ମ୍ଲେଚ୍ଛେଷୁ ପାର୍ଵତୀଯେଷୁ କୁତ୍ସିତେ କୁତ୍ସିତେ ତଥା। ମୂର୍ଖେଷୁ ଚାଵଲିପ୍ତେଷୁ ଅଭିଶପ୍ତେ ଦୁରାତ୍ମନି
ମ୍ଲେଚ୍ଛ, ପାର୍ବତୀଙ୍କ ଅନୁୟାୟୀ, ନିଚ ଓ ଅପବିତ୍ର, ମୂର୍ଖ ଓ ଅଭିମାନୀ, ଶାପିତ ଓ ଦୁଷ୍ଟମାନେ ଯେଉଁଠାରେ ଅଛନ୍ତି—
ଏଵଂଵିଧେ ନରେ ସ୍ଯାତ୍ତେ ଵସତିଃଶାପକାରିତା। ଶାପଂ ଦତ୍ଵାତତସ୍ତସ୍ଯା ଇନ୍ଦ୍ରାଣୀମଶପତ୍ତତଦା
ଏଭଳି ପୁରୁଷଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶାପର ପ୍ରଭାବରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ବାସ କରିବେ। ଏହି ଶାପ ଦେଇ ସେ ତାପରେ ଇନ୍ଦ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଶାପ ଦେଲେ।
ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯା ଗୃହୀତେଂଦ୍ରେ ପତ୍ଯୌ ତେଦୁଃଖଭାଗିନି। ନହୁଷାପହୃତେ ରାଜ୍ଯେ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତ୍ଵାଂଯାଚଯିଷ୍ଯତି
ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟାର ଦୋଷ ଲାଗିଥିବା ଇନ୍ଦ୍ରକୁ ଧରି ନେଲେ, ତାଙ୍କର ଜଣେ ସ୍ତ୍ରୀ ଦୁଃଖରେ ପଡ଼ିବେ। ଯେତେବେଳେ ନହୁଷ ରାଜ୍ୟ ଦଳି ନେବେ, ସେ ସମୟରେ ସେ ତୁମକୁ ଦେଖି ଭିକ୍ଷା ମାଗିବେ।
ଅହମିନ୍ଦ୍ରଃ କଥଂ ଚୈଷା ନୋପସ୍ଥାସ୍ଯତି ବାଲିଶା। ସର୍ଵାନ୍ଦେଵାନ୍ହନିଷ୍ଯାମି ନ ଲପ୍ସ୍ଯେହଂ ଶଚୀଂ ଯଦି
ମୁଁ ଇନ୍ଦ୍ର ହେବା ସତ୍ତ୍ୱେ ଏହି ମୂଢ଼ ସ୍ତ୍ରୀ କିପରି ମୋ ପାଖକୁ ଆସିବେ ନାହିଁ? ମୁଁ ଯଦି ଶଚୀକୁ ପାଇବି ନାହିଁ, ତେବେ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କୁ ନଶ୍ଟ କରିଦେବି।
ନଷ୍ଟା ତ୍ଵଂ ଚ ତଦା ତ୍ରସ୍ତା ଵାକ୍ପତେର୍ଦୁଃଖିତା ଗୃହେ। ଵସିଷ୍ଯସେ ଦୁରାଚାରେ ମମ ଶାପେନ ଗର୍ଵିତେ
ତୁମେ ସେ ସମୟରେ ଭୟଭୀତ ଓ ହତାଶ ହେଇ, ବାକ୍ପତିଙ୍କ ଘରେ ଦୁଃଖରେ ରହିବ। ମୋର ଶାପରେ, ଅଭିମାନିନୀ, ତୁମେ ଦୁର୍ବ୍ୟବହାରରେ ଆବଦ୍ଧ ହେବ।
ଦେଵଭାର୍ଯାସୁ ସର୍ଵାସୁ ତଦା ଶାପମଯଚ୍ଛତ। ନ ଚାପତ୍ଯକୃତାଂ ପ୍ରୀତିମେତାଃ ସର୍ଵା ଲଭିଷ୍ଯଥ
ସେ ସମୟରେ ସମସ୍ତ ଦେବୀମାନେ ଶାପଗ୍ରସ୍ତ ହେଲେ, ଏବଂ ସେମାନେ କେହି ମଧ୍ୟ ସନ୍ତାନରେ ଆନନ୍ଦ ଲଭିପାରିଲେ ନାହିଁ।
ଦହ୍ଯମାନା ଦିଵାରାତ୍ରୌ ଵଂଧ୍ଯାଶବ୍ଦେନ ଦୂଷିତାଃ। ଗୌର୍ଯ୍ଯପ୍ଯେଵଂ ତଦା ଶପ୍ତା ସାଵିତ୍ର୍ଯା ଵରଵର୍ଣିନୀ
ଦିନ ଓ ରାତି ଜଳିବା ଦୁଃଖରେ, 'ବନ୍ଧ୍ୟା' ଭାବେ ଅପମାନିତ ହେଲେ। ଏହିପରି ଭାବରେ ଗୌରୀ ମଧ୍ୟ ସେ ସମୟରେ ସାବିତ୍ରୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଶାପିତ ହେଲେ।
ରୁଦମାନା ତୁ ସା ଦୃଷ୍ଟା ଵିଷ୍ଣୁନା ଚ ପ୍ରସାଦିତା। ମା ରୋଦୀସ୍ତ୍ଵଂଵିଶାଲାକ୍ଷି ଏହ୍ଯାଗଚ୍ଛ ସଦାଶୁଭେ
ସେ ଯେତେବେଳେ କାନ୍ଦୁଥିଲେ, ବିଷ୍ଣୁ ତାଙ୍କୁ ଦୟା କରି କହିଲେ, 'ବିସାଳ ନୟନି, ତୁମେ କାନ୍ଦନ୍ତୁ ନାହିଁ, ସଦା ଶୁଭେ, ଏଠାକୁ ଆସ।'
ପ୍ରଵିଶ୍ଯ ଚ ସଭାଂ ଦେହି ମେଖଲାଂ କ୍ଷୌମଵାସସୀ। ଗୃହାଣ ଦୀକ୍ଷାଂ ବ୍ରହ୍ମାଣିପାଦୌ ଚ ପ୍ରଣମାମି ତେ
ସଭାକୁ ପ୍ରବେଶ କର, ମେଖଳା ଓ କ୍ଷୌମ ବସ୍ତ୍ର ଦିଅ, ଦୀକ୍ଷା ଗ୍ରହଣ କର, ଏବଂ ମୁଁ ତୁମ ପାଇଁ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପାଦକୁ ନମସ୍କାର କରେ।
ଏଵମୁକ୍ତାଽବ୍ରଵୀଦେନଂ ନ କରୋମି ଵଚସ୍ତଵ। ତତ୍ରଚାହଂ ଗମିଷ୍ଯାମି ଯତ୍ରଶ୍ରୋଷ୍ଯେ ନ ଵୈ ଧ୍ଵନିମ୍
ଏପରି କହିବା ପରେ, ସେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, 'ମୁଁ ତୁମ କଥା ମାନିବି ନାହିଁ। ମୁଁ ସେଠାକୁ ଯିବି ଯେଉଁଠାରେ କୌଣସି ଶବ୍ଦ ଶୁଣିବି ନାହିଁ।'
ଏତାଵଦୁକ୍ତ୍ଵା ସାରୁହ୍ଯ ତସ୍ମାତ୍ସ୍ଥାନଦ୍ଗିରୌ ସ୍ଥିତା। ଵିଷ୍ଣୁସ୍ତଦଗ୍ରତଃସ୍ଥିତ୍ଵାବଧ୍ଵା ଚ କରସମ୍ପୁଟଂ
ଏହିପରି କହି, ସେ ସେଠାରୁ ଗିରିକୁ ଚଢ଼ି ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେଲେ। ବିଷ୍ଣୁ ତାଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ହାତ ଜୋଡ଼ି ଦଣ୍ଡବତ୍ କଲେ।
ତୁଷ୍ଟାଵ ପ୍ରଣତୋ ଭୂତ୍ଵା ଭକ୍ତ୍ଯା ପରମଯାସ୍ଥିତଃ। "ଵିଷ୍ଣୁରୁଵାଚ। ସର୍ଵଗା ସର୍ଵଭୂତେଷୁ ଦ୍ରଷ୍ଟଵ୍ଯା ସର୍ଵତୋଦ୍ଭୁତା
ସେ ଭକ୍ତିଭାବରେ ନମ୍ର ହୋଇ ସ୍ତୁତି କଲେ। 'ବିଷ୍ଣୁ କହିଲେ: ସେ ସମସ୍ତଠାରେ ବ୍ୟାପିଥିବା, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀରେ ଥିବା, ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ପ୍ରକାଶିତ।'
ସଦସଚ୍ଚୈଵ ଯତ୍କିଂଚିଦ୍ଦୃଶ୍ଯଂ ତନ୍ନ ଵିନା ତ୍ଵଯା। ତଥାପିଯେଷୁ ସ୍ଥାନେଷୁ ଦ୍ରଷ୍ଟଵ୍ଯା ସିଦ୍ଧିମୀପ୍ସୁଭିଃ
'ଯେଉଁଠି ସତ୍ୟ କିମ୍ବା ଅସତ୍ୟ, ଯେଉଁଠି ଦୃଶ୍ୟ କିଛି ଅଛି, ସେଠି ତୁମ ବିନା କିଛି ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ। ତଥାପି, ଏହି ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକରେ ସିଦ୍ଧି ଚାହିଁଥିବାମାନେ ତୁମକୁ ଦେଖିପାରିବେ।'
ସ୍ମର୍ତଵ୍ଯା ଭୂମିକାମୈର୍ଵା ତତ୍ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ତେଗ୍ରତଃ। ସାଵିତ୍ରୀ ପୁଷ୍କରେନାମ ତୀର୍ଥାନାଂ ପ୍ରଵରେ ଶୁଭେ
'ଭୂମିକୁ ଆଶା କରୁଥିବାମାନେ ତାଙ୍କର ମନରେ ତୁମକୁ ସ୍ମରଣ କରିବେ; ଏହି କଥା ମୁଁ ତୁମକୁ କହିବି: ସାବିତ୍ରୀ, ପୁଷ୍କର ନାମରେ, ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ।'
ଵାରାଣସ୍ଯାଂ ଵିଶାଲାକ୍ଷୀ ନୈମିଷେ ଲିଂଗଧାରିଣୀ। ପ୍ରଯାଗେ ଲଲିତାଦେଵୀ କାମୁକା ଗନ୍ଧମାଦନେ
'ବାରାଣସୀରେ ସେ ବିଶାଳାକ୍ଷୀ, ନୈମିଷରେ ଲିଙ୍ଗଧାରିଣୀ, ପ୍ରୟାଗରେ ଲଳିତାଦେବୀ, ଗନ୍ଧମାଦନ ପର୍ବତରେ କାମୁକା।'
ମାନସେ କୁମୁଦା ନାମ ଵିଶ୍ଵକାଯା ତଥାମ୍ବରେ। ଗୋମନ୍ତେ ଗୋମତୀ ନାମ ମନ୍ଦରେକାମଚାରିଣୀ
'ମାନସରେ କୁମୁଦା, ଆକାଶରେ ବିଶ୍ୱକାୟା, ଗୋମନ୍ତରେ ଗୋମତୀ, ମନ୍ଦର ପର୍ବତରେ ଇଚ୍ଛାମତେ ଚଳନ୍ତି।'
ମଦୋତ୍କଟା ଚୈତ୍ରରଥେ ଜଯନ୍ତୀ ହସ୍ତିନାପୁରେ। କାନ୍ଯକୁବ୍ଜେ ତଥା ଗୌରୀରମ୍ଭା ମଲଯପର୍ଵତେ
'ଚୈତ୍ରରଥରେ ମଦୋତ୍କଟା, ଜୟନ୍ତୀ ଏବଂ ହସ୍ତିନାପୁରରେ, କାନ୍ୟକୁବ୍ଜରେ ଗୌରୀ, ଅମ୍ବା ଏବଂ ମଲୟ ପର୍ବତରେ।'
ଏକାମ୍ରକେ କୀର୍ତିମତୀ ଵିଶ୍ଵା ଵିଶ୍ଵେଶ୍ଵରୀ ତଥା। କର୍ଣିକେ ପୁରୁହସ୍ତେତି କେଦାରେ ମାର୍ଗଦାଯିକା
'ଏକାମ୍ରରେ କୀର୍ତ୍ତିମତୀ, ବିଶ୍ୱରେ ବିଶ୍ୱେଶ୍ୱରୀ, କର୍ଣ୍ଣିକାରେ ପୁରୁହସ୍ତି, କେଦାରରେ ମାର୍ଗ ଦାୟିନୀ।'
ନନ୍ଦା ହିମଵତଃ ପୃଷ୍ଟେ ଗୋକର୍ଣେ ଭଦ୍ରକାଲିକା। ସ୍ଥାଣ୍ଵୀଶ୍ଵରେ ଭଵାନୀ ତୁ ବିଲ୍ଵକେବିଲ୍ଵପତ୍ରିକା
'ହିମାଳୟ ପାହାଡ଼ର ଢାଳରେ ନନ୍ଦା, ଗୋକର୍ଣ୍ଣରେ ଭଦ୍ରକାଳୀ, ସ୍ଥାଣ୍ୱୀଶ୍ୱରରେ ଭବାନୀ, ବିଳ୍ବକରେ ବିଳ୍ବପତ୍ରିକା।'
ଶ୍ରୀଶୈଲେ ମାଧଵୀଦେଵୀ ଭଦ୍ରାଭଦ୍ରେଶ୍ଵରୀ ତଥା। ଜଯା ଵରାହଶୈଲେ ତୁ କମଲାକମଲାଲଯେ
'ଶ୍ରୀଶୈଳରେ ମାଧବୀଦେବୀ, ଭଦ୍ରଭଦ୍ରେଶ୍ୱରରେ ଭଦ୍ରା, ବରାହଶୈଳରେ ଜୟା, କମଳାଳୟରେ କମଳା।'
ରୁଦ୍ରକୋଟ୍ଯାଂ ତୁରୁଦ୍ରାଣୀ କାଲୀ କାଲଞ୍ଜରେ ତଥା। ମହାଲିଂଗେ ତୁ କପିଲା କର୍କୋଟେ ମଂଗଲେଶ୍ଵରୀ
ରୁଦ୍ରକୋଟିରେ ତୁରୁଦ୍ରାଣୀ, କାଳଞ୍ଜରରେ କାଳୀ, ମହାଲିଙ୍ଗରେ କପିଳା, କର୍କୋଟରେ ମଙ୍ଗଳେଶ୍ୱରୀ ବିଦ୍ୟମାନ।
ଶାଲିଗ୍ରାମେ ମହାଦେଵୀ ଶିଵଲିଂଗେଜଲପ୍ରିଯା। ମାଯାପୁର୍ଯାଂ କୁମାରୀତୁ ସନ୍ତାନେଲଲିତାତଥା
ଶାଳିଗ୍ରାମରେ ମହାଦେବୀ, ଶିବଲିଙ୍ଗରେ ଜଳପ୍ରିୟା, ମାୟାପୁରରେ କୁମାରୀ ଏବଂ ସନ୍ତାନରେ ଲଳିତା ଅଛନ୍ତି।
ଉତ୍ପଲାକ୍ଷୀ ସହସ୍ରାକ୍ଷେ ହିରଣ୍ଯାକ୍ଷେ ମହୋତ୍ପଲା। ଗଯାଯାଂ ମଂଗଲା ନାମ ଵିମଲା ପୁରୁଷୋତ୍ତମେ
ଉତ୍ପଳାକ୍ଷୀରେ ସହସ୍ରାକ୍ଷୀ, ହିରଣ୍ୟାକ୍ଷରେ ମହୋତ୍ପଳା, ଗୟାରେ ମଙ୍ଗଳା ଏବଂ ପୁରୁଷୋତ୍ତମରେ ବିମଳା ବିଦ୍ୟମାନ।
ଵିପାଶାଯାମମୋଘାକ୍ଷୀ ପାଟଲା ପୁଣ୍ଯଵର୍ଦ୍ଧନେ। ନାରାଯଣୀ ସୁପାର୍ଶ୍ଵେ ତୁ ତ୍ରିକୂଟେ ଭଦ୍ରସୁଂଦରୀ
ବିପାଶାରେ ଅମୋଘାକ୍ଷୀ, ପାଟଳରେ ପୁଣ୍ୟବର୍ଦ୍ଧନୀ, ସୁପାର୍ଶ୍ୱରେ ନାରାୟଣୀ ଏବଂ ତ୍ରିକୂଟରେ ଭଦ୍ରସୁନ୍ଦରୀ ଅଛନ୍ତି।
ଵିପୁଲେ ଵିପୁଲା ନାମ କଲ୍ଯାଣୀ ମଲଯାଚଲେ। କୋଟଵୀ କୋଟିତୀର୍ଥେ ତୁ ସୁଗଂଧା ମାଧଵୀଵନେ
ବିପୁଳରେ ବିପୁଳା, ମଲୟାଚଳରେ କଳ୍ୟାଣୀ, କୋଟିତୀର୍ଥରେ କୋଟବୀ ଏବଂ ମାଧବୀବନରେ ସୁଗନ୍ଧା ବିଦ୍ୟମାନ।
କୁବ୍ଜାମ୍ରକେ ତ୍ରିସନ୍ଧ୍ଯା ତୁ ଗଂଗାଦ୍ଵାରେ ହରିପ୍ରିଯା। ଶିଵକୁଣ୍ଡେ ଶିଵାନଂଦା ନନ୍ଦିନୀ ଦେଵିକାତଟେ
କୁବ୍ଜାମ୍ରକରେ ତ୍ରିସନ୍ଧ୍ୟା, ଗଙ୍ଗାଦ୍ୱାରରେ ହରିପ୍ରିୟା, ଶିବକୁଣ୍ଡରେ ଶିବାନନ୍ଦା ଏବଂ ଦେବିକାତଟରେ ନନ୍ଦିନୀ ଅଛନ୍ତି।
ରୁକ୍ମିଣୀ ଦ୍ଵାରଵତ୍ଯାଂ ତୁ ରାଧା ଵୃନ୍ଦାଵନେ ତଥା। ଦେଵକୀ ମଥୁରାଯାଂ ତୁ ପାତାଲେ ପରମେଶ୍ଵରୀ
ଦ୍ୱାରାବତୀରେ ରୁକ୍ମିଣୀ, ବୃନ୍ଦାବନରେ ରାଧା, ମଥୁରାରେ ଦେବକୀ ଏବଂ ପାତାଳରେ ପରମେଶ୍ୱରୀ ବିଦ୍ୟମାନ।
ଚିତ୍ରକୂଟେ ତଥା ସୀତା ଵିଂଧ୍ଯେ ଵିଂଧ୍ଯନିଵାସିନୀ। ସହ୍ଯାଦ୍ରାଵେକଵୀରା ତୁ ହରିଶ୍ଚନ୍ଦ୍ରେ ତୁ ଚନ୍ଦ୍ରିକା
ଚିତ୍ରକୂଟରେ ସୀତା, ବିନ୍ଧ୍ୟରେ ବିନ୍ଧ୍ୟନିବାସିନୀ, ସହ୍ୟାଦ୍ରରେ ଏକବୀରା ଏବଂ ହରିଶ୍ଚନ୍ଦ୍ରରେ ଚନ୍ଦ୍ରିକା ଅଛନ୍ତି।
ରମଣା ରାମତୀର୍ଥେ ତୁ ଯମୁନାଯାଂ ମୃଗାଵତୀ। କରଵୀରେ ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀ ରୁମାଦେଵୀ ଵିନାଯକେ
ରମଣରେ ରାମତୀର୍ଥ, ଯମୁନାରେ ମୃଗାବତୀ, କରବୀରରେ ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀ ଏବଂ ବିନାୟକରେ ରୁମାଦେବୀ ବିଦ୍ୟମାନ।
ଅରୋଗା ଵୈଦ୍ଯନାଥେ ତୁ ମହାକାଲେ ମହେଶ୍ଵରୀ। ଅଭଯା ପୁଷ୍ପତୀର୍ଥେ ତୁ ଅମୃତା ଵିଂଧ୍ଯକନ୍ଦରେ
ବୈଦ୍ୟନାଥରେ ଅରୋଗା, ମହାକାଳରେ ମହେଶ୍ୱରୀ, ପୁଷ୍ପତୀର୍ଥରେ ଅଭୟା ଏବଂ ବିନ୍ଧ୍ୟକନ୍ଦରରେ ଅମୃତା ଅଛନ୍ତି।