ଶ୍ରୀଵତ୍ସଲକ୍ଷଣଂ ଦେଵଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଦେଵୈଃ ସଲକ୍ଷଣମ୍। ଉଵାଚ ଵସୁଦେଵସ୍ତଂ ରୂପଂ ସଂହର ଵୈ ପ୍ରଭୋ
ଶ୍ରୀବତ୍ସ ଚିହ୍ନ ଥିବା ଦେବତାଙ୍କୁ ଦେବତାମାନେ ସହିତ ଦେଖି, ବସୁଦେବ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ପ୍ରଭୁ, ଏହି ରୂପଟିକୁ ଆପଣ ଅପସାରଣ କରନ୍ତୁ'।
ଭୀତୋହଂ ଦେଵ କଂସସ୍ଯ ତତସ୍ତ୍ଵେତଦ୍ବ୍ରଵୀମି ତେ। ମମ ପୁତ୍ରା ହତାସ୍ତେନ ଶ୍ରେଷ୍ଠାଃ ଷଡ୍ଭୀମଵିକ୍ରମାଃ
ପ୍ରଭୁ, ମୁଁ କଂସଙ୍କୁ ଭୟ କରୁଛି, ତେଣୁ ଆପଣଙ୍କୁ ଏହି କଥା କହୁଛି। ମୋର ପୁଅମାନେ, ଛଅଜଣ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଏବଂ ପ୍ରବଳ, ସେମାନେ କଂସ ଦ୍ୱାରା ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଛନ୍ତି।
ଵସୁଦେଵଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ରୂପଂ ସଂହରଦଚ୍ଯୁତଃ। ଅନୁଜ୍ଞାପ୍ଯ ତୁ ତଂ ଶୌରିର୍ନନ୍ଦଗୋପଗୃହେନଯତ୍
ବସୁଦେବଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ଅଚ୍ୟୁତ ତାଙ୍କର ରୂପ ଅପସାରଣ କଲେ। ତାଙ୍କର ଅନୁମତି ମିଳିବା ପରେ, ଶୌରି ତାଙ୍କୁ ନନ୍ଦଗୋପଙ୍କ ଘରକୁ ନେଇଗଲେ।
ଦତ୍ଵା ତଂ ନଂଦଗୋପାଯ ରକ୍ଷ୍ଯତାମିତି ଚାବ୍ରଵୀତ୍। ଅତସ୍ତୁସର୍ଵକଲ୍ଯାଣଂ ଯାଦଵାନାଂ ଭଵିଷ୍ଯତି
ତାଙ୍କୁ ନନ୍ଦଗୋପଙ୍କୁ ଦେଇ, 'ଏହି ଶିଶୁକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖ' ବୋଲି କହିଲେ। ଏହିପରି, ସମସ୍ତ ଯାଦବମାନେ ପାଇଁ ଶୁଭ ଘଟିବ।
ଅଯଂ ତୁ ଗର୍ଭୋ ଦେଵକ୍ଯା ଯାଵତ୍କଂସଂ ହନିଷ୍ଯତି। ତାଵତ୍ପୃଥିଵ୍ଯାଂ ଭଵିତା କ୍ଷେମୋ ଭାରାଵହଃ ପରମ୍
ଦେବକୀଙ୍କ ଏହି ଗର୍ଭ କଂସକୁ ନଷ୍ଟ କରିବେ; ତାଉଁ ଯାଏଁ, ପୃଥିବୀରୁ ଭାର ହଟିବ ଏବଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶାନ୍ତି ଆସିବ।
ଯେ ଵୈ ଦୁଷ୍ଟାସ୍ତୁ ରାଜାନସ୍ତାଂସ୍ତୁ ସର୍ଵାନ୍ହନିଷ୍ଯତି। କୌରଵାଣାଂ ରଣେ ଭୂତେ ସର୍ଵକ୍ଷତ୍ରସମାଗମେ
ଯେଉଁ ରାଜାମାନେ ଦୁଷ୍ଟ, ସେମାନେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସେ ନଷ୍ଟ କରିବେ; କୌରବମାନଙ୍କ ଯୁଦ୍ଧରେ, ସମସ୍ତ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ଏକଠା ହେଲେ।
ସାରଥ୍ଯମର୍ଜୁନସ୍ଯାଯଂ ସ୍ଵଯଂ ଦେଵଃ କରିଷ୍ଯତି। ନିଃକ୍ଷତ୍ରିଯାଂ ଧରାଂ କୃତ୍ଵା ଭୋକ୍ଷ୍ଯତେ ଶେଷତାଂ ଗତାମ୍
ଏହି ଦେବତା ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ରଥୀ ହେବେ, ଏବଂ ପୃଥିବୀକୁ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ଶୂନ୍ୟ କରି, ଶେଷ ହେବା ପରେ ଏହାକୁ ଉପଭୋଗ କରିବେ।
ସର୍ଵଂ ଯଦୁକୁଲଂ ଚୈଵ ଦେଵଲୋକଂ ନଯିଷ୍ଯତି। ଭୀଷ୍ମ ଉଵାଚ। କ ଏଷ ଵସୁଦେଵସ୍ତୁ ଦେଵକୀ କା ଯଶସ୍ଵିନୀ
ସମସ୍ତ ଯାଦବ କୁଳକୁ ସେ ଦେବଲୋକକୁ ନେଇଯିବେ। ଭୀଷ୍ମ କହିଲେ: 'ଏହି ବସୁଦେବ କିଏ, ଏବଂ ଯଶସ୍ବିନୀ ଦେବକୀ କିଏ?'
ନଂଦଗୋପଶ୍ଚ କଶ୍ଚୈଵ ଯଶୋଦା କା ମହାଵ୍ରତା। ଯା ଵିଷ୍ଣୁଂ ପୋଷିତଵତୀ ଯାଂ ସ ମାତେତ୍ଯଭାଷତ
ନନ୍ଦଗୋପ କିଏ, ଏବଂ ମହାବ୍ରତ ଯଶୋଦା କିଏ, ଯିଏ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ପାଳନ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଯିଏଙ୍କୁ ସେ ମା' ବୋଲି କହିଥିଲେ?
ଯା ଗର୍ଭଂ ଜନଯାମାସ ଯା ଚୈନଂ ସମଵର୍ଦ୍ଧଯତ୍। ପୁଲସ୍ତ୍ଯ ଉଵାଚ। ପୁରୁଷଃ କଶ୍ଯପଶ୍ଚାସାଵଦିତିସ୍ତତ୍ପ୍ରିଯା ସ୍ମୃତା
ଯିଏ ତାଙ୍କୁ ଗର୍ଭରେ ଧରିଥିଲେ, ଏବଂ ଯିଏ ତାଙ୍କୁ ପାଳନ କରିଥିଲେ? ପୁଲସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ: 'ପୁରୁଷ କଶ୍ୟପ ଥିଲେ, ଏବଂ ସେ ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟା ଅଦିତି ଭାବରେ ସ୍ମରଣ କରାଯାଉଛନ୍ତି।'
କଶ୍ଯପୋ ବ୍ରହ୍ମଣୋଂଶସ୍ତୁ ପୃଥିଵ୍ଯା ଅଦିତିସ୍ତଥା। ନଂଦୋ ଦ୍ରୋଣସ୍ସମାଖ୍ଯାତୋ ଯଶୋଦାଥ ଧରାଭଵତ୍
କଶ୍ୟପ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଅଂଶ ଅଟେ, ଏବଂ ଅଦିତି ପୃଥିବୀର ଅଂଶ। ନନ୍ଦ ଡ୍ରୋଣ ନାମରେ ପରିଚିତ, ଯଶୋଦା ପୃଥିବୀ ଭାବରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ।
ଅଥକାମାନ୍ମହାବାହୁର୍ଦେଵକ୍ଯାଃ ସମପୂରଯତ୍। ଯେ ତଯା କାଂକ୍ଷିତାଃ ପୂର୍ଵମଜାତ୍ତସ୍ମାନ୍ମହାତ୍ମନଃ
ତାପରେ, ମହାବଳୀ ଦେବତା ଦେବକୀଙ୍କ ଆଗ୍ରହ ପୂରଣ କଲେ, ଯେଉଁ ଆଗ୍ରହ ସେ ପୂର୍ବରୁ ଏହି ମହାତ୍ମାଙ୍କୁ ଉପରେ କରିଥିଲେ।
ଅଚିରଂ ସ ମହାଦେଵଃ ପ୍ରଵିଷ୍ଟୋ ମାନୁଷୀଂ ତନୁଂ। ମୋହଯନ୍ସର୍ଵଭୂତାନି ଯୋଗାଦ୍ଯୋଗୀ ସମାଯଯୌ
ଶୀଘ୍ର ଏହି ମହାଦେବ ମାନବ ଶରୀରରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ସମସ୍ତ ଜୀବମାନେକୁ ମୋହିତ କରି, ନିଜ ଯୋଗ ଶକ୍ତିରେ ଯୋଗୀ ଆସିଲେ।
ନଷ୍ଟେ ଧର୍ମେ ତଥା ଯଜ୍ଞେ ଵିଷ୍ଣୁର୍ଵୃଷ୍ଣିକୁଲେ ଵିଭୁଃ। କର୍ତୁଂ ଧର୍ମଵ୍ଯଵସ୍ଥାନମସୁରାଣାଂ ପ୍ରଣାଶନମ୍୧୫୦ 1.13.
ଧର୍ମ ଏବଂ ଯଜ୍ଞ ନଷ୍ଟ ହେବା ସମୟରେ, ବିଷ୍ଣୁ, ପ୍ରବଳ ଦେବତା, ବୃଷ୍ଣି କୁଳରେ ଜନ୍ମ ନେଇ, ଧର୍ମ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବା ଏବଂ ଅସୁରମାନେକୁ ନଷ୍ଟ କରିବାକୁ ଆସିଥିଲେ।
ରୁକ୍ମିଣୀ ସତ୍ଯଭାମା ଚ ସତ୍ଯା ନାଗ୍ନିଜିତୀ ତଥା। ସୁମିତ୍ରା ଚ ତଥା ଶୈବ୍ଯା ଗାଂଧାରୀ ଲକ୍ଷ୍ମଣା ତଥା
ରୁକ୍ମିଣୀ, ସତ୍ୟଭାମା, ସତ୍ୟା, ନାଗ୍ନିଜିତୀ, ସୁମିତ୍ରା, ଶୈବ୍ୟା, ଗାନ୍ଧାରୀ ଏବଂ ଲକ୍ଷ୍ମଣା ଭିତରେ,
ସୁଭୀମା ଚ ତଥା ମାଦ୍ରୀ କୌଶଲ୍ଯା ଵିଜଯା ତଥା। ଏଵମାଦୀନି ଦେଵୀନାଂ ସହସ୍ରାଣି ଚ ଷୋଡଶ
ସୁଭୀମା, ମାଦ୍ରୀ, କୌଶଳ୍ୟା, ଏବଂ ବିଜୟା ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି—ଏହିପରି, ଦେବୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଶୋଳେ ହଜାର ଥିଲେ।
ରୁକ୍ମିଣୀ ଜନଯାମାସ ପୁତ୍ରାନ୍ଶୃଣୁ ଵିଶାରଦାନ୍। ଚାରୁଦେଷ୍ଣଂ ରଣେଶୂରଂ ପ୍ରଦ୍ଯୁମ୍ନଞ୍ଚ ମହାବଲମ୍
ରୁକ୍ମିଣୀ ପୁଅମାନେକୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ—ସେମାନଙ୍କ ନାମ ଶୁଣ, ସମସ୍ତ କଳାରେ ପାରଙ୍ଗତ: ଚାରୁଦେଷ୍ଣ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଶୂର, ଏବଂ ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ, ମହାବଳୀ।
ସୁଚାରୁଂ ଚାରୁଭଦ୍ରଞ୍ଚ ସଦଶ୍ଵଂ ହ୍ରସ୍ଵମେଵ ଚ। ସପ୍ତମଞ୍ଚାରୁଗୁପ୍ତଞ୍ଚ ଚାରୁଭଦ୍ରଞ୍ଚ ଚାରୁକଂ
ସୁଚାରୁ, ଚାରୁଭଦ୍ର, ସଦଶ୍ୱ, ହ୍ରସ୍ୱ, ସପ୍ତମ ଚାରୁଗୁପ୍ତ, ଚାରୁଭଦ୍ର ଏବଂ ଚାରୁକ।
ଚାରୁହାସଂ କନିଷ୍ଠଞ୍ଚ କନ୍ଯାଞ୍ଚାରୁମତୀଂ ତଥା। ଜଜ୍ଞିରେ ସତ୍ଯଭାମାଯା ଭାନୁର୍ଭୀମରଥଃ କ୍ଷଣଃ
ସତ୍ୟଭାମାଙ୍କୁ ଚାରୁହାସ, କନିଷ୍ଠ, କନ୍ୟା ଓ ସୁନ୍ଦର ଚାରୁମତୀ ଜନ୍ମ ନେଲେ; ଭାନୁ, ଭୀମରଥ ଓ କ୍ଷଣ ମଧ୍ୟ ଜନ୍ମିଲେ।
ରୋହିତୋ ଦୀପ୍ତିମାଂଶ୍ଚୈଵ ତାମ୍ରବଂଧୋ ଜଲଂଧମଃ। ଚତସ୍ରୋ ଜଜ୍ଞିରେ ତେଷାଂ ସ୍ଵସାରଶ୍ଚ ଯଵୀଯସୀଃ
ରୋହିତ, ଦୀପ୍ତିମାନ, ତାମ୍ରବନ୍ଧ ଓ ଜଳନ୍ଧମ ଜନ୍ମିଲେ; ସେମାନଙ୍କୁ ଚାରିଜଣ ଛୋଟ ଭଉଣୀ ମଧ୍ୟ ଜନ୍ମିଲେ।
ଜାଂବଵତ୍ଯାଃ ସୁତୋ ଜଜ୍ଞେ ସାଂବଶ୍ଚୈଵାତିଶୋଭନଃ। ସୌରଶାସ୍ତ୍ରସ୍ଯ କର୍ତ୍ତା ଵୈ ପ୍ରତିମା ମଂଦିରସ୍ଯ ଚ
ଜାମ୍ବବତୀଙ୍କୁ ଅତି ସୁନ୍ଦର ସାମ୍ବ ଜନ୍ମ ନେଲେ; ସେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସାସ୍ତ୍ର ରଚନା କଲେ ଓ ମନ୍ଦିରର ପ୍ରତିମା ତିଆରି କଲେ।
ମୂଲସ୍ଥାନେ ନିଵେଶଶ୍ଚ କୃତସ୍ତେନ ମହାତ୍ମନା। ତୁଷ୍ଟେନ ଦେଵଦେଵେନ କୁଷ୍ଠରୋଗୋ ଵିନାଶିତଃ
ସେ ମହାତ୍ମା ମୂଳ ସ୍ଥାନରେ ନିବେଶ କଲେ; ଖୁସି ହୋଇଥିବା ଦେବଦେବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କୁଷ୍ଠ ରୋଗ ନଷ୍ଟ ହେଲା।
ସୁମିତ୍ରଂ ଚାରୁମିତ୍ରଂ ଚ ମିତ୍ରଵିଂଦା ଵ୍ଯଜାଯତ। ମିତ୍ରବାହୁଃ ସୁନୀଥଶ୍ଚ ନାଗ୍ନଜିତ୍ଯାଂ ବଭୂଵତୁଃ
ସୁମିତ୍ର, ଚାରୁମିତ୍ର ଓ ମିତ୍ରବିନ୍ଦା ଜନ୍ମିଲେ; ନାଗ୍ନଜିତିଙ୍କୁ ମିତ୍ରବାହୁ ଓ ସୁନୀଥ ଜନ୍ମିଲେ।
ଏଵମାଦୀନି ପୁତ୍ରାଣାଂସହସ୍ରାଣି ନିଶାମଯ। ଅଶୀତିଶ୍ଚ ସହସ୍ରାଣାଂ ଵାସୁଦେଵସୁତାସ୍ତଥା
ଏଭଳି ଅନେକ ପୁତ୍ରଙ୍କ କଥା ଶୁଣ; ବାସୁଦେବଙ୍କ ପୁତ୍ର ଅସୀ ହଜାର ଥିଲେ।
ପ୍ରଦ୍ଯୁମ୍ନସ୍ଯ ଚ ଦାଯାଦୋ ଵୈଦର୍ଭ୍ଯାଂ ବୁଦ୍ଧିସତ୍ତମଃ। ଅନିରୁଦ୍ଧୋ ରଣେ ଯୋଦ୍ଧା ଜଜ୍ଞେସ୍ଯ ମୃଗକେତନଃ
ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ, ବୈଦର୍ଭୀଙ୍କୁ ଜନ୍ମିଥିବା ବୁଦ୍ଧିଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅନିରୁଦ୍ଧ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଶୂର ଓ ମୃଗକେତନ ନାମରେ ମଧ୍ୟ ପରିଚିତ।
କାମ୍ଯା ସୁପାର୍ଶ୍ଵତନଯା ସାଂବାଲ୍ଲେଭେ ତରସ୍ଵିନମ୍। ସତ୍ତ୍ଵପ୍ରକୃତଯୋ ଦେଵାଃ ପରାଃ ପଂଚ ପ୍ରକୀର୍ତିତାଃ
ସୁପାର୍ଶ୍ୱଙ୍କ ଝିଅ କାମ୍ୟା, ସାମ୍ବଙ୍କୁ ଏକ ପ୍ରବଳ ପୁତ୍ର ପାଇଲେ; ସତ୍ତ୍ୱ ଗୁଣର ପଞ୍ଚ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଦେବତାଙ୍କ ବିବରଣା ଦିଆଯାଇଛି।
ତିସ୍ରଃ କୋଟ୍ଯଃ ପ୍ରଵୀରାଣାଂ ଯାଦଵାନାଂ ମହାତ୍ମନାଂ। ଷଷ୍ଟିଃ ଶତସହସ୍ରାଣି ଵୀର୍ଯଵଂତୋ ମହାବଲାଃ
ତିନି କୋଟି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯାଦବ ମହାତ୍ମା ଥିଲେ; ଷଷ୍ଠି ହଜାର ଶତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ପ୍ରବଳ ଯାଦବ ଥିଲେ।
ଦେଵାଂଶାଃ ସର୍ଵ ଏଵେହ ଉତ୍ପନ୍ନାସ୍ତେ ମହୌଜସଃ। ଦୈଵାସୁରେ ହତା ଯେ ଵା ଅସୁରାସ୍ତୁ ମହାବଲାଃ
ସମସ୍ତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏମାନେ ଦେବତାଙ୍କ ଅଂଶରେ ଏଠାରେ ଜନ୍ମିଥିଲେ; ଦେବ-ଅସୁର ଯୁଦ୍ଧରେ ଯେଉଁଅସୁର ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ଜନ୍ମିଲେ।
ଇହୋତ୍ପନ୍ନା ମନୁଷ୍ଯେଷୁ ବାଧଂତେ ସର୍ଵମାନଵାନ୍। ତେଷାମୁଦ୍ଧରଣାର୍ଥାଯ ଉତ୍ପନ୍ନା ଯାଦଵେ କୁଲେ
ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଜନ୍ମିଥିବା ଏମାନେ ସମସ୍ତ ମନୁଷ୍ୟକୁ ଅସୁବିଧା ଦେଇଥିଲେ; ସେମାନଙ୍କ ଉଦ୍ଧାର ପାଇଁ ଯାଦବ କୁଳରେ ଜନ୍ମ ହେଲା।
କୁଲାନାଂ ଶତମେକଂ ଚ ଯାଦଵାନାଂ ମହାତ୍ମନାମ୍। ଵିଷ୍ଣୁସ୍ତେଷାଂ ପ୍ରଣେତା ଚ ପ୍ରଭୁତ୍ଵେ ଚ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତଃ
ମହାତ୍ମା ଯାଦବମାନଙ୍କର ଏକ ଶତ କୁଳ ଥିଲା; ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିଷ୍ଣୁ ନେତା ଓ ସ୍ୱାମୀ ଭାବେ ବ୍ୟବସ୍ଥିତ ହେଲେ।