ପୁତ୍ରାର୍ଥୀ ଦେଵଦେଵେଶଂ ପଦ୍ମଯୋନିଂ ପିତାମହମ୍। ଆରାଧଯାମାସ ଵିଭୁଂ ତୀଵ୍ରଵ୍ରତପରାଯଣଃ
ପୁଅ ପାଇବା ଆଶାରେ, ସେ ଦେବତାମାନଙ୍କର ଠାକୁର, ପଦ୍ମଯୋନି, ପିତାମହଙ୍କୁ ଦୃଢ଼ ନିୟମ ଓ ଭକ୍ତି ସହିତ ପୂଜା କଲେ।
ତତଃ କାଲେନ ମହତା ତୁଷ୍ଟସ୍ତସ୍ଯ ପିତାମହଃ। ଵରଂ ଵରଯ ଭଦ୍ରଂ ତେ ହୃଦଯେଭୀପ୍ସିତଂ ନୃପ
ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପରେ, ପିତାମହ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ ଏବଂ କହିଲେ, 'ବର ଚାହିଁ, ତୁମ ଭଲ ହେଉ; ହୃଦୟରେ ଯାହା ଇଚ୍ଛା, ରାଜା, ତାହା ମାଗ।'
ଅଣୁହ ଉଵାଚ। ପୁତ୍ରଂ ମେ ଦେହି ଦେଵେଶ ମହାବଲପରାକ୍ରମମ୍। ପାରଗଂ ସର୍ଵଵିଦ୍ଯାନାଂ ଧାର୍ମିକଂ ଯୋଗିନାଂ ଵରମ୍୧୦୦ 1.10.
ଅଣୁହ କହିଲେ: 'ଦେବତାମାନଙ୍କର ଠାକୁର, ମୋତେ ଏମିତି ଏକ ପୁଅ ଦିଅ, ଯିଏ ବଡ଼ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ପ୍ରଭାବଶାଳୀ, ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନରେ ପାରଙ୍ଗତ, ଧର୍ମିକ ଏବଂ ଯୋଗୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।'
ସର୍ଵସତ୍ଵରୁତଜ୍ଞଂ ମେ ଦେହି ଯୋଗିନମାତ୍ମଜମ୍। ଏଵମସ୍ତ୍ଵିତି ଵିଶ୍ଵାତ୍ମା ତମାହ ପରମେଶ୍ଵରଃ
'ମୋତେ ଏମିତି ଏକ ପୁଅ ଦିଅ, ଯିଏ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କର ଭାଷା ବୁଝିପାରିବ ଏବଂ ଯୋଗୀ ହେବ।' ସମସ୍ତଙ୍କର ଠାକୁର, ବିଶ୍ୱର ଆତ୍ମା, ତାଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ତେଣୁ ଏହିପରି ହେଉ।'
ପଶ୍ଯତାଂ ସର୍ଵଭୂତାନାଂ ତତ୍ରୈଵାଂତରଧୀଯତ। ତତଃ ସ ତସ୍ଯ ପୁତ୍ରୋଭୂଦ୍ବ୍ରହ୍ମଦତ୍ତଃ ପ୍ରତାପଵାନ୍
ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଆଖିରେ, ସେ ସେଠାରେ ହିଁ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ। ତା'ପରେ ତାଙ୍କର ପୁଅ ବ୍ରହ୍ମଦତ୍ତ, ଯିଏ ବହୁତ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଥିଲେ, ଜନ୍ମ ନେଲେ।
ସର୍ଵସତ୍ଵାନୁକଂପୀ ଚ ସର୍ଵସତ୍ଵବଲାଧିକଃ। ସର୍ଵସତ୍ଵରୁତଜ୍ଞଶ୍ଚ ସର୍ଵସତ୍ଵେଶ୍ଵରେଶ୍ଵରଃ
ସେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀପ୍ରତି ଦୟାଶୀଳ ଥିଲେ, ସମସ୍ତଙ୍କଠାରୁ ଅଧିକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଥିଲେ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ କଥା ବୁଝିପାରୁଥିଲେ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଠାକୁର ଥିଲେ।
ଅଥ ସତ୍ଵେନ ଯୋଗାତ୍ମା ସ ପିପୀଲକମାଗତଃ। ଯତ୍ର ତତ୍କୀଟମିଥୁନଂ ରମମାଣମଵସ୍ଥିତମ୍
ତା'ପରେ, ଧର୍ମରେ ଏକତା ହୋଇଥିବା ଯୋଗୀ ଆତ୍ମା, ପିପିଲିକା ନିକଟକୁ ଗଲେ, ଯେଉଁଠି ସେ କୀଟ ଦମ୍ପତି ଆନନ୍ଦରେ ବ୍ୟସ୍ତ ଥିଲେ।
ତତଃ ସା ସନ୍ନତିର୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପ୍ରହସଂତଂ ସୁଵିସ୍ମିତଂ। କିମପ୍ଯାଶଂକମାନା ସା ତମପୃଚ୍ଛନ୍ନରେଶ୍ଵରମ୍
ତା'ପରେ, ସେ ଅଦ୍ଭୁତ ହସୁଥିବା ତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ସେ ଅନ୍ଦାଜ କଲେ କିଛି ଅସାଧାରଣ ଅଛି ବୋଲି, ଏବଂ ରାଜାଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ।
ସନ୍ନତିରୁଵାଚ। ଅକସ୍ମାଦତିହାସୋଯଂ କିମର୍ଥମଭଵନ୍ନୃପ। ହାସ୍ଯହେତୁଂ ନ ଜାନାମି ଯଦକାଲେ କୃତଂ ତ୍ଵଯା
ସନ୍ନତି କହିଲେ: 'ହେ ରାଜା, ଏହି ଅଚାନକ ହସ କାହିଁକି ହେଲା? ଏପରି ସମୟରେ ତୁମେ ଯେଉଁ ହସ କଲେ, ତାହାର କାରଣ ମୁଁ ଜାଣେନି।'
ଅଵଦଦ୍ରାଜପୁତ୍ରୋସୌ ତଂ ପିପୀଲିକଭାଷିତମ୍। ରାଗଵଦ୍ଵିରସୋତ୍ପନ୍ନମେତଦ୍ଧାସ୍ଯଂ ଵରାନନେ
ରାଜପୁତ୍ର କହିଲେ, 'ହେ ସୁନ୍ଦରୀ, ଏହି ହସ ପିପିଲିକାର କଥାରୁ ହେଉଛି, ଯାହା ରାଗ ଓ ରୁଚିହୀନତାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛି।'
ନ ଚାନ୍ଯତ୍କାରଣଂ କିଂଚିଦ୍ଧାସ୍ଯହେତୁଃ ଶୁଚିସ୍ମିତେ। ନ ସାମନ୍ଯତତଂ ଦେଵୀ ପ୍ରାହାଲୀକମିଦଂ ତଵ
ହେ ହସୁଥିବା ମୁହଁ ଥିବା, ଏହି ହସର ଅନ୍ୟ କୌଣସି କାରଣ ନାହିଁ; ରାଣୀ ମଧ୍ୟ ତୁମକୁ କିଛି ମିଥ୍ୟା କହିନାହାନ୍ତି।
ଅହମେଵେହ ହସିତା ନ ଜୀଵିଷ୍ଯେ ତ୍ଵଯାଧୁନା। କଥଂ ପିପୀଲିକାଲାପଂ ମର୍ତ୍ଯୋ ଵେତ୍ତି ସୁରାଦୃତେ
'ମୁଁ ଏଠାରେ ଏକା ହସିଛି; ଏବେ ମୁଁ ତୁମ ସହିତ ରହିବିନାହିଁ। ଦେବତା ଛାଡ଼ି, ମଣିଷ କିପରି ପିପିଲିକାର କଥା ବୁଝିପାରିବ?'
ତସ୍ମାତ୍ତ୍ଵଯାହମେଵାଦ୍ଯ ହସିତା କିମତଃ ପରମ୍। ତତୋ ନିରୁତ୍ତରୋ ରାଜା ଜିଜ୍ଞାସୁସ୍ତଦ୍ଵଚୋ ହରେଃ
ତେଣୁ ଆଜି ମୁଁ ତୁମ ପାଖରେ ଏକା ହସିଛି—ଏଠାରେ ଆଉ କଣ କହିବି? ତା'ପରେ ରାଜା ନିରୁତ୍ତର ହେଲେ, ଏବଂ ସେ ତାଙ୍କ କଥାର ଅର୍ଥ ଜାଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କଲେ।
ଆସ୍ଥାଯ ନିଯମଂ ତସ୍ଥୌ ସପ୍ତରାତ୍ରମକଲ୍ମଷଃ। ସ୍ଵପ୍ନାନ୍ତେ ପ୍ରାହ ତଂ ବ୍ରହ୍ମା ପ୍ରଭାତେ ପର୍ଯଟନ୍ପୁରମ୍
ସେ ସପ୍ତ ରାତି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନିୟମ ରଖି, ପବିତ୍ର ରହିଲେ। ସ୍ୱପ୍ନର ଶେଷରେ, ପ୍ରଭାତବେଳେ ସହର ଘୁଞ୍ଚୁଥିବାବେଳେ, ବ୍ରହ୍ମା ତାଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଵୃଦ୍ଧଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଦ୍ଵାକ୍ଯଂ ସର୍ଵଂ ଜ୍ଞାସ୍ଯତି ତେ ପ୍ରିଯା। ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵାଂତର୍ଦଧେ ବ୍ରହ୍ମା ପ୍ରଭାତେ ଚ ନୃପଃ ପୁରାତ୍
'ତୁମ ପ୍ରିୟା, ବୃଦ୍ଧ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଠାରୁ ସବୁ କଥା ଜାଣିପାରିବେ।' ଏହିପରି କହି ବ୍ରହ୍ମା ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ, ଏବଂ ପ୍ରଭାତରେ ରାଜା ସହର ଛାଡ଼ିଦେଲେ।
ନିର୍ଗଚ୍ଛନ୍ମନ୍ତ୍ରିସହିତଃ ସଭାର୍ଯୋ ଵୃଦ୍ଧମଗ୍ରତଃ। ଗଦଂତଂ ଵିପ୍ରମାଯାଂତଂ ଵୃଦ୍ଧଂ ଚ ସ ଦଦର୍ଶ ହ
ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ଓ ଭାର୍ଯ୍ୟା ସହିତ ବାହାରୁଥିବାବେଳେ, ସେ ଆଗରେ ଏକ ବୃଦ୍ଧ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଆସୁଥିବା ଓ କଥାହୁଏଁ ଦେଖିଲେ।
ବ୍ରାହ୍ମଣ ଉଵାଚ। ଯେ ଵିପ୍ରମୁଖ୍ଯାଃ କୁରୁଜାଂଗଲେଷୁ ଦାଶାସ୍ତଥା ଦାଶପୁରେ ମୃଗାଶ୍ଚ। କାଲଂଜରେ ସପ୍ତ ଚ ଚକ୍ରଵାକା ଯେ ମାନସେ ତେତ୍ର ଵସଂତି ସିଦ୍ଧାଃ
ବ୍ରାହ୍ମଣ କହିଲେ: 'କୁରୁଜାଙ୍ଗଳରେ ଥିବା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ଦାଶପୁରରେ ଦାଶମାନେ, କାଳଞ୍ଜରରେ ହରିଣ ଓ ସାତଟି ଚକ୍ରବାକ ପକ୍ଷୀ, ଏବଂ ମାନସ ସରୋବରରେ ବସୁଥିବା ସିଦ୍ଧମାନେ—'
ଇତ୍ଯାକର୍ଣ୍ଯ ଵଚସ୍ତସ୍ଯ ସ ପପାତ ଶୁଚାନ୍ଵିତଃ। ଜାତିସ୍ମରତ୍ଵମଗମତ୍ତୌ ଚ ମଂତ୍ରିଵରାତ୍ମଜୌ
ତାଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ସେ ଦୁଃଖରେ ଭାସି ପଡ଼ିଗଲେ; ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ପୁଅମାନେ ପୂର୍ବଜନ୍ମ ସ୍ମୃତି ପାଇଲେ।
କାମଶାସ୍ତ୍ରପ୍ରଣେତା ତୁ ବାଭ୍ରଵ୍ଯଃ ସ ତୁ ବାଲକଃ। ପଂଚାଲ ଇତି ଲୋକେଷୁ ଵିଶ୍ରୁତଃ ସର୍ଵଶାସ୍ତ୍ରଵିତ୍
କାମଶାସ୍ତ୍ରର ରଚୟିତା ବାଭ୍ରବ୍ୟ, ସେଇ ଶିଶୁ, ଲୋକମାନେ ଯିଏଁକୁ ପଞ୍ଚାଳ ବୋଲି ଜାଣନ୍ତି, ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ରର ଜ୍ଞାନୀ ଥିଲେ।
ପୁଂଡରୀକୋପି ଧର୍ମାତ୍ମା ଵେଦଶାସ୍ତ୍ରପ୍ରଵର୍ତକଃ। ଭୂତ୍ଵା ଜାତିସ୍ମରୌ ଶୋକାତ୍ପତିତାଵଗ୍ରତସ୍ତଥା
ପୁଣ୍ଡରୀକ ମଧ୍ୟ, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଓ ବେଦ ଶାସ୍ତ୍ରର ପ୍ରଚାରକ, ପୂର୍ବଜନ୍ମ ସ୍ମୃତି ହେବା ପରେ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଦୁଃଖରେ ଆଗରେ ପଡ଼ିଗଲେ।
ହା ଵଯଂ କର୍ମଵିଭ୍ରଷ୍ଟାଃ କାମତଃ କର୍ମବଂଧନାତ୍। ଏଵଂ ଵିଲପ୍ଯ ବହୁଶସ୍ତ୍ରଯସ୍ତେ ଯୋଗପାରଗାଃ
'ହାଁ, ଆମେ କର୍ମରୁ ବିଚ୍ୟୁତ ହୋଇଗଲୁ, ଇଚ୍ଛା ଦ୍ୱାରା କର୍ମର ବନ୍ଧନରେ ପଡ଼ିଗଲୁ!' ଏଭଳି କହି, ସେମାନେ ଅନେକ ଶାସ୍ତ୍ରର ଜ୍ଞାନୀ ଯୋଗୀମାନେ—
ଵିସ୍ମଯାଚ୍ଛ୍ରାଦ୍ଧମାହାମ୍ଯମଭିନଂଦ୍ଯ ପୁନଃ ପୁନଃ। ସ ତୁ ତସ୍ମୈ ଧନଂ ଦତ୍ତ୍ଵା ପ୍ରଭୂତଗ୍ରାମସଂଯୁତମ୍
ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ, ସେମାନେ ପୁନିପୁନି ଶ୍ରାଦ୍ଧର ମହତ୍ତ୍ୱକୁ ପ୍ରଶଂସା କଲେ; ଏବଂ ସେ ତାଙ୍କୁ ବହୁ ଗ୍ରାମ ସହିତ ଧନ ଦେଲେ।
ଵିସୃଜ୍ଯ ବ୍ରାହ୍ମଣଂ ତଂ ଚ ଵୃଦ୍ଧଂ ଧନମଦାନ୍ଵିତମ୍। ଆତ୍ମୀଯଂ ନୃପତିଃ ପୁତ୍ରଂ ନୃପଲକ୍ଷଣସଂଯୁତମ୍
ସେ ରାଜା, ଧନର ଅହଂକାରରେ ଭରିଥିବା, ବୟସ୍କ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଛାଡି, ନିଜ ପୁଅଙ୍କୁ ଯେଉଁଥିରେ ରାଜାଙ୍କ ଲକ୍ଷଣ ଥିଲା, ରାଜ୍ୟର ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ କରିଲେ।
ଵିଷ୍ଵକ୍ସେନାଭିଧାନଂ ଚ ରାଜାରାଜ୍ଯେଭ୍ଯଷେଚଯତ୍। ମାନସେ ସଲିଲେ ସର୍ଵେ ତତସ୍ତେ ଯୋଗିନାଂ ଵରାଃ
ସେ ନିଜ ପୁଅଙ୍କୁ, ଯାହାଙ୍କ ନାମ ବିଷ୍ୱକ୍ଷେନ, ସମସ୍ତ ରାଜ୍ୟର ରାଜା ଭାବେ ଅଭିଷେକ କଲେ। ତାପରେ ସେହି ସମସ୍ତ ଯୋଗୀମାନେ, ମାନସ ସରୋବରର ଜଳରେ—
ବ୍ରହ୍ମଦତ୍ତାଦଯସ୍ତସ୍ମିନ୍ପିତୃଭକ୍ତା ଵିମତ୍ସରାଃ। ସନ୍ନତିଶ୍ଚାଭଵଦ୍ଧୃଷ୍ଟା ମଯୈଵ ତଵ ଦର୍ଶିତମ୍
ବ୍ରହ୍ମଦତ୍ତ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ପିତୃଭକ୍ତ ଏବଂ ଇର୍ଷ୍ୟା ହୀନ, ସମ୍ମାନ ଓ ନମ୍ରତାରେ ଦୃଢ଼ ହେଲେ, ଯେପରିକି ମୁଁ ତୁମକୁ ଦେଖାଇଛି।
ରାଜନ୍ଯୋଗଫଲଂ ସର୍ଵଂ ଯଦେତଦଭିଲକ୍ଷ୍ଯତେ। ତଥେତି ପ୍ରାହ ରାଜାପି ପୁରସ୍ତାଦଭିନଂଦଯନ୍
ସମ୍ମୁଖରେ ଖୁସି ହୋଇ ରାଜା କହିଲେ, 'ରାଜା ଯୋଗର ସମସ୍ତ ଫଳ ଯେଉଁଠାରେ ଆଶା କରାଯାଏ—ଏହିପରି, ଯେପରି ତୁମେ କହିଛ।'
ତ୍ଵତ୍ପ୍ରସାଦାଦିଦଂ ସର୍ଵଂ ମଯୈଵଂ ପ୍ରାପ୍ଯତେ ଫଲମ୍
'ତୁମ ଦୟାରେ ଏହି ସମସ୍ତ ଫଳ ମୋତେ ମିଳିଛି।'
ତତସ୍ତେ ଯୋଗମାସ୍ଥାଯ ସର୍ଵ ଏଵ ଵନୌକସଃ। ବ୍ରହ୍ମରଂଧ୍ରେଣ ପରମଂ ପଦମାପୁସ୍ତପୋବଲାତ୍
ତାପରେ ସେହି ସମସ୍ତ ଅରଣ୍ୟବାସୀମାନେ, ଯୋଗ ଧାରଣ କରି, ତାଙ୍କର ତପସ୍ୟାର ଶକ୍ତିରେ ବ୍ରହ୍ମରନ୍ଧ୍ର ଦ୍ୱାରା ପରମ ପଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ।
ଏଵମାଯୁର୍ଧନଂ ଵିଦ୍ଯାଂ ସ୍ଵର୍ଗମୋକ୍ଷସୁଖାନି ଚ। ପ୍ରଯଚ୍ଛଂତି ସୁତଂ ରାଜ୍ଯଂ ନୃଣାଂ ତୁଷ୍ଟାଃ ପିତାମହାଃ
ଏଭଳି, ପିତାମହମାନେ ଯେତେବେଳେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି, ମଣିଷଙ୍କୁ ଦୀର୍ଘ ଆୟୁ, ଧନ, ଜ୍ଞାନ, ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ମୋକ୍ଷର ସୁଖ, ପୁଅ ଓ ରାଜ୍ୟ ଦେଇଥାନ୍ତି।
ଇଦଂ ଚ ପିତୃମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ବ୍ରହ୍ମଦତ୍ତସ୍ଯ ଵୈ ନୃପ। ଦ୍ଵିଜେଭ୍ଯଃ ଶ୍ରାଵଯେଦ୍ଵିଦ୍ଵାନ୍ଶୃଣୋତି ପଠତେପି ଵା। କଲ୍ପକୋଟିଶତଂ ସାଗ୍ରଂ ବ୍ରହ୍ମଲୋକେ ମହୀଯତେ
ହେ ରାଜା, ବ୍ରହ୍ମଦତ୍ତଙ୍କ ପିତୃମାନ୍ୟତା ଏହି ମହିମା—ଯଦି ଜ୍ଞାନୀ ଏହାକୁ ଦ୍ୱିଜମାନେ ପାଖରେ ପଢ଼ନ୍ତି କିମ୍ବା ଶୁଣନ୍ତି, ସେ ଲୋକେ କଳ୍ପର ଶତ କୋଟି ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବ୍ରହ୍ମାଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଅନ୍ତି।