କଶ୍ଯପୋ ବ୍ରହ୍ମଣୋଂଶସ୍ତୁ ପୃଥିଵ୍ଯା ଅଦିତିସ୍ତଥା। ନଂଦୋ ଦ୍ରୋଣସ୍ସମାଖ୍ଯାତୋ ଯଶୋଦାଥ ଧରାଭଵତ୍
କଶ୍ୟପ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଅଂଶ ଅଟେ, ଏବଂ ଅଦିତି ପୃଥିବୀର ଅଂଶ। ନନ୍ଦ ଡ୍ରୋଣ ନାମରେ ପରିଚିତ, ଯଶୋଦା ପୃଥିବୀ ଭାବରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ।
ଅଥକାମାନ୍ମହାବାହୁର୍ଦେଵକ୍ଯାଃ ସମପୂରଯତ୍। ଯେ ତଯା କାଂକ୍ଷିତାଃ ପୂର୍ଵମଜାତ୍ତସ୍ମାନ୍ମହାତ୍ମନଃ
ତାପରେ, ମହାବଳୀ ଦେବତା ଦେବକୀଙ୍କ ଆଗ୍ରହ ପୂରଣ କଲେ, ଯେଉଁ ଆଗ୍ରହ ସେ ପୂର୍ବରୁ ଏହି ମହାତ୍ମାଙ୍କୁ ଉପରେ କରିଥିଲେ।
ଅଚିରଂ ସ ମହାଦେଵଃ ପ୍ରଵିଷ୍ଟୋ ମାନୁଷୀଂ ତନୁଂ। ମୋହଯନ୍ସର୍ଵଭୂତାନି ଯୋଗାଦ୍ଯୋଗୀ ସମାଯଯୌ
ଶୀଘ୍ର ଏହି ମହାଦେବ ମାନବ ଶରୀରରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ସମସ୍ତ ଜୀବମାନେକୁ ମୋହିତ କରି, ନିଜ ଯୋଗ ଶକ୍ତିରେ ଯୋଗୀ ଆସିଲେ।
ନଷ୍ଟେ ଧର୍ମେ ତଥା ଯଜ୍ଞେ ଵିଷ୍ଣୁର୍ଵୃଷ୍ଣିକୁଲେ ଵିଭୁଃ। କର୍ତୁଂ ଧର୍ମଵ୍ଯଵସ୍ଥାନମସୁରାଣାଂ ପ୍ରଣାଶନମ୍୧୫୦ 1.13.
ଧର୍ମ ଏବଂ ଯଜ୍ଞ ନଷ୍ଟ ହେବା ସମୟରେ, ବିଷ୍ଣୁ, ପ୍ରବଳ ଦେବତା, ବୃଷ୍ଣି କୁଳରେ ଜନ୍ମ ନେଇ, ଧର୍ମ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବା ଏବଂ ଅସୁରମାନେକୁ ନଷ୍ଟ କରିବାକୁ ଆସିଥିଲେ।
ରୁକ୍ମିଣୀ ସତ୍ଯଭାମା ଚ ସତ୍ଯା ନାଗ୍ନିଜିତୀ ତଥା। ସୁମିତ୍ରା ଚ ତଥା ଶୈବ୍ଯା ଗାଂଧାରୀ ଲକ୍ଷ୍ମଣା ତଥା
ରୁକ୍ମିଣୀ, ସତ୍ୟଭାମା, ସତ୍ୟା, ନାଗ୍ନିଜିତୀ, ସୁମିତ୍ରା, ଶୈବ୍ୟା, ଗାନ୍ଧାରୀ ଏବଂ ଲକ୍ଷ୍ମଣା ଭିତରେ,
ସୁଭୀମା ଚ ତଥା ମାଦ୍ରୀ କୌଶଲ୍ଯା ଵିଜଯା ତଥା। ଏଵମାଦୀନି ଦେଵୀନାଂ ସହସ୍ରାଣି ଚ ଷୋଡଶ
ସୁଭୀମା, ମାଦ୍ରୀ, କୌଶଳ୍ୟା, ଏବଂ ବିଜୟା ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି—ଏହିପରି, ଦେବୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଶୋଳେ ହଜାର ଥିଲେ।
ରୁକ୍ମିଣୀ ଜନଯାମାସ ପୁତ୍ରାନ୍ଶୃଣୁ ଵିଶାରଦାନ୍। ଚାରୁଦେଷ୍ଣଂ ରଣେଶୂରଂ ପ୍ରଦ୍ଯୁମ୍ନଞ୍ଚ ମହାବଲମ୍
ରୁକ୍ମିଣୀ ପୁଅମାନେକୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ—ସେମାନଙ୍କ ନାମ ଶୁଣ, ସମସ୍ତ କଳାରେ ପାରଙ୍ଗତ: ଚାରୁଦେଷ୍ଣ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଶୂର, ଏବଂ ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ, ମହାବଳୀ।
ସୁଚାରୁଂ ଚାରୁଭଦ୍ରଞ୍ଚ ସଦଶ୍ଵଂ ହ୍ରସ୍ଵମେଵ ଚ। ସପ୍ତମଞ୍ଚାରୁଗୁପ୍ତଞ୍ଚ ଚାରୁଭଦ୍ରଞ୍ଚ ଚାରୁକଂ
ସୁଚାରୁ, ଚାରୁଭଦ୍ର, ସଦଶ୍ୱ, ହ୍ରସ୍ୱ, ସପ୍ତମ ଚାରୁଗୁପ୍ତ, ଚାରୁଭଦ୍ର ଏବଂ ଚାରୁକ।
ଚାରୁହାସଂ କନିଷ୍ଠଞ୍ଚ କନ୍ଯାଞ୍ଚାରୁମତୀଂ ତଥା। ଜଜ୍ଞିରେ ସତ୍ଯଭାମାଯା ଭାନୁର୍ଭୀମରଥଃ କ୍ଷଣଃ
ସତ୍ୟଭାମାଙ୍କୁ ଚାରୁହାସ, କନିଷ୍ଠ, କନ୍ୟା ଓ ସୁନ୍ଦର ଚାରୁମତୀ ଜନ୍ମ ନେଲେ; ଭାନୁ, ଭୀମରଥ ଓ କ୍ଷଣ ମଧ୍ୟ ଜନ୍ମିଲେ।
ରୋହିତୋ ଦୀପ୍ତିମାଂଶ୍ଚୈଵ ତାମ୍ରବଂଧୋ ଜଲଂଧମଃ। ଚତସ୍ରୋ ଜଜ୍ଞିରେ ତେଷାଂ ସ୍ଵସାରଶ୍ଚ ଯଵୀଯସୀଃ
ରୋହିତ, ଦୀପ୍ତିମାନ, ତାମ୍ରବନ୍ଧ ଓ ଜଳନ୍ଧମ ଜନ୍ମିଲେ; ସେମାନଙ୍କୁ ଚାରିଜଣ ଛୋଟ ଭଉଣୀ ମଧ୍ୟ ଜନ୍ମିଲେ।
ଜାଂବଵତ୍ଯାଃ ସୁତୋ ଜଜ୍ଞେ ସାଂବଶ୍ଚୈଵାତିଶୋଭନଃ। ସୌରଶାସ୍ତ୍ରସ୍ଯ କର୍ତ୍ତା ଵୈ ପ୍ରତିମା ମଂଦିରସ୍ଯ ଚ
ଜାମ୍ବବତୀଙ୍କୁ ଅତି ସୁନ୍ଦର ସାମ୍ବ ଜନ୍ମ ନେଲେ; ସେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସାସ୍ତ୍ର ରଚନା କଲେ ଓ ମନ୍ଦିରର ପ୍ରତିମା ତିଆରି କଲେ।
ମୂଲସ୍ଥାନେ ନିଵେଶଶ୍ଚ କୃତସ୍ତେନ ମହାତ୍ମନା। ତୁଷ୍ଟେନ ଦେଵଦେଵେନ କୁଷ୍ଠରୋଗୋ ଵିନାଶିତଃ
ସେ ମହାତ୍ମା ମୂଳ ସ୍ଥାନରେ ନିବେଶ କଲେ; ଖୁସି ହୋଇଥିବା ଦେବଦେବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କୁଷ୍ଠ ରୋଗ ନଷ୍ଟ ହେଲା।
ସୁମିତ୍ରଂ ଚାରୁମିତ୍ରଂ ଚ ମିତ୍ରଵିଂଦା ଵ୍ଯଜାଯତ। ମିତ୍ରବାହୁଃ ସୁନୀଥଶ୍ଚ ନାଗ୍ନଜିତ୍ଯାଂ ବଭୂଵତୁଃ
ସୁମିତ୍ର, ଚାରୁମିତ୍ର ଓ ମିତ୍ରବିନ୍ଦା ଜନ୍ମିଲେ; ନାଗ୍ନଜିତିଙ୍କୁ ମିତ୍ରବାହୁ ଓ ସୁନୀଥ ଜନ୍ମିଲେ।
ଏଵମାଦୀନି ପୁତ୍ରାଣାଂସହସ୍ରାଣି ନିଶାମଯ। ଅଶୀତିଶ୍ଚ ସହସ୍ରାଣାଂ ଵାସୁଦେଵସୁତାସ୍ତଥା
ଏଭଳି ଅନେକ ପୁତ୍ରଙ୍କ କଥା ଶୁଣ; ବାସୁଦେବଙ୍କ ପୁତ୍ର ଅସୀ ହଜାର ଥିଲେ।
ପ୍ରଦ୍ଯୁମ୍ନସ୍ଯ ଚ ଦାଯାଦୋ ଵୈଦର୍ଭ୍ଯାଂ ବୁଦ୍ଧିସତ୍ତମଃ। ଅନିରୁଦ୍ଧୋ ରଣେ ଯୋଦ୍ଧା ଜଜ୍ଞେସ୍ଯ ମୃଗକେତନଃ
ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ, ବୈଦର୍ଭୀଙ୍କୁ ଜନ୍ମିଥିବା ବୁଦ୍ଧିଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅନିରୁଦ୍ଧ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଶୂର ଓ ମୃଗକେତନ ନାମରେ ମଧ୍ୟ ପରିଚିତ।
କାମ୍ଯା ସୁପାର୍ଶ୍ଵତନଯା ସାଂବାଲ୍ଲେଭେ ତରସ୍ଵିନମ୍। ସତ୍ତ୍ଵପ୍ରକୃତଯୋ ଦେଵାଃ ପରାଃ ପଂଚ ପ୍ରକୀର୍ତିତାଃ
ସୁପାର୍ଶ୍ୱଙ୍କ ଝିଅ କାମ୍ୟା, ସାମ୍ବଙ୍କୁ ଏକ ପ୍ରବଳ ପୁତ୍ର ପାଇଲେ; ସତ୍ତ୍ୱ ଗୁଣର ପଞ୍ଚ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଦେବତାଙ୍କ ବିବରଣା ଦିଆଯାଇଛି।
ତିସ୍ରଃ କୋଟ୍ଯଃ ପ୍ରଵୀରାଣାଂ ଯାଦଵାନାଂ ମହାତ୍ମନାଂ। ଷଷ୍ଟିଃ ଶତସହସ୍ରାଣି ଵୀର୍ଯଵଂତୋ ମହାବଲାଃ
ତିନି କୋଟି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯାଦବ ମହାତ୍ମା ଥିଲେ; ଷଷ୍ଠି ହଜାର ଶତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ପ୍ରବଳ ଯାଦବ ଥିଲେ।
ଦେଵାଂଶାଃ ସର୍ଵ ଏଵେହ ଉତ୍ପନ୍ନାସ୍ତେ ମହୌଜସଃ। ଦୈଵାସୁରେ ହତା ଯେ ଵା ଅସୁରାସ୍ତୁ ମହାବଲାଃ
ସମସ୍ତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏମାନେ ଦେବତାଙ୍କ ଅଂଶରେ ଏଠାରେ ଜନ୍ମିଥିଲେ; ଦେବ-ଅସୁର ଯୁଦ୍ଧରେ ଯେଉଁଅସୁର ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ଜନ୍ମିଲେ।
ଇହୋତ୍ପନ୍ନା ମନୁଷ୍ଯେଷୁ ବାଧଂତେ ସର୍ଵମାନଵାନ୍। ତେଷାମୁଦ୍ଧରଣାର୍ଥାଯ ଉତ୍ପନ୍ନା ଯାଦଵେ କୁଲେ
ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଜନ୍ମିଥିବା ଏମାନେ ସମସ୍ତ ମନୁଷ୍ୟକୁ ଅସୁବିଧା ଦେଇଥିଲେ; ସେମାନଙ୍କ ଉଦ୍ଧାର ପାଇଁ ଯାଦବ କୁଳରେ ଜନ୍ମ ହେଲା।
କୁଲାନାଂ ଶତମେକଂ ଚ ଯାଦଵାନାଂ ମହାତ୍ମନାମ୍। ଵିଷ୍ଣୁସ୍ତେଷାଂ ପ୍ରଣେତା ଚ ପ୍ରଭୁତ୍ଵେ ଚ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତଃ
ମହାତ୍ମା ଯାଦବମାନଙ୍କର ଏକ ଶତ କୁଳ ଥିଲା; ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିଷ୍ଣୁ ନେତା ଓ ସ୍ୱାମୀ ଭାବେ ବ୍ୟବସ୍ଥିତ ହେଲେ।
ନିଦେଶସ୍ଥାଯିନସ୍ତସ୍ଯ ଋଦ୍ଧ୍ଯଂତେ ସର୍ଵଯାଦଵାଃ। ଭୀଷ୍ମ ଉଵାଚ। ସପ୍ତର୍ଷଯଃ କୁବେରଶ୍ଚ ଯକ୍ଷୋ ମଣିଧରସ୍ତଥା
ସମସ୍ତ ଯାଦବ ତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ଉନ୍ନତି କରନ୍ତି; ଭୀଷ୍ମ କହିଲେ: ସପ୍ତ ଋଷି, କୁବେର ଓ ଯକ୍ଷ ମଣିଧର ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି।
ସାତ୍ଯକିର୍ନାରଦଶ୍ଚୈଵ ଶିଵୋ ଧନ୍ଵଂତରିସ୍ତଥା। ଆଦିଦେଵସ୍ତଥାଵିଷ୍ଣୁରେଭିସ୍ତୁ ସହ ଦୈଵତୈଃ
ସାତ୍ୟକି, ନାରଦ, ଶିବ, ଧନ୍ୱନ୍ତରି, ଆଦିଦେବ ଓ ବିଷ୍ଣୁ—ଏମାନେ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ସହିତ।
କିମର୍ଥଂ ସହସଂଭୂତାଃ ସୁରସମ୍ଭୂତଯଃ କ୍ଷିତୌ। ଭଵିଷ୍ଯାଃ କତି ଵା ଚାସ୍ଯ ପ୍ରାଦୁର୍ଭାଵା ମହାତ୍ମନଃ
ଦେବତାଙ୍କ ଅଂଶରେ ଜନ୍ମିଥିବା ଏମାନେ କିଏଁ ଏପ୍ରକାର ଭୂମିରେ ଆସିଲେ? ଏହି ମହାତ୍ମାଙ୍କର କେତେ ଭବିଷ୍ୟତ ପ୍ରକଟ ହେବ?
ସର୍ଵକ୍ଷେତ୍ରେଷୁ ସର୍ଵେଷୁ କିମର୍ଥମିହ ଜାଯତେ। ଯଦର୍ଥମିହ ସଂଭୂତୋ ଵିଷ୍ଣୁର୍ଵୃଷ୍ଣ୍ଯଂଧକେ କୁଲେ
ସମସ୍ତ ସ୍ଥାନ ଓ କ୍ଷେତ୍ରରେ, ସେ କିଏଁ ଏଠାରେ ଜନ୍ମିଲେ? ବିଷ୍ଣୁ କିଏଁ ବୃଷ୍ଣି ଓ ଅନ୍ଧକ କୁଳରେ ପ୍ରକଟ ହେଲେ?
ପୁନଃପୁନର୍ମନୁଷ୍ଯେଷୁ ତନ୍ମେ ତ୍ଵଂ ବ୍ରୂହି ପୃଚ୍ଛତଃ। ପୁଲସ୍ତ୍ଯ ଉଵାଚ। ଶୃଣୁ ଭୂପ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ରହସ୍ଯାତିରହସ୍ଯକମ୍। ଯଥା ଦିଵ୍ଯତନୁର୍ଵିଷ୍ଣୁର୍ମାନୁଷେଷ୍ଵିହ ଜାଯତେ
ପୁନଃପୁନଃ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ—ମୁଁ ପ୍ରଶ୍ନ କରୁଛି, ତୁମେ ମୋତେ କହ; ପୁଲସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ: ରାଜା, ଶୁଣ, ମୁଁ ସବୁଠୁ ଗୁପ୍ତ ଗୁପ୍ତତମ କଥା କହିବି: କିପରି ଦିବ୍ୟ ଦେହ ଥିବା ବିଷ୍ଣୁ ଏଠାରେ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଜନ୍ମିଲେ।
ଯୁଗାଂତେ ତୁ ପରାଵୃତ୍ତେ କାଲେ ପ୍ରଶିଥିଲେ ପ୍ରଭୁଃ। ଦେଵାସୁରମନୁଷ୍ଯେଷୁ ଜାଯତେ ହରିରୀଶ୍ଵରଃ
ଯୁଗ ଶେଷରେ, ସମୟ ଶିଥିଳ ହେଲାପରେ, ପ୍ରଭୁ ହରି ଦେବ, ଅସୁର ଓ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଜନ୍ମିଲେ।
ହିରଣ୍ଯକଶିପୁର୍ଦୈତ୍ଯସ୍ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯସ୍ଯ ପ୍ରଶାସିତା। ବଲିନାଧିଷ୍ଠିତେ ଚୈଵ ପୁନର୍ଲୋକତ୍ରଯେ କ୍ରମାତ୍
ହିରଣ୍ୟକଶିପୁ ଦେତ୍ୟ ତିନି ଜଗତର ଶାସକ ଥିଲେ; ପରେ ବଳି ଏହି ତିନି ଜଗତକୁ ଅନୁକ୍ରମେ ଶାସନ କରିଥିଲେ।
ସଖ୍ଯମାସୀତ୍ପରମକଂ ଦେଵାନାମସୁରୈଃ ସହ। ଯୁଗାଖ୍ଯା ଦଶ ସଂପୂର୍ଣା ଆସୀଦଵ୍ଯାକୁଲଂ ଜଗତ୍
ଦେବତାମାନେ ଓ ଦେତ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟରେ ବଡ଼ ମିତ୍ରତା ଥିଲା; ଦଶ ଯୁଗ ଶାନ୍ତିରେ କଟିଗଲା, ସମସ୍ତ ଜଗତ ନିର୍ବିଘ୍ନ ରହିଲା।
ନିଦେଶସ୍ଥାଯିନଶ୍ଚାପି ତଯୋର୍ଦେଵାସୁରା ସ୍ଵଯଂ। ବଦ୍ଧୋ ବଲିର୍ଵିମର୍ଦୋଯଂ ସୁସଂଵୃତ୍ତଃ ସୁଦାରୁଣଃ
ସେମାନଙ୍କର ଆଜ୍ଞାକୁ ଦେବତା ଓ ଦେତ୍ୟମାନେ ସ୍ୱୟଂ ଅନୁସରଣ କରୁଥିଲେ; ବଳି ବନ୍ଧି ଦିଆଯାଇଥିଲେ, ଏହି ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଘଟିଗଲା।
ଦେଵାନାମସୁରାଣାଂ ଚ ଘୋରଃ କ୍ଷଯକରୋ ମହାନ୍। କର୍ତୁଂ ଧର୍ମଵ୍ଯଵସ୍ଥାଂ ଚ ଜାଯତେ ମାନୁଷେଷ୍ଵିହ
ଦେବତା ଓ ଦେତ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟରେ ବଡ଼ ଭୟଙ୍କର ନାଶ ଘଟିଲା; ଧର୍ମର ବ୍ୟବସ୍ଥା ସ୍ଥାପନ ପାଇଁ ଏହି ଘଟଣା ମାନବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଘଟେ।