ଚାମରଗ୍ରହଣାକୀର୍ତିଃ ସ୍ଵଯଂ ଚୈଵାଂଗଵାହିକା। ବ୍ରହ୍ମପ୍ରସାଦାଦ୍ଦେଵେଂଦ୍ରୋ ଦଦାଵର୍ଦ୍ଧାସନଂ ତଦା
ଚାମର ଧରିବାର ଖ୍ୟାତି, ନିଜ ଦେହର ଉପସ୍ଥିତି, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦୟାରେ, ଦେବେନ୍ଦ୍ର ସେତିବେଳେ ତାଙ୍କୁ ଉଚ୍ଚ ଆସନ ଦେଲେ।
ଧର୍ମାର୍ଥକାମାନ୍ଧର୍ମେଣ ସମଵେତୋଭ୍ଯପାଲଯତ୍। ଧର୍ମାର୍ଥକାମାସ୍ତଂ ଦ୍ରଷ୍ଟୁମାଜଗ୍ମୁଃ କୌତୁକାନ୍ଵିତାଃ
ସେ ଧର୍ମ, ଅର୍ଥ ଓ କାମରେ ଏକତ୍ରିତ ଲୋକମାନେକୁ ନ୍ୟାୟରେ ରକ୍ଷା କଲେ; ଧର୍ମ, ଅର୍ଥ ଓ କାମ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଆଗ୍ରହରେ ଆସିଲେ।
ଜିଜ୍ଞାସଵସ୍ତଚ୍ଚରିତଂ କଥଂ ପଶ୍ଯତି ନଃ ସମମ୍। ଭକ୍ତ୍ଯା ଚକ୍ରେ ତତସ୍ତେଷାମର୍ଘ୍ଯପାଦ୍ଯାଦିକଂ ତତଃ
ତାଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ ଜାଣିବା ଓ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସମାନ ଭାବରେ ଦେଖିବେ କି ନାହିଁ ଦେଖିବାକୁ ଆଗ୍ରହ କଲେ; ସେ ଭକ୍ତିରେ ତାଙ୍କୁ ଅର୍ଘ୍ୟ, ପାଦ୍ୟ ଓ ଆତିଥ୍ୟ ଦେଲେ।
ଆସନତ୍ରଯମାନୀଯ ଦିଵ୍ଯଂ କନକଭୂଷଣମ୍। ନିଵେଶ୍ଯାଥାକରୋତ୍ପୂଜାମୀଷଦ୍ଧର୍ମେଧିକାଂ ପୁନଃ
ତିନିଟି ଦିବ୍ୟ ସୁନା ଗହଣା ଲଗା ଆସନ ଆଣି, ସେ ତାଙ୍କୁ ବସାଇଲେ ଏବଂ ପୂଜା କଲେ, ଯେଉଁଥିରେ ଧର୍ମକୁ ଅଳ୍ପ ଅଗ୍ରଗଣ୍ୟ କଲେ।
ଜଗ୍ମତୁସ୍ତୌ ଚ କାମାର୍ଥାଵତିକୋପଂ ନୃପଂ ପ୍ରତି। ଅର୍ଥଃ ଶାପମଦାତ୍ତସ୍ମୈ ଲୋଭାତ୍ତ୍ଵଂ ନାଶମେଷ୍ଯସି
ତେବେ କାମ ଓ ଧନ, ରାଜାଙ୍କ ଉପରେ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ। ଧନ, ଲୋଭରେ ପଡ଼ି, ଶାପ ଦେଲେ: 'ତୁମେ ନଶ୍ଟ ହେବା।'
କାମୋପ୍ଯାହ ତଵୋନ୍ମାଦୋ ଭଵିତା ଗଂଧମାଦନେ। କୁମାରଵନମାଶ୍ରିତ୍ଯ ଵିଯୋଗାଚ୍ଚୋର୍ଵଶୀଭଵାତ୍
କାମ କହିଲେ, 'ଗନ୍ଧମାଦନ ପର୍ବତରେ, କୁମାରବନରେ ରହି, ଉର୍ବଶୀଠାରୁ ବିୟୋଗରେ, ତୁମେ ଆକାଂକ୍ଷାରେ ମତିହୀନ ହେବ।'
ଧର୍ମୋପ୍ଯାହ ଚିରାଯୁସ୍ତ୍ଵଂ ଧାର୍ମିକଶ୍ଚ ଭଵିଷ୍ଯସି। ସଂତତିସ୍ତଵ ରାଜେଂଦ୍ର ଯାଵଦାଚଂଦ୍ରତାରକମ୍
ଧର୍ମ କହିଲେ, 'ତୁମର ଆୟୁ ଦୀର୍ଘ ହେବ ଓ ଧର୍ମିକ ହେବ। ରାଜା, ତୁମର ବଂଶ ଚାନ୍ଦ୍ର ତାରା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚାଲିଯିବ।'
ଶତଶୋ ଵୃଦ୍ଧିମାଯାତି ନ ନାଶଂ ଭୁଵି ଯାସ୍ଯତି। ଷଷ୍ଟିଂ ଵର୍ଷାଣି ଚୋନ୍ମାଦ ଊର୍ଵଶୀକାମସଂଭଵଃ
ଏହି ବଂଶ ଶତଶଃ ବୃଦ୍ଧି ପାଇବ ଓ ପୃଥିବୀରେ କେବେ ନଶ୍ଟ ହେବ ନାହିଁ। ଉର୍ବଶୀ ପାଇଁ ତୁମେ ଷଷ୍ଟି ବର୍ଷ ଯାଏଁ ଆକାଂକ୍ଷାରେ ମତିହୀନ ରହିବ।
ଅଚିରାଦେଵ ଭାର୍ଯାପି ଵଶମେଷ୍ଯତି ଚାପ୍ସରାଃ। ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵାଂତର୍ଦଧୁଃ ସର୍ଵେ ରାଜା ରାଜ୍ଯଂ ତଦାନ୍ଵଭୂତ୍
ଶୀଘ୍ର ତୁମର ଭାର୍ଯ୍ୟା ଅପ୍ସରା ମଧ୍ୟ ତୁମ ଅଧୀନକୁ ଆସିବ। ଏହିପରି କହି ସେମାନେ ସବୁ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ, ରାଜା ସେତେବେଳେ ରାଜ୍ୟ କରିଲେ।
ଅହନ୍ଯହନି ଦେଵେଂଦ୍ରଂ ଦ୍ରଷ୍ଟୁଂ ଯାତି ପୁରୂରଵାଃ। କଦାଚିଦାରୁହ୍ଯ ରଥଂ ଦକ୍ଷିଣାଂବରଚାରିଣା
ପ୍ରତିଦିନ ପୁରୁରବା ଦେବେନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଯାଉଥିଲେ। ଏକଦିନ ସେ ରଥରେ ଚଢ଼ି, ଦକ୍ଷିଣ ଆକାଶରେ ଯାଇଥିଲେ।
ସାର୍ଧଂ ଶକ୍ରେଣ ସୋଽପଶ୍ଯନ୍ନୀଯମାନାମଥାଂବରେ। କେଶିନା ଦାନଵେଂଦ୍ରେଣ ଚିତ୍ରଲେଖାମଥୋର୍ଵଶୀମ୍
ସେଠାରେ, ଶକ୍ରଙ୍କ ସହିତ, ସେ ଦେଖିଲେ କେଶି ନାମକ ଦାନବରାଜା ଉର୍ବଶୀ ଓ ଚିତ୍ରଲେଖାଙ୍କୁ ଆକାଶରେ ନେଉଛନ୍ତି।
ତଂ ଵିନିର୍ଜିତ୍ଯ ସମରେ ଵିଵିଧାଯୁଧପାତନୈଃ। ପୁରା ଶକ୍ରୋପି ସମରେ ଯେନ ଵଜ୍ରୀ ଵିନିର୍ଜିତଃ
ସେଠାରେ, ବିଭିନ୍ନ ଅସ୍ତ୍ର ବର୍ଷା କରି, ଯେଉଁଥିରେ ପୂର୍ବେ ଭି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ବିଜୟ କରିଥିଲେ, ସେ ଦାନବକୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ହରାଇଲେ।
ମିତ୍ରତ୍ଵମଗମତ୍ତେନ ପ୍ରାଦାଦିଂଦ୍ରାଯ ଚୋର୍ଵଶୀଂ। ତତଃପ୍ରଭୃତି ମିତ୍ରତ୍ଵମଗମତ୍ପାକଶାସନଃ
ତାପରେ ସେମାନେ ମିତ୍ରତା କଲେ ଓ ଉର୍ବଶୀଙ୍କୁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଦେଲେ। ସେଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି, ଇନ୍ଦ୍ର ସେଙ୍କ ମିତ୍ର ହେଲେ।
ସର୍ଵଲୋକେତିଶଯିତଂ ପୁରୂରଵସମେଵ ତମ୍। ପ୍ରାହ ଵଜ୍ରୀ ତୁ ସଂତୁଷ୍ଟୋ ନୀଯତାମିଯମେଵ ଚ
ସମସ୍ତ ଲୋକ ଠାରୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ପୁରୁରବାଙ୍କୁ, ବଜ୍ରଧାରୀ ଇନ୍ଦ୍ର ଖୁସି ହୋଇ କହିଲେ: 'ଏହିଁ ତାକୁ ତୁମେ ନେଉ।'
ସା ପୁରୂରଵସଃ ପ୍ରୀତ୍ଯୈ ଚାଗାଯଚ୍ଚରିତଂ ମହତ୍। ଲକ୍ଷ୍ମୀସ୍ଵଯଂଵରଂନାମ ଭରତେନ ପ୍ରଵର୍ତିତମ୍
ପୁରୁରବାଙ୍କ ଆନନ୍ଦ ପାଇଁ, ଉର୍ବଶୀ ଏକ ମହାନ କଥା ଗାଇଲେ—ଭାରତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ସ୍ୱୟଂବର କଥା।
ମେନକାଂ ଚୋର୍ଵଶୀଂ ରଂଭାଂ ନୃତ୍ଯଧ୍ଵମିତି ଚାଦିଶତ୍। ନନର୍ତ ସଲଯଂ ତତ୍ର ଲକ୍ଷ୍ମୀରୂପେଣ ଚୋର୍ଵଶୀ
ସେ ମେନକା, ଉର୍ବଶୀ ଓ ରମ୍ଭାଙ୍କୁ ନୃତ୍ୟ କରିବାକୁ ଆଦେଶ ଦେଲେ। ସେଠାରେ, ଉର୍ବଶୀ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ରୂପେ ମନୋହର ଭାବେ ନୃତ୍ୟ କଲେ।
ସା ପୁରୂରଵସଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ନୃତ୍ଯଂତୀ କାମପୀଡିତା। ଵିସ୍ମୃତାଭିନଯଂ ସର୍ଵଂ ଯତ୍ପୁରାତନଚୋଦିତମ୍
ପୁରୁରବାଙ୍କୁ ଦେଖି, ଉର୍ବଶୀ ନୃତ୍ୟ କରୁଥିବାବେଳେ କାମନାରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୋଇ, ପୁରୁଣା ଶିଖାଯାଇଥିବା ସମସ୍ତ ଭାଙ୍ଗିମା ଓ ଚଳନ ଭୁଲିଗଲେ।
ଶଶାପ ଭରତଃ କ୍ରୋଧାଦ୍ଵିଯୋଗାତ୍ତସ୍ଯ ଭୂତଲେ। ପଂଚପଂଚାଶଦବ୍ଦାନି ଲତାଭୂତା ଭଵିଷ୍ଯସି
ବିୟୋଗରେ କ୍ରୋଧିତ ଭାରତ ତାଙ୍କୁ ଶାପ ଦେଲେ: 'ପଞ୍ଚପଞ୍ଚାଶି ବର୍ଷ ଧରି ପୃଥିବୀରେ ତୁମେ ଲତା ହେବ।'
ତତସ୍ତମୁର୍ଵଶୀ ଗତ୍ଵା ଭର୍ତ୍ତାରମକରୋଚ୍ଚିରଂ। ଶାପାନୁଭଵନାଂତେ ଚ ଉର୍ଵଶୀ ବୁଧସୂନୁନା
ତାପରେ ଉର୍ବଶୀ ନିଜ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଇ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ରହିଲେ। ଶାପ ଭୋଗିଶେଷରେ, ଉର୍ବଶୀ ବୁଧଙ୍କ ପୁଅ ସହ ଏକତ୍ରିତ ହେଲେ।
ଅଜୀଜନତ୍ସୁତାନଷ୍ଟୌ ନାମତସ୍ତାନ୍ନିବୋଧ ମେ। ଆଯୁର୍ଦୃଢାଯୁର୍ଵଶ୍ଯାଯୁର୍ବଲାଯୁର୍ଧୃତିମାନ୍ଵସୁଃ
ସେ ତାଙ୍କୁ ଆଠିଜଣ ପୁଅ ଦେଲେ। ତାଙ୍କ ନାମ ଶୁଣ: ଆୟୁ, ଦୃଢ଼ାୟୁ, ବଶ୍ୟାୟୁ, ବଳାୟୁ, ଧୃତିମାନ, ବସୁ,
ଦିଵ୍ଯଜାଯୁଃ ଶତାଯୁଶ୍ଚ ସର୍ଵେ ଦିଵ୍ଯବଲୌଜସଃ। ଆଯୁଷୋ ନହୁଷଃ ପୁତ୍ରୋ ଵୃଦ୍ଧଶର୍ମା ତଥୈଵ ଚ
ଦିବ୍ୟଜାୟୁ ଓ ଶତାୟୁ—ସମସ୍ତେ ଦିବ୍ୟ ଶକ୍ତି ଓ ତେଜ ଥିଲେ। ଆୟୁଙ୍କ ପୁଅ ନହୁଷ ଓ ବୃଦ୍ଧଶର୍ମା।
ରଜିର୍ଦଂଡୋ ଵିଶାଖଶ୍ଚ ଵୀରାଃ ପଂଚମହାରଥାଃ। ରଜେଃ ପୁତ୍ରଶତଂ ଜଜ୍ଞେ ରାଜେଯା ଇତି ଵିଶ୍ରୁତଂ
ରଜି, ଦଣ୍ଡ ଓ ବିଶାଖ—ଏହିମାନେ ପାଞ୍ଚ ମହାବୀର। ରଜିଙ୍କୁ ଶତଜଣ ପୁଅ ହେଲେ, ସେମାନେ ରାଜେୟ ବୋଲି ପ୍ରସିଦ୍ଧ।
ରଜିରାରାଧଯାମାସ ନାରାଯଣମକଲ୍ମଷଂ। ତପସା ତୋଷିତୋ ଵିଷ୍ଣୁର୍ଵରଂ ପ୍ରାଦାନ୍ମହୀପତେଃ
ରଜି ନିର୍ମଳ ନାରାୟଣଙ୍କୁ ଭକ୍ତିଭାବରେ ପୂଜା କଲେ । ତାଙ୍କର ତପସ୍ୟାରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ବିଷ୍ଣୁ ରଜିଙ୍କୁ ଏକ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଲେ, ରାଜା ।
ଦେଵାସୁରମନୁଷ୍ଯାଣାମଭୂତ୍ସ ଵିଜଯୀ ତଦା। ଅଥ ଦେଵାସୁରଂ ଯୁଦ୍ଧମଭୂଦ୍ଵର୍ଷଶତତ୍ରଯମ୍
ତାପରେ ରଜି ଦେବ, ଅସୁର ଓ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଜିତିଲେ । ଏହିପରେ ଦେବ ଓ ଅସୁରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତିନି ଶତବର୍ଷ ଧରି ଯୁଦ୍ଧ ହେଲା ।
ପ୍ରହ୍ଲାଦଶକ୍ରଯୋର୍ଭୀମଂ ନ କଶ୍ଚିଦ୍ଵିଜଯୀ ତଯୋଃ। ତତୋ ଦେଵାସୁରୈଃ ପୃଷ୍ଟଃ ପୃଥଗ୍ଦେଵଶ୍ଚତୁର୍ମୁଖଃ
ପ୍ରହ୍ଲାଦ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ହେଲା, କିନ୍ତୁ କେହି ଜିତିପାରିଲେ ନାହିଁ । ତାପରେ ଦେବ ଓ ଅସୁରମାନେ ଅଲଗା ଭାବେ ଚତୁର୍ମୁଖ ଦେବତାଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଗଲେ ।
ଅନଯୋର୍ଵିଜଯୀ କଃ ସ୍ଯାଦ୍ରଜିର୍ଯତ୍ରେତି ସୋବ୍ରଵୀତ୍। ଜଯାଯ ପ୍ରାର୍ଥିତୋ ରାଜା ସହାଯସ୍ତ୍ଵଂ ଭଵସ୍ଵ ନଃ
ସେମାନେ ପଚାରିଲେ, 'ଏହି ଦୁଇ ମଧ୍ୟରେ କିଏ ଜିତିବେ, ଯେଉଁଠି ରଜି ଅଛନ୍ତି?' ଜିତିବା ପାଇଁ ରାଜାଙ୍କୁ ସହଯୋଗୀ ହେବାକୁ ଅନୁରୋଧ କରାଗଲା ।
ଦୈତ୍ଯୈଃ ପ୍ରାହ ଯଦି ସ୍ଵାମୀ ଵୋ ଭଵାମି ତତସ୍ତ୍ଵଲମ୍। ନାସୁରୈଃ ପ୍ରତିପନ୍ନଂ ତତ୍ପ୍ରତିପନ୍ନଂ ସୁରୈସ୍ତଦା
ରଜି ଦେବତାମାନଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ମୁଁ ତୁମମାନଙ୍କର ସ୍ୱାମୀ ହେଲେ, ତେବେ ଠିକ୍ ଅଛି ।' ଅସୁରମାନେ ଏହାକୁ ମନେଇଲେ ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ଦେବମାନେ ସମ୍ମତି ଦେଲେ ।
ସ୍ଵାମୀ ଭଵ ତ୍ଵମସ୍ମାକଂ ବଲନାଶଯ ଵିଦ୍ଵିଷଃ। ତତୋ ଵିନାଶିତାଃ ସର୍ଵେ ଯେ ଵଧ୍ଯା ଵଜ୍ରପାଣିନଃ
'ତୁମେ ଆମ ସ୍ୱାମୀ ହେବା ଓ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କର ଶକ୍ତିକୁ ନଷ୍ଟ କରିବା,' ଦେବମାନେ କହିଲେ । ତାପରେ ବଜ୍ରଧାରୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଯେଉଁମାନେ ମରିବା ଉଚିତ୍, ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ନଷ୍ଟ ହେଲେ ।
ପୁତ୍ରତ୍ଵମଗମତ୍ତୁଷ୍ଟସ୍ତସ୍ଯେଂଦ୍ରଃ କର୍ମଣା ତତଃ। ଦତ୍ତ୍ଵେଂଦ୍ରାଯ ପୁରା ରାଜ୍ଯଂ ଜଗାମ ତପସେ ରଜିଃ
ରଜିଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କୁ ପୁତ୍ର ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କଲେ । ଆଗରୁ ରଜି ରାଜ୍ୟ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଦେଇ, ତପସ୍ୟା କରିବାକୁ ଚାଲିଗଲେ ।
ରଜିପୁତ୍ରୈସ୍ତଦାଛିନ୍ନଂ ବଲାଦିଂଦ୍ରସ୍ଯ ଵୈଯଦା। ଯଜ୍ଞଭାଗଶ୍ଚ ରାଜ୍ଯଂ ଚ ତପୋବଲଗୁଣାନ୍ଵିତୈଃ
ତାପରେ ରଜିଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ ତପସ୍ୟାର ଶକ୍ତି ଓ ଗୁଣରେ ଭରିପୁରି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କର ଶକ୍ତି, ଯଜ୍ଞର ଅଂଶ ଓ ରାଜ୍ୟକୁ ଛିନି ନେଲେ ।