ସମଯଃ ଶଂଭୁଦଯିତା କୃତଃ ଶରଵଣେ ପୁରା। ଯଃ ପୁମାନ୍ପ୍ରଵିଶେଚ୍ଚାତ୍ର ସ ନାରୀତ୍ଵମଵାପ୍ସ୍ଯତି
'ପୂର୍ବେ ଶରବଣରେ ଶିବଙ୍କ ପ୍ରିୟା ଏକ ନିୟମ ଦେଇଥିଲେ: ଏଠିକୁ ଯେଉଁ ପୁରୁଷ ପ୍ରବେଶ କରିବେ, ସେ ନାରୀ ହେବେ।'
ଅଯମଶ୍ଵୋପି ନାରୀତ୍ଵମଗାଦ୍ରାଜ୍ଞା ସହୈଵ ତୁ। ଇଲଃ ପୁରୁଷତାମେତି ଯଥାସୌ ଧନଦୋପମଃ
'ଏହି ଘୋଡ଼ା ମଧ୍ୟ ରାଜା ସହିତ ନାରୀ ହୋଇଥିଲେ; ଇଳା ପୁନି ପୁରୁଷ ହେବେ, ଯେପରି କୁବେର।'
ତଥୈଵ ଯତ୍ନଃ କର୍ତ୍ତଵ୍ଯ ଆରାଧ୍ଯ ଚ ପିନାକିନମ୍। ତତସ୍ତେ ମାନଵା ଜଗ୍ମୁର୍ଯତ୍ର ଦେଵୋ ମହେଶ୍ଵରଃ
ସେହିପରି, ଉତ୍ସାହରେ ଚେଷ୍ଟା କରିବା ଉଚିତ୍ ଏବଂ ପିନାକଧାରୀଙ୍କୁ ଭକ୍ତିଭାବରେ ପୂଜିବା ଦରକାର। ଏହାପରେ ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ମହାଦେବ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତିକୁ ଯାଇଲେ।
ତୁଷ୍ଟଵୁର୍ଵିଵିଧୈଃ ସ୍ତୋତ୍ରୈଃ ପାର୍ଵତୀପରମେଶ୍ଵରୌ। ତାଵୂଚତୁରଲଂ ଚୈଷ ସମଯଃ କିଂ ନୁ ସାଂପ୍ରତଂ
ସେମାନେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରଶଂସାମୟ ଷ୍ଟୋତ୍ରରେ ପାର୍ବତୀ ଓ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ। ତାପରେ ସେ ଦୁଇଁଜଣ କହିଲେ, 'ବସ, ଏହି ସମୟ ଆସିଛି—ଏବେ କଣ କରିବା ଉଚିତ?'
ଇକ୍ଷ୍ଵାକୋରଶ୍ଵମେଧେନ ଯତ୍ଫଲଂ ସ୍ଯାତ୍ତଦାଵଯୋଃ। ଦତ୍ଵା କିଂପୁରୁଷୋ ଵୀରଃ ସ ଭଵିଷ୍ଯତ୍ଯସଂଶଯମ୍
ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁଙ୍କ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞରୁ ଯେଉଁ ଫଳ ମିଳିଥାନ୍ତା, ସେହି ଫଳ ଆମ ଦୁଇଁଜଣଙ୍କୁ ମିଳିବ। ଏହା ଦେଇଲେ, ସେ ବୀର ନିଶ୍ଚୟ ଭାବେ କିମ୍ପୁରୁଷ ହେବେ କି?
ତଥେତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ତୁ ତେ ସର୍ଵେ ଜଗ୍ମୁର୍ଵୈଵସ୍ଵତାତ୍ମଜାଃ। ଇଷ୍ଟ୍ଵାଶ୍ଵମେଧେନ ତତ ଇଲା କିଂପୁରୁଷୋଭଵତ୍
‘ଏହିପରି ହେଉ’ ବୋଲି କହି ସେମାନେ ସମସ୍ତେ, ବୈବସ୍ବତଙ୍କ ପୁଅମାନେ, ଚାଲିଗଲେ। ତାପରେ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ କରି ଇଲା କିମ୍ପୁରୁଷ ହେଲେ।
ମାସମେକଂ ପୁମାନ୍ଵୀରଃ ସ୍ତ୍ରୀତ୍ଵଂ ମାସମଭୂତ୍ପୁନଃ। ବୁଧସ୍ଯ ଭଵନେ ତିଷ୍ଠନ୍ନିଲୋ ଗର୍ଭଧରୋଭଵତ୍
ଏକ ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ବୀର ପୁରୁଷ ଥିଲେ; ପୁଣି ଆଉ ଏକ ମାସ ଜଣେ ଜଣାଣୀ ହେଲେ। ବୁଧଙ୍କ ଘରେ ରହିବା ସମୟରେ ଇଲା ଗର୍ଭବତୀ ହେଲେ।
ଅଜୀଜନତ୍ପୁତ୍ରମେକମନେକଗୁଣସଂଯୁତମ୍। ବୁଧ ଉତ୍ପାଦ୍ଯ ତଂ ପୂରୁଂ ସ ସ୍ଵର୍ଗମଗମତ୍ପୁନଃ
ସେ ଏକ ଗୁଣବାନ ପୁଅକୁ ଜନ୍ମଦେଲେ। ବୁଧ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରକାଶ କରି, ସେ ପୁଅ ପୁରୁ ହେଲେ, ଏବଂ ପୁଣି ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ଇଲସ୍ଯ ନାମ୍ନା ତଦ୍ଵର୍ଷମିଲାଵୃତମଭୂତ୍ତଦା। ସୋମାର୍କଵଂଶଜୋ ରାଜା ଇଲୋଭୂଦ୍ଵଂଶଵର୍ଦ୍ଧନଃ
ଇଲାଙ୍କ ନାମରୁ ସେ ଦେଶକୁ ଇଲାବୃତ ଡାକାଯାଉଥିଲା। ଚନ୍ଦ୍ରବଂଶ ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟବଂଶର ଉତ୍ପନ୍ନ ରାଜା ଇଲା ବଂଶକୁ ବୃଦ୍ଧି କଲେ।
ଏଵଂ ପୁରୂରଵାଃ ପୂରୋରଭଵଦ୍ଵଂଶଵର୍ଦ୍ଧନଃ। ଇକ୍ଷ୍ଵାକୁରର୍କଵଂଶସ୍ଯ ତଥୈଵୋକ୍ତୋ ନରେଶ୍ଵରଃ
ଏଭଳି ପୁରୁରବା, ପୁରୁଙ୍କ ପୁଅ, ବଂଶକୁ ବୃଦ୍ଧି କଲେ। ସେହିପରି, ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟବଂଶର ରାଜାଙ୍କ ବିଷୟରେ କୁହାଯାଏ।
ଇଲଃ କିଂପୁରୁଷତ୍ଵେ ଚ ସୁଦ୍ଯୁମ୍ନ ଇତି ଚୋଚ୍ଯତେ। ପୁନଃ ପୁତ୍ରତ୍ରଯମଭୂତ୍ସୁଦ୍ଯୁମ୍ନସ୍ଯାପରାଜିତମ୍
ଇଲା, କିମ୍ପୁରୁଷ ଅବସ୍ଥାରେ, ସୁଦ୍ୟୁମ୍ନ ନାମରେ ମଧ୍ୟ ପରିଚିତ। ପୁଣି, ସୁଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କର ତିନିଜଣ ଅଜୟ ପୁଅ ଥିଲେ।
ଉତ୍କଲୋଥ ଗଯସ୍ତଦ୍ଵଦ୍ଧରିତାଶ୍ଵଶ୍ଚ ଵୀର୍ଯଵାନ୍। ଉତ୍କଲସ୍ଯୋତ୍କଲା ନାମ ଗଯସ୍ଯ ତୁ ଗଯାପୁରୀ
ଉତ୍କଳ, ତାପରେ ଗୟା, ଏବଂ ସେହିପରି ପ୍ରବଳ ହରିତାଶ୍ୱ। ଉତ୍କଳଙ୍କ ଦେଶକୁ ଉତ୍କଳା ବୋଲାଯାଏ, ଗୟାଙ୍କ ସହରକୁ ଗୟାପୁରୀ କୁହାଯାଏ।
ହରିତାଶ୍ଵସ୍ଯ ଦିଗ୍ଯାମ୍ଯା ସଂଜ୍ଞାତା କୁରୁଭିଃ ସହ। ପ୍ରତିଷ୍ଠାନେଭିଷିଚ୍ଯାଥ ସ ପୁରୂରଵସଂ ସୁତମ୍
ହରିତାଶ୍ୱଙ୍କ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ କୁରୁମାନେ ସହିତ ଚିହ୍ନଟ କରାଯାଏ। ପରେ, ସେ ପୁରୁରବାଙ୍କୁ ସେହି ସହରରେ ରାଜ୍ୟାଭିଷେକ କରି ରାଜା କଲେ।
ଜଗାମେଲାଵୃତଂ ଭୋକ୍ତୁଂ ଦିଵ୍ଯଂ ଵର୍ଷଂ ଫଲାଶନଃ। ଇକ୍ଷ୍ଵାକୁର୍ଜ୍ଯେଷ୍ଠଦାଯାଦୋ ମଧ୍ଯଦେଶମଵାପ୍ତଵାନ୍
ସେ ଫଳ ଖାଇ ଦିବ୍ୟ ଇଲାବୃତ ଭୂମି ଉପଭୋଗ କରିବାକୁ ଗଲେ। ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁଙ୍କ ପ୍ରଥମ ପୁଅ ମଧ୍ୟଦେଶ ପାଇଲେ।
ନରିଷ୍ଯଂତସ୍ଯ ପୁତ୍ରୋଭୂଚ୍ଛୁକୋ ନାମ ମହାବଲଃ। ନାଭାଗାଦଂବରୀଷସ୍ତୁ ଧୃଷ୍ଟସ୍ଯ ତୁ ସୁତତ୍ରଯମ୍
ନରିଷ୍ୟନ୍ତଙ୍କ ପୁଅ ଶୁକ ନାମର ଏକ ପ୍ରବଳ ବଳବାନ ଥିଲେ। ଧୃଷ୍ଟଙ୍କ ତିନିଜଣ ପୁଅ ନାଭାଗ, ଅମ୍ବରୀଷ ଓ ଅନ୍ୟଜଣ।
ଧୃଷ୍ଟକେତୁଃ ସ୍ଵଧର୍ମାଥୋ ରଣଧୃଷ୍ଟଶ୍ଚ ଵୀର୍ଯଵାନ୍। ଆନର୍ତୋ ନାମ ଶର୍ଯାତେଃ ସୁକନ୍ଯା ଚୈଵ ଦାରିକା
ଧୃଷ୍ଟକେତୁ, ନିଜ ଧର୍ମରେ ଅଟୁଟ, ଏବଂ ପ୍ରବଳ ରଣଧୃଷ୍ଟ। ଶର୍ୟାତିଙ୍କ ପୁଅ ଆନର୍ତ୍ତ ଏବଂ ତାଙ୍କ ଝିଅ ସୁକନ୍ୟା।
ଆନର୍ତସ୍ଯାଭଵତ୍ପୁତ୍ରୋ ରୋଚମାନଃ ପ୍ରତାପଵାନ୍। ଆନର୍ତୋ ନାମ ଦେଶୋଭୂନ୍ନଗରୀ ଚ କୁଶସ୍ଥଲୀ
ଆନର୍ତ୍ତଙ୍କ ପୁଅ ରୋଚମାନ, ଅତି ପ୍ରଭାଶାଳୀ। ଆନର୍ତ୍ତ ଦେଶର ନାମ ହେଲା ଏବଂ ସେହି ସହର ହେଲା କୁଶସ୍ଥଳୀ।
ରୋଚମାନସ୍ଯ ରେଵୋଭୂଦ୍ରେଵାଦ୍ରୈଵତ ଏଵ ଚ। କକୁଦ୍ମୀ ଚାପରଂ ନାମ ଜ୍ଯେଷ୍ଠଃ ପୁତ୍ରଶତସ୍ଯ ଚ
ରୋଚମାନଙ୍କ ପୁଅ ଥିଲେ ରେବ, ରେବରୁ ରୈବତ ହେଲେ। କକୁଦ୍ମୀ ଅନ୍ୟଜଣ, ଶତପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ବଡ଼।
ରେଵତୀ ତସ୍ଯ ସା କନ୍ଯା ଭାର୍ଯା ରାମସ୍ଯ ଵିଶ୍ରୁତା। କରୂଷାଚ୍ଚୈଵ କାରୂଷା ବହଵଃ ପ୍ରଥିତା ଭୁଵି
ତାଙ୍କ ଝିଅ ଥିଲେ ରେବତୀ, ଯିଏ ରାମଙ୍କ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ପତ୍ନୀ। କରୂଷଙ୍କୁ ଅନେକ ପ୍ରସିଦ୍ଧ କାରୂଷ ଜନ୍ମିଥିଲେ।
ପୃଷଧ୍ରୋ ଗୋଵଧାଚ୍ଛୂଦ୍ରୋ ଗୁରୁଶାପାଦଜାଯତ। ଇକ୍ଷ୍ଵାକୁପୁତ୍ରା ନାମ୍ନାଥ ଵିକୁକ୍ଷି ନିମିଦଂଡକାଃ
ପୃଷଧ୍ର, ଗାଁଠିଆ ମାରିଥିବାରୁ, ଗୁରୁଙ୍କ ଶାପରେ ଶୂଦ୍ର ହେଲେ। ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁଙ୍କ ପୁଅମାନେ ହେଲେ ବିକୁକ୍ଷି, ନିମି ଓ ଦଣ୍ଡକ।
ଶ୍ରେଷ୍ଠାଃ ପୁତ୍ରଶତସ୍ଯାସନ୍ପଂଚାଶଚ୍ଚାଥ ତତ୍ସୁତାଃ। ମେରୋରୁତ୍ତରତସ୍ତେ ତୁ ଜାତାଃ ପାର୍ଥିଵସତ୍ତମାଃ
ଶତଟି ପୁଅମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ପଚାଶ ଜଣ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଥିଲେ; ସେମାନଙ୍କର ପୁଅମାନେ ମଧ୍ୟ ମେରୁ ପର୍ବତର ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ, ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ରାଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଥିଲେ।
ଚତ୍ଵାରିଂଶତ୍ତଥାଷ୍ଟାନ୍ଯେ ଶତମଧ୍ଯେ ଚ ଯେଭଵନ୍। ମେରୋର୍ଦକ୍ଷିଣତଶ୍ଚୈଵ ରାଜାନସ୍ତେ ପ୍ରକୀର୍ତିତାଃ
ଏହି ଶତଟି ପୁଅମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟ ଅଠାଠି ଓ ଚାଳିଶି ଜଣ ମେରୁ ପର୍ବତର ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ରାଜା ଭାବେ ଚିହ୍ନାଯାଇଥିଲେ।
ଜ୍ଯେଷ୍ଠାତ୍କକୁତ୍ସ୍ଥନାମାଭୂତ୍ସୁତସ୍ତସ୍ଯ ସୁଯୋଧନଃ। ତସ୍ଯ ପୁତ୍ରଃ ପୃଥୃର୍ନାମ ଵିଶ୍ଵସ୍ତସ୍ଯ ପୃଥୋଃ ସୁତଃ
ଏହି ପୁଅମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ବଡ଼ ପୁଅଠାରୁ କକୁତ୍ସ୍ଥ ନାମକ ପୁଅ ହେଲେ, ତାଙ୍କର ପୁଅ ସୁୟୋଧନ ଥିଲେ; ସୁୟୋଧନଙ୍କର ପୁଅ ପୃଥୁ, ଯିଏ ବିଶ୍ୱସ୍ତଙ୍କ ପୃଥୁ ଥିଲେ।
ଆର୍ଦ୍ରସ୍ତସ୍ଯ ଚ ପୁତ୍ରୋଭୂଦ୍ଯୁଵନାଶ୍ଵସ୍ତତୋଭଵତ୍। ଯୁଵନାଶ୍ଵସ୍ଯ ପୁତ୍ରୋଭୂଚ୍ଛାଵସ୍ତୋ ନାମ ଵୀର୍ଯଵାନ୍
ପୃଥୁଙ୍କ ପୁଅ ଆର୍ଦ୍ରସ ଥିଲେ, ତାଙ୍କଠାରୁ ଯୁବନାଶ୍ୱ ଜନ୍ମିଥିଲେ; ଯୁବନାଶ୍ୱଙ୍କ ପୁଅ ଶାବସ୍ତ, ଯିଏ ବଳଶାଳୀ ଥିଲେ।
ନିର୍ମିତା ଯେନ ଶାଵସ୍ତୀ ହ୍ଯଂଗଦେଶେ ନରାଧିପ। ଶାଵସ୍ତାଦ୍ବୃହଦଶ୍ଵୋ ଭୂତ୍କୁଵଲାଶ୍ଵସ୍ତତୋଭଵତ୍
ଏହି ରାଜା ଅଙ୍ଗ ଦେଶରେ ଶ୍ରାବସ୍ତୀ ନାଗର ତିଆରି କରିଥିଲେ; ଶାବସ୍ତଙ୍କଠାରୁ ବୃହଦଶ୍ୱ ଓ ତାଙ୍କଠାରୁ କୁବଳାଶ୍ୱ ଜନ୍ମିଥିଲେ।
ଧୁଂଧୁମାରତ୍ଵମଗମଦ୍ଧୁଂଧୁଂ ହତ୍ଵାଽସୁରଂ ପୁରା। ତସ୍ଯ ପୁତ୍ରାସ୍ତ୍ରଯୋ ଜାତା ଦୃଢାଶ୍ଵୋ ଘୃଣିରେଵ ଚ
ସେ ଧୁଂଧୁ ଦାନବଙ୍କୁ ମାରି ଧୁଂଧୁମାର ନାମ ପାଇଥିଲେ; ତାଙ୍କର ତିନିଜଣ ପୁଅ ହେଲେ: ଦୃଢାଶ୍ୱ, ଘୃଣି ଓ ଅନ୍ୟ ଜଣ।
କପିଲାଶ୍ଵଶ୍ଚ ଵିଖ୍ଯାତୋ ଧୌଂଧୁମାରିଃ ପ୍ରତାପଵାନ୍। ଦୃଢାଶ୍ଵସ୍ଯ ପ୍ରମୋଦସ୍ତୁ ହର୍ଯଶ୍ଵସ୍ତସ୍ଯ ଚାତ୍ମଜଃ
ଧୁଂଧୁମାରଙ୍କ ଅନ୍ୟ ପୁଅ କପିଳାଶ୍ୱ, ଯିଏ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଓ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଥିଲେ; ଦୃଢାଶ୍ୱଙ୍କ ପୁଅ ପ୍ରମୋଦ ଓ ତାଙ୍କର ପୁଅ ହର୍ୟାଶ୍ୱ।
ହର୍ଯଶ୍ଵସ୍ଯ ନିକୁଂଭୋଭୂତ୍ସଂହତାଶ୍ଵସ୍ତତୋଭଵତ୍। ଅକୃତାଶ୍ଵୋ ରଣାଶ୍ଵଶ୍ଚ ସଂହତାଶ୍ଵ ସୁତାଵୁଭୌ
ହର୍ୟାଶ୍ୱଙ୍କ ପୁଅ ନିକୁମ୍ଭ, ତାଙ୍କଠାରୁ ସଂହତାଶ୍ୱ ଜନ୍ମିଥିଲେ; ସଂହତାଶ୍ୱଙ୍କ ଦୁଇଜଣ ପୁଅ ଥିଲେ: ଅକୃତାଶ୍ୱ ଓ ରଣାଶ୍ୱ।
ଯୁଵନାଶ୍ଵୋ ରଣାଶ୍ଵସ୍ଯ ମାଂଧାତା ଚ ତତୋଭଵତ୍। ମାଂଧାତୁଃ ପୁରୁକୁତ୍ସୋଭୂଦ୍ଧର୍ମସେତୁଶ୍ଚ ପାର୍ଥିଵଃ
ରଣାଶ୍ୱଙ୍କ ପୁଅ ଯୁବନାଶ୍ୱ, ତାଙ୍କଠାରୁ ମାନ୍ଧାତା ଜନ୍ମିଥିଲେ; ମାନ୍ଧାତାଙ୍କ ପୁଅ ପୁରୁକୁତ୍ସ ଓ ଧର୍ମସେତୁ ଥିଲେ, ଯିଏ ରାଜା ଥିଲେ।
ମୁଚୁକୁନ୍ଦଶ୍ଚ ଵିଖ୍ଯାତଶ୍ଶକ୍ରମିତ୍ରଃ ପ୍ରତାପଵାନ୍। ପୁରୁକୁତ୍ସସ୍ଯ ପୁତ୍ରୋଭୂଦ୍ଦୁସ୍ସହୋ ନର୍ମଦାପତିଃ
ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଓ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ମୁଚୁକୁନ୍ଦ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସଖା ଥିଲେ; ପୁରୁକୁତ୍ସଙ୍କ ପୁଅ ଦୁଷ୍ସହ, ଯିଏ ନର୍ମଦା ନଦୀର ଅଧିପତି ଥିଲେ।