ସୁତଂ ଚ ମାତରଂ ଚୈଵ ସଖୀର୍ଦ୍ରଷ୍ଟୁଂ ଚ ଗୋକୁଲଂ। ଆଗତା ସତ୍ଯଵାକ୍ଯେନ ପୁନର୍ଯାସ୍ଯାମି ତତ୍ର ଵୈ
ମୋ ପୁତ୍ର, ମା, ସଖୀମାନେ ଓ ଗୋକୁଳକୁ ଦେଖିବାକୁ ସତ୍ୟ କଥା ଦେଇ ଆସିଛି; ମୁଁ ପୁନି ସେଠାକୁ ଯିବି।
ମାତଃ କ୍ଷମସ୍ଵ ତତ୍ସର୍ଵଂ ଦୌଃଶୀଲ୍ଯାଦି କୃତଂ ମମ। ବାଲସ୍ତଵାଯଂ ଦୌହିତ୍ରଃ କିମତ୍ରାନ୍ଯଦ୍ବ୍ରଵୀମ୍ଯହଂ
ମା, ମୋର ସମସ୍ତ ଦୁଷ୍ଟ କାମ କ୍ଷମା କର। ଏହି ଶିଶୁ ତୁମର ଦୌହିତ୍ର; ଏଠି ଆଉ କଣ କହିବି?
ଵିପୁଲେ ଚଂପକେ ମାତର୍ଭଦ୍ରେ ସୁରଭି ମାନିନି। ଵସୁଧାରେ ପ୍ରିଯାନଂଦେ ମହାନଂଦେ ଘଟସ୍ରଵେ
ଓ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ମାତାମାନେ—ବିପୁଳା, ଚମ୍ପକା, ମାତର୍ଭଦ୍ରା, ସୁରଭି, ମାନିନୀ, ବସୁଧାରା, ପ୍ରିୟାନନ୍ଦା, ମହାନନ୍ଦା, ଘଟସ୍ରବା—
ଅଜ୍ଞାନାଜ୍ଜ୍ଞାନତୋ ଵାପି ଯଦୁକ୍ତଂ କିଂଚିଦପ୍ରିଯଂ। ତତ୍କ୍ଷମଧ୍ଵଂ ମହାଭାଗା ଯଚ୍ଚାନ୍ଯଚ୍ଚ କୃତଂ ମଯା
ମୁଁ ଅଜାନି ହେଉ କିମ୍ବା ଜାଣି ହେଉ, ଯଦି କିଛି ଅସୁଖଦ କଥା କହିଛି, ଓ ମହାଭାଗ୍ୟବତୀମାନେ, ଦୟାକରି ମୋତେ କ୍ଷମା କରନ୍ତୁ, ଏବଂ ମୋର ଅନ୍ୟ କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟ ଯଦି ହୋଇଥିଲା ତାହାକୁ ମଧ୍ୟ।
ସର୍ଵାଃ ସର୍ଵଗୁଣୋପେତାଃ ସର୍ଵା ଲୋକସ୍ଯ ମାତରଃ। ସର୍ଵାଃ ସର୍ଵପ୍ରଦା ନିତ୍ଯଂ ରକ୍ଷଧ୍ଵଂ ମମ ବାଲକଂ
ଆପଣମାନେ ସମସ୍ତ ଗୁଣରେ ଶୋଭିତ, ସମସ୍ତ ଜଗତର ମାତା, ସମସ୍ତ କିଛି ଦେବାରେ ସଦା ସମର୍ଥ, ମୋର ଶିଶୁକୁ ସଦା ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ।
ଅନାଥଂ ଵିକଲଂ ଦୀନଂ ରକ୍ଷଧ୍ଵଂ ମମ ପୁତ୍ରକଂ। ମାତୃଶୋକାଭିସଂତପ୍ତଂ ଭଗିନ୍ଯଃ ପାଲଯିଷ୍ଯଥ
ମୋର ପୁଅ ଅନାଥ, ଅସହାୟ ଏବଂ ଦୁଃଖିତ, ମାତାର ଶୋକରେ ଜଳିଯାଇଛି, ଭଗିନୀମାନେ, ଦୟାକରି ତାକୁ ସୁରକ୍ଷା ଦିଅନ୍ତୁ।
ଯସ୍ମାଦନାଥମବଲଂ ପୁତ୍ରଵତ୍ପାଲଯିଷ୍ଯଥ। କ୍ଷମଧ୍ଵଂ ଚ ମହାଭାଗା ଯାସ୍ଯାମି ସତ୍ଯସଂଶ୍ରଯାତ୍
ଯେହেতୁ ଆପଣମାନେ ଏହି ଅନାଥ ଅବଳାକୁ ନିଜ ପୁଅ ପରି ଦୟାକରି ରଖିବେ, ଓ ମହାଭାଗ୍ୟବତୀମାନେ, ମୋତେ କ୍ଷମା କରନ୍ତୁ, କାରଣ ମୁଁ ସତ୍ୟରେ ଆଶ୍ରୟ ନେଇ ଯାଉଛି।
ନ ଚିଂତା ମହତୀ କାର୍ଯା ସଖୀଭିଶ୍ଚ କଥଂଚନ। ପ୍ରଥମସ୍ଯାସ୍ଯ ଜାତସ୍ଯ ସ୍ଥିତଂ ମରଣମଗ୍ରତଃ
ମୋ ସଖୀମାନେ କେହି ମଧ୍ୟ ଏଠି ଭୟାନକ ଚିନ୍ତା କରିବା ଦରକାର ନୁହେଁ; କାରଣ ଏହି ପ୍ରଥମ ପୁଅର ସାମ୍ନାରେ ମୃତ୍ୟୁ ଦଣ୍ଡିଆ ହୋଇ ଉଭା ଅଛି।
ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତୁ ନଂଦାଵଚନଂ ମାତା ସଖ୍ଯଶ୍ଚ ଦୁଃଖିତାଃ। ଵିଷାଦଂ ପରମଂ ଜଗ୍ମୁରିଦମୂଚୁଶ୍ଚ ଵିସ୍ମିତାଃ
ନନ୍ଦାଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ମାତା ଓ ସଖୀମାନେ ଦୁଃଖିତ ହେଲେ; ସେମାନେ ଗଭୀର ଦୁଃଖରେ ଡୁବିଗଲେ ଏବଂ ଆଶ୍ଚର୍ୟରେ ଏଭଳି କହିଲେ:
ଅହୋଽତ୍ର ମହଦାଶ୍ଚର୍ଯଂ ଯଦ୍ଵ୍ଯାଘ୍ରଵଚନଂ ତ୍ଵଯା। ପ୍ରକର୍ତୁମୁଦ୍ଯତଂ ଭୀମଂ ନଂଦା ତ୍ଵଂ ସତ୍ଯଵାଦିନୀ
ହାଁ, ଏଠି ବଡ଼ ଆଶ୍ଚର୍ୟ—ନନ୍ଦା, ତୁମେ ସତ୍ୟବାଦି ହେବା ସତ୍ତ୍ୱେ, ବାଘର ଭୟଙ୍କର କଥାକୁ ପୂରଣ କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଇଛ।
ଶପଥୈଃ ସତ୍ଯଵାକ୍ଯେନ ଵଂଚଯିତ୍ଵା ମହାଭଯଂ। ନାଶନୀଯଂ ପ୍ରଯତ୍ନେନ ନ ଗଂତଵ୍ଯଂ କଥଂଚନ
ଶପଥ ଓ ସତ୍ୟ କଥା ଦ୍ୱାରା ବଡ଼ ଭୟକୁ ଠକି ଦେଇ, କେହି ମଧ୍ୟ ଉଦ୍ୟମ କରି ନଶ୍ଟ ହେବାକୁ ଯିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ନଂଦେ ନ ଚୈଵ ଗଂତଵ୍ଯମଧର୍ମଃ କ୍ରିଯତେ ତ୍ଵଯା। ଯଦ୍ବାଲଂ ସ୍ଵସୁତଂ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ସତ୍ଯଲୋଭେନ ଗମ୍ଯତେ
ନନ୍ଦା, ତୁମେ ଯିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ତୁମେ ନିଜ ପୁଅକୁ ଛାଡ଼ି ଏବଂ ସତ୍ୟ ପ୍ରତି ଲୋଭରେ ଯାଇ ଅଧର୍ମ କରୁଛ।
ଅତ୍ର ଗାଥା ପୁରା ପ୍ରୋକ୍ତା ଋଷିଭିର୍ବ୍ରହ୍ମଵାଦିଭିଃ। ପ୍ରାଣତ୍ଯାଗେ ସମୁତ୍ପନ୍ନେ ଶପଥୈର୍ନାସ୍ତି ପାତକଂ
ଏଠି ପ୍ରାଚୀନ ଗାଥା ରୁଷିମାନେ, ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନୀମାନେ କହିଥିଲେ: ଜୀବନ ଛାଡ଼ିବା ଦିନେ, ଶପଥ ଭଙ୍ଗ କରିବାରେ ପାପ ନାହିଁ।
ଉକ୍ତ୍ଵାନୃତଂ ଭଵେଦ୍ଯତ୍ର ପ୍ରାଣିନାଂ ପ୍ରାଣରକ୍ଷଣଂ। ଅନୃତଂ ତତ୍ର ସତ୍ଯଂ ସ୍ଯାତ୍ସତ୍ଯମପ୍ଯନୃତଂ ଭଵେତ୍
ଯେଉଁଠି ଅସତ୍ୟ କହିଲେ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କର ଜୀବନ ରକ୍ଷା ହୁଏ, ସେଠି ଅସତ୍ୟ ହେଉଛି ସତ୍ୟ; ଏବଂ ସତ୍ୟ ମଧ୍ୟ କେବେ କେବେ ଅସତ୍ୟ ହୋଇଯାଏ।
କାମିନୀଷୁ ଵିଵାହେଷୁ ଗଵାଂ ମୁକ୍ତୌ ତଥୈଵ ଚ। ବ୍ରାହ୍ମଣାନାଂ ଵିପତ୍ତୌ ଚ ଶପଥୈର୍ନାସ୍ତି ପାତକଂ
ନାରୀମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ, ବିବାହରେ, ଗାଁମାନଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ କରିବାରେ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କର ଦୁର୍ଦ୍ଦିନରେ, ଶପଥ ଭଙ୍ଗ କରିଲେ ପାପ ନାହିଁ।
ନଂଦୋଵାଚ। ପରେଷାଂ ପ୍ରାଣରକ୍ଷାର୍ଥଂ ଵଦାମ୍ଯେଵାନୃତଂ ଵଚଃ। ନାତ୍ମାର୍ଥମୁତ୍ସହେ ଵକ୍ତୁଂ ଜୀଵିତାର୍ଥେ କଥଂଚନ
ନନ୍ଦା କହିଲେ: ଅନ୍ୟମାନଙ୍କର ପ୍ରାଣ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ମୁଁ ନିଶ୍ଚୟ ଅସତ୍ୟ କହିବି; କିନ୍ତୁ ନିଜ ପାଇଁ ମୁଁ କେହିଁ ଭଳି ଜୀବନ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ଅସତ୍ୟ କହିବାକୁ ସମର୍ଥ ନୁହେଁ।
ଏକଃ ସଂଶ୍ଲିଷ୍ଯତେ ଗର୍ଭେ ମରଣେ ଭରଣେ ତଥା। ଭୁଂକ୍ତେ ଚୈକଃ ସୁଖଂ ଦୁଃଖମତଃ ସତ୍ଯଂ ଵଦାମ୍ଯହମ୍
ଗର୍ଭରେ ଏକା ଯୋଗ ହୁଏ, ମୃତ୍ୟୁରେ ଏକା ହୁଏ, ଭାର ବହିବାରେ ଏକା ହୁଏ; ସୁଖ ଦୁଃଖ ମଧ୍ୟ ଏକା ଭୋଗ କରେ—ଏହି କାରଣରୁ ମୁଁ ସତ୍ୟ କହୁଛି।
ସତ୍ଯେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତା ଲୋକା ଧର୍ମଃ ସତ୍ଯେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତଃ। ଉଦଧିସ୍ସତ୍ଯଵାକ୍ଯେନ ମର୍ଯାଦାଂ ନ ଵିଲଂଘତେ
ସମସ୍ତ ଜଗତ ସତ୍ୟରେ ଆଧାରିତ, ଧର୍ମ ସତ୍ୟରେ ଆଧାରିତ; ସମୁଦ୍ର ସତ୍ୟର ଶକ୍ତିରେ ନିଜ ସୀମା ଅଟୁଟ ରଖିଥାଏ।
ଵିଷ୍ଣଵେ ପୃଥିଵୀଂ ଦତ୍ଵା ବଲି ପାତାଲମାଶ୍ରିତଃ। ଛଦ୍ମନାପି ବଲିର୍ବଦ୍ଧଃ ସତ୍ଯଵାକ୍ଯଂ ନ ଚାତ୍ଯଜତ୍
ବଳି ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ପୃଥିବୀ ଦେଇ, ପାତାଳରେ ବସିଛନ୍ତି; ଚତୁର୍ୟୁଗ ମଧ୍ୟ ବଳି ଠକାଯିବା ସତ୍ତ୍ୱେ, ସେ ତାଙ୍କର ସତ୍ୟବାଦୀ କଥାକୁ ଛାଡ଼ିନାହିଁ।
ପ୍ରଵର୍ଧମାନଃ ଶୈଲେଂଦ୍ରଃ ଶତଶୃଂଗଃ ସମୁତ୍ଥିତଃ। ସତ୍ଯେନ ସଂସ୍ଥିତୋ ଵିଂଧ୍ଯଃ ପ୍ରବନ୍ଧଂ ନାତିଵର୍ତତେ
ଶତ ଶୃଙ୍ଗ ନେଇ ଉପରକୁ ବଢ଼ୁଥିବା ବିନ୍ଧ୍ୟ ପାହାଡ଼, ସତ୍ୟରେ ଦୃଢ଼ ଅଛି ଏବଂ ନିଜ ସୀମାକୁ ଅଟୁଟ ରଖିଥାଏ।
ସ୍ଵର୍ଗାପଵର୍ଗନରକାଃ ସତ୍ଯଵାଚି ପ୍ରତିଷ୍ଠିତାଃ। ଯସ୍ତୁ ଲୋପଯତେ ଵାଚମଶେଷଂ ତେନ ଲୋପିତଂ
ସ୍ୱର୍ଗ, ମୋକ୍ଷ ଓ ନରକ ସତ୍ୟବାଣୀରେ ନିର୍ମିତ। ଯେଉଁଠି କିଏ ସତ୍ୟ କଥାକୁ ନଷ୍ଟ କରେ, ସେ ସମସ୍ତ ଫଳକୁ ନଷ୍ଟ କରେ।
ଯୋଽନ୍ଯଥା ସଂତମାତ୍ମାନମନ୍ଯଥା ପ୍ରତିପଦ୍ଯତେ। କିଂ ତେନ ନ କୃତଂ ପାପଂ ଚୋରେଣାତ୍ମାପହାରିଣା୪୦୦ 1.18.
ଯେଉଁଠି କିଏ ନିଜେ ଏକ ହୋଇ ଅନ୍ୟ ରୂପରେ ଦେଖାଏ, ସେ ନିଜ ଆତ୍ମାକୁ ଚୋରି କରିଥିବା ଚୋର; ଏହି ପାପ ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କି ହୋଇନଥିବ?
ଯାସ୍ଯାମି ନରକଂ ଘୋରଂ ଵିଲୋପ୍ଯାତ୍ମାନମାତ୍ମନା। ତସ୍ଯ ଵୈଵସ୍ଵତୋ ରାଜା ଧର୍ମସ୍ଯାର୍ଧଂ ନିକୃଂତତି
ନିଜ ଆତ୍ମାକୁ ନିଜେ ନଷ୍ଟ କରି, ସେ ଭୟଙ୍କର ନରକକୁ ଯିବ। ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଯମ ରାଜା ତାଙ୍କ ଧର୍ମର ଅର୍ଦ୍ଧକୁ କଟି ଦେଇଥାନ୍ତି।
ଅଗାଧେ ସଲିଲେ ଶୁଦ୍ଧେ ସତ୍ଯ ତୀର୍ଥେ କ୍ଷମା ହ୍ରଦେ। ସ୍ନାତ୍ଵା ପାପଵିନିର୍ମୁକ୍ତଃ ପ୍ରଯାତି ପରମାଂ ଗତିଂ
ଗଭୀର ଓ ପବିତ୍ର ଜଳରେ, ସତ୍ୟ ତୀରେ, କ୍ଷମା ହ୍ରଦରେ ସ୍ନାନ କରି, ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ, ଉଚ୍ଚ ଗତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଥାଏ।
ଅଶ୍ଵମେଧସହସ୍ରଂ ଚ ସତ୍ଯଂ ଚ ତୁଲଯା ଧୃତଂ। ଅଶ୍ଵମେଧସହସ୍ରାଦ୍ଧି ସତ୍ଯମେଵ ଵିଶିଷ୍ଯତେ
ହଜାର ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ ଓ ସତ୍ୟକୁ ତୁଳାରେ ରଖିଲେ, ସତ୍ୟ ହଜାର ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞରୁ ଅଧିକ।
ସତ୍ଯଂ ସାଧୁଫଲଂ ଶ୍ରୁତଂ ଚ ପରମଂ କ୍ଲେଶାଦିଭିର୍ଵର୍ଜିତଂ। ସାଧୂନାଂ ନିକଟଂ ସତାଂ କୁଲଧନଂ ସର୍ଵାଶ୍ରମାଣାଂ ଫଲଂ। ଯସ୍ମାତ୍ତଂ ସମଵାପ୍ଯ ଗଚ୍ଛତି ଦିଵଂ ସଂତ୍ଯଜ୍ଯତେଽସୌ କଥଂ। ଲୋକୈରତ୍ର ସମାଗମେ ପ୍ରତିଦିନଂ ସତ୍ଯଂ ଵଦଧ୍ଵଂ ଧ୍ରୁଵଂ
ସତ୍ୟ ହେଉଛି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଫଳ, ଶିକ୍ଷା ହେଉଛି ସର୍ବୋତ୍ତମ, ଯାହା କଷ୍ଟ ଓ ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତ। ଏହା ସଜ୍ଜନଙ୍କର ଧନ, ସମସ୍ତ ଆଶ୍ରମର ଫଳ। ଏହାକୁ ପାଇଲେ ଜନ୍ନତକୁ ଯାଏ, ଏହି ମଣ୍ଡଳୀରେ ସତ୍ୟ କଥା କହିବାକୁ ଚାଲିଥିବା।
ସଖ୍ଯ ଊଚୁଃ। ନଂଦେ ସା ତ୍ଵଂ ନମସ୍କାର୍ଯା ସର୍ଵୈରପି ସୁରାସୁରୈଃ। ଯା ତ୍ଵଂ ପରମସତ୍ଵେନ ପ୍ରାଣାଂସ୍ତ୍ଯଜସି ଦୁସ୍ତ୍ଯଜାନ୍
ସଖୀମାନେ କହିଲେ: ନନ୍ଦେ, ତୁମେ ସମସ୍ତ ଦେବ ଓ ଦାନବଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରଣାମ ଯୋଗ୍ୟ। ତୁମେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସତ୍ୟତା ସହିତ ଜୀବନକୁ ତ୍ୟାଗ କରୁଛ, ଯାହା ତ୍ୟାଗ କରିବା ଅତି କଷ୍ଟ।
ବ୍ରୂମଃ କିଂ ତତ୍ର କଲ୍ଯାଣି ଯା ତ୍ଵଂ ଧର୍ମଧୁରଂଧରା। ତ୍ଯାଗେନାନେନ ନାଽପ୍ରାପ୍ଯଂ ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯେ ଵସ୍ତୁ କିଂଚନ
ଆମେ ପ୍ରଶ୍ନ କରୁଛୁ, ଶୁଭେ, ତୁମେ ଧର୍ମର ଭାର ବହିବାରେ, ଏହି ତ୍ୟାଗ ଦ୍ୱାରା ତିନି ଲୋକରେ କି ଅପ୍ରାପ୍ୟ ଅଛି?
ଅଵିଯୋଗଂ ଚ ପଶ୍ଯାମସ୍ତ୍ଯାଗାଦସ୍ମାତ୍ସୁତେନ ହି। ନାର୍ଯାଃ କଲ୍ଯାଣଚିତ୍ତାଯାନାପଦଃ ସଂତି କୁତ୍ରଚିତ୍
ଏହି ତ୍ୟାଗ ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ପୁଅରୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହେବା ନାହିଁ। ଏକ ଶୁଭ ମନ ଥିବା ଜନନୀ ପାଇଁ କେଉଁଠି ଦୁଃଖ ନାହିଁ।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଗୋପୀଜନଂ ସର୍ଵଂ ପରିକ୍ରମ୍ଯ ଚ ଗୋକୁଲଂ। ନଂଦା ସଂପ୍ରସ୍ଥିତା ଦେଵାନ୍ଵୃକ୍ଷାଂଶ୍ଚାପୃଚ୍ଛ୍ଯ ସା ପୁନଃ
ସମସ୍ତ ଗୋପୀ ଜନଙ୍କୁ ଦେଖି, ଗୋକୁଳକୁ ପରିକ୍ରମା କରି, ନନ୍ଦା ଦେବ ଓ ଗଛମାନଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେଇ ପୁନି ଯାତ୍ରା କଲେ।