ସ୍ଵର୍ଗାନ୍ନିରାକୃତାସ୍ତେନ ଵିଚରଂତି ମହୀତଲେ । ସଶଂକା ଭଯଭୀତାଶ୍ଚ ସର୍ଵେ ଗତ୍ଵା ମହେଶ୍ଵରମ୍
ସେ ଦାନବ ଦ୍ୱାରା ସ୍ୱର୍ଗରୁ ତାଡ଼ି ଦିଆଯାଇ, ସମସ୍ତେ ଭୟ ଓ ସନ୍ଦେହରେ ପୃଥିବୀରେ ଘୁରୁଥିଲେ, ଏବଂ ସେମାନେ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ।
ଇଂଦ୍ରେଣ କଥିତଂ ସର୍ଵମୀଶ୍ଵରସ୍ଯାପି ଚାଗ୍ରତଃ । ସ୍ଵର୍ଗଲୋକପରିଭ୍ରଷ୍ଟା ଵିଚରଂତି ମହୀତଲେ
ଇନ୍ଦ୍ର ସମସ୍ତ ଘଟଣା ଭଗବାନଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ କହିଲେ; ସ୍ୱର୍ଗ ହରାଇ, ସମସ୍ତେ ପୃଥିବୀରେ ଘୁରୁଥିଲେ।
ମର୍ତ୍ଯେଷୁ ସଂସ୍ଥିତା ଦେଵା ନ ଶୋଭଂତେ ମହେଶ୍ଵର । ଉପାଯଂ ବ୍ରୂହି ମେ ଦେଵ ହ୍ଯମରା ଯାଂତି କାଂ ଗତିମ୍
ମାନବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଦେବତାମାନେ ରହିଲେ, ତେବେ ସେମାନେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଦେଖାଯାଉନଥିଲେ, ହେ ମହେଶ୍ୱର; ହେ ଦେବ, ଆମେ କିପରି ପୁନି ଅମର ଦଶାକୁ ଯିବାର ଉପାୟ କହ।
ମହାଦେଵ ଉଵାଚ- ଦେଵରାଜସୁରଶ୍ରେଷ୍ଠଯତ୍ରାସ୍ତେଗରୁଡଧ୍ଵଜଃ । ଶରଣ୍ଯଶ୍ଚ ଜଗନ୍ନାଥଃ ପରିତ୍ରାତା ପରାଯଣଃ
ମହାଦେବ କହିଲେ— ଯେଉଁଠାରେ ଦେବରାଜ ଓ ଦାନବମାନେ ଅଛନ୍ତି, ସେଠି ଗରୁଡ଼ଧ୍ୱଜ, ସମସ୍ତଙ୍କ ଶରଣ, ଜଗନ୍ନାଥ, ରକ୍ଷାକାରୀ ଓ ପରମ ଗତି ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି।
ତତ୍ର ଗଚ୍ଛ ସୁରଶ୍ରେଷ୍ଠ ସ ଵୋ ରକ୍ଷାଂ ଵିଧାସ୍ଯତି । ଈଶ୍ଵରସ୍ଯ ଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଦେଵରାଜୋ ମହାମତିଃ
ସୁରମଣି, ସେଠାକୁ ଯାଅ; ସେ ତୁମମାନେଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବେ। ପ୍ରଭୁଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ଦେବତାମାନଙ୍କର ରାଜା, ମହାବୁଦ୍ଧିମାନ ଇନ୍ଦ୍ର ଚିନ୍ତା କଲେ।
ତ୍ରିଦଶୈଃ ସହିତୋ ଯତ୍ର ଗତସ୍ତତ୍ର ଯୁଧିଷ୍ଠିର । ଜଲମଧ୍ଯେ ପ୍ରସୁପ୍ତଂ ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଦେଵଂ ଗଦାଧରମ୍
ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନଙ୍କ ସହିତ ସେଠାକୁ ଗଲେ। ସେଠାରେ, ପାଣି ମଧ୍ୟରେ, ସେମାନେ ଗଦାଧାରୀ ଦେବତାଙ୍କୁ ଶୁଏଇଥିବା ଦେଖିଲେ।
କୃତାଂଜଲିପୁଟୋ ଭୂତ୍ଵା ଇଂଦ୍ରଃ ସ୍ତୋତ୍ରମୁଦୀରଯତ୍
ଇନ୍ଦ୍ର ହାତ ଜୋଡି ଭକ୍ତିରେ ଥିଲେ ଏବଂ ସ୍ତୁତି କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।
ଇଂଦ୍ର ଉଵାଚ- ଓଁନମୋ ଦେଵଦେଵେଶ ଦେଵଦାନଵଵଂଦିତ । ଦୈତ୍ଯାରେ ପୁଂଡରୀକାକ୍ଷ ତ୍ରାହି ନୋ ମଧୁସୂଦନ
ଇନ୍ଦ୍ର କହିଲେ— ଓଁ, ଦେବତାଙ୍କ ଦେବ, ଦେବ ଓ ଦାନବମାନେ ଯେଉଁଠି ପୂଜିତ, ଦୈତ୍ୟମାନଙ୍କ ଶତ୍ରୁ, ପଦ୍ମନୟନ, ମଧୁସୂଦନ, ଆମକୁ ରକ୍ଷା କର।
ସୁରାଃ ସର୍ଵେ ସମାଯାତା ଭଯଭୀତାଶ୍ଚ ଦାନଵାତ୍ । ଶରଣଂ ତ୍ଵାଂ ଜଗନ୍ନାଥ ତ୍ରାହି ମାଂ ଭକ୍ତଵତ୍ସଲ
ସମସ୍ତ ଦେବତା ଏଠାକୁ ଆସିଛନ୍ତି, ଦାନବ ଭୟରେ ଭୀତ। ହେ ଜଗନ୍ନାଥ, ଆମେ ତୁମ ଶରଣକୁ ଆସିଛୁ— ଭକ୍ତବତ୍ସଳ, ମୋତେ ରକ୍ଷା କର।
ତ୍ରାହି ନୋ ଦେଵଦେଵେଶ ତ୍ରାହି ତ୍ରାହି ଜନାର୍ଦନ । ତ୍ରାହି ଵୈ ପୁଂଡରୀକାକ୍ଷ ଦାନଵାନାଂ ଵିନାଶକ
ଦେବତାଙ୍କ ଦେବ, ଆମକୁ ରକ୍ଷା କର, ରକ୍ଷା କର, ଜନାର୍ଦନ। ପଦ୍ମନୟନ, ଦାନବମାନଙ୍କ ନାଶକ, ସତ୍ୟସତ୍ୟ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କର।
ତ୍ଵତ୍ସମୀପଂ ଗତାଃ ସର୍ଵେ ତ୍ଵମେଵ ଶରଣଂ ପ୍ରଭୋ । ଚଶରଣାଗତାନାଂ ଦେଵାନାଂ ସହାଯଂ କୁରୁ ଵୈ ପ୍ରଭୋ
ସମସ୍ତେ ତୁମ ପାଖକୁ ଆସିଛନ୍ତି; ପ୍ରଭୁ, ତୁମେ ଏକମାତ୍ର ଆଶ୍ରୟ। ଶରଣ ନେଇଥିବା ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ସହାୟତା କର, ପ୍ରଭୁ।
ତ୍ଵଂ ପତିସ୍ତ୍ଵଂ ମତିର୍ଦେଵ ତ୍ଵଂ କର୍ତା ତ୍ଵଂ ଚ କାରଣମ୍ । ତ୍ଵଂ ମାତା ସର୍ଵଲୋକାନାଂ ତ୍ଵମେଵ ଜଗତଃ ପିତା
ପ୍ରଭୁ, ତୁମେ ସ୍ୱାମୀ, ତୁମେ ବୁଦ୍ଧି, ଦେବତା। ତୁମେ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ଏବଂ କାରଣ। ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କର ମାଆ ଏବଂ ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତର ପିତା ମଧ୍ୟ ତୁମେ।
ଭଗଵନ୍ଦେଵଦେଵେଶ ଶରଣାଗତଵତ୍ସଲ । ଶରଣଂ ତଵ ଚାଯାତା ଭଯଭୀତାଶ୍ଚ ଦେଵତାଃ
ଭଗବାନ, ଦେବତାଙ୍କ ଦେବ, ଶରଣ ନେଇଥିବାଙ୍କୁ ଭଲପାଉଥିବା, ଭୟଭୀତ ଦେବତାମାନେ ତୁମ ଆଶ୍ରୟକୁ ଆସିଛନ୍ତି।
ଦେଵତା ନିର୍ଜିତାଃ ସର୍ଵାଃ ସ୍ଵର୍ଗଭ୍ରଷ୍ଟାଃ କୃତାଃ ପ୍ରଭୋ । ଅତ୍ଯୁଗ୍ରେଣ ହି ଦୈତ୍ଯେନ ମୁରନାମ୍ନା ମହୌଜସା । ଇଂଦ୍ରସ୍ଯ ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵିଷ୍ଣୁର୍ଵଚନମବ୍ରଵୀତ୍
ପ୍ରଭୁ, ସମସ୍ତ ଦେବତା ହାରିଯାଇଛନ୍ତି ଏବଂ ସ୍ୱର୍ଗରୁ ଖସିଯାଇଛନ୍ତି। ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୟଙ୍କର ଏବଂ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ମୁରା ନାମକ ଦାନବ ତାଙ୍କୁ ଏହା କରିଛି। ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ବିଷ୍ଣୁ କହିଲେ—
ଶ୍ରୀଭଗଵାନୁଵାଚ- କୀଦୃଶୋ ଦାନଵଃ ଶକ୍ର କିଂ ରୂପଂ କୀଦୃଶଂ ବଲମ୍ । କ୍ଵ ସ୍ଥାନଂ ତସ୍ଯ ଦୁଷ୍ଟସ୍ଯ କିଂ ଵୀର୍ଯଂ କଃ ପରାକ୍ରମଃ । କିଂ ଵରଂ ତସ୍ଯ ଦୁଷ୍ଟସ୍ଯ ମମାଖ୍ଯାହି ମହାମତେ
ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ— ଶକ୍ର, ସେ ଦାନବ କେମିତି? ତାଙ୍କର ରୂପ କଣ, ଶକ୍ତି କେତେ? ସେ ଦୁଷ୍ଟର ଥାଉ କେଉଁଠି? ତାଙ୍କର ପ୍ରଭାବ କେତେ, ପ୍ରାକ୍ରମ କେତେ? ସେ ଦୁଷ୍ଟ କୌଣସି ଵର ପାଇଛି କି? ବୁଦ୍ଧିମାନ, ମୋତେ କୁହ।
ଇଂଦ୍ର ଉଵାଚ- ପୂର୍ଵଂ ବଭୂଵ ଦେଵେଶ ବ୍ରହ୍ମଵଂଶସମୁଦ୍ଭଵଃ । ତାଲଜଂଘସ୍ତୁ ନାମ୍ନା ଚ ଅତ୍ଯୁଗ୍ରୋଽପି ମହାସୁରଃ
ଇନ୍ଦ୍ର କହିଲେ— ପୂର୍ବେ, ଦେବତାଙ୍କ ଦେବ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ବଂଶରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା, ତାଳଜଂଘ ନାମକ ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୟଙ୍କର ଦାନବ ଥିଲେ।
ତସ୍ଯ ପୁତ୍ରୋ ହି ଵିଖ୍ଯାତୋ ମୁରନାମେତି ଦାନଵଃ । ଅତ୍ଯୁତ୍କଟୋ ମହାଵୀର୍ଯୋ ଦେଵତାନାଂ ଭଯଂକରଃ
ତାଙ୍କର ପୁଅ ମୁରା ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଏକ ଦାନବ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୟଙ୍କର ଏବଂ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଭୟଙ୍କର।
ପୁରୀ ଚଂଦ୍ରାଵତୀ ନାମ୍ନା ତତ୍ର ସ୍ଥାନେ ଵସତ୍ଯସୌ । ନିର୍ଜିତା ଦେଵତାଃ ସର୍ଵା ସ୍ଵର୍ଗାତ୍ତେନ ଵିଵାସିତାଃ
ସେ ଏହି ସ୍ଥାନରେ ଚନ୍ଦ୍ରାବତୀ ନାମକ ପୁରରେ ବସିଥାଏ। ସେ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କୁ ହରାଇ ଏବଂ ସ୍ୱର୍ଗରୁ ଖଦେଇଛି।
ଇଂଦ୍ରୋଽନ୍ଯୋ ରୋପିତସ୍ତେନ ଵାତଶ୍ଚୈଵ ହୁତାଶନଃ । ଚଂଦ୍ରସୂର୍ଯୋ କୃତୌ ଚାନ୍ଯୌ ଵାଯୁର୍ଵରୁଣ ଏଵ ଚ
ସେ ଅନ୍ୟ ଜଣେ ଇନ୍ଦ୍ର, ବାତ ଏବଂ ଅଗ୍ନିକୁ ମଧ୍ୟ ବସାଇଛି। ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ବାୟୁ ଓ ବରୁଣକୁ ମଧ୍ୟ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିଛି।
ସର୍ଵମାତ୍ମକୃତଂ ତେନ ସତ୍ଯଂ ସତ୍ଯଂ ଜନାର୍ଦନ । ଦେଵଲୋକଃ କୃତସ୍ତେନ ସର୍ଵସ୍ଥାନଵିଵର୍ଜିତଃ
ଏହି ସବୁ କାମ ସେ ଏକା ନିଜେ କରିଛି, ଜନାର୍ଦନ, ଏହା ସତ୍ୟ, ସତ୍ୟ। ସେ ଦେବଲୋକକୁ ସମସ୍ତ ନିଯୁକ୍ତ ସ୍ଥାନରୁ ବଞ୍ଚିତ କରିଛି।
ତସ୍ଯ ତଦ୍ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା କୋପମାନୋ ଜନାର୍ଦନଃ । ହନିଷ୍ଯେ ଦାନଵଂ ଦୁଷ୍ଟଂ ଦେଵତାନାଂ ଭଯଂକରମ୍
ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଜନାର୍ଦନ କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ: "ମୁଁ ସେ ଦୁଷ୍ଟ ଦାନବ, ଦେବତାମାନଙ୍କର ଭୟଙ୍କରକୁ ମାରିଦେବି।"
ତ୍ରିଦଶୈଃ ସହିତୋ ଦେଵୋ ଗତଶ୍ଚଂଦ୍ରାଵତୀଂ ପୁରୀମ୍ । ଦୃଷ୍ଟୋ ଦେଵୈସ୍ତୁ ଦୈତ୍ଯେଂଦ୍ରୋ ଗର୍ଜମାନଃ ପୁନଃ ପୁନଃ
ଦେବତାମାନଙ୍କ ସହିତ ପ୍ରଭୁ ଚନ୍ଦ୍ରାବତୀ ପୁରକୁ ଗଲେ। ସେଠାରେ, ଦେବତାମାନେ ଦାନବମାନଙ୍କ ରାଜାକୁ ପୁନିପୁନି ଗର୍ଜନ କରୁଥିବା ଦେଖିଲେ।
ତେନ ସର୍ଵେ ଜିତା ଦେଵ ଗତାଶ୍ଚୈଵ ଦିଶୋ ଦଶ । ହରିଂ ନିରୀକ୍ଷ୍ଯ ପ୍ରୋଵାଚ ତିଷ୍ଠତିଷ୍ଠେତି ଦାନଵଃ
ସେ ଦେବତାମାନେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଜିତି ଦଶଦିଗକୁ ଭଗିଗଲେ। ହରିଙ୍କୁ ଦେଖି, ସେ ଦାନବ କହିଲା, 'ଥମ୍, ଥମ୍!'
ଭଗଵାନବ୍ରଵୀତ୍ତଂ ଚ କ୍ରୋଧସଂରକ୍ତଲୋଚନଃ । ଶ୍ରୀଭଗଵାନୁଵାଚ- ରେ ଦାନଵ ଦୁରାଚାର ମମ ବାହୁଂ ନିରୀକ୍ଷଯ
ଭଗବାନ୍ କ୍ରୋଧରେ ଲାଲ ଆଖିରେ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ— 'ଅରେ ଦୁଷ୍ଟ ଦାନବ, ମୋର ବାହୁକୁ ଦେଖ।'
ତତସ୍ତେ ସମ୍ମୁଖାଃ ସର୍ଵେ ଵିଷ୍ଣୁନା ଦୁଷ୍ଟଦାନଵାଃ । ହତା ବାଣୈଃ ପୁନର୍ଦିଵ୍ଯୈର୍ଜାତାଶ୍ଚ ଭଯଵିହ୍ଵଲାଃ
ତାପରେ, ସମସ୍ତ ଦୁଷ୍ଟ ଦାନବମାନେ ଯେଉଁମାନେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଥିଲେ, ଦିବ୍ୟ ବାଣରେ ମାରାଗଲେ ଏବଂ ଭୟରେ ଅତି ଭୀତ ହେଲେ।
ଚକ୍ରଂ ମୁକ୍ତଂ ଚ କୃଷ୍ଣେନ ଦୈତ୍ଯସୈନ୍ଯେଷୁ ପାଂଡଵ । ତେନଚ୍ଛିନ୍ନାସ୍ତୁ ଶତଶୋ ବହଵୋ ନିଧନଂ ଗତାଃ
କୃଷ୍ଣ ଦାନବ ସେନା ମଧ୍ୟରେ ଚକ୍ର ଛାଡ଼ିଲେ, ହେ ପାଣ୍ଡବ; ଏହାରେ ଶତଶଃ ମଣିଷ ଚିରିଗଲେ ଏବଂ ଅନେକ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ।
ଏକୋପି ଦାନଵସ୍ତତ୍ର ଯୁଧ୍ଯମାନୋ ମୁହୁର୍ମୁହୁଃ । ନଷ୍ଟାଃ ସର୍ଵେ ସୁରାସ୍ତେନ ନିର୍ଜିତୋ ମଧୁସୂଦନଃ
ସେଠାରେ ଗୋଟିଏ ଦାନବ ଥିଲେ, ଯିଏ ପୁନିପୁନି ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିଲେ; ସେ ଦେବତାମାନେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ନଷ୍ଟ କଲେ ଏବଂ ମଧୁସୂଦନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ହରାଇଦେଲେ।
ନିର୍ଜିତଂ ତେନ ଦୈତ୍ଯେନ ବାହୁଯୁଦ୍ଧମଜାଯତ । ବାହୁଯୁଦ୍ଧଂ କୃତଂ ତେନ ଦିଵ୍ଯଂ ଵର୍ଷସହସ୍ରକମ୍
ସେ ଦାନବ ଦ୍ୱାରା ବାହୁଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା; ସେ ଦିବ୍ୟ ଶକ୍ତିରେ ହଜାର ବର୍ଷ ଧରି ବାହୁଯୁଦ୍ଧ କଲେ।
ଵିଷ୍ଣୁଶ୍ଚିଂତାଂ ପ୍ରପନ୍ନଶ୍ଚ ନଷ୍ଟାଃ ସର୍ଵାଶ୍ଚ ଦେଵତାଃ । ଵିଷ୍ଣୁଶ୍ଚ ନିର୍ଜିତସ୍ତେନ ଗତୋ ବଦରିକାଶ୍ରମମ୍
ବିଷ୍ଣୁ ଚିନ୍ତାରେ ପଡ଼ିଗଲେ, ଦେବତାମାନେ ସମସ୍ତେ ନଷ୍ଟ ହେଲେ; ବିଷ୍ଣୁ ସେ ଦାନବ ଦ୍ୱାରା ହରାଇ, ବଦରିକା ଆଶ୍ରମକୁ ଗଲେ।
ଗୁହା ସିଂହାଵତୀ ନାମ ତତ୍ର ସୁପ୍ତୋ ଜନାର୍ଦନଃ । ଯୋଜନଦ୍ଵାଦଶଵତୀ ଏକଦ୍ଵାରା ଚ ପାଂଡଵ
ସେଠାରେ ସିଂହାବତୀ ନାମକ ଗୁହା ଅଛି, ଯେଉଁଠାରେ ଜନାର୍ଦନ ଶୁଅଥିଲେ; ଏହି ଗୁହା ବାରୋଟି ଯୋଜନ ଲମ୍ବା ଏବଂ ଗୋଟିଏ ଦ୍ୱାର ଅଛି, ହେ ପାଣ୍ଡବ।