ଶଂସଂତି ଚ ପୁରାଣଜ୍ଞାଃ ପୃଥୁଶ୍ରଵସମୁତ୍ତମମ୍। ତତଶ୍ଚାସ୍ଯାଭଵନ୍ପୁତ୍ରାଃ ଉଶନା ଶତ୍ରୁତାପନଃ
ପୁରାତନ କଥା ଜାଣିଥିବା ଲୋକମାନେ ପୃଥୁଶ୍ରବାଙ୍କୁ ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୋଲି ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି। ତାଙ୍କଠାରୁ କିଛି ପୁଅ ଜନ୍ମିଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଉଶନା ନାମକ ଶତ୍ରୁମାନେ ଦୁଃଖ ଦେଇଥିବା ପୁଅ ଥିଲେ।
ପୁତ୍ରଶ୍ଚୋଶନସସ୍ତସ୍ଯ ଶିନେଯୁର୍ନାମସତ୍ତମଃ। ଆସୀତ୍ଶିନେଯୋଃ ପୁତ୍ରୋ ଯଃ ସ ରୁକ୍ମକଵଚୋ ମତଃ
ଉଶନାଙ୍କ ପୁଅ ଥିଲେ ଶିନେୟୁ, ଯିଏ ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ଶିନେୟୁଙ୍କ ପୁଅ ଥିଲେ ରୁକ୍ମକବଚ, ଯିଏ ସେହି ନାମରେ ପରିଚିତ।
ନିହତ୍ଯ ରୁକ୍ମକଵଚୋ ଯୁଦ୍ଧେ ଯୁଦ୍ଧଵିଶାରଦଃ। ଧନ୍ଵିନୋ ଵିଵିଧୈର୍ବାଣୈରଵାପ୍ଯ ପୃଥିଵୀମିମାମ୍
ଯୁଦ୍ଧରେ ରୁକ୍ମକବଚଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରି, ଯୁଦ୍ଧରେ ନିପୁଣ ଥିବା ସେ, ତାଙ୍କର ଧନୁଷ୍ୟରୁ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ବାଣ ଛାଡି, ଏହି ପୃଥିବୀକୁ ଅଧିକାର କଲେ।
ଅଶ୍ଵମେଧେ ଽଦଦାଦ୍ରାଜା ବ୍ରାହ୍ମଣେଭ୍ଯଶ୍ଚ ଦକ୍ଷିଣାଂ। ଜଜ୍ଞେ ତୁ ରୁକ୍ମକଵଚାତ୍ପରାଵୃତ୍ପରଵୀରହା
ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞରେ, ରାଜା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ଦାନ ଦେଲେ। ରୁକ୍ମକବଚଙ୍କୁ ଜିତି, ତାଙ୍କଠାରୁ ପରାବୃତ୍ ନାମକ ଶତ୍ରୁବିଜୟୀ ପୁତ୍ର ଜନ୍ମିଲେ।
ତତ୍ପୁତ୍ରା ଜଜ୍ଞିରେ ପଂଚ ମହାଵୀର୍ଯପରାକ୍ରମାଃ। ରୁକ୍ମେଷୁଃ ପୃଥୁରୁକ୍ମଶ୍ଚ ଜ୍ଯାମଘଃ ପରିଘୋ ହରିଃ
ତାଙ୍କର ପାଞ୍ଚଟି ପୁଅ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ସମସ୍ତେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ସୂର୍ବୀର। ତାଙ୍କ ନାମ ହେଉଛି ରୁକ୍ମେଷୁ, ପୃଥୁରୁକ୍ମ, ଜ୍ୟାମଘ, ପରିଘ ଓ ହରି।
ପରିଘଂ ଚ ହରିଂ ଚୈଵ ଵିଦେହେ ସ୍ଥାପଯତ୍ପିତା। ରୁକ୍ମେଷୁରଭଵଦ୍ରାଜା ପୃଥୁରୁକ୍ମସ୍ତଥାଶ୍ରଯଃ
ତାଙ୍କ ପିତା ପରିଘ ଓ ହରିଙ୍କୁ ବିଦେହରେ ବସାଇଲେ। ରୁକ୍ମେଷୁ ରାଜା ହେଲେ, ପୃଥୁରୁକ୍ମ ତାଙ୍କର ସହାୟକ ହେଲେ।
ତାଭ୍ଯାଂ ପ୍ରଵ୍ରାଜିତୋ ରାଜ୍ଯାଜ୍ଜ୍ଯାମଘୋଵସଦାଶ୍ରମେ। ପ୍ରଶାଂତଶ୍ଚାଶ୍ରମସ୍ଥସ୍ତୁ ବ୍ରାହ୍ମଣେନ ଵିବୋଧିତଃ
ସେମାନେ ଦୁଇଜଣ ଜ୍ୟାମଘଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟରୁ ବାହାର କରିଦେଲେ। ଜ୍ୟାମଘ ଏକ ଆଶ୍ରମରେ ଶାନ୍ତିରେ ବସିଲେ, ଏବଂ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଜ୍ଞାନ ଲାଭ କଲେ।
ଜଗାମ ଧନୁରାଦାଯ ଦେଶମନ୍ଯଂ ଧ୍ଵଜୀ ରଥୀ। ନର୍ମଦାତଟ ଏକାକୀ କେଵଲଂ ଵୃତ୍ତିକର୍ଶିତଃ
ସେ ଧନୁଷ ନେଇ, ଏକା ଓ କଷ୍ଟରେ ଅତିକ୍ରାନ୍ତ, ଚିହ୍ନା ଓ ରଥ ସହିତ ଅନ୍ୟ ଦେଶକୁ ଗଲେ, ନର୍ମଦା ନଦୀର ତଟରେ ପହଞ୍ଚିଲେ।
ଋକ୍ଷଵଂତଂ ଗିରିଂ ଗତ୍ଵା ମୁକ୍ତମନ୍ଯୈରୁପାଵିଶତ୍। ଜ୍ଯାମଘସ୍ଯାଭଵଦ୍ଭାର୍ଯା ଶୈବ୍ଯା ପରିଣତା ସତୀ
ସେ ଋକ୍ଷବନ୍ତ ପାହାଡ଼କୁ ଯାଇ, ଅନ୍ୟମାନେ ଛାଡିଦେଇଥିବା ସ୍ଥାନରେ ବସିଲେ। ଜ୍ୟାମଘଙ୍କର ସତୀ ଭାର୍ଯ୍ୟା ଶୈବ୍ୟା ତାଙ୍କ ସହ ରହିଲେ।
ଅପୁତ୍ରୋପ୍ଯଭଵଦ୍ରାଜା ଭାର୍ଯାମନ୍ଯାମଚିଂତଯନ୍। ତସ୍ଯାସୀଦ୍ଵିଜଯୋ ଯୁଦ୍ଧେ ତତ୍ର କନ୍ଯାମଵାପ୍ଯ ସଃ
ରାଜା ହେଲେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର କିଛି ପୁଅ ଥିଲା ନାହିଁ, ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଭାର୍ଯ୍ୟା ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ଯୁଦ୍ଧରେ ଜିତି, ସେଠାରେ ଏକ କନ୍ୟା ଲାଭ କଲେ।
ଭାର୍ଯାମୁଵାଚ ସଂତ୍ରାସାତ୍ସ୍ନୁଷେଯଂ ତେ ଶୁଚିସ୍ମିତେ। ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵାବ୍ରଵୀଦେନଂ କସ୍ଯ କେଯଂ ସ୍ନୁଷେତି ଵୈ
ଭୟରେ ସେ ତାଙ୍କ ଭାର୍ଯ୍ୟାକୁ କହିଲେ, 'ଓ ଶୁଚିସ୍ମିତେ, ଏହି କନ୍ୟା ତୁମର ଜାଇଁ ହେଉ।' ଏଭଳି କହିବା ପରେ, ଭାର୍ଯ୍ୟା ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, 'ଏହି କନ୍ୟା କାହାର ଜାଇଁ?'
ରାଜୋଵାଚ। ଯସ୍ତେ ଜନିଷ୍ଯତେ ପୁତ୍ରସ୍ତସ୍ଯ ଭାର୍ଯା ଭଵିଷ୍ଯତି। ତସ୍ଯାଃ ସା ତପସୋଗ୍ରେଣ କନ୍ଯାଯାଃ ସଂପ୍ରସୂଯତ
ରାଜା କହିଲେ: 'ଯେ ପୁଅ ତୁମର ଜନ୍ମ ହେବ, ଏହି କନ୍ୟା ତାଙ୍କର ଭାର୍ଯ୍ୟା ହେବ।' ଏହି କନ୍ୟା ତାପସ୍ୟାରେ ଲଗି, ଏକ ଝିଅ ଜନ୍ମ ଦେଲେ।
ପୁତ୍ରଂ ଵିଦର୍ଭଂ ସୁଭଗଂ ଶୈବ୍ଯା ପରିଣତା ସତୀ। ରାଜପୁତ୍ର୍ଯାଂ ତୁ ଵିଦ୍ଵାଂସୌ ସ୍ନୁଷାଯାଂ କ୍ରଥକୌଶିକୌ
ଶୈବ୍ୟା, ସତୀ ଭାର୍ଯ୍ୟା, ଏକ ପୁଅ ଜନ୍ମ ଦେଲେ, ତାଙ୍କ ନାମ ଭିଦର୍ଭ। ରାଜକନ୍ୟାରେ, ଜ୍ଞାନୀ କ୍ରଥ ଓ କୌଶିକ ଜାଇଁ ହେଲେ।
ଲୋମପାଦଂ ତୃତୀଯଂ ତୁ ପୁତ୍ରଂ ପରମଧାର୍ମିକମ୍। ପଶ୍ଚାଦ୍ଵିଦର୍ଭୋ ଜନଯଚ୍ଛୂରଂ ରଣଵିଶାରଦମ୍
ତୃତୀୟ ପୁଅ ଲୋମପାଦ, ଅତି ଧାର୍ମିକ ଥିଲେ। ପରେ, ଭିଦର୍ଭ ଏକ ସୂର୍ବୀର ପୁଅ ଜନ୍ମ ଦେଲେ, ଯିଏ ଯୁଦ୍ଧରେ ପ୍ରବୀଣ।
ଲୋମପାଦାତ୍ମଜୋ ବଭ୍ରୁର୍ଧୃତିସ୍ତସ୍ଯ ତୁ ଚାତ୍ମଜଃ। କୌଶିକସ୍ଯାତ୍ମଜଶ୍ଚେଦିସ୍ତସ୍ମାଚ୍ଚୈଦ୍ଯନୃପାଃ ସ୍ମୃତାଃ
ଲୋମପାଦଙ୍କର ପୁଅ ଥିଲେ ବଭ୍ରୁର, ତାଙ୍କର ପୁଅ ଧୃତି। କୌଶିକଙ୍କର ପୁଅ ଚେଦି, ତାଙ୍କଠାରୁ ଚେଦି ରାଜାମାନେ ଜଣାଶୁ।
କ୍ରଥୋ ଵିଦର୍ଭପୁତ୍ରୋ ଯଃ କୁଂତିସ୍ତସ୍ଯାତ୍ମଜୋଭଵତ୍। କୁଂତେର୍ଧୃଷ୍ଟସ୍ତତୋ ଜଜ୍ଞେ ଧୃଷ୍ଟାତ୍ସୃଷ୍ଟଃ ପ୍ରତାପଵାନ୍
କ୍ରଥ, ଭିଦର୍ଭଙ୍କର ପୁଅ, ତାଙ୍କର ପୁଅ କୁଁତି। କୁଁତିଠାରୁ ଧୃଷ୍ଟ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ଧୃଷ୍ଟଠାରୁ ପ୍ରତାପୀ ସୃଷ୍ଟ ଜନ୍ମ ନେଲେ।
ସୃଷ୍ଟସ୍ଯ ପୁତ୍ରୋ ଧର୍ମାତ୍ମା ନିଵୃତ୍ତିଃ ପରଵୀରହା। ନିଵୃତ୍ତିପୁତ୍ରୋ ଦାଶାର୍ହୋ ନାମ୍ନା ସ ତୁ ଵିଦୂରଥଃ
ସୃଷ୍ଟଙ୍କର ପୁଅ ଧର୍ମାତ୍ମା ନିବୃତ୍ତି, ଶତ୍ରୁଘ୍ନ। ନିବୃତ୍ତିଙ୍କର ପୁଅ ଦାଶାର୍ହ, ତାଙ୍କୁ ଭିଦୂରଥ ଭି କୁହାଯାଏ।
ଦାଶାର୍ହପୁତ୍ରୋ ଭୀମସ୍ତୁ ଭୀମାଜ୍ଜୀମୂତ ଉଚ୍ଯତେ। ଜୀମୂତପୁତ୍ରୋ ଵିକୃତିସ୍ତସ୍ଯଭୀମରଥଃ ସୁତଃ
ଦାଶାର୍ହଙ୍କର ପୁଅ ଭୀମ, ଭୀମଠାରୁ ଜୀମୂତ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ଜୀମୂତଙ୍କର ପୁଅ ବିକୃତି, ତାଙ୍କର ପୁଅ ଭୀମରଥ।
ଅଥ ଭୀମରଥସ୍ଯାପି ପୁତ୍ରୋ ନଵରଥଃ କିଲ। ତସ୍ଯ ଚାସୀଦ୍ଦଶରଥଃ ଶକୁନିସ୍ତସ୍ଯ ଚାତ୍ମଜଃ
ଭୀମରଥଙ୍କର ପୁଅ ନବରଥ, ତାଙ୍କର ପୁଅ ଦଶରଥ, ଦଶରଥଙ୍କର ପୁଅ ଶକୁନି।
ତସ୍ମାତ୍କରଂଭସ୍ତସ୍ମାଚ୍ଚ ଦେଵରାତୋ ବଭୂଵ ହ। ଦେଵକ୍ଷତ୍ରୋଭଵଦ୍ରାଜା ଦେଵରାତାନ୍ମହାଯଶାଃ
ଶକୁନିଠାରୁ କରମ୍ଭ, କରମ୍ଭଠାରୁ ଦେବରାତ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ଦେବରାତଠାରୁ ମହାଯଶସ୍ବୀ ଦେବକ୍ଷତ୍ର ରାଜା ହେଲେ।
ଦେଵଗର୍ଭସମୋ ଜଜ୍ଞେ ଦେଵକ୍ଷତ୍ରସ୍ଯ ନଂଦନଃ। ମଧୁର୍ନାମମହାତେଜା ମଧୋଃ କୁରୁଵଶଃ ସ୍ମୃତଃ
ଦେବକ୍ଷତ୍ରଙ୍କର ପୁଅ ଦେବଗର୍ଭ ସମାନ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ମଧୁର ଜନ୍ମ ନେଲେ। ମଧୁରଙ୍କର ପୁଅ ମଧୁ, ଯିଏ କୁରୁବଂଶର ଭାଗ।
ଆସୀତ୍କୁରୁଵଶାତ୍ପୁତ୍ରଃ ପୁରୁହୋତ୍ରଃ ପ୍ରତାପଵାନ୍। ଅଂଶୁର୍ଜଜ୍ଞେଥ ଵୈଦର୍ଭ୍ଯାଂ ଦ୍ରଵଂତ୍ଯାଂ ପୁରୁହୋତ୍ରତଃ
କୁରୁବଂଶରୁ ପ୍ରତାପୀ ପୁରୁହୋତ୍ର ଜନ୍ମ ନେଲେ। ପୁରୁହୋତ୍ର ଓ ଭିଦର୍ଭର ଦ୍ରବନ୍ତୀଙ୍କଠାରୁ ଅଂଶୁ ଜନ୍ମ ନେଲେ।
ଵେତ୍ରକୀ ତ୍ଵଭଵଦ୍ଭାର୍ଯା ଅଂଶୋସ୍ତସ୍ଯାଂ ଵ୍ଯଜାଯତ। ସାତ୍ଵତଃ ସତ୍ଵସଂପନ୍ନଃ ସାତ୍ଵତାନ୍କୀର୍ତିଵର୍ଦ୍ଧନଃ
ବେତ୍ରକୀ ଅଂଶଙ୍କର ଜୀବନ ସଙ୍ଗୀ ହେଲେ । ତାଙ୍କରୁ ସାତ୍ବତ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ଯିଏ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଗୁଣରେ ଭରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲେ ଏବଂ ସାତ୍ବତମାନଙ୍କର ମାନ ଓ କୀର୍ତିକୁ ବଢ଼ାଇଲେ ।
ଇମାଂ ଵିସୃଷ୍ଟିଂ ଵିଜ୍ଞାଯ ଜ୍ଯାମଘସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ। ପ୍ରଜାଵାନେତି ସାଯୁଜ୍ଯଂ ରାଜ୍ଞଃ ସୋମସ୍ଯ ଧୀମତଃ
ମହାତ୍ମା ଜ୍ୟାମଘଙ୍କର ଏହି ବଂଶ ପ୍ରସଙ୍ଗ ବୁଝି, ଜାଣିବାକୁ ଯେ ସେ ବହୁ ପ୍ରଜାର ମାଲିକ ହୋଇ, ବୁଦ୍ଧିମାନ ରାଜା ସୋମଙ୍କ ସହିତ ସାୟୁଜ୍ୟ ଲାଭ କରିଥିଲେ ।
ସାତ୍ଵତାନ୍ସତ୍ଵସଂପନ୍ନା କୌସଲ୍ଯା ସୁଷୁଵେ ସୁତାନ୍। ତେଷାଂ ସର୍ଗାଶ୍ଚ ଚତ୍ଵାରୋ ଵିସ୍ତରେଣୈଵ ତାନ୍ଶୃଣୁ
କୌଶଳୀ ସାତ୍ବତଙ୍କ ପାଇଁ ଗୁଣମୟ ପୁଅମାନେ ଜନ୍ମ ଦେଲେ । ଏବେ ତାଙ୍କର ଚାରି ବଂଶର ବିସ୍ତୃତ ବିବରଣୀ ଶୁଣ ।
ଭଜମାନସ୍ଯ ସୃଂଜଯ୍ଯାଂ ଭାଜନାମା ସୁତୋଭଵତ୍। ସୃଂଜଯସ୍ଯ ସୁତାଯାଂ ତୁ ଭାଜକାସ୍ତୁ ତତୋଭଵନ୍
ଭଜମାନଙ୍କୁ ସୃଞ୍ଜୟାରୁ ଭାଜନ ନାମକ ପୁଅ ହେଲେ । ସୃଞ୍ଜୟାଙ୍କର କନ୍ୟାରୁ ଭାଜକମାନେ ଜନ୍ମ ନେଲେ ।
ତସ୍ଯ ଭାଜସ୍ଯ ଭାର୍ଯେ ଦ୍ଵେ ସୁଷୁଵାତେ ସୁତାନ୍ବହୂନ୍। ନେମିଂ ଚକୃକଣଂ ଚୈଵ ଵୃଷ୍ଣିଂ ପରପୁରଂଜଯଂ
ଭାଜନଙ୍କର ଦୁଇଜଣ ଜୀବନ ସଙ୍ଗୀ ଥିଲେ, ଯେଉଁମାନେ ଅନେକ ପୁଅ ଜନ୍ମ ଦେଲେ — ନେମି, ଚକୃକଣ, ବୃଷ୍ଣି ଏବଂ ପରପୁରଞ୍ଜୟ ।
ତେ ଭାଜକାଃ ସ୍ମୃତା ଯସ୍ମାଦ୍ଭଜମାନାଦ୍ଵି ଜଜ୍ଞିରେ। ଦେଵାଵୃଧଃ ପୃଥୁର୍ନାମ ମଧୂନାଂ ମିତ୍ରଵର୍ଦ୍ଧନଃ
ଭଜମାନଙ୍କୁ ଯେଉଁମାନେ ଜନ୍ମ ଦେଲେ, ସେମାନେ ଭାଜକ ନାମରେ ପରିଚିତ । ତାଙ୍କୁ ଦେବାବୃଧ, ପୃଥୁ ଏବଂ ମଧୁମାନେ ମଧୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ମିତ୍ରବୃଧ ଜନ୍ମ ନେଲେ ।
ଅପୁତ୍ରସ୍ତ୍ଵଭଵଦ୍ରାଜା ଚଚାର ପରମଂ ତପଃ। ପୁତ୍ରଃ ସର୍ଵଗୁଣୋପେତୋ ମମ ଭୂଯାଦିତି ସ୍ପୃହନ୍
ରାଜାଙ୍କର କୌଣସି ପୁଅ ନଥିଲା, ସେ ଗଭୀର ତପସ୍ୟା କଲେ । ତାଙ୍କର ଇଚ୍ଛା — "ମୋତେ ସମସ୍ତ ଗୁଣରେ ଭରିପୂର୍ଣ୍ଣ ପୁଅ ମିଳୁ ।"
ସଂଯୋଜ୍ଯ କୃଷ୍ଣମେଵାଥ ପର୍ଣାଶାଯା ଜଲଂ ସ୍ପୃଶନ୍। ସା ତୋଯସ୍ପର୍ଶନାତ୍ତସ୍ଯ ସାଂନିଧ୍ଯଂ ନିମ୍ନଗା ହ୍ଯଗାତ୍
କୃଷ୍ଣଙ୍କ ସହିତ ଏକତ୍ର ହୋଇ, ପର୍ଣ୍ଣାଶ୍ରମରେ ଜଳକୁ ଛୁଇଁଲେ । ଏହି ଜଳ ସ୍ପର୍ଶରେ ନଦୀ ତାଙ୍କ ସମ୍ନିଧିକୁ ଆସିଗଲେ ।