ପୁଷ୍କରାରଣ୍ଯସଂସ୍ଥୋସୌ ଯତ୍ର ଦେଵଃ ପିତାମହଃ। ଵିରିଂଚିଦର୍ଶନଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠମପଵର୍ଗଫଲପ୍ରଦମ୍
ପୁଷ୍କର ଅରଣ୍ୟରେ ପିତାମହ ଦେବତା ବସିଛନ୍ତି; ସେଠାରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦର୍ଶନ ମିଳେ, ଯାହା ମୁକ୍ତିର ଫଳ ଦେଇଥାଏ।
କୃତଂ ନାମ ମହାପୁଣ୍ଯଂ ସର୍ଵପାପନିଷୂଦନମ୍। ଯତ୍ରାଦ୍ଯୋ ନାରସିଂହସ୍ତୁ ସ୍ଵଯମେଵ ଜନାର୍ଦନଃ
ସେଠାକୁ କୃତ ନାମରେ ଡାକାଯାଏ, ଯାହା ଅତ୍ୟନ୍ତ ପୁଣ୍ୟମୟ ଏବଂ ସମସ୍ତ ପାପକୁ ନଶ୍ୱନ କରେ; ସେଠାରେ ପ୍ରାଚୀନ ନରସିଂହ, ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ନିଜେ ପ୍ରକଟ ହୋଇଥିଲେ।
ତୀର୍ଥମିକ୍ଷୁମତୀନାମ ପିତୄଣାଂ ଚ ଶୁଭାଵହା। ତୁଷ୍ଯନ୍ତି ପିତରୋ ନିତ୍ଯଂ ଗଂଗାଯମୁନସଂଗମେ
ଏଠାରେ ଇକ୍ଷୁମତୀ ନାମକ ପବିତ୍ର ସ୍ନାନସ୍ଥଳ ଅଛି, ଯାହା ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ଶୁଭ; ଗଙ୍ଗା ଓ ଯମୁନା ମିଳନସ୍ଥଳରେ ପିତୃମାନେ ସଦା ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୁଅନ୍ତି।
କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରଂ ମହାପୁଣ୍ଯଂ ଯତ୍ର ମାର୍ଗୋପି ଲକ୍ଷ୍ଯତେ। ଅଦ୍ଯାପି ପିତୃତୀର୍ଥଂ ତୁ ସର୍ଵକାମଫଲପ୍ରଦମ୍
କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର ଅତ୍ୟନ୍ତ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ, ଯେଉଁଠାରେ ପଥ ମଧ୍ୟ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ଦେଖାଯାଏ; ଏଠି ଏଉଁଜନ୍ତା, ପିତୃତୀର୍ଥ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରେ।
ନୀଲକଣ୍ଠମିତି ଖ୍ଯାତଂ ପିତୃତୀର୍ଥଂ ନରାଧିପ। ତଥା ଭଦ୍ରସରଃ ପୁଣ୍ଯଂ ସରୋ ମାନସମେଵ ଚ
ନୀଳକଣ୍ଠ ନାମରେ ପିତୃତୀର୍ଥ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ରାଜନ; ଏହିପରି ଭଦ୍ରସର ଓ ପବିତ୍ର ମାନସ ସରୋବର ମଧ୍ୟ ଖ୍ୟାତି ଲାଭ କରିଛି।
ମଂଦାକିନୀ ତଥାଽଚ୍ଛୋଦା ଵିପାଶା ଚ ସରସ୍ଵତୀ। ସର୍ଵମିତ୍ରପଦଂ ତଦ୍ଵଦ୍ଵୈଦ୍ଯନାଥଂ ମହାଫଲମ୍
ମନ୍ଦାକିନୀ, ଅଚ୍ଛୋଦା, ବିପାଶା ଓ ସରସ୍ୱତୀ ମଧ୍ୟ ସେପରି; ସର୍ବମିତ୍ରପଦ ନାମକ ସ୍ଥାନ ଏବଂ ବୈଦ୍ୟନାଥ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଫଳଦାୟକ।
କ୍ଷିପ୍ରା ନଦୀ ତଥା ପୁଣ୍ଯା ତଥା କାଲଞ୍ଜରଂ ଶୁଭମ୍। ତୀର୍ଥୋଦ୍ଭେଦଂ ହରୋଦ୍ଭେଦଂ ଗର୍ଭଭେଦଂ ମହାଲଯମ୍
କ୍ଷିପ୍ରା ନଦୀ ପବିତ୍ର, ଏହିପରି କାଳଞ୍ଜର ମଧ୍ୟ ଶୁଭ; ତୀର୍ଥ ଉଦ୍ଭେଦ, ହର ଉଦ୍ଭେଦ, ଗର୍ଭଭେଦ ଏବଂ ମହାଳୟ ମଧ୍ୟ ଅଛି।
ଭଦ୍ରେଶ୍ଵରଂ ଵିଷ୍ଣୁପଦଂ ନର୍ମଦା ଦ୍ଵାରମେଵ ଚ। ଗଯାପିଂଡପ୍ରଦାନେନ ସମାନ୍ଯାହୁର୍ମହର୍ଷଯଃ
ଭଦ୍ରେଶ୍ୱର, ବିଷ୍ଣୁପଦ ଏବଂ ନର୍ମଦା ଦ୍ୱାର ମଧ୍ୟ ଅଛି; ମହାର୍ଷିମାନେ କହନ୍ତି ଯେ, ଗୟାରେ ପିଣ୍ଡ ଦାନ କରିବା ଏହି ସମସ୍ତଙ୍କ ସମାନ।
ଏତାନି ପିତୃତୀର୍ଥାନି ସର୍ଵପାପହରାଣି ଚ। ସ୍ମରଣାଦପି ଲୋକାନାଂ କିମୁ ଶ୍ରାଦ୍ଧପ୍ରଦାଯିନାମ୍
ଏହିଗୁଡ଼ିକ ପିତୃତୀର୍ଥ, ସମସ୍ତ ପାପକୁ ଦୂର କରେ; କେବଳ ସ୍ମରଣ କଲେ ଯଦି ଲୋକମାନେ ଉପକୃତ ହୁଅନ୍ତି, ତେବେ ଏଠି ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବାର ଫଳ କେତେ ଅଧିକ ହେବ।
ଓଁକାରଂ ପିତୃତୀର୍ଥଂ ତୁ କାଵେରୀକପିଲୋଦକମ୍। ସଂଭେଦଶ୍ଚଣ୍ଡଵେଗାଯାଂ ତଥୈଵାମରକଂଟକମ୍
ଓଂକାର ଏକ ପିତୃତୀର୍ଥ, କାବେରୀ ଓ କପିଳାର ଜଳ ମଧ୍ୟ; ଚଣ୍ଡବେଗା ମିଳନସ୍ଥଳ ଏବଂ ଏହିପରି ଅମରକଣ୍ଟକ ମଧ୍ୟ।
କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରାଚ୍ଚଦ୍ଵିଗୁଣଂ ତସ୍ମିନ୍ସ୍ନାନାଦିକଂ ଭଵେତ୍। ଶୁକ୍ଲତୀର୍ଥଂ ତୁ ଵିଖ୍ଯାତଂ ତୀର୍ଥଂ ସୋମେଶ୍ଵରଂ ପରମ୍
ସେଠି ସ୍ନାନ ଓ ଅନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର ଠାରୁ ଦୁଇଗୁଣା ପୁଣ୍ୟ ଦେଇଥାଏ; ଶୁକ୍ଳ ତୀର୍ଥ ଏବଂ ସର୍ବୋତ୍ତମ ସୋମେଶ୍ୱର ତୀର୍ଥ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।
ସର୍ଵଵ୍ଯାଧିହରଂପୁଣ୍ଯଂଫଲଂକୋଟିଗୁଣାଧିକମ୍। ଶ୍ରାଦ୍ଧେଦାନେତଥାହୋମେସ୍ଵାଧ୍ଯାଯେଚାପିସନ୍ନିଧୌ
ଏହା ସମସ୍ତ ରୋଗକୁ ଦୂର କରେ, ପୁଣ୍ୟ ଦେଇଥାଏ, ଏବଂ ଏହାର ଫଳ କୋଟିଗୁଣା ଅଧିକ; ଏହିପରି ଶ୍ରାଦ୍ଧ, ହୋମ ଓ ପାଠ ହେବା ସମୟରେ ମଧ୍ୟ।
କାଯାଵାରୋହଣଂ ନାମ ଦେଵଦେଵସ୍ଯ ଶୂଲିନଃ। ଅଵତାରଂ ରୋଚମାନଂ ବ୍ରାହ୍ମଣାଵସଥେ ଶୁଭେ
କାୟାବାରୋହଣ ନାମକ ସ୍ଥାନ ଅଛି, ଯେଉଁଠାରେ ଦେବଦେବ ଶୂଳି ଅବତରିତ ହୋଇଥିଲେ; ଏହା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପବିତ୍ର ଗୃହରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ରୂପରେ ପ୍ରକାଶିତ।
ଜାତଂ ତତ୍ସୁମହାପୁଣ୍ଯଂ ତଥା ଚର୍ମଣ୍ଵତୀ ନଦୀ। ଶୂଲତାପୀ ପଯୋଷ୍ଣୀ ଚ ପଯୋଷ୍ଣୀସଂଗମସ୍ତଥା
ଏହା ମଧ୍ୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପୁଣ୍ୟମୟ, ଏହିପରି ଚର୍ମଣ୍ୱତୀ ନଦୀ; ଶୂଳତାପୀ, ପୟୋଷ୍ଣୀ ଓ ପୟୋଷ୍ଣୀ ସଂଗମ ମଧ୍ୟ।
ମହୌଷଧୀ ଚାରଣା ଚ ନାଗତୀର୍ଥପ୍ରଵର୍ତ୍ତିନୀ। ମହାଵେଣା ନଦୀ ପୁଣ୍ଯା ମହାଶାଲସ୍ତଥୈଵ ଚ
ମହଔଷଧୀ, ଆରଣା ଓ ନାଗତୀର୍ଥ ପ୍ରବର୍ତ୍ତିନୀ; ପବିତ୍ର ମହାବେଣା ନଦୀ ଏବଂ ଏହିପରି ମହାଶାଳ ବନ।
ଗୋମତୀ ଵରୁଣା ତଦ୍ଵତ୍ତୀର୍ଥଂ ହୌତାଶନଂ ପରମ୍। ଭୈରଵଂ ଭୃଗୁତୁଂଗଂ ଚ ଗୌରୀତୀର୍ଥମନୁତ୍ତମମ୍
ଗୋମତୀ, ବରୁଣା ଏବଂ ସର୍ବୋତ୍ତମ ହୌତାଶନ ତୀର୍ଥ; ଭୈରବ, ଭୃଗୁତୁଙ୍ଗ ଏବଂ ଅପୂର୍ବ ଗୌରୀ ତୀର୍ଥ।
ତୀର୍ଥଂ ଵୈନାଯକଂ ନାମ ଵସ୍ତ୍ରେଶ୍ଵରମନୁତ୍ତମମ୍। ତଥା ପାପହରଂ ନାମ ପୁଣ୍ଯା ଵେତ୍ରଵତୀ ନଦୀ
ବୈନାୟକ ନାମକ ତୀର୍ଥ, ଅପୂର୍ବ ବସ୍ତ୍ରେଶ୍ୱର; ଏହିପରି ପାପହର ନାମକ ତୀର୍ଥ ଏବଂ ପବିତ୍ର ବେତ୍ରବତୀ ନଦୀ।
ମହାରୁଦ୍ରଂ ମହାଲିଂଗଂ ଦଶାର୍ଣା ଚ ମହାନଦୀ। ଶତରୁଦ୍ରା ଶତାହ୍ଵା ଚ ତଥା ପିତୃପଦଂ ପୁରମ୍
ମହାରୁଦ୍ର, ମହାଲିଙ୍ଗ ଏବଂ ଦଶାର୍ଣ୍ଣା ନାମକ ବଡ଼ ନଦୀ; ଶତରୁଦ୍ର, ଶତାହ୍ୱା ଏବଂ ପିତୃପଦ ନାମକ ପୁରୀ ମଧ୍ୟ।
ଅଂଗାରଵାହିକା ତଦ୍ଵନ୍ନଦୌ ଦ୍ଵୌ ଶୋଣଘର୍ଘରୌ। କାଲିକା ଚ ନଦୀ ପୁଣ୍ଯା ପିତରା ଚ ନଦୀ ଶୁଭା
ଏହିପରି ଅଙ୍ଗାରବାହିକା, ଶୋଣା ଜଳର ଗର୍ଜନା କରୁଥିବା ଦୁଇଟି ନଦୀ ନଦଉ, ପବିତ୍ର କାଳିକା ନଦୀ ଏବଂ ଶୁଭ ପିତରା ନଦୀ ଅଛନ୍ତି।
ଏତାନି ପିତୃତୀର୍ଥାନି ଶସ୍ଯଂତେ ସ୍ନାନଦାନଯୋଃ। ଶ୍ରାଦ୍ଧମେତେଷୁ ଯଦ୍ଦତ୍ତଂ ତଦନଂତଫଲଂ ସ୍ମୃତମ୍
ଏହି ସମସ୍ତ ପିତୃତୀର୍ଥଗୁଡ଼ିକୁ ସ୍ନାନ ଓ ଦାନ ପାଇଁ ପ୍ରଶଂସା କରାଯାଏ। ଏଠାରେ ପିତୃମାନ୍କ ପାଇଁ ଯେଉଁ ଦାନ ଦିଆଯାଏ, ତାହା ଅନନ୍ତ ଫଳ ଦେଇଥାଏ।
ଶତାଵଟା ନଦୀ ଜ୍ଵାଲା ଶରଦ୍ଵୀ ଚ ନଦୀ ତଥା। ଦ୍ଵାରକା କୃଷ୍ଣତୀର୍ଥଂ ଚ ତଥା ହ୍ଯୁଦକ୍ସରସ୍ଵତୀ
ଶତାବଟା ନଦୀ, ଜ୍ୱାଳା ନଦୀ, ଏବଂ ଶରଦ୍ବୀ ନଦୀ; ଦ୍ୱାରକା, କୃଷ୍ଣତୀର୍ଥ ଏବଂ ଉତ୍ତର ସରସ୍ୱତୀ।
ନଦୀ ମାଲଵତୀ ନାମ ତଥା ଚ ଗିରିକର୍ଣିକା। ଧୂତପାପଂ ତଥା ତୀର୍ଥଂ ସମୁଦ୍ରେ ଦକ୍ଷିଣେ ତଥା
ମାଳବତୀ ନାମକ ନଦୀ, ଗିରିକର୍ଣ୍ଣିକା ନଦୀ, ଧୂତପାପ ତୀର୍ଥ ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣ ସମୁଦ୍ର।
ଗୋକର୍ଣୋ ଗଜକର୍ଣଶ୍ଚ ତଥା ଚକ୍ରନଦୀ ଶୁଭା। ଶ୍ରୀଶୈଲଂ ଶାକତୀର୍ଥଂ ଚ ନାରସିଂହମତଃ ପରମ୍
ଗୋକର୍ଣ୍ଣ, ଗଜକର୍ଣ୍ଣ, ଶୁଭ ଚକ୍ର ନଦୀ, ଶ୍ରୀଶୈଳ, ଶାକତୀର୍ଥ ଏବଂ ପରେ ନାରସିଂହ।
ମହେଂଦ୍ରଂ ଚ ତଥା ପୁଣ୍ଯା ପୁଣ୍ଯା ଚାପି ମହାନଦୀ। ଏତେଷ୍ଵପି ସଦା ଶ୍ରାଦ୍ଧମନଂତଫଲଦଂ ସ୍ମୃତମ୍
ପବିତ୍ର ମହେନ୍ଦ୍ର ଏବଂ ମହାନଦୀ; ଏହି ସମସ୍ତ ସ୍ଥାନରେ ପିତୃମାନ୍କ ପାଇଁ କରାଯାଇଥିବା ଶ୍ରାଦ୍ଧ ସଦା ଅନନ୍ତ ଫଳ ଦେଇଥାଏ।
ଦର୍ଶନାଦପି ପୁଣ୍ଯାନି ସଦ୍ଯଃ ପାପହରାଣି ଵୈ। ତୁଂଗଭଦ୍ରା ନଦୀ ପୁଣ୍ଯା ତଥା ଚକ୍ରରଥୀତି ଚ
ଏହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକୁ କେବଳ ଦେଖିଲେ ମଧ୍ୟ ପାପ ଖଣ୍ଡିଯାଏ। ପବିତ୍ର ତୁଙ୍ଗଭଦ୍ରା ନଦୀ ଏବଂ ଚକ୍ରରଥୀ ମଧ୍ୟ।
ଭୀମେଶ୍ଵରଂ କୃଷ୍ଣଵେଣା କାଵେରୀ ଚାଂଜନା ନଦୀ। ନଦୀ ଗୋଦାଵରୀ ପୁଣ୍ଯା ତ୍ରିସଂଧ୍ଯା ପୂର୍ଣମୁତ୍ତମମ୍
ଭୀମେଶ୍ୱର, କୃଷ୍ଣବେଣା, କାବେରୀ, ଆଞ୍ଜନା ନଦୀ, ପବିତ୍ର ଗୋଦାବରୀ ଏବଂ ଉତ୍ତମ ତ୍ରିସନ୍ଧ୍ୟା।
ତୀର୍ଥଂ ତ୍ରୈଯଂବକଂ ନାମ ସର୍ଵତୀର୍ଥନମସ୍କୃତମ୍। ଯତ୍ରାସ୍ତେ ଭଗଵାନ୍ଭୀମଃ ସ୍ଵଯମେଵ ତ୍ରିଲୋଚନଃ
ତ୍ରୟମ୍ବକ ନାମକ ତୀର୍ଥ, ଯାହାକୁ ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥ ପ୍ରଣାମ କରନ୍ତି; ସେଠାରେ ଭଗବାନ ଭୀମ, ତିନି ଆଖିଅଳି ମହାଦେବ, ସ୍ୱୟଂ ବସିଛନ୍ତି।
ଶ୍ରାଦ୍ଧମେତେଷୁ ସର୍ଵେଷୁ ଦତ୍ତଂ କୋଟିଗୁଣଂ ଭଵେତ୍। ସ୍ମରଣାଦପି ପାପାନି ଵ୍ରଜଂତି ଶତଧା ନୃପ
ଏହି ସମସ୍ତ ସ୍ଥାନରେ ପିତୃମାନ୍କ ପାଇଁ ଯେଉଁ ଦାନ ଦିଆଯାଏ, ସେଥିରେ କୋଟିଗୁଣା ଫଳ ମିଳେ। କେବଳ ସ୍ମରଣ କଲେ ମଧ୍ୟ ଶତଗୁଣା ପାପ ଦୂରିଯାଏ, ରାଜନ।
ଶ୍ରୀପର୍ଣା ଚ ନଦୀ ପୁଣ୍ଯା ଵ୍ଯାସତୀର୍ଥମନୁତ୍ତମମ୍। ତଥା ମତ୍ସ୍ଯନଦୀ କାରା ଶିଵଧାରା ତଥୈଵ ଚ
ପବିତ୍ର ଶ୍ରୀପର୍ଣ୍ଣା ନଦୀ, ଅପୂର୍ବ ବ୍ୟାସତୀର୍ଥ, ଏହିପରି ମତ୍ସ୍ୟନଦୀ, କାରା ଏବଂ ଶିବଧାରା।
ଭଵତୀର୍ଥଂ ଚ ଵିଖ୍ଯାତଂ ପୁଣ୍ଯତୀର୍ଥଂ ଚ ଶାଶ୍ଵତମ୍। ପୁଣ୍ଯଂ ରାମେଶ୍ଵରଂ ତଦ୍ଵଦ୍ଵେଣାପୁରମଲଂପୁରମ୍
ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଭବତୀର୍ଥ, ଶାଶ୍ୱତ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ, ପବିତ୍ର ରାମେଶ୍ୱର, ଏହିପରି ବେଣାପୁର ଏବଂ ଅଳଂପୁର।