ଗୋମହିଷ୍ଯାଦି ଯତ୍କିଂଚିତ୍ତତ୍ସର୍ଵଂ କର୍ଷଯେନ୍ନୃପ। ତେନ ଵସ୍ତ୍ରାଦିଭିଃ ସର୍ଵୈସ୍ତୋରଣଂବାହ୍ଯତୋ ନ୍ଯସେତ୍
ଗାଁ, ମହିଷ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପଶୁ ଉପରେ ଯାହା କିଛି ମିଳିଥାଏ, ସେଗୁଡିକୁ ସଂଗ୍ରହ କରିବା ଉଚିତ, ରାଜା; ସେହି ପୋଷାକ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସାମଗ୍ରୀରେ ଦ୍ୱାରରେ ତୋରଣ ଲଗାଇବା ଉଚିତ।
******* ବ୍ରାହ୍ମଣାନାଂ ତଥା ଭୋଜ୍ଯଂ କୁର୍ଯାତ୍କୁରୁକୁଲୋଦ୍ଵହ। ତିସ୍ରୋ ହ୍ଯେତାଃ ପୁରା ପ୍ରୋକ୍ତାସ୍ତିଥଯଃ କୁରୁନନ୍ଦନ
ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଖାଦ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ଉଚିତ, କୁରୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସ୍ରେଷ୍ଠ; ଏହି ତିନି ଅତିଥି ଦିନ ପୁରାତନ କାଳରେ କୁରୁମାନଙ୍କ ଆନନ୍ଦ ପାଇଁ ଘୋଷିତ ହୋଇଥିଲା।
କାର୍ତିକାଶ୍ଵଯୁଜେ ମାସି ଚୈତ୍ରେମାସି ତଥା ନୃପ। ସ୍ନାନଂ ଦାନଂ ଶତଗୁଣଂ କାର୍ତ୍ତିକେ ଯା ତିଥିର୍ନୃପ
କାର୍ତ୍ତିକ, ଆଶ୍ୱୟୁଜ ଓ ଚୈତ୍ର ମାସରେ, ରାଜା, ନାହାଇବା ଓ ଦାନ ଦେବା କାର୍ତ୍ତିକ ଦିନରେ ଶତଗୁଣ ଫଳ ଦେଇଥାଏ, ରାଜା।
ବଲିରାଜ୍ଞସ୍ତୁ ଶୁଭଦା ପଶୂନାଂ ହିତକାରିଣୀ। "ଗାଯତ୍ର୍ଯୁଵାଚ। ଯଦୁକ୍ତଂ ତୁ ତଯା ଵାକ୍ଯଂ ସାଵିତ୍ର୍ଯା କମଲୋଦ୍ଭଵଂ
ବଲି ରାଜାଙ୍କ ଦିନ ଶୁଭ ଦେଇଥାଏ ଓ ପଶୁମାନଙ୍କ ଉପକାର କରେ; ଗାୟତ୍ରୀ କହିଲେ: ସାବିତ୍ରୀ ତୁମକୁ କମଳରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଯାହା କହିଥିଲେ।
ନ ତୁ ତେ ବ୍ରାହ୍ମଣାଃ ପୂଜାଂ କରିଷ୍ଯନ୍ତି କଦାଚନ। ମଦୀଯଂ ତୁ ଵଚଃଶ୍ରୁତ୍ଵା ଯେ କରିଷ୍ଯନ୍ତି ଚାର୍ଚନଂ
ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ କେବେ ପୂଜା କରିବେ ନାହିଁ; କିନ୍ତୁ ଯେମାନେ ମୋର କଥା ଶୁଣି ପୂଜା କରିବେ।
ଇହ ଭୁକ୍ତ୍ଵା ତୁ ଭୋଗାଂସ୍ତେ ପରତ୍ର ମୋକ୍ଷଭାଗିନଃ। ଏତାଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ପରାଂ ଦୃଷ୍ଟିଂ ଵରଂ ତୁଷ୍ଟଃ ପ୍ରଯଚ୍ଛତି
ଏଠାରେ ଭୋଗ ଉପଭୋଗ କରି, ସେମାନେ ପରଲୋକରେ ମୋକ୍ଷ ପାଇବେ; ଏହି ଉଚ୍ଚ ଦୃଷ୍ଟିକୁ ଜାଣି, ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ବ୍ୟକ୍ତି ଏକ ଭଲ ବର ଦେଇଥାଏ।
ଶକ୍ରାହଂ ତେ ଵରଂ ଦାସ୍ଯେ ସଂଗ୍ରାମେ ଶତ୍ରୁନିଗ୍ରହେ। ତଦା ବ୍ରହ୍ମା ମୋଚଯିତା ଗତ୍ଵା ଶତ୍ରୁନିକେତନମ୍
ଇନ୍ଦ୍ର କହିଲେ: ମୁଁ ତୁମକୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଶତ୍ରୁ ଦମନ ପାଇଁ ବର ଦେଇବି; ପରେ ବ୍ରହ୍ମା ତୁମେ ଶତ୍ରୁଙ୍କ ଘରକୁ ଯାଇଲେ ପରେ ମୁକ୍ତ କରିବେ।
ସ୍ଵପୁରଂ ଲପ୍ସ୍ଯସେ ନଷ୍ଟଂ ଶତ୍ରୁନାଶାତ୍ପରାଂ ମୁଦଂ। ଅକଂଟକଂ ମହଦ୍ରାଜ୍ଯଂ ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯେ ତେ ଭଵିଷ୍ଯତି
ତୁମେ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ନଷ୍ଟ କରି ପରେ ହାରାଇଥିବା ନିଜ ସ୍ୱନଗର ଫେରିପାରିବ; ତୁମେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଆନନ୍ଦ ପାଇବ; ତୁମର ବଡ଼ ରାଜ୍ୟ ଏହି ତିନି ଲୋକରେ କଣ୍ଟକ ହୀନ ହେବ।
ମର୍ତ୍ଯଲୋକେ ଯଦା ଵିଷ୍ଣୋ ଅଵତାରଂ କରିଷ୍ଯସି। ଭ୍ରାତ୍ରା ସହ ପରଂ ଦୁଃଖଂ ସ୍ଵଭାର୍ଯାହରଣାଦିଜଂ
ମାନବ ଲୋକରେ ବିଷ୍ଣୁ ଭାବରେ ଅବତାର ନେବାବେଳେ, ତୁମେ ଭାଇ ସହିତ ନିଜ ଭାର୍ଯ୍ୟା ହରଣ ଦ୍ୱାରା ବଡ଼ ଦୁଃଖ ଭୋଗିବ।
ହତ୍ଵା ଶତ୍ରୁଂ ପୁନର୍ଭାର୍ଯାଂ ଲପ୍ସ୍ଯସେ ସୁରସନ୍ନିଧୌ। ଗୃହୀତ୍ଵାତାଂ ପୁନାରାଜ୍ଯଂ କୃତ୍ଵା ସ୍ଵର୍ଗଂଗମିଷ୍ଯସି
ଶତ୍ରୁକୁ ମାରି, ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ତୁମେ ନିଜ ଭାର୍ଯ୍ୟାକୁ ଫେରିପାରିବ; ତାକୁ ନେଇ, ପୁନଃ ରାଜ୍ୟ କରି, ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯିବ।
ଏକାଦଶସହସ୍ରାଣି ଵର୍ଷାଣାଂ ଚ ପୁନର୍ଦିଵଂ। ଖ୍ଯାତିସ୍ତେ ଵିପୁଲା ଲୋକେ ଅନୁରାଗଂ ଜନୈସ୍ସହ
ଏଗାର ହଜାର ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ତୁମେ ପୁନଃ ସ୍ୱର୍ଗରେ ବାସ କରିବ; ତୁମର ଖ୍ୟାତି ଏହି ଜଗତରେ ବିଶାଳ ହେବ, ଲୋକମାନଙ୍କର ଆସକ୍ତି ସହିତ।
ସାନ୍ତାନିକାନାମ ତେଷାଂ ଲୋକା ସ୍ଥାସ୍ଯନ୍ତି ଭାଵିତାଃ। ତ୍ଵଯା ତେ ତାରିତା ଦେଵ ରାମରୂପେଣ ମାନଵାଃ
ସାନ୍ତାନିକ ନାମକ ତାଙ୍କର ଲୋକଗୁଡିକ ସ୍ଥିର ରହିବ; ଦେବ, ତୁମେ ରାମ ରୂପରେ ମାନବମାନେ ଉଦ୍ଧାର କରିବ।
ଗାଯତ୍ରୀ ତୁ ତଦା ରୁଦ୍ରଂଵରଦା ପ୍ରତ୍ଯଭାଷତ। ପତିତେପିଚ ତେ ଲିଂଗେ ପୂଜାଂ କୁର୍ଵଂତି ଯେ ନରାଃ
ତେବେ ଗାୟତ୍ରୀ ଦୟାଲୁ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ତୁମର ଲିଙ୍ଗ ପଡ଼ି ଯାଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଯେ ଲୋକେ ଏହାକୁ ପୂଜା କରନ୍ତି—
ତେ ପୂତାଃ ପୁଣ୍ଯକର୍ମାଣଃ ସ୍ଵର୍ଗଲୋକସ୍ଯ ଭାଗିନଃ। ନ ତାଂ ଗତିଂ ଚାଗ୍ନିହୋତ୍ରେ ନ କ୍ରତୌ ହୁତପାଵକେ
ସେମାନେ ପବିତ୍ର ହୁଅନ୍ତି, ସଦା ଉତ୍ତମ କାମ କରନ୍ତି, ସ୍ୱର୍ଗର ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି; ଏହି ଫଳ ଅଗ୍ନିହୋତ୍ର କିମ୍ବା ଯଜ୍ଞରେ ଅଗ୍ନିକୁ ହୋମ କରିଲେ ମିଳେନାହିଁ।
ଯାଂ ଗତିଂ ମନୁଜା ଯାଂତି ତଵ ଲିଂଗସ୍ଯ ପୂଜନାତ୍। ଗଂଗାତୀରେ ସଦା ଲିଂଗଂ ବିଲ୍ବପତ୍ରେଣ ଯେ ତଵ
ମନୁଷ୍ୟମାନେ ତୁମର ଲିଙ୍ଗକୁ ପୂଜା କରି ଯେ ଦିଗ୍ଗୁଡିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି, ସେହି ଦିଗ୍ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଉପାୟରେ ମିଳେନାହିଁ; ଯେମାନେ ଗଙ୍ଗା ତୀରେ ସଦା ବିଲ୍ବପତ୍ର ଦ୍ୱାରା ତୁମର ଲିଙ୍ଗକୁ ପୂଜା କରନ୍ତି—
ପୂଜଯିଷ୍ଯଂତି ସୁପ୍ରାତା ରୁଦ୍ରଲୋକସ୍ଯ ଭାଗିନଃ। ପ୍ରାପ୍ଯାପି ଶର୍ଵଭକ୍ତତ୍ଵମଗ୍ନେ ତ୍ଵଂ ଭଵ ପାଵନଃ
ସେମାନେ ସୁପ୍ରଭାତରେ ପୂଜା କରି ରୁଦ୍ରର ଲୋକର ଅଂଶୀ ହୁଅନ୍ତି; ଶର୍ବଙ୍କୁ ଭକ୍ତି ଦେଇ, ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ପବିତ୍ର ହେବା।
ତ୍ଵଯି ପ୍ରୀତେ ସୁରାଃ ସର୍ଵେ ପ୍ରୀତା ଵୈ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ। ତ୍ଵନ୍ମୁଖେନ ହଵିର୍ଦେଵୈଃ ପ୍ରୀତାଃ ପ୍ରୀତେ ତ୍ଵଯିଧ୍ରୁଵମ୍
ତୁମେ ଖୁସି ହେଲେ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଖୁସି ହୁଅନ୍ତି—ଏଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ; ତୁମ ମୁଖ ଦ୍ୱାରା ହବିର ଦାନରେ ଦେବତାମାନେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି, ତୁମେ ପ୍ରୀତି ହେଲେ ସେମାନେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ପ୍ରୀତି ହୁଅନ୍ତି।
ଭୁଞ୍ଜତେ ନାତ୍ର ସନ୍ଦେହୋ ଵେଦୋକ୍ତଂ ଵଚନଂ ଯଥା। ଗାଯତ୍ରୀ ବ୍ରାହ୍ମଣାଂସ୍ତାଂଶ୍ଚ ସର୍ଵାଂଶ୍ଚୈଵାବ୍ରଵୀଦିଦଂ
ସେମାନେ ହବିର ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି—ଏଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ—ଯେପରି ବେଦର ବାକ୍ୟ କହିଛି; ଗାୟତ୍ରୀ ଏହି କଥା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଓ ସମସ୍ତଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଯୁଷ୍ମାକଂ ପ୍ରୀଣନଂ କୃତ୍ଵା ସର୍ଵତୀର୍ଥେଷୁ ମାନଵାଃ। ପଦଂ ସର୍ଵେ ଗମିଷ୍ଯଂତି ଵୈରାଜାଖ୍ଯଂ ନ ସଂଶଯଃ
ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ତୁମେ ପ୍ରୀତି ହେଲେ, ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥରେ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ସେ ବୈରାଜ ନାମକ ଦିଗକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବେ—ଏଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ଅନ୍ନପ୍ରକାରାନ୍ଵିଵିଧାନ୍ଦତ୍ଵା ଦାନାନ୍ଯନେକଶଃ। ଶ୍ରାଦ୍ଧେଷୁ ପ୍ରୀଣନଂ କୃତ୍ଵା ଦେଵଦେଵା ଭଵନ୍ତି ତେ
ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ଖାଦ୍ୟ ଓ ଅନେକ ଦାନ ଦେଇ, ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ତୁମେ ପ୍ରୀତି ହେଲେ, ସେମାନେ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଦେବତା ଭଳି ହୁଅନ୍ତି।
ଯେ ଚ ଵୈ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠାସ୍ତେଷାମାସ୍ଯେ ଦିଵୌକସଃ। ଭୁଞ୍ଜତେ ଚ ହଵିଃ କ୍ଷିପ୍ରଂ କଵ୍ଯଂ ଚୈଵପିତାମହାଃ
ଯେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଉତ୍ତମ, ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦେବତାମାନେ ଶୀଘ୍ର ହବିର ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି, ପିତୃମାନେ କବ୍ୟ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି।
ଯୂଯଂ ହି ଧାରଣେ ଶକ୍ତାସ୍ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯସ୍ଯ ନ ସଂଶଯଃ। ପ୍ରାଣାଯାମେନ ଚୈକେନ ସର୍ଵେ ପୂତା ଭଵିଷ୍ଯଥ
ତୁମେ ତ୍ରିଲୋକକୁ ଧାରଣ କରିବାରେ ସମର୍ଥ—ଏଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ; ଏକ ପ୍ରାଣାୟାମ କରିଲେ ସମସ୍ତେ ପବିତ୍ର ହେବେ।
ଵିଶେଷାତ୍ପୁଷ୍କରେ ସ୍ନାତ୍ଵା ମାଂ ଜପ୍ତ୍ଵା ଵେଦମାତରଂ। ପ୍ରତିଗ୍ରହକୃତାନ୍ଦୋଷାନ୍ନ ପ୍ରାପ୍ସ୍ଯଥ ଦ୍ଵିଜୋତମାଃ
ବିଶେଷ କରି ପୁଷ୍କରରେ ସ୍ନାନ କରି, ବେଦମାତା ମୋତେ ଜପ କରି, ଦ୍ୱିଜମାନେ, ଦାନ ଗ୍ରହଣର ଦୋଷ ତୁମେ ପାଇବେନାହିଁ।
ପୁଷ୍କରେ ଚାନ୍ନଦାନେନ ପ୍ରୀତାଃ ସ୍ଯୁଃ ସର୍ଵଦେଵତାଃ। ଏକସ୍ମିନ୍ଭୋଜିତେ ଵିପ୍ରେକୋଟ୍ଯାଃ ଫଲମଵାପ୍ସ୍ଯତେ
ପୁଷ୍କରରେ ଅନ୍ନ ଦାନ କରିଲେ ସମସ୍ତ ଦେବତା ପ୍ରୀତି ହୁଅନ୍ତି; ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ ଭୋଜନ କରାଇଲେ କୋଟି ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ ଭୋଜନ କରାଇବାର ଫଳ ମିଳେ।
ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯାଦିପାପାନି ଦୁଷ୍କୃତାନି କୃତାନି ଚ। କରିଷ୍ଯଂତି ନରାସ୍ସର୍ଵେ ଦତ୍ଵା ଯୁଷ୍ମତ୍କରେ ଧନମ୍
ସମସ୍ତ ଲୋକେ ତୁମର ହାତରେ ଧନ ଦେଇ, ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟା ଓ ଅନ୍ୟ ଦୁଷ୍କୃତି ଦୂର କରିପାରିବେ।
ମଦୀଯେନ ତୁ ଜାପ୍ଯେନ ପୂଜନୀଯସ୍ତ୍ରିଭିଃ କୃତୈଃ। ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯାସମଂ ପାପଂ ତତ୍କ୍ଷଣାଦେଵ ନଶ୍ଯତି
ମୋ ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରି, ତିନି ପ୍ରକାରର ପୂଜା କରି, ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟା ସମାନ ପାପ ତୁରନ୍ତ ନଶ୍ଟ ହେଇଯାଏ।
ଦଶଭିର୍ଜନ୍ମଭିର୍ଜାତଂ ଶତେନ ଚ ପୁରା କୃତଂ। ତ୍ରିଯୁଗେନ ସହସ୍ରେଣ ଗାଯତ୍ରୀ ହନ୍ତି କିଲ୍ବିଷଂ
ଦଶ ଜନ୍ମରେ ଜମା ହୋଇଥିବା, ଶତବାର କରାଯାଇଥିବା, ତିନି ଯୁଗ ଓ ହଜାର ବର୍ଷର ଦୁଷ୍କୃତି ମଧ୍ୟ ଗାୟତ୍ରୀ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନଶ୍ଟ କରିଦେଇଥାଏ।
ଏଵଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ସଦା ପୂତା ଜାପ୍ଯେ ତୁ ମମ ଵୈ କୃତେ। ଭଵିଷ୍ଯଧ୍ଵଂ ନ ସଂଦେହୋ ନାତ୍ର କାର୍ଯା ଵିଚାରଣା
ଏପରି ଜାଣି, ସଦା ମୋ ଜପ କରି ପବିତ୍ର ହେବେ; ଏଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ, ଚିନ୍ତା କରିବା ଆବଶ୍ୟକ ନାହିଁ।
ପ୍ରଣଵେନ ତ୍ରିମାତ୍ରେଣ ସାର୍ଦ୍ଧଂଜପ୍ତ୍ଵା ଵିଶେଷତଃ। ପୂତାଃ ସର୍ଵେ ନ ସଂଦେହୋ ଜପ୍ତ୍ଵାମାଂ ଶିରସା ସହ
ପ୍ରଣବ ତିନି ମାତ୍ରା ସହିତ ବିଶେଷ ଭାବରେ ମୋତେ ଜପ କରିଲେ, ସମସ୍ତେ ପବିତ୍ର ହୁଅନ୍ତି—ଏଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ—ମୋତେ ଶିର ସହିତ ଜପ କରିଲେ।
ଅଷ୍ଟାକ୍ଷରା ସ୍ଥିତା ଚାହଂ ଜଗଦ୍ଵ୍ଯାପ୍ତଂ ମଯା ତ୍ତ୍ଵିଦଂ। ମାତାହଂ ସର୍ଵଵେଦାନାଂ ପଦୈଃ ସର୍ଵେରଲଂକୃତା
ଆଠ ଅକ୍ଷରର ମନ୍ତ୍ରରେ ମୁଁ ବସିଛି, ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତ ମୋ ଦ୍ୱାରା ବ୍ୟାପ୍ତ; ମୁଁ ସମସ୍ତ ବେଦର ମାତା, ସମସ୍ତ ପଦରେ ଶୋଭିତ।