ଯୋନିଭକ୍ଷୋ ଵୃଷପର୍ଵା ଲିଂଗଭକ୍ଷୋଥ ଵୈ କୁରୁଃ। ନିଃପ୍ରଭଃ ସପ୍ରଭଃ ଶ୍ରୀମାଂସ୍ତଥୈଵ ଚ ନିରୂଦରଃ
ଯୋନିଭକ୍ଷ, ବୃଷପର୍ବା, ଲିଙ୍ଗଭକ୍ଷ, ବୈରୁରୁ, ନିଃପ୍ରଭା, ସପ୍ରଭା, ଶ୍ରୀମାନ୍ ଓ ନିରୁଦର ମଧ୍ୟ।
ଏକଚକ୍ରୋ ମହାଚକ୍ରୋ ଦ୍ଵିଚକ୍ରଃ କୁଲସଂଭଵଃ। ଶରଭଃ ଶଲଭଶ୍ଚୈଵ କ୍ରପଥଃ କ୍ରାପଥଃ କ୍ରଥଃ
ଏକଚକ୍ର, ମହାଚକ୍ର, ଦ୍ୱିଚକ୍ର, କୁଳସମ୍ଭବ, ଶରଭ, ଶଳଭ, କ୍ରପଥ, କ୍ରାପଥ ଓ କ୍ରଥ।
ବୃହଦ୍ଵାଂତିର୍ମହାଜିହ୍ଵଃ ଶଂକୁକର୍ଣୋ ମହାଧ୍ଵନିଃ। ଦୀର୍ଘଜିହ୍ଵୋର୍କନଯନୋ ମୃଡକାଯୋ ମୃଡପ୍ରିଯଃ
ବୃହଦ୍ବାନ୍ତି, ମହାଜିହ୍ବା, ଶଂକୁକର୍ଣ୍ଣ, ମହାଧ୍ୱନି, ଦୀର୍ଘଜିହ୍ବା, ଉର୍କନୟନ, ମୃଡ଼କାୟ, ମୃଡ଼ପ୍ରିୟ।
ଵାଯୁର୍ଗରିଷ୍ଠୋ ନମୁଚିଶ୍ଶମ୍ବରୋ ଵିଜ୍ଵରୋ ଵିଭୁଃ। ଵିଷ୍ଵକ୍ସେନଶ୍ଚଂଦ୍ରହର୍ତା କ୍ରୋଧଵର୍ଦ୍ଧନ ଏଵ ଚ
ବାୟୁ, ଗରିଷ୍ଠ, ନମୁଚି, ଶମ୍ବର, ବିଜ୍ୱର, ବିଭୁ, ବିଶ୍ୱକ୍ସେନ, ଚନ୍ଦ୍ରହର୍ତ୍ତା ଓ କ୍ରୋଧବର୍ଦ୍ଧନ।
କାଲକଃ କଲକାଂତଶ୍ଚ କୁଂଡଦଃ ସମରପ୍ରିଯଃ। ଗରିଷ୍ଠଶ୍ଚ ଵରିଷ୍ଠଶ୍ଚ ପ୍ରଲଂବୋ ନରକଃ ପୃଥୁଃ
କାଳକ, କାଳକାନ୍ତ, କୁଣ୍ଡଦ, ସମରପ୍ରିୟ, ଗରିଷ୍ଠ, ବରିଷ୍ଠ, ପ୍ରଲମ୍ବ, ନରକ ଓ ପୃଥୁ।
ଇଂଦ୍ରତାପନ ଵାତାପୀ କେତୁମାନ୍ବଲଦର୍ପିତଃ। ଅସିଲୋମା ସୁଲୋମା ଚ ବାଷ୍କଲି ପ୍ରମଦୋ ମଦଃ
ଇନ୍ଦ୍ରତାପନ, ବାତାପୀ, କେତୁମାନ, ବଳରେ ଗର୍ବିତ, ଅସିଲୋମା, ସୁଲୋମା, ବାଷ୍କଳି, ପ୍ରମଦ ଓ ମଦ।
ସୃଗାଲଵଦନଶ୍ଚୈଵ କେଶୀ ଚ ଶରଦସ୍ତଥା। ଏକାକ୍ଷଶ୍ଚୈଵ ରାହୁଶ୍ଚ ଵୃତ୍ରଃ କ୍ରୋଧଵିମୋକ୍ଷଣଃ
ଏଠାରେ ଶୃଗାଳ ମୁହଁ ଥିବା, କେଶୀ, ଶରଦ, ଏକାକ୍ଷ, ରାହୁ, ବୃତ୍ର ଓ କ୍ରୋଧବିମୋକ୍ଷଣ ନାମର ଦାନବମାନେ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ ।
ଏତେ ଚାନ୍ଯେ ଚ ବହଵୋ ଦାନଵା ବଲଵର୍ଦ୍ଧନାଃ। ବ୍ରହ୍ମାଣଂ ପର୍ଯୁପାସଂତ ଵାକ୍ଯଂ ଚେଦମଥୋଚିରେ
ଏହି ଦାନବମାନେ ଓ ଅନ୍ୟ ଅନେକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦାନବମାନେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଘେରି ଏହି କଥା କହିଲେ ।
ତ୍ଵଯା ସୃଷ୍ଟାଃ ସ୍ମ ଭଗଵଂସ୍ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯଂ ଭଵତା ହି ନଃ। ଦତ୍ତଂ ସୁରଵରଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେଵେଭ୍ଯଧିକାଃ କୃତାଃ
ହେ ପ୍ରଭୁ, ଆମେ ଆପଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛୁ; ଆପଣ ଆମକୁ ତିନି ଲୋକ ଦେଇନାହାନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଦେବମାନେକୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦାନ ଦେଇ ସେମାନେକୁ ଆମଠାରୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ।
ଭଗଵନ୍ନିହ କିଂ କୁର୍ମୋ ଯଜ୍ଞେ ତଵ ପିତାମହ। ଯଦ୍ଧିତଂ ତଦ୍ଵଦାସ୍ମାକଂ ସମର୍ଥାଃ କାର୍ଯନିର୍ଣଯେ
ହେ ପିତାମହ, ଆପଣଙ୍କ ଯଜ୍ଞରେ ଆମେ କଣ କରିବା ଉଚିତ? ଆମ ପାଇଁ ଯାହା ଭଲ, ତାହା କହନ୍ତୁ; ଆମେ ଯେକୌଣସି କାମ କରିବାକୁ ସମର୍ଥ ।
କିମେଭିସ୍ତେ ଵରାକୈଶ୍ଚ ଅଦିତେର୍ଗର୍ଭସଂଭଵୈଃ। ଦୈଵତୈର୍ନିହତୈଃ ସର୍ଵୈଃ ପରାଭୂତୈଶ୍ଚ ସର୍ଵଦା
ଏହି ଦୁଃଖୀ ଦେବମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ଅଦିତିଙ୍କ ଗର୍ଭରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି, ସେମାନେ ସବୁବେଳେ ଆମ ପାଖରେ ହାରିଯାଆନ୍ତି ଓ ମରିଯାଆନ୍ତି, ଏମାନେ ଆମ ପାଇଁ କଣ ଉପଯୋଗୀ?
ପିତାମହୋସି ସର୍ଵେଷାମସ୍ମାକଂ ଦୈଵତୈଃ ସହ। ତଵ ଯଜ୍ଞସମାପ୍ତୌ ଚ ପୁନରସ୍ମାସୁ ଦୈଵତୈଃ
ଆପଣ ସମସ୍ତଙ୍କର ପିତାମହ, ଆମ ଓ ଦେବମାନେ ସମେତ; ଆପଣଙ୍କ ଯଜ୍ଞ ସମାପ୍ତିରେ, ଦେବମାନେ ପୁଣି ଆମଠାରେ ଫେରିଯାଆନ୍ତୁ ।
ଶ୍ରିଯଂ ପ୍ରତି ଵିରୋଧଶ୍ଚ ଭଵିଷ୍ଯତି ନ ସଂଶଯଃ। ଇଦାନୀଂ ପ୍ରେକ୍ଷଣଂ କୁର୍ମଃ ସହିତାଃ ସର୍ଵଦାନଵୈଃ
ଶ୍ରୀର ନିମିତ୍ତରେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ବିରୋଧ ହେବ; ଏବେ ଆମେ ସମସ୍ତ ଦାନବମାନେ ଏକସାଥିରେ ଦେଖିବାକୁ ରହିବା ।
ପୁଲସ୍ତ୍ଯ ଉଵାଚ। ସଗର୍ଵଂ ତୁ ଵଚସ୍ତେଷାଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଦେଵୋ ଜନାର୍ଦନଃ। ଶକ୍ରେଣ ସହିତଃ ଶଂଭୁମିଦମାହ ମହାଯଶାଃ
ପୁଲସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ: ସେମାନଙ୍କର ଅହଂକାରି ଉକ୍ତି ଶୁଣି, ମହାପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଦେବ ଜନାର୍ଦନ, ଶକ୍ରଙ୍କ ସହିତ ଶଂଭୁଙ୍କୁ ଏହି କଥା କହିଲେ ।
ଵିଘ୍ନଂ ପ୍ରକର୍ତୁଂ ଵୈ ରୁଦ୍ର ଆଯାତା ଦନୁପୁଂଗଵାଃ। ବ୍ରହ୍ମଣାମଂତ୍ରିତାଶ୍ଚେହ ଵିଘ୍ନାର୍ଥଂ ପ୍ରଯତଂତି ତେ
ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଡାକରେ ଦାନବମାନେ ଓ ରୁଦ୍ର ଏଠାରେ ବିଘ୍ନ ସୃଷ୍ଟି କରିବାକୁ ଆସିଛନ୍ତି; ସେମାନେ ବିଘ୍ନ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରୟାସ କରୁଛନ୍ତି ।
ଅସ୍ମାଭିସ୍ତୁ କ୍ଷମାକାର୍ଯା ଯାଵଦ୍ଯଜ୍ଞଃ ସମାପ୍ଯତେ। ସମାପ୍ତେ ତୁ କ୍ରତାଵସ୍ମିନ୍ଯୁଦ୍ଧଂ କାର୍ଯଂ ଦିଵୌକସାଂ
ଯଜ୍ଞ ସମାପ୍ତି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆମେ ଧৈର୍ଯ୍ୟ ଧରିବା ଉଚିତ; ଯଜ୍ଞ ସମାପ୍ତି ହେଲା ପରେ, ଦେବମାନେ ଯୁଦ୍ଧ କରିବେ ।
ଯଥାନିର୍ଦାନଵା ଭୂମିସ୍ତଥା କାର୍ଯଂ ତ୍ଵଯା ଵିଭୋ। ଜଯାର୍ଥଂ ଚେହ ଶକ୍ରସ୍ଯ ଭଵତା ଚ ମଯା ସହ
ହେ ପ୍ରଭୁ, ଆପଣ ଏମିତି କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତୁ, ଯେଉଁଠାରେ ପୃଥିବୀରୁ ଦାନବମାନେ ଦୂର ହେବେ; ଏଠାରେ ଶକ୍ରଙ୍କ ଜୟ ପାଇଁ ଆପଣ ଓ ମୁଁ ଏକସାଥି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ ।
ଦ୍ଵିଜାନାଂ ପରିଵେଷ୍ଟାରୋ ମରୁତଃ ପରିକଲ୍ପିତାଃ। ଦାନଵାନାଂ ଧନଂ ଯଚ୍ଚ ଗୃହୀତ୍ଵା ତଦ୍ଯଜାମହେ
ଦ୍ୱିଜମାନେଙ୍କ ପାଇଁ ମରୁତମାନେ ସେବକ ଭାବେ ନିୟୁକ୍ତ ହୋଇଛନ୍ତି; ଦାନବମାନେଙ୍କର ଧନ ନେଇ, ଆମେ ତାହାକୁ ଯଜ୍ଞରେ ଅର୍ପଣ କରିବା ।
ଅତ୍ରାଗତେଷୁ ଵିପ୍ରେଷୁ ଦୁଃଖିତେଷୁ ଜନେଷ୍ଵିହ। ଵ୍ଯଯଂ ତସ୍ଯ କରିଷ୍ଯାମୋ ଦାସଭାଵେ ନିଵେଶିତାଃ
ଏଠାରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଆସିଲେ ଓ ଲୋକମାନେ ଦୁଃଖି ହେଲେ, ଆମେ ଦାସ ଭାବେ ରହି, ତାଙ୍କର ଅନ୍ତ କରିବା ।
ଵଦଂତମେଵଂ ତଂ ଵିଷ୍ଣୁଂ ବ୍ରହ୍ମା ଵଚନମବ୍ରଵୀତ୍। ଏତେ ଦନୁସୁତାଃ କ୍ରୁଦ୍ଧା ଯୁଷ୍ମାକଂ କୋପନେପ୍ସିତାଃ
ଏଭଳି କଥା କହୁଥିବା ବେଳେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ: ଏହି ଦନୁପୁତ୍ରମାନେ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ଆପଣଙ୍କ କ୍ରୋଧ ଉତ୍ପନ୍ନ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି ।
ଭଵତା ଚ କ୍ଷମା କାର୍ଯା ରୁଦ୍ରେଣ ସହ ଦୈଵତୈଃ। କୃତେ ଯୁଗାଵସାନେ ତୁ ସମାପ୍ତିଂ ଚକ୍ରତୌ ଗତେ
ଆପଣ ରୁଦ୍ର ଓ ଦେବମାନେ ସହିତ ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଧରିବା ଉଚିତ; ଯୁଗ ଶେଷରେ ଯଜ୍ଞ ସମାପ୍ତି ହେଲା ପରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତୁ ।
ମଯା ଚ ପ୍ରେଷିତା ଯୂଯମେତେ ଚ ଦନୁପୁଂଗଵାଃ। ସଂଧିର୍ଵା ଵିଗ୍ରହୋ ଵାପି ସର୍ଵୈଃ କାର୍ଯସ୍ତଦୈଵ ହି
ମୁଁ ଆପଣ ଓ ଏହି ଦାନବମାନେକୁ ପଠାଇଛି; ସମୟ ଆସିଲେ ଶାନ୍ତି କିମ୍ବା ଯୁଦ୍ଧ, ସମସ୍ତେ ତାହା ଅନୁଯାୟୀ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତୁ ।
ପୁଲସ୍ତ୍ଯ ଉଵାଚ। ପୁନସ୍ତାନ୍ଦାନଵାନ୍ବ୍ରହ୍ମା ଵାକ୍ଯମାହ ସ୍ଵଯଂପ୍ରଭୁଃ। ଦାନଵୈର୍ନ ଵିରୋଧୋତ୍ର ଯଜ୍ଞେ ମମ କଥଂଚନ
ପୁଲସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ: ପୁଣି ବ୍ରହ୍ମା ସ୍ୱୟଂ ଦାନବମାନେକୁ କହିଲେ: 'ମୋ ଯଜ୍ଞରେ ଦେବମାନେ ସହିତ କେହି ବିରୋଧ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ ।'
ମୈତ୍ରଭାଵସ୍ଥିତା ଯୂଯମସ୍ମତ୍କାର୍ଯେ ଚ ନିତ୍ଯଶଃ। ଦାନଵା ଊଚୁଃ। ସର୍ଵମେତତ୍କରିଷ୍ଯାମଃ ଶାସନଂ ତେ ପିତାମହ
ଆପଣଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଆମେ ସଦା ମିତ୍ରତା ରଖିବା ଉଚିତ । ଦାନବମାନେ କହିଲେ: 'ପିତାମହ, ଆପଣଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଅନୁଯାୟୀ ଆମେ ସବୁ କାମ କରିବା ।'
ଅସ୍ମାକମନୁଜା ଦେଵା ଭଯଂ ତେଷାଂ ନ ଵିଦ୍ଯତେ। ପୁଲସ୍ତ୍ଯ ଉଵାଚ। ଏତଚ୍ଛୁତ୍ଵା ତଦା ତେଷାଂ ପରିତୁଷ୍ଟଃ ପିତାମହଃ
ଦେବତାମାନେ ଆମର ଅନୁସୂତି, ସେମାନେ କୌଣସି ଭୟରେ ରହିବାକୁ ପଡ଼ିନାହିଁ। ପୁଲସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ: ଏହି କଥା ଶୁଣି ତାଙ୍କର ପିତାମହ ଖୁସି ହେଲେ।
ମୁହୂର୍ତଂ ତିଷ୍ଠତାଂ ତେଷାମୃଷିକୋଟିରୁପାଗତା। ଶ୍ରୁତ୍ଵା ପୈତାମହଂ ଯଜ୍ଞଂ ତେଷାଂ ପୂଜାଂ ତୁ କେଶଵଃ
ସେମାନେ କିଛି ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଅପେକ୍ଷା କରିଥିବାବେଳେ, ବହୁ ଋଷିମାନେ ଆସିଗଲେ। ସେମାନଙ୍କର ପୂର୍ବଜଙ୍କ ଯଜ୍ଞ ଶୁଣି, କେଶବ ସେମାନଙ୍କର ପୂଜା ଗ୍ରହଣ କଲେ।
ଆସନାନି ଦଦୌ ତେଷାଂ ତଦା ଦେଵଃ ପିନାକଧୃତ୍। ଵସିଷ୍ଠୋର୍ଘଂ ଦଦୌ ତେଷାଂ ବ୍ରହ୍ମଣା ପରିଚୋଦିତଃ
ତାପରେ ପିନାକଧାରୀ ଦେବତା ସେମାନଙ୍କୁ ଆସନ ଦେଲେ। ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ଉପଦେଶରେ ବସିଷ୍ଠ ସେମାନଙ୍କୁ ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେଲେ।
ଗାମର୍ଘଂ ଚ ତତୋ ଦତ୍ଵା ପୃଷ୍ଟ୍ଵା କୁଶଲମଵ୍ଯଯମ୍। ନିଵେଶଂ ପୁଷ୍କରେ ଦତ୍ଵା ସ୍ଥୀଯତାମିତି ଚାବ୍ରଵୀତ୍
ଗୋ-ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେଇ, ସେମାନଙ୍କର ଭଲ-ଅବସ୍ଥା ପ୍ରଶ୍ନ କରି, ପୁଷ୍କରରେ ନିବାସ ଦେଲେ ଏବଂ କହିଲେ, 'ଏଠାରେ ରୁହନ୍ତୁ।'
ତତସ୍ତେ ଋଷଯଃ ସର୍ଵେ ଜଟାଜିନଧରାସ୍ତଥା। ଶୋଭଯଂତଃ ସରଃଶ୍ରେଷ୍ଠଂ ଗଙ୍ଗାମିଵ ଦିଵୌକସଃ
ତାପରେ ସମସ୍ତ ଋଷିମାନେ, ଜଟା ଓ ମୃଗଚର୍ମ ପିନ୍ଧି, ସରୋବରକୁ ଶୋଭା ଦେଲେ, ଯେପରି ଦେବମାନେ ଗଙ୍ଗାକୁ ଶୋଭା ଦେଇଥାନ୍ତି।
ମୁଂଡାଃ କାଷାଯିଣଶ୍ଚୈକେ ଦୀର୍ଘଶ୍ମଶ୍ରୁଧରାଃ ପରେ। ଵିରଲୈର୍ଦଶନୈଃ କେଚିଚ୍ଚିପିଟାକ୍ଷାସ୍ତଥା ପରେ
କିଛି ମୁଣ୍ଡା ଓ କାଷାୟ ପୋଷାକ ପିନ୍ଧିଥିଲେ; ଅନ୍ୟମାନେ ଦୀର୍ଘ ଦାଡ଼ି ରଖିଥିଲେ। କିଛି ମାନେ ଦାନ୍ତ ଅଳ୍ପ ଥିଲେ, ଅନ୍ୟମାନେ ଚକୁ ଫୁଲିଥିଲେ।