାଂସଂ ସମଶ୍ନାତୁ ବିସସ୍ତୈନ୍ଯଂ କରୋତି ଯଃ। ଅନୃତଂ ଭାଷତୁ ସଦା ଵିଷଯାଂଶ୍ଚୋପସେଵତୁ
ଯିଏ ପଦ୍ମମୂଳ ଚୋରି କରିଛି, ସେ ମଧୁ ଓ ମାଂସ ଖାଉ। ସେ ସଦା ମିଥ୍ୟା କହୁ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟସୁଖରେ ଲିନ ରହୁ।
ଦଦାତୁ କନ୍ଯାଂ ଶୁଲ୍କେନ ବିସସ୍ତୈନ୍ଯଂ କରୋତି ଯଃ। ଵସିଷ୍ଠ ଉଵାଚ। ଅନୃତୌ ମୈଥୁନଂ ଯାତୁ ଦିଵାସ୍ଵପ୍ନଂ ନିଷେଵତୁ
ଯିଏ ପଦ୍ମମୂଳ ଚୋରି କରିଛି, ସେ ଝିଅକୁ ବ୍ୟବସାୟରେ ବିବାହ ଦେଉ। ବଶିଷ୍ଠ କହିଲେ: ସେ ଅନୁଚିତ ଭାବେ ମିଳନ କରୁ ଓ ଦିନେ ଦିନେ କଳ୍ପନାରେ ମଗ୍ନ ରହୁ।
ଅନ୍ଯୋନ୍ଯାତିଥିତାମେତୁ ବିସସ୍ତୈନ୍ଯଂ କରୋତି ଯଃ। ଏକକୂପେ ଵସେଦ୍ଗ୍ରାମେ ବ୍ରାହ୍ମଣୋ ଵୃଷଲୀପତିଃ
ଯିଏ ପଦ୍ମମୂଳ ଚୋରି କରିଛି, ସେ ପରସ୍ପର ଅତିଥି ହୋଇ ଖାଉ। ଏକ ଗାଁରେ ଏକ ଆଉଁ ଉଏଲ ଥିବା ସ୍ଥାନରେ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ନିମ୍ନଜାତି ଜନାନୀର ସ୍ୱାମୀ ହୋଇ ରୁହୁ।
ତସ୍ଯ ସାଲୋକ୍ଯତାଂ ଯାତୁ ବିସସ୍ତୈନ୍ଯଂ କରୋତି ଯଃ। ଭରଦ୍ଵାଜ ଉଵାଚ। ନୃଶଂସସ୍ସୋଽସ୍ତୁ ସର୍ଵେଷୁ ସମୃଧ୍ଯା ଚାପ୍ଯହଂକୃତଃ
ଯିଏ ପଦ୍ମମୂଳ ଚୋରି କରିଛି, ସେ ଏମିତି ଲୋକଙ୍କ ସହିତ ଏକ ଲୋକରେ ପହଞ୍ଚୁ। ଭରଦ୍ୱାଜ କହିଲେ: ସେ ସମସ୍ତଙ୍କ ପ୍ରତି କଠୋର ଓ ଧନରେ ଅହଂକାରୀ ହେଉ।
ମତ୍ସରୀ ପିଶୁନଶ୍ଚୈଵ ବିସସ୍ତୈନ୍ଯଂ କରୋତି ଯଃ। ପ୍ରତ୍ଯାକ୍ରୋଶତ୍ଵଵାକ୍ରୁଷ୍ଟସ୍ତାଡଯତ୍ଵନ୍ଯତାଡିତଃ୩୫୦ 1.19.
ଯିଏ ପଦ୍ମମୂଳ ଚୋରି କରିଛି, ସେ ଇର୍ଷ୍ୟାପର ଓ ନିନ୍ଦାକାରୀ ହେଉ। ସେ ଅନ୍ୟକୁ ଗାଳି ଦେଲେ ଗାଳି ଖାଉ, ଅନ୍ୟକୁ ମାଡ଼ିଲେ ନିଜେ ମାଡ଼ ଖାଉ।
ଵିକ୍ରୀଣାତୁ ରସାଂଶ୍ଚୈଵ ବିସସ୍ତୈନ୍ଯଂ କରୋତି ଯଃ। ଗୌତମ ଉଵାଚ। ଅତିଥିଂ ତ୍ଵାଗତଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ପାକଭେଦଂ କରୋତୁ ସଃ
ଯିଏ ପଦ୍ମମୂଳ ଚୋରି କରିଛି, ସେ ରସ ବିକ୍ରୟ କରୁ। ଗୌତମ କହିଲେ: ଅତିଥି ଆସିଲେ ତାକୁ ମନ୍ଦ ଖାଦ୍ୟ ଦିଅ।
ଶୂଦ୍ରାନ୍ନଂ ଚ ସଦାଶ୍ନାତୁ ବିସସ୍ତୈନ୍ଯଂ କରୋତି ଯଃ। ଦତ୍ଵା ଦାନଂ କୀର୍ତଯତୁ ପରଭାର୍ଯାସୁ ତୁଷ୍ଯତୁ
ଯିଏ ପଦ୍ମମୂଳ ଚୋରି କରିଛି, ସେ ସଦା ଶୂଦ୍ରଙ୍କ ରାନ୍ଧା ଖାଦ୍ୟ ଖାଉ। ଦାନ ଦେଇ ଗର୍ବ କରୁ ଓ ଅନ୍ୟର ଜନାନୀରେ ଆନନ୍ଦ ମାନୁ।
ଏକାକୀମିଷ୍ଟମଶ୍ନୀଯାଦ୍ବିସସ୍ତୈନ୍ଯଂ କରୋତି ଯଃ। ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ର ଉଵାଚ। ନିତ୍ଯକାମପରଃ ସୋସ୍ତୁ ଦିଵସେ ଚୈଵ ମୈଥୁନୀ
ଯିଏ ପଦ୍ମମୂଳ ଚୋରି କରିଛି, ସେ ନିଜ ପ୍ରିୟ ଖାଦ୍ୟ ଏକା ଏକା ଖାଉ। ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର କହିଲେ: ସେ ସଦା କାମପର ହେଉ ଓ ଦିନେ ଦିନେ ମିଳନ କରୁ।
ନିତ୍ଯଂ ତୁ ପାତକୀ ଚୈଵ ବିସସ୍ତୈନ୍ଯଂ କରୋତି ଯଃ। ପରାପଵାଦଂ ଵଦତୁ ପରଦାରାଂଶ୍ଚ ସେଵତୁ
ଯିଏ ପଦ୍ମମୂଳ ଚୋରି କରିଛି, ସେ ସଦା ପାପୀ ହେଉ। ସେ ଅନ୍ୟଙ୍କ ନିନ୍ଦା କରୁ ଓ ଅନ୍ୟର ଜନାନୀ ସହ ମିଳନ କରୁ।
ପରନିଂଦାରତଶ୍ଚାସ୍ତୁ ବିସସ୍ତୈନ୍ଯଂ କରୋତି ଯଃ। ମାତରଂ ପିତରଂ ଚୈଵ ସୋଵମନ୍ଯତୁ ଦୁର୍ମତିଃ
ଯିଏ ପଦ୍ମମୂଳ ଚୋରି କରିଛି, ସେ ସଦା ଅନ୍ୟଙ୍କ ନିନ୍ଦାରେ ଲିନ ରହୁ। ସେ ଦୁଷ୍ଟମନା ହୋଇ ମାଆ ବାପାଙ୍କୁ ଅସମ୍ମାନ କରୁ।
ସମାତର୍ଯନ୍ଯବୁଦ୍ଧିସ୍ଯାଦ୍ ବିସସ୍ତୈନ୍ଯଂ କରୋତି ଯଃ। ପରପାକଂ ସଦାଶ୍ନାତୁ ପରନାରୀଂ ଚ ସେଵତୁ
ଯିଏ ପଦ୍ମମୂଳ ଚୋରି କରିଛି, ସେ ମାଆକୁ ଅନ୍ୟର ମାନିବ। ସେ ସଦା ପରର ରାନ୍ଧା ଖାଉ ଓ ଅନ୍ୟର ଜନାନୀ ସହ ମିଳନ କରୁ।
ଵେଦଵିକ୍ରଯକୃଚ୍ଚାସ୍ତୁ ବିସସ୍ତୈନ୍ଯଂ କରୋତି ଯଃ। ଜମଦଗ୍ନିରୁଵାଚ। ପରସ୍ଯ ଯାତୁ ପ୍ରେଷ୍ଯତ୍ଵଂ ସ ତୁ ଜନ୍ମନି ଜନ୍ମନି
ଯିଏ ପଦ୍ମମୂଳ ଚୋରି କରିଛି, ସେ ବେଦ ବିକ୍ରୟ କରୁ। ଜମଦଗ୍ନି କହିଲେ: ସେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜନ୍ମରେ ପରର ଦାସ ହେଉ।
ସର୍ଵଧର୍ମକ୍ରିଯାହୀନୋ ବିସସ୍ତୈନ୍ଯଂ କରୋତି ଯଃ। ଶୁନଃସଖ ଉଵାଚ। ନ୍ଯାଯେନ ଵେଦାନଧ୍ଯେତୁ ଗୃହସ୍ଥୋସ୍ତୁ ପ୍ରିଯାତିଥିଃ
ଯିଏ ପଦ୍ମମୂଳ ଚୋରି କରିଛି, ସେ ସମସ୍ତ ଧର୍ମକାର୍ଯ୍ୟରୁ ବଞ୍ଚିତ ହେଉ। ଶୁନଃସଖ କହିଲେ: ସେ ନ୍ୟାୟ ଭାବେ ବେଦ ପଢ଼ୁ ଓ ଗୃହସ୍ଥ ହୋଇ ଅତିଥିଙ୍କୁ ସ୍ନେହରେ ଆଦର କରୁ।
ସତ୍ଯଂ ଵଦତୁ ଵାଜସ୍ରଂ ବିସସ୍ତୈନ୍ଯଂ କରୋତି ଯଃ। ଅଗ୍ନିଂ ଜୁହୋତୁ ଵିଧିଵଦ୍ଯଜ୍ଞଂ ଯଜତୁ ନିତ୍ଯଶଃ
ଯିଏ ପଦ୍ମମୂଳ ଚୋରି କରିଛି, ସେ ସଦା ସତ୍ୟ କହୁ। ସେ ବିଧିମତ ଭାବେ ଅଗ୍ନିକୁ ହୋମ କରୁ ଓ ସଦା ଯଜ୍ଞ କରୁ।
ବ୍ରହ୍ମଣସ୍ସଦନଂ ଯାତୁ ବିସସ୍ତୈନ୍ଯଂ କରୋତି ଯଃ। ଋଷଯ ଊଚୁଃ। ଇଷ୍ଟମେଵ ଦ୍ଵିଜାତୀନାଂ ଯଦିଦଂ ଶପଥୀକୃତଂ
ଯେ କେହି ପଦ୍ମ ମୂଳ ଚୋରି କରିଥାଏ, ସେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ନିବାସକୁ ଯିବା ଉଚିତ। ଋଷିମାନେ କହିଲେ: ଦ୍ୱିଜମାନେ ଏହି ଶପଥ ନେଇଥିବା ଏକଦମ ଠିକ୍।
ତ୍ଵଯା କୃତଂ ବିସସ୍ତୈନ୍ଯଂ ସର୍ଵେଷାଂ ନଃ ଶୁନଃସଖ। ଶୁନଃସଖ ଉଵାଚ। ମଯା ହ୍ଯଂତର୍ହିତାନ୍ଯାସନ୍ବିସାନୀମାନି ଵୋ ଦ୍ଵିଜାଃ
ତୁମେ ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ପଦ୍ମ ମୂଳ ଚୋରି କରିଛ, ଶୁନଃସଖ। ଶୁନଃସଖ କହିଲେ: ମୁଁ ଏହି ପଦ୍ମ ମୂଳଗୁଡିକୁ ତୁମେମାନେ ପାଇଁ ଲୁଚାଇ ରଖିଥିଲି, ହେ ଦ୍ୱିଜମାନେ।
ଧର୍ମଂ ଚ ଶ୍ରୋତୁକାମେନ ଜାନୀଧ୍ଵଂ ମାଂ ଚ ଵାସଵମ୍। ଅଲୋଭାଦକ୍ଷଯାଲୋକା ଜିତା ଵୋ ମୁନିସତ୍ତମାଃ
ଧର୍ମ କଥା ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଥିବା, ମୋତେ ବି ବାସବ ବୋଲି ଜାଣ। ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ, ତୁମେ ଲୋଭ ଛାଡ଼ି ଅକ୍ଷୟ ଦୃଷ୍ଟି ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଲୋକ ଜିତିଛ।
ଵିମାନମଧିତିଷ୍ଠଧ୍ଵଂ ଗଚ୍ଛାମସ୍ତ୍ରିଦଶାଲଯମ୍। ତତୋ ମହର୍ଷଯସ୍ତେ ତୁ ଵିଜ୍ଞାଯାଥ ପୁରଂଦରମ୍
ତୁମେ ଦେବତାଙ୍କ ଯାନରେ ବସ, ଚଳ, ଆମେ ତିନି ଲୋକର ନିବାସକୁ ଯିବା। ତାପରେ ସେହି ମହାର୍ଷିମାନେ ବୁଝି, ପୁରନ୍ଦରଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ।
ଊଚୁଃ ପୁରଂଦରଂ ଚେଦଂ ଵାକ୍ଯଂ ଵାକ୍ଯଵିଶାରଦାଃ। ଇହାଗତ୍ଯ ନରୋ ଯସ୍ତୁ ମଧ୍ଯମଂ ପୁଷ୍କରଂ ଵିଶେତ୍
ବାକ୍ୟରେ ପାରଙ୍ଗତ ସେମାନେ ପୁରନ୍ଦରଙ୍କୁ କହିଲେ: ଯେ କେହି ଏଠାକୁ ଆସି, ମଧ୍ୟମ ପୁଷ୍କରକୁ ପ୍ରବେଶ କରେ—
ତ୍ରିରାତ୍ରୋପୋଷିତୋ ଭୂତ୍ଵା ଲଭେଦାଵଶ୍ଯକଂ ଫଲମ୍। ଦ୍ଵାଦଶଵାର୍ଷିକୀଦୀକ୍ଷା ସ୍ମୃତା ଯାତୁ ଵନୌକସାଂ
ତିନି ରାତି ଉପବାସ ରହି, ସେ ଚାହିଁଥିବା ଫଳ ପାଏ। ଦ୍ୱାଦଶ ବର୍ଷ ଦୀକ୍ଷା ଅରଣ୍ୟବାସୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।
ତସ୍ଯାଃ ଫଲଂ ସମଗ୍ରଂ ଚ ଲଭେଦିହ ନ ସଂଶଯଃ। ନାସୌ ଦୁର୍ଗତିମାପ୍ନୋତି ସ୍ଵଗଣୈଃ ସହ ମୋଦତେ
ସେ ଏଠି ଏହି ଦୀକ୍ଷାର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଫଳ ନିଶ୍ଚୟ ଭାବରେ ପାଏ। ସେ କେବେ ଦୁର୍ଗତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ ନାହିଁ, ନିଜ ସଙ୍ଗୀମାନଙ୍କ ସହିତ ଆନନ୍ଦ କରେ।
ଵିରିଞ୍ଚିସ୍ଥାନମାସାଦ୍ଯ ତିଷ୍ଠେଦ୍ଵୈ ବ୍ରହ୍ମଣୋ ଦିନମ୍। ପୁଲସ୍ତ୍ଯ ଉଵାଚ। ଇଂଦ୍ରେଣ ସହ ସଂପ୍ରୀତାସ୍ତଦା ଜଗ୍ମୁସ୍ତ୍ରିଵିଷ୍ଟପମ୍
ବିରିଞ୍ଚିଙ୍କ ସ୍ଥାନକୁ ପହଞ୍ଚି, ସେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଏକ ଦିନ ଅବଧି ରହେ। ପୁଲସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ: ତାପରେ ସେମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସହିତ ଖୁସିରେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଚଲିଗଲେ।