ଜାତୋ ବାହୁସହସ୍ରେଣ ସପ୍ତଦ୍ଵୀପେଶ୍ଵରୋ ନୃପଃ। ଵର୍ଷାଯୁତଂ ତପସ୍ତେପେ ଦୁଶ୍ଚରଂ ପୃଥିଵୀପତିଃ
ସେ ଏକ ହଜାର ହାତ ସହିତ ଜନ୍ମିଲେ, ସପ୍ତଦ୍ୱୀପର ରାଜା ଥିଲେ। ଦଶ ହଜାର ବର୍ଷ ଯାଏଁ ସେ ଦୁଃସାଧ୍ୟ ତପସ୍ୟା କଲେ।
ଦତ୍ତମାରାଧଯାମାସ କାର୍ତ୍ତଵୀର୍ଯୋତ୍ରିସଂଭଵମ୍। ତସ୍ମୈ ଦତ୍ତୋ ଵରାନ୍ପ୍ରାଦାଚ୍ଚତୁରଃ ପୁରୁଷୋତ୍ତମଃ
ସେ କାର୍ତ୍ତବୀର୍ୟ ବଂଶର ଦତ୍ତାତ୍ରେୟଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ। ଦତ୍ତାତ୍ରେୟ, ସର୍ବୋତ୍ତମ ପୁରୁଷ, ତାଙ୍କୁ ଚାରିଟି ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଲେ।
ପୂର୍ଵଂ ବାହୁସହସ୍ରଂ ତୁ ସ ଵଵ୍ରେ ରାଜସତ୍ତମଃ। ଅଧର୍ମଂ ଧ୍ଯାଯମାନସ୍ଯ ଭୀତିଶ୍ଚାପି ନିଵାରଣମ୍
ପ୍ରଥମେ, ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜା ଏକ ହଜାର ହାତ ଚାହିଲେ। ଅଧର୍ମ ବିଚାର କରିବାବେଳେ ଭୟ ଦୂର କରିବା ମଧ୍ୟ ଚାହିଲେ।
ଯୁଦ୍ଧେନ ପୃଥିଵୀଂ ଜିତ୍ଵା ଧର୍ମେଣାଵାପ୍ଯ ଵୈ ବଲମ୍। ସଂଗ୍ରାମେ ଵର୍ତମାନସ୍ଯ ଵଧଶ୍ଚୈଵାଧିକାଦ୍ଭଵେତ୍
ଯୁଦ୍ଧ କରି ପୃଥିବୀକୁ ଜିତି, ଧର୍ମରେ ଶକ୍ତି ଅର୍ଜନ କରି, ସଂଗ୍ରାମ ମଧ୍ୟରେ ସେ ନିଜଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ମାରିପାରିବା ଶକ୍ତି ରଖିଥିଲେ।
ଏତେନେଯଂ ଵସୁମତୀ ସପ୍ତଦ୍ଵୀପା ସପତ୍ତନା। ସପ୍ତୋଦଧି ପରିକ୍ଷିପ୍ତା କ୍ଷାତ୍ରେଣ ଵିଧିନା ଜିତା
ଏହି ଦ୍ୱାରା, ସପ୍ତଦ୍ୱୀପ ଓ ସହର ସହିତ ପୃଥିବୀ, ସପ୍ତ ସମୁଦ୍ର ଦ୍ୱାରା ଘିରା, କ୍ଷତ୍ରିୟ ନୀତି ଅନୁଯାୟୀ ଜିତା ହେଲା।
ଜଜ୍ଞେ ବାହୁସହସ୍ରଂ ଚ ଇଚ୍ଛତସ୍ତସ୍ଯ ଧୀମତଃ। ସର୍ଵେ ଯଜ୍ଞା ମହାବାହୋସ୍ତସ୍ଯାସନ୍ଭୂରିଦକ୍ଷିଣାଃ
ସେ ଜ୍ଞାନୀ ଏହି ହଜାର ହାତ ଚାହିଲେ, ତାଙ୍କୁ ଏହା ମିଳିଲା। ସେ ମହାବାହୁଙ୍କର ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞ ଅଧିକ ଦାନରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା।
ସର୍ଵେ କାଂଚନଯୂପାସ୍ତେ ସର୍ଵେ କାଂଚନଵେଦିକାଃ। ସର୍ଵେ ଦେଵୈଶ୍ଚ ସଂପ୍ରାପ୍ତା ଵିମାନସ୍ଥୈରଲଂକୃତୈଃ
ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞ ଶ୍ତମ୍ଭ ସୁନାର, ସମସ୍ତ ବେଦି ସୁନାର। ସମସ୍ତ ଦେବତା ତାଙ୍କର ବିମାନରେ ଭୂଷିତ ହୋଇ ଯଜ୍ଞରେ ଆସିଥିଲେ।
ଗଂଧର୍ଵୈରପ୍ସରୋଭିଶ୍ଚ ନିତ୍ଯମେଵାପି ସେଵିତାଃ। ଯସ୍ଯ ଯଜ୍ଞେ ଜଗୌ ଗାଥା ଗଂଧଂର୍ଵୋ ନାରଦସ୍ତଥା
ସେ ନିତ୍ୟ ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଅପ୍ସରାମାନେ ଦ୍ୱାରା ସେବିତ ହେଉଥିଲେ। ତାଙ୍କର ଯଜ୍ଞରେ, ଗନ୍ଧର୍ବ ନାରଦ ଗୀତ ଗାଇଥିଲେ।
ଯଜ୍ଞୈର୍ଦାନୈସ୍ତପୋଭିଶ୍ଚ ଵିକ୍ରମେଣ ଶ୍ରୁତେନ ଚ। ସପ୍ତଦ୍ଵୀପାନନୁଚରନ୍ଵେଗେନ ପଵନୋପମଃ
ଯଜ୍ଞ, ଦାନ, ତପ, ପ୍ରତାପ ଓ ଶିକ୍ଷାର ଶକ୍ତିରେ, ସେ ସପ୍ତଦ୍ୱୀପ ଭୂମିକୁ ବାୟୁର ଗତିରେ ଅତିକ୍ରମ କରିଥିଲେ।
ପଂଚାଶୀତିସହସ୍ରାଣି ଵର୍ଷାଣାଂ ଚ ନରାଧିପଃ। ସପ୍ତଦ୍ଵୀପପୃଥିଵ୍ଯାଶ୍ଚ ଚକ୍ରଵର୍ତୀ ବଭୂଵ ହ
ପଞ୍ଚାଶୀ ହଜାର ବର୍ଷ ଅଧିନେ, ସେ ସପ୍ତଦ୍ୱୀପ ଭୂମିର ଚକ୍ରବର୍ତୀ ରାଜା ହେଇଥିଲେ।
ସ ଏଵ ପଶୁପାଲୋଭୂତ୍କ୍ଷେତ୍ରପାଲଃ ସ ଏଵ ହି। ସ ଏଵ ଵୃଷ୍ଟ୍ଯା ପର୍ଜନ୍ଯୋ ଯୋଗିତ୍ଵାଦର୍ଜୁନୋଭଵତ୍
ସେ ଗୋପାଳ ହେଲେ, କ୍ଷେତ୍ରର ରକ୍ଷକ ହେଲେ, ଓ ବର୍ଷାର ସଂଯୋଗରେ ପର୍ଜନ୍ୟ ସମାନ ଅର୍ଜୁନ ହେଲେ।
ଯୋସୌ ବାହୁସହସ୍ରେଣ ଜ୍ଯାଘାତକଠିନତ୍ଵଚା। ଭାତି ରଶ୍ମିସହସ୍ରେଣ ଶାରଦେନେଵ ଭାସ୍କରଃ
ଧନୁର ତାଣିରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହଜାର ଭୁଜାରେ, ସେ ଶରତ୍କାଳୀନ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ହଜାର କିରଣରେ ଚମକିଥିଲେ।
ଏଷ ନାମ ମନୁଷ୍ଯେଷୁ ମାହିଷ୍ମତ୍ଯାଂ ମହାଦ୍ଯୁତିଃ। ଏଷ ଵେଗଂ ସମୁଦ୍ରସ୍ଯ ପ୍ରାଵୃଟ୍କାଲେ ଭଜେତ ଵୈ
ମାହିଷ୍ମତୀରେ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ମହାପ୍ରଭା ନର, ବର୍ଷାକାଳର ସମୁଦ୍ରର ଶକ୍ତି ରଖିଥିଲେ।
କ୍ରୀଡତେ ସ୍ଵସୁଖା ଯେ ଵିପ୍ରତିସ୍ରୋତୋ ମହୀପତିଃ। ଲଲନାଃ କ୍ରୀଡତା ତେନ ପ୍ରତିବଦ୍ଧୋର୍ମିମାଲିନୀ
ରାଜା ନିଜ ଆନନ୍ଦରେ ବିହାର କରିଥିଲେ, ବିପରୀତ ଧାରାରେ ଖେଳିଥିଲେ; ତାଙ୍କ ଖେଳରେ ଝାଳ ଲଗିଥିବା ତରଙ୍ଗଗୁଡିକ ବନ୍ଧା ହେଇଯାଇଥିଲେ।
ଊର୍ମିଭ୍ରୁକୁଟିମାଲା ସା ଶଂକିତାଭ୍ଯେତି ନର୍ମଦା। ଏଷ ଏଵ ମନୋର୍ଵଂଶେ ତ୍ଵଵଗାହେନ୍ମହାର୍ଣଵମ୍
ତରଙ୍ଗର ଭୃକୁଟି ମାଳାରେ ସଜିଥିବା ନର୍ମଦା ଭୟଭିତ ଭାବରେ ଆସିଥିଲେ; ମନୁବଂଶରେ ଏହି ନର ମହାସାଗରରେ ବିଲୀନ ହେଇଥିଲେ।
କରେଣୋଦ୍ଧୃତ୍ଯ ଵେଗଂ ତୁ କାମିନୀପ୍ରୀଣନେନ ତୁ। ତସ୍ଯ ବାହୁସହସ୍ରେଣ କ୍ଷୋଭ୍ଯମାଣେ ମହୋଦଧୌ
ତାଙ୍କ ହାତରେ ଶକ୍ତି ଉଠାଇ, ପ୍ରିୟାକୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରି, ତାଙ୍କ ହଜାର ଭୁଜାରେ ମହାସାଗର ଉତ୍କଳିତ ହେଇଥିଲା।
ଭଵଂତି ଲୀନା ନିଶ୍ଚେଷ୍ଟାଃ ପାତାଲସ୍ଥା ମହାସୁରାଃ। ତଦୂରୁକ୍ଷୋଭଚକିତା ଅମୃତୋତ୍ପାଦଶଂକିତାଃ
ପାତାଳରେ ଥିବା ମହାଅସୁରମାନେ ତାଙ୍କ ଉରୁର ଆଗ୍ରହରେ ଭୟଭିତ ହୋଇ, ନିଶ୍ଚଳ ଓ ବିଲୀନ ହେଇଯାଇଥିଲେ; ଅମୃତ ଉତ୍ପାଦର ଭୟରେ ଅନ୍ୟମାନେ ଉତ୍କଳିତ ହୋଇଥିଲେ।
ନତା ନିଶ୍ଚଲମୂର୍ଦ୍ଧାନୋ ଭଵଂତି ଚ ମହୋରଗାଃ। ଏଷ ଧନ୍ଵୀ ଚ ଚିକ୍ଷେପ ରାଵଣଂ ପ୍ରତି ସାଯକାନ୍
ମହାନାଗମାନେ ନମି ନିଶ୍ଚଳ ମୁଣ୍ଡ ହେଇଯାଇଥିଲେ; ଏହି ଧନୁର୍ଧର ରାବଣଙ୍କୁ ଶର ନିକ୍ଷେପ କରିଥିଲେ।
ଏଷ ଧନ୍ଵୀ ଧନୁର୍ଗୃହ୍ଯ ଉତ୍ସିକ୍ତଂ ପଂଚଭିଃ ଶରୈଃ। ଲଂକେଶଂ ମୋହଯିତ୍ଵା ତୁ ସବଲଂ ରାଵଣଂ ବଲାତ୍
ଏହି ଧନୁର୍ଧର ଧନୁ ଧରି, ପାଞ୍ଚଟି ଶରରେ ଲଙ୍କାପତିଙ୍କୁ ମୁହଁ ଘୁଞ୍ଚାଇ, ଶକ୍ତିରେ ରାବଣ ଓ ତାଙ୍କ ସେନାକୁ ଅପରାଜିତ କରିଥିଲେ।
ନିର୍ଜିତ୍ଯ ବଦ୍ଧ୍ଵା ତ୍ଵାନୀଯ ମାହିଷ୍ମତ୍ଯାମ୍ବବଂଧ ତମ୍। ତତୋ ଗତୋହଂ ତସ୍ଯାଗ୍ରେ ଅର୍ଜୁନଂ ସଂପ୍ରସାଦଯନ୍
ଜିତି ଓ ବନ୍ଧି, ସେ ତାଙ୍କୁ ମାହିଷ୍ମତୀକୁ ଆଣି ଅଟକାଇଥିଲେ; ତାପରେ ମୁଁ ତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଯାଇ, ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିଥିଲି।
ମୁମୋଚ ରାଜନ୍ପୌତ୍ରଂ ମେ ସଖ୍ଯଂ କୃତ୍ଵା ଚ ପାର୍ଥିଵଃ। ତସ୍ଯ ବାହୁସହସ୍ରସ୍ଯ ବଭୂଵ ଜ୍ଯାତଲସ୍ଵନଃ
ରାଜା ମୋ ପୁତ୍ରପୁତିକୁ ଛାଡିଦେଲେ, ମିତ୍ରତା ଗଠିଲେ; ତାଙ୍କ ହଜାର ଭୁଜାର ଧନୁର ତାଣିର ଶବ୍ଦ ଉପଜିଲା।
ଯୁଗାଂତାଗ୍ନେଃ ପ୍ରଵୃତ୍ତସ୍ଯ ଯଥା ଜ୍ଯାତଲନିଃସ୍ଵନଃ। ଅହୋ ବଲଂ ଵିଧେର୍ଵୀର୍ଯଂ ଭାର୍ଗଵଃ ସ ଯଦାଚ୍ଛିନତ୍
ଯୁଗାନ୍ତର ଅଗ୍ନିର ଉତ୍ପାଦରେ ଧନୁର ତାଣିର ଶବ୍ଦ ଯେପରି ହୁଏ, ସେପରି ଭାର୍ଗବଙ୍କ ଶକ୍ତି ଓ ପ୍ରଭାବ ଦେଖାଗଲା।
ମୃଧେ ସହସ୍ରଂ ବାହୂନାଂ ହେମତାଲଵନଂ ଯଥା। ଯଂ ଵସିଷ୍ଠସ୍ତୁ ସଂକ୍ରୁଦ୍ଧୋ ହ୍ଯର୍ଜୁନଂ ଶପ୍ତଵାନ୍ଵିଭୁଃ
ଯୁଦ୍ଧରେ ହଜାର ଭୁଜା ସୁନାର ତାଳବନ ପରି ଭୂମିରେ ପଡିଗଲା; କ୍ରୋଧିତ ଵଶିଷ୍ଠ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ଶାପ ଦେଇଥିଲେ।
ଯସ୍ମାଦ୍ଵନଂ ପ୍ରଦଗ୍ଧଂ ତେ ଵିଶ୍ରୁତଂ ମମ ହୈହଯ। ତସ୍ମାତ୍ତେ ଦୁଷ୍କୃତଂ କର୍ମ କୃତମନ୍ଯୋ ହନିଷ୍ଯତି
ମୋ ଅରଣ୍ୟକୁ ଜଳାଇଥିବାରୁ, ହୈହୟ, ତୁମର ଦୁଷ୍କର୍ମ ଅନ୍ୟ କିଏ ଦଣ୍ଡିବେ, ତୁମକୁ ମାରିଦେବେ।
ଛିତ୍ଵା ବାହୁସହସ୍ରଂ ତେ ପ୍ରମଥ୍ଯ ତରସା ବଲୀ। ତପସ୍ଵୀ ବ୍ରାହ୍ମଣସ୍ତ୍ଵାଂ ଵୈ ଵଧିଷ୍ଯତି ସ ଭାର୍ଗଵଃ
ତୁମର ହଜାର ଭୁଜା କାଟି, ଶକ୍ତିରେ ଦମନ କରି, ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ତପସ୍ବୀ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଭାର୍ଗବ ତୁମକୁ ମାରିଦେବେ।
ତସ୍ଯ ରାମୋଥ ହଂତାସୀନ୍ମୁନିଶାପେନ ଧୀମତଃ। ତସ୍ଯ ପୁତ୍ରଶତଂ ତ୍ଵାସୀତ୍ପଂଚ ତତ୍ର ମହାରଥାଃ
ବୁଦ୍ଧିମାନ ମୁନିଙ୍କ ଶାପରେ ରାମ ତାଙ୍କୁ ହତ କରିଥିଲେ; ତାଙ୍କର ଶତ ପୁତ୍ର ଥିଲେ, ତାହାରୁ ପାଞ୍ଚ ଜଣ ମହାରଥୀ ଥିଲେ।
କୃତାସ୍ତ୍ରା ବଲିନଃ ଶୂରା ଧର୍ମାତ୍ମାନୋ ମହାବଲ। ଶୂରସେନଶ୍ଚ ଶୂରଶ୍ଚ ଧୃଷ୍ଟୋ ଵୈ କୃଷ୍ଣ ଏଵ ଚ
ସେମାନେ ଶସ୍ତ୍ରଚଳନରେ ପାରଙ୍ଗତ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ସୌର୍ଯ୍ୟବାନ୍, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଏବଂ ବଡ଼ ଶକ୍ତିର ମାଲିକ ଥିଲେ—ଶୂରସେନ, ଶୂର, ଧୃଷ୍ଟ ଏବଂ କୃଷ୍ଣ।
ଜଯଦ୍ଧ୍ଵଜଃ ସ ଵୈ କର୍ତା ଅଵନ୍ତିଶ୍ଚ ରସାପତିଃ। ଜଯଧ୍ଵଜସ୍ଯ ପୁତ୍ରସ୍ତୁ ତାଲଜଂଘୋ ମହାବଲଃ
ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଜୟଧ୍ୱଜ ପ୍ରଧାନ ଥିଲେ, ଏବଂ ଅବନ୍ତି ଥିଲେ ରସାର ଅଧିପତି। ଜୟଧ୍ୱଜଙ୍କ ପୁଅ ଥିଲେ ତାଳଜଂଘ, ଯିଏ ବଡ଼ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଥିଲେ।
ତସ୍ଯ ପୁତ୍ରାଶ୍ଶତାନ୍ଯେଵ ତାଲଜଂଘା ଇତି ସ୍ମୃତାଃ। ତେଷାଂ ପଂଚକୁଲାନ୍ଯାସନ୍ହୈହଯାନାଂ ମହାତ୍ମନାମ୍
ତାଙ୍କର ଶତଶଃ ପୁଅମାନେ 'ତାଳଜଂଘ' ବୋଲି ପରିଚିତ। ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ପଞ୍ଚଟି ବଡ଼ ବଂଶ ଥିଲା, ଯାହା ହେଉଛି ହୈହୟବଂଶୀ ମହାପୁରୁଷମାନେ।
ଵୀତିହୋତ୍ରାଶ୍ଚ ସଂଜାତା ଭୋଜାଶ୍ଚାଵଂତଯସ୍ତଥା। ତୁଂଡକେରାଶ୍ଚ ଵିକ୍ରାଂତାସ୍ତାଲଜଂଘାଃ ପ୍ରକୀର୍ତିତାଃ
ବୀତିହୋତ୍ର, ଭୋଜ, ଅବନ୍ତି ଏବଂ ସାହସୀ ତୁଣ୍ଡକେରମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ—ଏମାନେ ସମସ୍ତେ 'ତାଳଜଂଘ' ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।