ସାର୍ଧଂ ଶକ୍ରେଣ ସୋଽପଶ୍ଯନ୍ନୀଯମାନାମଥାଂବରେ। କେଶିନା ଦାନଵେଂଦ୍ରେଣ ଚିତ୍ରଲେଖାମଥୋର୍ଵଶୀମ୍
ସେଠାରେ, ଶକ୍ରଙ୍କ ସହିତ, ସେ ଦେଖିଲେ କେଶି ନାମକ ଦାନବରାଜା ଉର୍ବଶୀ ଓ ଚିତ୍ରଲେଖାଙ୍କୁ ଆକାଶରେ ନେଉଛନ୍ତି।
ତଂ ଵିନିର୍ଜିତ୍ଯ ସମରେ ଵିଵିଧାଯୁଧପାତନୈଃ। ପୁରା ଶକ୍ରୋପି ସମରେ ଯେନ ଵଜ୍ରୀ ଵିନିର୍ଜିତଃ
ସେଠାରେ, ବିଭିନ୍ନ ଅସ୍ତ୍ର ବର୍ଷା କରି, ଯେଉଁଥିରେ ପୂର୍ବେ ଭି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ବିଜୟ କରିଥିଲେ, ସେ ଦାନବକୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ହରାଇଲେ।
ମିତ୍ରତ୍ଵମଗମତ୍ତେନ ପ୍ରାଦାଦିଂଦ୍ରାଯ ଚୋର୍ଵଶୀଂ। ତତଃପ୍ରଭୃତି ମିତ୍ରତ୍ଵମଗମତ୍ପାକଶାସନଃ
ତାପରେ ସେମାନେ ମିତ୍ରତା କଲେ ଓ ଉର୍ବଶୀଙ୍କୁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଦେଲେ। ସେଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି, ଇନ୍ଦ୍ର ସେଙ୍କ ମିତ୍ର ହେଲେ।
ସର୍ଵଲୋକେତିଶଯିତଂ ପୁରୂରଵସମେଵ ତମ୍। ପ୍ରାହ ଵଜ୍ରୀ ତୁ ସଂତୁଷ୍ଟୋ ନୀଯତାମିଯମେଵ ଚ
ସମସ୍ତ ଲୋକ ଠାରୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ପୁରୁରବାଙ୍କୁ, ବଜ୍ରଧାରୀ ଇନ୍ଦ୍ର ଖୁସି ହୋଇ କହିଲେ: 'ଏହିଁ ତାକୁ ତୁମେ ନେଉ।'
ସା ପୁରୂରଵସଃ ପ୍ରୀତ୍ଯୈ ଚାଗାଯଚ୍ଚରିତଂ ମହତ୍। ଲକ୍ଷ୍ମୀସ୍ଵଯଂଵରଂନାମ ଭରତେନ ପ୍ରଵର୍ତିତମ୍
ପୁରୁରବାଙ୍କ ଆନନ୍ଦ ପାଇଁ, ଉର୍ବଶୀ ଏକ ମହାନ କଥା ଗାଇଲେ—ଭାରତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ସ୍ୱୟଂବର କଥା।
ମେନକାଂ ଚୋର୍ଵଶୀଂ ରଂଭାଂ ନୃତ୍ଯଧ୍ଵମିତି ଚାଦିଶତ୍। ନନର୍ତ ସଲଯଂ ତତ୍ର ଲକ୍ଷ୍ମୀରୂପେଣ ଚୋର୍ଵଶୀ
ସେ ମେନକା, ଉର୍ବଶୀ ଓ ରମ୍ଭାଙ୍କୁ ନୃତ୍ୟ କରିବାକୁ ଆଦେଶ ଦେଲେ। ସେଠାରେ, ଉର୍ବଶୀ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ରୂପେ ମନୋହର ଭାବେ ନୃତ୍ୟ କଲେ।
ସା ପୁରୂରଵସଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ନୃତ୍ଯଂତୀ କାମପୀଡିତା। ଵିସ୍ମୃତାଭିନଯଂ ସର୍ଵଂ ଯତ୍ପୁରାତନଚୋଦିତମ୍
ପୁରୁରବାଙ୍କୁ ଦେଖି, ଉର୍ବଶୀ ନୃତ୍ୟ କରୁଥିବାବେଳେ କାମନାରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୋଇ, ପୁରୁଣା ଶିଖାଯାଇଥିବା ସମସ୍ତ ଭାଙ୍ଗିମା ଓ ଚଳନ ଭୁଲିଗଲେ।
ଶଶାପ ଭରତଃ କ୍ରୋଧାଦ୍ଵିଯୋଗାତ୍ତସ୍ଯ ଭୂତଲେ। ପଂଚପଂଚାଶଦବ୍ଦାନି ଲତାଭୂତା ଭଵିଷ୍ଯସି
ବିୟୋଗରେ କ୍ରୋଧିତ ଭାରତ ତାଙ୍କୁ ଶାପ ଦେଲେ: 'ପଞ୍ଚପଞ୍ଚାଶି ବର୍ଷ ଧରି ପୃଥିବୀରେ ତୁମେ ଲତା ହେବ।'
ତତସ୍ତମୁର୍ଵଶୀ ଗତ୍ଵା ଭର୍ତ୍ତାରମକରୋଚ୍ଚିରଂ। ଶାପାନୁଭଵନାଂତେ ଚ ଉର୍ଵଶୀ ବୁଧସୂନୁନା
ତାପରେ ଉର୍ବଶୀ ନିଜ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଇ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ରହିଲେ। ଶାପ ଭୋଗିଶେଷରେ, ଉର୍ବଶୀ ବୁଧଙ୍କ ପୁଅ ସହ ଏକତ୍ରିତ ହେଲେ।
ଅଜୀଜନତ୍ସୁତାନଷ୍ଟୌ ନାମତସ୍ତାନ୍ନିବୋଧ ମେ। ଆଯୁର୍ଦୃଢାଯୁର୍ଵଶ୍ଯାଯୁର୍ବଲାଯୁର୍ଧୃତିମାନ୍ଵସୁଃ
ସେ ତାଙ୍କୁ ଆଠିଜଣ ପୁଅ ଦେଲେ। ତାଙ୍କ ନାମ ଶୁଣ: ଆୟୁ, ଦୃଢ଼ାୟୁ, ବଶ୍ୟାୟୁ, ବଳାୟୁ, ଧୃତିମାନ, ବସୁ,
ଦିଵ୍ଯଜାଯୁଃ ଶତାଯୁଶ୍ଚ ସର୍ଵେ ଦିଵ୍ଯବଲୌଜସଃ। ଆଯୁଷୋ ନହୁଷଃ ପୁତ୍ରୋ ଵୃଦ୍ଧଶର୍ମା ତଥୈଵ ଚ
ଦିବ୍ୟଜାୟୁ ଓ ଶତାୟୁ—ସମସ୍ତେ ଦିବ୍ୟ ଶକ୍ତି ଓ ତେଜ ଥିଲେ। ଆୟୁଙ୍କ ପୁଅ ନହୁଷ ଓ ବୃଦ୍ଧଶର୍ମା।
ରଜିର୍ଦଂଡୋ ଵିଶାଖଶ୍ଚ ଵୀରାଃ ପଂଚମହାରଥାଃ। ରଜେଃ ପୁତ୍ରଶତଂ ଜଜ୍ଞେ ରାଜେଯା ଇତି ଵିଶ୍ରୁତଂ
ରଜି, ଦଣ୍ଡ ଓ ବିଶାଖ—ଏହିମାନେ ପାଞ୍ଚ ମହାବୀର। ରଜିଙ୍କୁ ଶତଜଣ ପୁଅ ହେଲେ, ସେମାନେ ରାଜେୟ ବୋଲି ପ୍ରସିଦ୍ଧ।
ରଜିରାରାଧଯାମାସ ନାରାଯଣମକଲ୍ମଷଂ। ତପସା ତୋଷିତୋ ଵିଷ୍ଣୁର୍ଵରଂ ପ୍ରାଦାନ୍ମହୀପତେଃ
ରଜି ନିର୍ମଳ ନାରାୟଣଙ୍କୁ ଭକ୍ତିଭାବରେ ପୂଜା କଲେ । ତାଙ୍କର ତପସ୍ୟାରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ବିଷ୍ଣୁ ରଜିଙ୍କୁ ଏକ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଲେ, ରାଜା ।
ଦେଵାସୁରମନୁଷ୍ଯାଣାମଭୂତ୍ସ ଵିଜଯୀ ତଦା। ଅଥ ଦେଵାସୁରଂ ଯୁଦ୍ଧମଭୂଦ୍ଵର୍ଷଶତତ୍ରଯମ୍
ତାପରେ ରଜି ଦେବ, ଅସୁର ଓ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଜିତିଲେ । ଏହିପରେ ଦେବ ଓ ଅସୁରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତିନି ଶତବର୍ଷ ଧରି ଯୁଦ୍ଧ ହେଲା ।
ପ୍ରହ୍ଲାଦଶକ୍ରଯୋର୍ଭୀମଂ ନ କଶ୍ଚିଦ୍ଵିଜଯୀ ତଯୋଃ। ତତୋ ଦେଵାସୁରୈଃ ପୃଷ୍ଟଃ ପୃଥଗ୍ଦେଵଶ୍ଚତୁର୍ମୁଖଃ
ପ୍ରହ୍ଲାଦ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ହେଲା, କିନ୍ତୁ କେହି ଜିତିପାରିଲେ ନାହିଁ । ତାପରେ ଦେବ ଓ ଅସୁରମାନେ ଅଲଗା ଭାବେ ଚତୁର୍ମୁଖ ଦେବତାଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଗଲେ ।
ଅନଯୋର୍ଵିଜଯୀ କଃ ସ୍ଯାଦ୍ରଜିର୍ଯତ୍ରେତି ସୋବ୍ରଵୀତ୍। ଜଯାଯ ପ୍ରାର୍ଥିତୋ ରାଜା ସହାଯସ୍ତ୍ଵଂ ଭଵସ୍ଵ ନଃ
ସେମାନେ ପଚାରିଲେ, 'ଏହି ଦୁଇ ମଧ୍ୟରେ କିଏ ଜିତିବେ, ଯେଉଁଠି ରଜି ଅଛନ୍ତି?' ଜିତିବା ପାଇଁ ରାଜାଙ୍କୁ ସହଯୋଗୀ ହେବାକୁ ଅନୁରୋଧ କରାଗଲା ।
ଦୈତ୍ଯୈଃ ପ୍ରାହ ଯଦି ସ୍ଵାମୀ ଵୋ ଭଵାମି ତତସ୍ତ୍ଵଲମ୍। ନାସୁରୈଃ ପ୍ରତିପନ୍ନଂ ତତ୍ପ୍ରତିପନ୍ନଂ ସୁରୈସ୍ତଦା
ରଜି ଦେବତାମାନଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ମୁଁ ତୁମମାନଙ୍କର ସ୍ୱାମୀ ହେଲେ, ତେବେ ଠିକ୍ ଅଛି ।' ଅସୁରମାନେ ଏହାକୁ ମନେଇଲେ ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ଦେବମାନେ ସମ୍ମତି ଦେଲେ ।
ସ୍ଵାମୀ ଭଵ ତ୍ଵମସ୍ମାକଂ ବଲନାଶଯ ଵିଦ୍ଵିଷଃ। ତତୋ ଵିନାଶିତାଃ ସର୍ଵେ ଯେ ଵଧ୍ଯା ଵଜ୍ରପାଣିନଃ
'ତୁମେ ଆମ ସ୍ୱାମୀ ହେବା ଓ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କର ଶକ୍ତିକୁ ନଷ୍ଟ କରିବା,' ଦେବମାନେ କହିଲେ । ତାପରେ ବଜ୍ରଧାରୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଯେଉଁମାନେ ମରିବା ଉଚିତ୍, ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ନଷ୍ଟ ହେଲେ ।
ପୁତ୍ରତ୍ଵମଗମତ୍ତୁଷ୍ଟସ୍ତସ୍ଯେଂଦ୍ରଃ କର୍ମଣା ତତଃ। ଦତ୍ତ୍ଵେଂଦ୍ରାଯ ପୁରା ରାଜ୍ଯଂ ଜଗାମ ତପସେ ରଜିଃ
ରଜିଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କୁ ପୁତ୍ର ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କଲେ । ଆଗରୁ ରଜି ରାଜ୍ୟ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଦେଇ, ତପସ୍ୟା କରିବାକୁ ଚାଲିଗଲେ ।
ରଜିପୁତ୍ରୈସ୍ତଦାଛିନ୍ନଂ ବଲାଦିଂଦ୍ରସ୍ଯ ଵୈଯଦା। ଯଜ୍ଞଭାଗଶ୍ଚ ରାଜ୍ଯଂ ଚ ତପୋବଲଗୁଣାନ୍ଵିତୈଃ
ତାପରେ ରଜିଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ ତପସ୍ୟାର ଶକ୍ତି ଓ ଗୁଣରେ ଭରିପୁରି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କର ଶକ୍ତି, ଯଜ୍ଞର ଅଂଶ ଓ ରାଜ୍ୟକୁ ଛିନି ନେଲେ ।
ରାଜ୍ଯଭ୍ରଷ୍ଟସ୍ତତଃ ଶକ୍ରୋ ରଜିପୁତ୍ରନିପୀଡିତଃ। ପ୍ରାହ ଵାଚସ୍ପତିଂ ଦୀନଃ ପୀଡିତୋଽସ୍ମି ରଜେଃ ସୁତୈଃ
ରାଜ୍ୟ ହରାଇ ଓ ରଜିଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦମିତ ହୋଇ, ଇନ୍ଦ୍ର ଦୁଃଖିତ ହୋଇ ବୃହସ୍ପତିଙ୍କୁ କହିଲେ ।
ନ ଯଜ୍ଞଭାଗୋ ରାଜ୍ଯଂ ମେ ପୀଡିତସ୍ଯ ବୃହସ୍ପତେ। ରାଜ୍ଯଲାଭାଯ ମେ ଯତ୍ନଂ ଵିଧତ୍ସ୍ଵ ଧିଷଣାଧିପ
'ବୃହସ୍ପତି, ମୋର ଯଜ୍ଞର ଅଂଶ ଓ ରାଜ୍ୟ ନଷ୍ଟ ହୋଇଛି, ମୁଁ ଦୁଃଖିତ । ଜ୍ଞାନର ମହାରାଜ, ମୋତେ ରାଜ୍ୟ ଫେରାଇବା ପାଇଁ ଉଦ୍ୟମ କର ।'
ତତୋ ବୃହସ୍ପତିଃ ଶକ୍ରମକରୋଦ୍ବଲଦର୍ପିତମ୍। ଗ୍ରହଶାଂତିଵିଧାନେନ ପୌଷ୍ଟିକେନ ଚ କର୍ମଣା
ତାପରେ ବୃହସ୍ପତି ଗ୍ରହଶାନ୍ତି ଓ ପୋଷଣ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ଗର୍ବିତ କରିଦେଲେ ।
ଗତ୍ଵାଥ ମୋହଯାମାସ ରଜିପୁତ୍ରାନ୍ବୃହସ୍ପତିଃ। ଜିନଧର୍ମଂ ସମାସ୍ଥାଯ ଵେଦବାହ୍ଯଂ ସ ଧର୍ମଵିତ୍
ତାପରେ ବୃହସ୍ପତି ରଜିଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ମୋହିତ କରିବାକୁ ଗଲେ । ଧର୍ମରେ ପାଣ୍ଡିତ୍ୟ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ବେଦର ବାହାର ଜିନ ଧର୍ମ ଅନୁସରଣ କଲେ ।
ଵେଦତ୍ରଯୀପରିଭ୍ରଷ୍ଟାଂଶ୍ଚକାର ଧିଷଣାଧିପଃ। ଵେଦବାହ୍ଯାନ୍ପରିଜ୍ଞାଯ ହେତୁଵାଦସମନ୍ଵିତାନ୍
ଜ୍ଞାନର ମହାରାଜ ତାଙ୍କୁ ବେଦ ତିନିଟିରୁ ବିଚ୍ୟୁତ କରିଦେଲେ, ବେଦର ବାହାର ଓ ତର୍କରେ ଭରିଥିବା ମନେଇ ଏହା କଲେ ।
ଜଘାନ ଶକ୍ରୋ ଵଜ୍ରେଣ ସର୍ଵାନ୍ଧର୍ମବହିଷ୍କୃତାନ୍। ନହୁଷସ୍ଯ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ପୁତ୍ରାନ୍ସପ୍ତୈଵ ଧାର୍ମିକାନ୍
ଇନ୍ଦ୍ର ବଜ୍ର ଦ୍ୱାରା ଧର୍ମରୁ ବହିଷ୍କୃତ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ନଷ୍ଟ କଲେ । ଏବେ ମୁଁ ତୁମକୁ ନହୁଷଙ୍କ ସାତିଜଣ ଧର୍ମିକ ପୁତ୍ରଙ୍କ ବିଷୟରେ କହିବି ।
ଯତିର୍ଯଯାତିଶ୍ଶର୍ଯାତିରୁତ୍ତରଃ ପର ଏଵ ଚ। ଅଯତିର୍ଵିଯତିଶ୍ଚୈଵ ସପ୍ତୈତେ ଵଂଶଵର୍ଦ୍ଧନାଃ
ସେମାନେ ହେଉଛନ୍ତି — ଯତି, ଯୟାତି, ଶର୍ୟାତି, ଉତ୍ତାନ, ପର, ଅୟତି ଓ ବିୟତି । ଏହି ସାତିଜଣ ବଂଶକୁ ବୃଦ୍ଧି କଲେ ।
ଯତିଃ କୁମାରଭାଵେପି ଯୋଗୀ ଵୈଖାନସୋଭଵତ୍। ଯଯାତିରକରୋଦ୍ରାଜ୍ଯଂ ଧର୍ମୈକଶରଣଃ ସଦା
ଯତି, ଶିଶୁ ଅବସ୍ଥାରେ ମଧ୍ୟ, ବୈଖାନସ ମୁନି ହେଲେ । ଯୟାତି ସଦା ଧର୍ମକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି ରାଜ୍ୟ ଚାଲାଇଥିଲେ ।
ଶର୍ମିଷ୍ଠା ତସ୍ଯ ଭାର୍ଯାଭୂଦ୍ଦୁହିତା ଵୃଷପର୍ଵଣଃ। ଭାର୍ଗଵସ୍ଯାତ୍ମଜା ଚୈଵ ଦେଵଯାନୀ ଚ ସୁଵ୍ରତା
ଯୟାତିଙ୍କ ଜୀବନୀ ସ୍ତ୍ରୀ ହେଲେ ଶର୍ମିଷ୍ଠା, ଯିଏ ବୃଷପର୍ବନଙ୍କ ଝିଅ । ଭାର୍ଗବଙ୍କ ପୁତ୍ରୀ ଦେବୟାନୀ, ନୀତିଶୀଳା, ତିନି ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀ ହେଲେ ।
ଯଯାତେଃ ପଂଚଦାଯାଦାସ୍ତାନ୍ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ନାମତଃ। ଦେଵଯାନୀ ଯଦୁଂ ପୁତ୍ରଂ ତୁର୍ଵସୁଂ ଚାପ୍ଯଜୀଜନତ୍
ଯୟାତିଙ୍କ ପାଞ୍ଚ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀଙ୍କ ନାମ ଏବେ କହିବି । ଦେବୟାନୀ ତାଙ୍କୁ ଯଦୁ ଓ ତୁର୍ବସୁ ନାମକ ପୁତ୍ର ଦେଲେ ।