ତସ୍ଯ ତଦ୍ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା କୋପମାନୋ ଜନାର୍ଦନଃ । ହନିଷ୍ଯେ ଦାନଵଂ ଦୁଷ୍ଟଂ ଦେଵତାନାଂ ଭଯଂକରମ୍
ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଜନାର୍ଦନ କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ: "ମୁଁ ସେ ଦୁଷ୍ଟ ଦାନବ, ଦେବତାମାନଙ୍କର ଭୟଙ୍କରକୁ ମାରିଦେବି।"
ତ୍ରିଦଶୈଃ ସହିତୋ ଦେଵୋ ଗତଶ୍ଚଂଦ୍ରାଵତୀଂ ପୁରୀମ୍ । ଦୃଷ୍ଟୋ ଦେଵୈସ୍ତୁ ଦୈତ୍ଯେଂଦ୍ରୋ ଗର୍ଜମାନଃ ପୁନଃ ପୁନଃ
ଦେବତାମାନଙ୍କ ସହିତ ପ୍ରଭୁ ଚନ୍ଦ୍ରାବତୀ ପୁରକୁ ଗଲେ। ସେଠାରେ, ଦେବତାମାନେ ଦାନବମାନଙ୍କ ରାଜାକୁ ପୁନିପୁନି ଗର୍ଜନ କରୁଥିବା ଦେଖିଲେ।
ତେନ ସର୍ଵେ ଜିତା ଦେଵ ଗତାଶ୍ଚୈଵ ଦିଶୋ ଦଶ । ହରିଂ ନିରୀକ୍ଷ୍ଯ ପ୍ରୋଵାଚ ତିଷ୍ଠତିଷ୍ଠେତି ଦାନଵଃ
ସେ ଦେବତାମାନେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଜିତି ଦଶଦିଗକୁ ଭଗିଗଲେ। ହରିଙ୍କୁ ଦେଖି, ସେ ଦାନବ କହିଲା, 'ଥମ୍, ଥମ୍!'
ଭଗଵାନବ୍ରଵୀତ୍ତଂ ଚ କ୍ରୋଧସଂରକ୍ତଲୋଚନଃ । ଶ୍ରୀଭଗଵାନୁଵାଚ- ରେ ଦାନଵ ଦୁରାଚାର ମମ ବାହୁଂ ନିରୀକ୍ଷଯ
ଭଗବାନ୍ କ୍ରୋଧରେ ଲାଲ ଆଖିରେ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ— 'ଅରେ ଦୁଷ୍ଟ ଦାନବ, ମୋର ବାହୁକୁ ଦେଖ।'
ତତସ୍ତେ ସମ୍ମୁଖାଃ ସର୍ଵେ ଵିଷ୍ଣୁନା ଦୁଷ୍ଟଦାନଵାଃ । ହତା ବାଣୈଃ ପୁନର୍ଦିଵ୍ଯୈର୍ଜାତାଶ୍ଚ ଭଯଵିହ୍ଵଲାଃ
ତାପରେ, ସମସ୍ତ ଦୁଷ୍ଟ ଦାନବମାନେ ଯେଉଁମାନେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଥିଲେ, ଦିବ୍ୟ ବାଣରେ ମାରାଗଲେ ଏବଂ ଭୟରେ ଅତି ଭୀତ ହେଲେ।
ଚକ୍ରଂ ମୁକ୍ତଂ ଚ କୃଷ୍ଣେନ ଦୈତ୍ଯସୈନ୍ଯେଷୁ ପାଂଡଵ । ତେନଚ୍ଛିନ୍ନାସ୍ତୁ ଶତଶୋ ବହଵୋ ନିଧନଂ ଗତାଃ
କୃଷ୍ଣ ଦାନବ ସେନା ମଧ୍ୟରେ ଚକ୍ର ଛାଡ଼ିଲେ, ହେ ପାଣ୍ଡବ; ଏହାରେ ଶତଶଃ ମଣିଷ ଚିରିଗଲେ ଏବଂ ଅନେକ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ।
ଏକୋପି ଦାନଵସ୍ତତ୍ର ଯୁଧ୍ଯମାନୋ ମୁହୁର୍ମୁହୁଃ । ନଷ୍ଟାଃ ସର୍ଵେ ସୁରାସ୍ତେନ ନିର୍ଜିତୋ ମଧୁସୂଦନଃ
ସେଠାରେ ଗୋଟିଏ ଦାନବ ଥିଲେ, ଯିଏ ପୁନିପୁନି ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିଲେ; ସେ ଦେବତାମାନେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ନଷ୍ଟ କଲେ ଏବଂ ମଧୁସୂଦନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ହରାଇଦେଲେ।
ନିର୍ଜିତଂ ତେନ ଦୈତ୍ଯେନ ବାହୁଯୁଦ୍ଧମଜାଯତ । ବାହୁଯୁଦ୍ଧଂ କୃତଂ ତେନ ଦିଵ୍ଯଂ ଵର୍ଷସହସ୍ରକମ୍
ସେ ଦାନବ ଦ୍ୱାରା ବାହୁଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା; ସେ ଦିବ୍ୟ ଶକ୍ତିରେ ହଜାର ବର୍ଷ ଧରି ବାହୁଯୁଦ୍ଧ କଲେ।
ଵିଷ୍ଣୁଶ୍ଚିଂତାଂ ପ୍ରପନ୍ନଶ୍ଚ ନଷ୍ଟାଃ ସର୍ଵାଶ୍ଚ ଦେଵତାଃ । ଵିଷ୍ଣୁଶ୍ଚ ନିର୍ଜିତସ୍ତେନ ଗତୋ ବଦରିକାଶ୍ରମମ୍
ବିଷ୍ଣୁ ଚିନ୍ତାରେ ପଡ଼ିଗଲେ, ଦେବତାମାନେ ସମସ୍ତେ ନଷ୍ଟ ହେଲେ; ବିଷ୍ଣୁ ସେ ଦାନବ ଦ୍ୱାରା ହରାଇ, ବଦରିକା ଆଶ୍ରମକୁ ଗଲେ।
ଗୁହା ସିଂହାଵତୀ ନାମ ତତ୍ର ସୁପ୍ତୋ ଜନାର୍ଦନଃ । ଯୋଜନଦ୍ଵାଦଶଵତୀ ଏକଦ୍ଵାରା ଚ ପାଂଡଵ
ସେଠାରେ ସିଂହାବତୀ ନାମକ ଗୁହା ଅଛି, ଯେଉଁଠାରେ ଜନାର୍ଦନ ଶୁଅଥିଲେ; ଏହି ଗୁହା ବାରୋଟି ଯୋଜନ ଲମ୍ବା ଏବଂ ଗୋଟିଏ ଦ୍ୱାର ଅଛି, ହେ ପାଣ୍ଡବ।
ତସ୍ଯାଂ ଵିଷ୍ଟଃ ପ୍ରସୁପ୍ତଶ୍ଚ ଦାନଵୋ ହଂତୁମୁଦ୍ଯତଃ । ମହାଯୁଦ୍ଧେନ ତେନୈଵ ଶ୍ରାଂତୋଽସୌ ଯୋଗମାଯଯା
ସେ ଗୁହାରେ ବିଷ୍ଣୁ ଶୁଅଥିବା ବେଳେ, ଦାନବ ତାଙ୍କୁ ମାରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲା; ସେ ମହାଯୁଦ୍ଧରେ କ୍ଲାନ୍ତ ହୋଇ, ଯୋଗମାୟାରେ ଆବୃତ ହେଲା।
ଦାନଵଃ ପୃଷ୍ଠତୋ ଲଗ୍ନୋ ପ୍ରଵିଷ୍ଟଃ ସ ତଦା ଗୁହାମ୍ । ପ୍ରସୁପ୍ତଂ ତତ୍ର ମାଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଦାନଵୋ ହର୍ଷମାଗତଃ
ଦାନବ ପଛଦିଆଁ ଚୁପଚାପ ଗୁହାକୁ ପ୍ରବେଶ କଲା; ମୋତେ ଶୁଅଥିବା ଦେଖି, ସେ ଦାନବ ଖୁସି ହେଲା।
ଇତ୍ଥଂ ମାଂ ନିର୍ଜିତଂ ମତ୍ଵା ପ୍ରଵିଷ୍ଟଂ ଶଂକଯା ହରିମ୍ । ନିଃସଂଦେହଂ ହନିଷ୍ଯାମି ଦାନଵାନାଂ ଭଯଂକରମ୍
ଏଭଳି ମୋତେ ହାରିଗଲା ବୋଲି ଭାବି, ସେ ଭିତରକୁ ଗଲା ଏବଂ ହରିଙ୍କୁ ନେଇ ସନ୍ଦେହ କଲା; 'ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ, ମୁଁ ଦାନବମାନଙ୍କ ଭୟ ହରିଙ୍କୁ ମାରିଦେବି।'
ନିର୍ଗତା କନ୍ଯକା ତତ୍ର ଵିଷ୍ଣୁଦେହାଦ୍ଯୁଧିଷ୍ଠିର । ରୂପଵତୀ ସୁସୌଭାଗ୍ଯା ଦିଵ୍ଯପ୍ରହରଣାଯୁଧା
ସେଠାରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦେହରୁ ଗୋଟିଏ କନ୍ୟା ବାହାରିଲେ, ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର; ସେ ଅତି ସୁନ୍ଦରୀ, ଭାଗ୍ୟଶାଳି ଏବଂ ଦିବ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରିଥିଲେ।
ତସ୍ଯ ତେଜୋଂଽଶସଂଭୂତା ମହାବଲପରାକ୍ରମା । ଦୃଷ୍ଟା ସା ଦାନଵେଂଦ୍ରେଣ ମୁରନାମ୍ନା ଧନଂଜଯ
ତାଙ୍କର ତେଜର ଅଂଶରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ, ସେ ଅତି ବଳବାନ୍ ଏବଂ ପ୍ରାକ୍ରମଶାଳି; ଦାନବରାଜ ମୁର ତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ହେ ଧନଞ୍ଜୟ।
ଯୁଦ୍ଧଂ ସମାହିତଂ ତେନ ସ୍ତ୍ରିଯା ଚୈଵ ପ୍ରଯାଚିତମ୍ । କନ୍ଯକା ଯୁଧ୍ଯତେ ତତ୍ର ସର୍ଵଯୁଦ୍ଧଵିଶାରଦା
ସେ ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ କଲେ, ଏବଂ ସେ ନାରୀ ମଧ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧକୁ ଆହ୍ୱାନ କଲେ; ସେ କନ୍ୟା ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ଯୁଦ୍ଧରେ ପାରଙ୍ଗତ ଥିଲେ।
ହୁଂକାରୈର୍ଭସ୍ମସାଜ୍ଜାତୋ ମୁର ନାମା ମହାସୁରଃ । ନିହତେ ଦାନଵେ ତସ୍ମିଂସ୍ତତ୍ର ଦେଵସ୍ତ୍ଵବୁଧ୍ଯତ
ତାଙ୍କର ହୁଁକାରରେ, ମୁର ନାମକ ବଡ଼ ଦାନବ ଭସ୍ମ ହୋଇଗଲେ; ସେ ଦାନବ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିବା ପରେ, ସେଠାରେ ଦେବତା ଜାଗିଲେ।
ପତିତଂ ଦାନଵଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତତୋ ଵିସ୍ମଯମାଗତଃ । କେନାଯଂ ଚ ହତୋ ରୌଦ୍ରୋ ହ୍ଯତ୍ଯୁଗ୍ରୋ ମମ ଶାତ୍ରଵଃ
ପଡ଼ିଥିବା ଦାନବକୁ ଦେଖି, ସେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ପଡ଼ିଲେ; 'ମୋର ଏହି ଭୟଙ୍କର ଶତ୍ରୁକୁ କିଏ ମାରିଦେଲା?'
ଅତ୍ଯୁଗ୍ରଂ ଚ କୃତଂ କର୍ମ ମମ କାରୁଣ୍ଯତଃ କୃତମ୍ । କନ୍ଯୋଵାଚ- ତେନ ଦେଵାଶ୍ଚ ଗଂଧର୍ଵା ସଯକ୍ଷୋରଗରାକ୍ଷସାଃ
ଅତି ଭୟଙ୍କର କାମ କରାଗଲା, ମୋର କରୁଣାରୁ କରିଥିଲି। କନ୍ୟା କହିଲେ— 'ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦେବତା, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଯକ୍ଷ, ନାଗ ଏବଂ ରାକ୍ଷସମାନେ—'
ଇଂଦ୍ରାଦ୍ଯାଃ ସକଲା ଜିତ୍ଵା ସ୍ଵର୍ଗାଚ୍ଚୈଵ ନିରାକୃତାଃ । ହରିଃ ସୁପ୍ତୋ ମଯା ଦୃଷ୍ଟୋ ମୁରଃ ପୃଷ୍ଠେ ସମାଗତଃ
ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଜିତି, ସ୍ୱର୍ଗରୁ ତାଡ଼ିଦେଲେ; ମୁଁ ହରିଙ୍କୁ ଶୁଅଥିବା ଦେଖିଲି, ମୁର ପଛଦିଆଁ ଆସିଥିଲେ।
ସଂହରିଷ୍ଯତି ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯଂ ସୁପ୍ତେ ଚୈଵ ଜର୍ନାଦନେ । ତସ୍ଯାସ୍ତଦ୍ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵିଷ୍ଣୁର୍ଵଚନମବ୍ରଵୀତ୍
ଯଦି ନିଦ୍ରା ଓ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ନଷ୍ଟ ହେଉଛି, ସେ ତିନି ଲୋକକୁ ସଂହାର କରିଦେବ। ଏହି କଥା ଶୁଣି, ବିଷ୍ଣୁ ଏପରି କହିଲେ।
ଅହଂ ଚ ନିର୍ଜିତୋ ଯେନ କଥଂ ସୋଽପି ତ୍ଵଯା ଜିତଃ । ଏକାଦଶ୍ଯୁଵାଚ- ତ୍ଵତ୍ପ୍ରସାଦାଚ୍ଚ ଭୋ ସ୍ଵାମିନ୍ମହାଦୈତ୍ଯୋ ମଯା ହତଃ
ଯିଏ ମୋତେ ମଧ୍ୟ ଜିତ କରିଥିଲେ, ସେ କିପରି ତୁମେ ଜିତିପାରିଲ? ଏକାଦଶୀ କହିଲେ— ହେ ପ୍ରଭୁ, ଆପଣଙ୍କର କୃପାରେ ମୁଁ ସେ ମହାଦାନବକୁ ବଧ କରିଛି।
ଶ୍ରୀଭଗଵାନୁଵାଚ- ଆନଂଦଂ ତ୍ରିଷୁ ଲୋକେଷୁ ମୁନଯୋ ଦେଵତା ଗତାଃ । ବ୍ରୂହି ତ୍ଵଂ ଚ ମଯା ଭଦ୍ରେ ଯତ୍ତେ ମନସି ରୋଚତେ । ଦଦାମି ଚ ନ ସଂଦେହୋ ଯତ୍ସୁରୈରପି ଦୁର୍ଲ୍ଲଭମ୍
ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ— ତିନି ଲୋକର ଋଷିମାନେ ଓ ଦେବତାମାନେ ଆନନ୍ଦ ପାଇଛନ୍ତି। ହେ ସୁଭାଗ୍ୟବତୀ, ତୁମ ମନରେ ଯାହା ଅଛି, ମୋତେ କହ। ମୁଁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ଦେବି, ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଯାହା ପାଇବାକୁ ଦୁର୍ଲଭ।
ଏକାଦଶ୍ଯୁଵାଚ- ଯଦି ତୁଷ୍ଟୋଽସି ମେ ଦେଵ ସତ୍ଯମୁକ୍ତଂ ଜନାର୍ଦନ । ଵରମେକଂ ତୁ ଵାଂଚ୍ଛାମି ହୃଦଯେ ଚ ଜଗତ୍ପତେ
ଏକାଦଶୀ କହିଲେ— ଯଦି ଆପଣ ମୋତେ ପ୍ରସନ୍ନ, ଓ ମୁଁ ସତ୍ୟ କହିଛି, ତେବେ ହେ ଜଗତ୍ପତି, ମୋ ହୃଦୟର ଏକ ଇଚ୍ଛା ଆଛି, ତାହା ଦିଅ।
ପ୍ରାର୍ଥଯାମି ଚ ଦେଵେଶ ଈପ୍ସିତଂ ଚ ମଯା ପ୍ରଭୋ । ଯଦି ସତ୍ଯଂ ଜଗନ୍ନାଥ ତିସ୍ରୋ ଵାଚୋ ଦଦାସି ମେ
ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରୁଛି, ହେ ଦେବତାଙ୍କର ମହାପ୍ରଭୁ, ମୋ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରନ୍ତୁ। ଯଦି ଏହା ସତ୍ୟ, ହେ ଜଗନ୍ନାଥ, ତେବେ ମୋତେ ତିନିଟି ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରନ୍ତୁ।
ଶ୍ରୀଭଗଵାନୁଵାଚ- ସତ୍ଯଂ ସତ୍ଯଂ ମଯା ପ୍ରୋକ୍ତଂ ଅଵଶ୍ଯଂ ତଵ ସୁଵ୍ରତେ । ତିସ୍ରୋ ଵାଚୋ ମଯା ଦତ୍ତା ନ ଚାଵାକ୍ଯଂ ଭଵେଦିହ
ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ— ମୁଁ ସତ୍ୟ କହୁଛି, ଏହା ନିଶ୍ଚିତ। ହେ ସୁବ୍ରତେ, ମୁଁ ତୁମକୁ ତିନିଟି ଇଚ୍ଛା ଦେଉଛି, ଏଠାରେ କୌଣସି ଅସତ୍ୟ ନାହିଁ।
ଏକାଦଶ୍ଯୁଵାଚ- ତ୍ରିଭୁଵନେଷୁ ଚ ଦେଵେଶ ଚତୁର୍ଯୁଗେଷୁ ସାଂପ୍ରତମ୍ । ତ୍ରିଷୁ ଲୋକେଷୁ ସର୍ଵତ୍ର ତାଦୃଶଂ କୁରୁ ମେ ପ୍ରଭୋ
ଏକାଦଶୀ କହିଲେ— ହେ ଦେବତାଙ୍କର ମହାପ୍ରଭୁ, ତିନି ଲୋକ ଓ ଚାରି ଯୁଗରେ, ସବୁଠାରେ ଏହିପରି ହେଉ, ହେ ପ୍ରଭୁ।
ସର୍ଵତୀର୍ଥପ୍ରଧାନଂ ହି ସର୍ଵଵିଘ୍ନଵିନାଶିନୀ । ସର୍ଵସିଦ୍ଧିକରୀ ଦେଵୀ ତ୍ଵତ୍ପ୍ରସାଦାଦ୍ଭଵାମ୍ଯହମ୍
ଆପଣଙ୍କର କୃପାରେ, ମୁଁ ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସମସ୍ତ ବିଘ୍ନ ଦୂର କରୁଥିବା, ଓ ସମସ୍ତ ସିଦ୍ଧି ଦେଇଥିବା ଦେବୀ ହେଉ।
ମାମୁପୋଷ୍ଯଂତି ଯେ ଭକ୍ତ୍ଯା ତଵ ଭକ୍ତ୍ଯା ଜନାର୍ଦନ । ସର୍ଵସିଦ୍ଧିର୍ଭଵେତ୍ତେଷାଂ ଯଦି ତୁଷ୍ଟୋଽସି ମେ ପ୍ରଭୋ 6.38.
ଯେମାନେ ଭକ୍ତି ସହିତ ମୋତେ ଉପବାସ କରନ୍ତି, ଓ ଯେମାନେ ଆପଣଙ୍କୁ ଭଜନ୍ତି, ହେ ଜନାର୍ଦନ, ଯଦି ଆପଣ ମୋତେ ପ୍ରସନ୍ନ, ସେମାନେ ସମସ୍ତ ସିଦ୍ଧି ପାଇବେ।
ଉପଵାସଂ ଚ ନକ୍ତଂ ଚ ଏକଭକ୍ତଂ କରୋତି ଚ । ତସ୍ଯ ଵିତ୍ତଂ ଚ ଧର୍ମଂ ଚ ମୋକ୍ଷଂ ଵୈ ଦେହି ମାଧଵ
ଯିଏ ଉପବାସ, ରାତିରେ ଜାଗରଣ କରେ, କିମ୍ବା ଏକବେଳ ଭୋଜନ କରେ— ତାଙ୍କୁ ଆପଣ ଧନ, ଧର୍ମ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦିଅନ୍ତୁ, ହେ ମାଧବ।