ତପଶ୍ଚକାର ଶୀତାଂଶୁର୍ଵିଷ୍ଣୁଧ୍ଯାନୈକତତ୍ପରଃ। ତତସ୍ତୁଷ୍ଟଶ୍ଚ ଭଗଵାଂସ୍ତସ୍ମୈ ନାରାଯଣୋ ହରିଃ
ଶୀତାଂଶୁ ନିଜେ ତପସ୍ୟା କଲେ, ବିଷ୍ଣୁ ଧ୍ୟାନରେ ପ୍ରବଳ ଲଗ୍ନ ରହିଲେ; ତାପରେ ଭଗବାନ ନାରାୟଣ, ହରି, ସେପରି ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲେ।
ଵରଂ ଵୃଣୀଷ୍ଵ ଚୋଵାଚ ପରମାତ୍ମା ଜନାର୍ଦନଃ। ତତୋ ଵଵ୍ରେ ଵରଂ ସୋମଃ ଶକ୍ରଲୋକେ ଯଜାମ୍ଯହମ୍
ପରମାତ୍ମା ଜନାର୍ଦ୍ଦନ କହିଲେ, 'ଏକ ଭଲ ଦାୟିକା ଚୟନ କର'; ତାପରେ ସୋମ ମନ୍ତ୍ରଣା କଲେ, 'ମୁଁ ଶକ୍ର ଲୋକରେ ଯଜ୍ଞ କରିପାରିବି।'
ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷମେଵ ଭୋକ୍ତାରୋ ଭଵଂତୁ ମମ ମଂଦିରେ। ରାଜସୂଯେ ସୁରଗଣା ବ୍ରହ୍ମାଦ୍ଯା ଯେ ଚତୁର୍ଵିଧାଃ
'ରାଜସୂୟ ଯଜ୍ଞରେ ମୋ ଗୃହରେ ଦେବମାନେ, ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଚାରି ପ୍ରକାରର ଦେବମାନେ ସିଧାସଳଖ ଅତିଥି ହେଉ।'
ରକ୍ଷପାଲଃ ସୁରୋସ୍ମାକମାସ୍ତାଂ ଶୂଲଧରୋ ହରଃ। ତଥେତ୍ଯୁକ୍ତଃ ସମାଜହ୍ରେ ରାଜସୂଯଂ ତୁ ଵିଷ୍ଣୁନା
'ଶୂଳଧାରୀ ହରା ଆମ ଦେବମାନେର ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ'; ଏହିପରି କହିବା ପରେ ବିଷ୍ଣୁ ରାଜସୂୟ ଯଜ୍ଞ ଆୟୋଜନ କଲେ।
ହୋତାତ୍ରିର୍ଭୃଗୁରଧ୍ଵର୍ଯୁରୁଦ୍ଗାତା ଚ ଚତୁର୍ମୁଖଃ। ବ୍ରହ୍ମତ୍ଵମଗମତ୍ତସ୍ଯ ଉପଦ୍ରଷ୍ଟା ହରିଃ ସ୍ଵଯମ୍
ଅତ୍ରି ହୋତା, ଭୃଗୁ ଅଧ୍ୱର୍ୟୁ, ଚାରିମୁହା ବ୍ରହ୍ମା ଉଦ୍ଗାତା ହେଲେ; ସେ ବ୍ରହ୍ମା ପଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ, ହରି ନିଜେ ଉପଦର୍ଶକ ହେଲେ।
ସଦସ୍ଯାଃ ସର୍ଵଦେଵାସ୍ତୁ ରାଜସୂଯଵିଧିଃ ସ୍ମୃତଃ। ଵସଵୋଧ୍ଵର୍ଯଵସ୍ତଦ୍ଵଦ୍ଵିଶ୍ଵେଦେଵାସ୍ତଥୈଵ ଚ
ସମସ୍ତ ଦେବମାନେ ସଦସ୍ୟ ହେଲେ; ଏହି ରାଜସୂୟ ଯଜ୍ଞର ପ୍ରକ୍ରିୟା ଭାବରେ ସ୍ମୃତିରେ ରହିଛି; ବସୁମାନେ ଅଧ୍ୱର୍ୟୁ ହେଲେ, ଏହିପରି ଭାବରେ ବିଶ୍ୱେଦେବମାନେ ମଧ୍ୟ।
ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯଂ ଦକ୍ଷିଣା ତେନ ଋତ୍ଵିଗ୍ଭ୍ଯଃ ପ୍ରତିପାଦିତା। ସୋମଃ ପ୍ରାପ୍ଯାଥଦୁଷ୍ପ୍ରାପ୍ଯମୈଶ୍ଵର୍ଯଂ ସୃଷ୍ଟିସତ୍କୃତଂ
ସୋମ ତିନି ଜଗତକୁ ରିତ୍ୱିଜମାନେର ଦକ୍ଷିଣା ଭାବରେ ଦେଇଥିଲେ; ଏହିପରି ସୋମ ଦୁର୍ଲଭ ଏଇଶ୍ୱର୍ୟ, ସୃଷ୍ଟି ଦ୍ୱାରା ସ୍ଥାପିତ ଏଇଶ୍ୱର୍ୟ କୁ ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ।
ସପ୍ତଲୋକୈକନାଥତ୍ଵଂ ପ୍ରାପ୍ତସ୍ସ୍ଵତପସା ତଦା। କଦାଚିଦୁଦ୍ଯାନଗତାମପଶ୍ଯଦନେକପୁଷ୍ପାଭରଣୋପଶୋଭାମ୍
ସେ ନିଜ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ସପ୍ତ ଲୋକର ଏକମାତ୍ର ନାଥ ହେଲେ; ଏକ ଦିନ ଉଦ୍ୟାନରେ ଘୁଞ୍ଚୁଥିବାବେଳେ, ସେ ଅନେକ ଫୁଲ ଓ ଅଳଙ୍କାରରେ ସଜିଥିବା ମହିଳାମାନେକୁ ଦେଖିଲେ।
ବୃହନ୍ନିତଂବସ୍ତନଭାରଖେଦାଂ ପୁଷ୍ପାଵଭଂଗେପ୍ଯତିଦୁର୍ବଲାଂଗୀଂ। ଭାର୍ଯାଂ ଚ ତାଂ ଦେଵଗୁରୋରନଂଗବାଣାଭିରାମାଯତ ଚାରୁନେତ୍ରାଂ
ବିଶାଳ କମର ଓ ଭାରି ଅସ୍ତନର ଭାରରେ କ୍ଲାନ୍ତ, ଫୁଲ ଭାଙ୍ଗିବା ସମୟରେ ମଧ୍ୟ ଶରୀର ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ବଳ, ଦେବତାଙ୍କର ଗୁରୁଙ୍କର ସେ ଭାର୍ଯ୍ୟା, ଚମକୁଥିବା ଓ ବିଶାଳ ଆକର୍ଷଣୀୟ ଚକ୍ଷୁ ଥିବା, ଅନଙ୍ଗର ଅଗ୍ନିରେ ପ୍ରଭାବିତ ହେଇଥିଲେ।
ତାରାଂ ସ ତାରାଧିପତିଃ ସ୍ମରାର୍ତଃ କେଶେଷୁ ଜଗ୍ରାହ ଵିଵିକ୍ତଭୂମୌ। ସାପି ସ୍ମରାର୍ତା ସହତେ ନ ରେମେ ତଦ୍ରୂପକାଂତ୍ଯାହୃତମାନସୈଵ
ତାରାପତି, କାମର ଯନ୍ତ୍ରଣାରେ ତାରାଙ୍କର କେଶକୁ ଏକାନ୍ତ ସ୍ଥାନରେ ଧରିଥିଲେ; ତାରା ମଧ୍ୟ କାମର ଅଗ୍ନିରେ ଜଳି, ତାଙ୍କର ରୂପ ଓ ଚମକରେ ମନ ହରାଇ, ପ୍ରତିରୋଧ କରିପାରିଲେ ନାହିଁ, ଏବଂ ଆନନ୍ଦ ମଧ୍ୟ ଉପଭୋଗ କରିପାରିଲେ ନାହିଁ।
ଚିରଂ ଵିହୃତ୍ଯାଥ ଜଗାମ ତାରାଂ ଵିଧୁର୍ଗୃହୀତ୍ଵା ସ୍ଵଗୃହଂ ତତୋପି। ନ ତୃପ୍ତିରାସୀତ୍ସ୍ଵଗୃହେପି ତସ୍ଯ ତାରାନୁରକ୍ତସ୍ଯ ସୁଖାଗମେଷୁ
ଦୀର୍ଘ ସମୟ ତାରା ସହିତ କାଟି, ଚନ୍ଦ୍ରଦେବ ତାଙ୍କୁ ନିଜ ଘରକୁ ନେଇଗଲେ; ତଥାପି ନିଜ ଘରରେ ମଧ୍ୟ, ତାରାପ୍ରତି ଅତି ଆସକ୍ତିରେ, ସେ ସୁଖ ଉପଭୋଗରେ କୌଣସି ସନ୍ତୋଷ ମିଳିଲା ନାହିଁ।
ବୃହସ୍ପତିସ୍ତଦ୍ଵିରହାଗ୍ନିଦଗ୍ଧସ୍ତଦ୍ଧ୍ଯାନନିଷ୍ଠୈକମନା ବଭୂଵ। ଶଶାକ ଶାପଂ ନ ଚ ଦାତୁମସ୍ମୈ ନ ମଂତ୍ରଶସ୍ତ୍ରାଗ୍ନିଵିଷୈରନେକୈଃ
ବୃହସ୍ପତି, ବିରହର ଅଗ୍ନିରେ ଦଗ୍ଧ, ତାରା ଚିନ୍ତାରେ ଏକାଗ୍ର ମନ ରଖିଥିଲେ; ତଥାପି ସେ ଚନ୍ଦ୍ରଦେବକୁ ଶାପ ଦେଇପାରିଲେ ନାହିଁ, ମନ୍ତ୍ର, ଅସ୍ତ୍ର, ଅଗ୍ନି, ବିଷ ଓ ଅନେକ ଉପାୟରେ କ୍ଷତି କରିପାରିଲେ ନାହିଁ।
ତସ୍ଯାପକର୍ତୁଂ ଵିଵିଧୈରୁପାଯୈର୍ନୈଵାଭିଚାରୈରପି ଵାଗଧୀଶଃ। ସ ଯାଚଯାମାସ ତତସ୍ତୁ ଦେଵଂ ସୋମଂ ସ୍ଵଭାର୍ଯାର୍ଥମନଂଗତପ୍ତଃ
ତାଙ୍କୁ ଫେରାଇବା ପାଇଁ ବୃହସ୍ପତି ଅନେକ ଉପାୟ ଚେଷ୍ଟା କଲେ, ମନ୍ତ୍ର ତନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ସଫଳ ହେଲେ ନାହିଁ; ତାପରେ, ଭାର୍ଯ୍ୟାପ୍ରତି ଅଗ୍ନିରେ ଜଳି, ସେ ଦେବତା ଚନ୍ଦ୍ରଦେବଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କଲେ।
ସ ଯାଚ୍ଯମାନୋପି ଦଦୌ ନ ଭାର୍ଯାଂ ବୃହସ୍ପତେଃ କାମଵଶେନ ମୋହିତଃ। ମହେଶ୍ଵରେଣାଥ ଚତୁର୍ମୁଖେନ ସାଧ୍ଯୈର୍ମରୁଦ୍ଭିଃ ସହ ଲୋକପାଲୈଃ
ଅନୁରୋଧ ହେଲାପରେ ମଧ୍ୟ, ଚନ୍ଦ୍ରଦେବ କାମର ମୋହରେ ବୃହସ୍ପତିଙ୍କର ଭାର୍ଯ୍ୟାକୁ ଫେରାଇଲେ ନାହିଁ; ତାପରେ ମହେଶ୍ୱର, ଚତୁର୍ମୁଖ, ସାଧ୍ୟ, ମାରୁତ ଓ ଲୋକପାଳମାନେ ସହିତ ଏକତ୍ରିତ ହେଲେ।
ଦଦୌ ଯଦା ତାଂ ନ କଥଂଚିଦିଂଦୁସ୍ତଦା ଶିଵଃ କ୍ରୋଧପରୋ ବଭୂଵ। ଯୋ ଵାମଦେଵପ୍ରଥିତଃ ପୃଥିଵ୍ଯାମନେକରୁଦ୍ରାର୍ଚିତପାଦପଦ୍ମଃ
ଚନ୍ଦ୍ରଦେବ କୌଣସି ଉପାୟରେ ତାଙ୍କୁ ଫେରାଇଲେ ନାହିଁ, ତେବେ ଭୂମିରେ ବାମଦେବ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଶିବ, ଯାହାଙ୍କର ପଦପଦ୍ମ ଅନେକ ରୁଦ୍ରଙ୍କର ପୂଜିତ, କ୍ରୋଧରେ ଭରିଗଲେ।
ତତଃ ସଶିଷ୍ଯୋ ଗିରିଶଃ ପିନାକୀ ବୃହସ୍ପତେଃ ସ୍ନେହଵଶାନୁବଦ୍ଧଃ। ଧନୁର୍ଗୃହୀତ୍ଵାଜଗଵଂ ପୁରାରିର୍ଜଗାମ ଭୂତେଶ୍ଵରସିଦ୍ଧଜୁଷ୍ଟଃ
ତାପରେ, ଶିବ ନିଜ ଶିଷ୍ୟମାନେ ସହିତ, ପିନାକ ଧାରଣ କରି, ବୃହସ୍ପତିଙ୍କ ପ୍ରତି ଭଲପାଇବାରେ ବନ୍ଧି, ଧନୁ ଉଠାଇ, ଭୂତ ଓ ସିଦ୍ଧମାନେ ସହିତ ନଗରଶତ୍ରୁ ଚାଲିଗଲେ।
ଯୁଦ୍ଧାଯ ସୋମେନ ଵିଶେଷଦୀପ୍ତସ୍ତୃତୀଯନେତ୍ରାନଲଭୀମଵକ୍ତ୍ରଃ। ସହୈଵ ଜଗ୍ମୁଶ୍ଚ ଗଣେଶ୍ଵରାଣାଂ ଵିଂଶାଧିକା ଷଷ୍ଟିରଥୋଗ୍ରମୂର୍ତିଃ
ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଚନ୍ଦ୍ରଦେବ ସହିତ ଶିବ ତୃତୀୟ ଚକ୍ଷୁର ଅଗ୍ନିରେ ଭୟଙ୍କର ମୁହଁ ନେଇ, ଗଣପତିମାନେ ମଧ୍ୟ ଷଷ୍ଟି ଛଅ ଭୟଙ୍କର ରୂପରେ ସେଙ୍କୁ ସହିତ ଯାଇଥିଲେ।
ଯକ୍ଷେଶ୍ଵରାଣାଂ ସଗଣୈରନେକୈର୍ଯୁତୋନ୍ଵଗାତ୍ସ୍ଯଂଦନସଂସ୍ଥିତାନାଂ। ଵେତାଲଯକ୍ଷୋରଗକିନ୍ନରାଣାଂ ପଦ୍ମେନ ଚୈକେନ ତଥାର୍ବୁଦାନାମ୍
ଯକ୍ଷପତିମାନେ ତାଙ୍କର ଗଣ ଓ ଅନେକ ଅନ୍ୟମାନେ ସହିତ ରଥରେ ଚାଲିଗଲେ; ଭୂତ, ଯକ୍ଷ, ନାଗ, କିନ୍ନର ଓ ଏକ ପଦ୍ମ ଗଣ ସହିତ ଅର୍ବୁଦ ଲକ୍ଷ ଅନ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ଯାଇଥିଲେ।
ଲକ୍ଷୈସ୍ତ୍ରିଭିର୍ଦ୍ଵା ଦଶଭୀ ରଥାନାଂ ସୋମୋପ୍ଯଗାତ୍ତତ୍ର ଵିଵୃଦ୍ଧମନ୍ଯୁଃ। ଶନୈଶ୍ଚରାଂଗାରକଵୃଦ୍ଧତେଜା ନକ୍ଷତ୍ରଦୈତ୍ଯାସୁରସୈନ୍ଯଯୁକ୍ତଃ
ଚନ୍ଦ୍ରଦେବ ମଧ୍ୟ ଦ୍ୱାଦଶ ଲକ୍ଷ ରଥ ନେଇ, କ୍ରୋଧରେ ଭରି, ଶନି, ମଙ୍ଗଳ, ତେଜସ୍ୱୀ ତାରାମାନେ, ଦେମନ୍, ଅସୁର ଓ ନକ୍ଷତ୍ର ସେନା ସହିତ ଯୁଦ୍ଧକୁ ଆସିଥିଲେ।
ଜଗ୍ମୁର୍ଭଯଂ ସପ୍ତ ତଥୈଵ ଲୋକା ଧରାଵନଦ୍ଵୀପସମୁଦ୍ରଗର୍ଭାଃ। ସସୋମମେଵାଭ୍ଯଗମତ୍ପିନାକୀ ଗୃହୀତଦୀପ୍ତାସ୍ତ୍ରଵିଶାଲଵହ୍ନିଃ
ତାପରେ ସାତ ଲୋକ, ଭୂମି, ଅରଣ୍ୟ, ଦ୍ୱୀପ ଓ ସମୁଦ୍ର ଭୟରେ ଅନ୍ତର୍ଗତ ହେଲେ; ପିନାକଧାରୀ ଶିବ, ଦୀପ୍ତ ଅସ୍ତ୍ର ଓ ବିଶାଳ ଅଗ୍ନିରେ ଜ୍ୱଳି, ଚନ୍ଦ୍ରଦେବଙ୍କୁ ମୁହାଁମୁହିଁ ହେଲେ।
ଅଥାଭଵଦ୍ଭୀଷଣ ଭୀମ ସୋମ ସୈନ୍ଯଦ୍ଵଯସ୍ଯାଥ ମହାହଵୋସୌ। ଅଶେଷସତ୍ଵକ୍ଷଯକୃତ୍ପ୍ରଵୃଦ୍ଧସ୍ତୀକ୍ଷ୍ଣପ୍ରଧାନୋ ଜ୍ଵଲନୈକରୂପଃ
ତାପରେ ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ଶିବଙ୍କର ଦୁଇ ସେନା ମଧ୍ୟରେ ଭୟଙ୍କର ଏକ ମହାଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା; ଏହା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୟଙ୍କର ହୋଇ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ନଶ୍ଟ କରି, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଓ ଜ୍ୱଳନଶୀଳ ଏକ ଅଗ୍ନିର ରୂପ ନେଇଥିଲା।
ଶସ୍ତ୍ରୈରଥାନ୍ଯୋନ୍ଯମଶେଷସୈନ୍ଯଂ ଦ୍ଵଯୋର୍ଜଗାମକ୍ଷଯମୁଗ୍ରତୀକ୍ଷ୍ଣୈଃ। ପତଂତି ଶସ୍ତ୍ରାଣି ତଥୋଜ୍ଵଲାନି ସ୍ଵର୍ଭୂମିପାତାଲମଲଂ ଦହଂତି
ଉଗ୍ର ଓ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଅସ୍ତ୍ରରେ, ଦୁଇପକ୍ଷ ସମସ୍ତ ସେନାକୁ ନଶ୍ଟ କରିଦେଲେ; ଜ୍ୱଳନଶୀଳ ଅସ୍ତ୍ରମାନେ ଖସି, ସ୍ୱର୍ଗ, ଭୂମି ଓ ପାତାଳକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଜଳାଇଦେଲେ।
ରୁଦ୍ରଃ କ୍ରୋଧାଦ୍ବ୍ରହ୍ମଶିରୋ ମୁମୋଚ ସୋମୋପି ସୋମାସ୍ତ୍ରମମୋଘଵୀର୍ଯଂ। ତଯୋର୍ନିପାତେନ ସମୁଦ୍ରଭୂମ୍ଯୋରଥାଂତରିକ୍ଷସ୍ଯ ଚ ଭୀତିରାସୀତ୍
କ୍ରୋଧରେ ରୁଦ୍ର ବ୍ରହ୍ମାଶିର ଅସ୍ତ୍ର ଛାଡ଼ିଲେ, ଚନ୍ଦ୍ରଦେବ ମଧ୍ୟ ଅମୋଘ ଶକ୍ତିର ସୋମାସ୍ତ୍ର ଛାଡ଼ିଲେ; ଏହି ଅସ୍ତ୍ରମାନେ ପୃଥିବୀ, ସମୁଦ୍ର ଓ ଆକାଶରେ ଭୟ ଆଣିଦେଲେ।
ତଦା ସୁଯୁଦ୍ଧଂ ଜଗତାଂ କ୍ଷଯାଯ ପ୍ରଵୃଦ୍ଧମାଲୋକ୍ଯ ପିତାମହୋପି। ତତଃ ପ୍ରଵିଶ୍ଯାଥ କଥଂଚିଦେଵ ନିଵାରଯାମାସ ସୁରୈଃ ସହୈଵ
ଏହି ମହାଯୁଦ୍ଧ ଦେଖି, ଜଗତର ନଶ୍ଟ ପାଇଁ ଚାଲିଥିବା ଦେଖି, ପିତାମହ ବ୍ରହ୍ମା ଦେବମାନେ ସହିତ ଯାଇ, କିପରି ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ ଭାବେ ଏହାକୁ ଅଟକାଇଦେଲେ।
ଅକାରଣଂ କିଂ କ୍ଷଯକୃଜ୍ଜନାନାଂ ସୋମ ତ୍ଵଯାପୀଦମକାର୍ଯକାର୍ଯଂ। ଯସ୍ମାତ୍ପରସ୍ତ୍ରୀହରଣାଯ ସୋମ ତ୍ଵଯା କୃତଂ ଯୁଦ୍ଧମତୀଵ ଭୀମମ୍
ହେ ସୋମ, କାରଣ ବିନା ଲୋକଙ୍କୁ ନଶ୍ଟ କରିବା ଏହି ଭୟଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ କାହିଁକି କଲେ? ଅନ୍ୟର ଭାର୍ଯ୍ୟା ଚୁରାଇବାରେ ତୁମେ ଏତେ ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ କରିଛ।
ପାପଗ୍ରହସ୍ତ୍ଵଂ ଭଵିତା ଜନେଷୁ ପାପୋସ୍ଯଲଂ ଵହ୍ନିମୁଖାଶିନାଂ ତ୍ଵଂ। ଭାର୍ଯାମିମାମର୍ପଯ ଵାକ୍ପତେସ୍ତ୍ଵଂ ପ୍ରମାଣଯନ୍ନେଵ ମଦୀଯ ଵାଚମ୍
ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟରେ ତୁମେ ଏକ ପାପ ଗ୍ରହ ହେବ; ଅଗ୍ନିମୁଖ ଭୋଜନ କରୁଥିବା ମଧ୍ୟରେ ସବୁଠୁ ପାପୀ ହେବ; ଏହି ଭାର୍ଯ୍ୟାକୁ ଭାଷାପତିଙ୍କୁ ଫେରାଇଦିଅ, ମୋର ଆଜ୍ଞାକୁ ସ୍ୱୀକାର କର।
ତଥେତି ଚୋଵାଚ ହିମାଂଶୁମାଲୀ ଯୁଦ୍ଧାଦପାକ୍ରାମଦତଃ ପ୍ରଶାଂତଃ। ବୃହସ୍ପତିସ୍ତାମଥ ଗୃହ୍ଯ ତାରାଂ ହୃଷ୍ଟୋ ଜଗାମ ସ୍ଵଗୃହଂ ଚ ରୁଦ୍ରଃ
ତାହାପରେ ହିମାଂଶୁମାଳୀ ‘ଏହିପରି ହେଉ’ ବୋଲି ସମ୍ମତି ଦେଲେ ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧରୁ ଶାନ୍ତ ହୋଇ ପଛକୁ ହଟିଗଲେ। ତାପରେ ବୃହସ୍ପତି ଖୁସି ହୋଇ ତାରାକୁ ନେଇ ନିଜ ଘରକୁ ଚାଲିଗଲେ, ରୁଦ୍ର ମଧ୍ୟ ଏହିପରି କଲେ।
ପୁଲସ୍ତ୍ଯ ଉଵାଚ। ତତଃ ସଂଵତ୍ସରସ୍ଯାଂତେ ଦ୍ଵାଦଶାଦିତ୍ଯସନ୍ନିଭଃ। ଦିଵ୍ଯପୀତାମ୍ବରଧରୋ ଦିଵ୍ଯାଭରଣଭୂଷିତଃ
ପୁଲସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ: ଏହାପରେ ଏକ ବର୍ଷ ଶେଷରେ, ଦ୍ୱାଦଶ ଆଦିତ୍ୟଙ୍କ ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ, ଦିବ୍ୟ ପୀତବସ୍ତ୍ର ଓ ଦିବ୍ୟ ଗହଣା ପିନ୍ଧିଥିବା ଏକ ପୁରୁଷ ପ୍ରକଟ ହେଲେ।
ତାରୋଦରଵିନିଷ୍କ୍ରାନ୍ତଃ କୁମାରସ୍ସୂର୍ଯସନ୍ନିଭଃ। ସର୍ଵାର୍ଥଶାସ୍ତ୍ରଵିଦ୍ଵିଦ୍ଵାନ୍ହସ୍ତିଶାସ୍ତ୍ରପ୍ରଵର୍ତ୍ତକଃ
ତାରାଙ୍କ ଗର୍ଭରୁ ଏକ ପୁଅ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ, ଯିଏ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଚମକୁଥିଲେ, ସମସ୍ତ ବିଦ୍ୟାରେ ପାରଙ୍ଗତ ଓ ହସ୍ତିବିଦ୍ୟାର ଆରମ୍ଭକାରୀ ଥିଲେ।
ନାମଯଦ୍ରାଜପୁତ୍ରୋଯଂ ଵିଶ୍ରୁତୋ ରାଜଵୈଦ୍ଯକଃ। ରାଜ୍ଞଃ ସୋମସ୍ଯ ପୁତ୍ରତ୍ଵାଦ୍ରାଜପୁତ୍ରୋ ବୁଧଃ ସ୍ମୃତଃ
ତାଙ୍କୁ ରାଜପୁତ୍ର ନାମ ଦିଆଗଲା, ରାଜବୈଦ୍ୟ ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ; ରାଜା ସୋମଙ୍କ ପୁଅ ହେବାରୁ ତାଙ୍କୁ ବୁଧ ରାଜପୁତ୍ର ଭାବେ ଜଣାଗଲା।