ଗଣୈର୍ନାନାଵିଧୈର୍ଘୋରୈର୍ନାନାଭୂଷଣଭୂଷିତୈଃ। ନାନାଵଦନଦଂତୌଷ୍ଠୈର୍ନାନା ପ୍ରହରଣୋଦ୍ଯତୈଃ
ନାନା ପ୍ରକାର ଭୟଙ୍କର ଗଣ, ବିଭିନ୍ନ ଭୂଷଣ ପିନ୍ଧିଥିବା, ଅନେକ ମୁଁହ ଓ ଦାନ୍ତ ଥିବା, ବିଭିନ୍ନ ଅସ୍ତ୍ର ଧରିଥିବା,
ନାନା ନାଗେଂଦ୍ରସଂଦଷ୍ଟ ଜଟାଭାରୋପଶୋଭିତୈଃ। ସୁଦୃଢୋଦ୍ଧତ ଦର୍ପାଢ୍ଯୈର୍ଘୋରୈର୍ଘୋରନିଘାତିଭିଃ
ନାନା ନାଗରାଜ ଦ୍ୱାରା କ୍ଷତ ଜଟା ଶୋଭିତ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଅହଂକାରୀ, ଭୟଙ୍କର, ଭୟଙ୍କର ନାଶକ,
କାମରୂପୈରକାଂତୈଶ୍ଚ ସର୍ଵକାମସମନ୍ଵିତୈଃ। ଅନିଵାର୍ଯବଲୈଶ୍ଚୋଗ୍ରୈର୍ଯୋଗିଭିର୍ଯୋଗଗାମିଭିଃ
ଇଚ୍ଛାମୂର୍ତ୍ତି ଧାରଣ କରିପାରିବା, କିଛି ଅପ୍ରିୟ, ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିଥିବା, ଅପରାଜିତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଭୟଙ୍କର, ଯୋଗୀ ଓ ଯୋଗ ପ୍ରବୀଣ,
ଵ୍ଯାଲୋଲକେସରଜଟୈର୍ଦଂଷ୍ଟ୍ରୋତ୍କଟହସନ୍ମୁଖୈଃ। କରୀଂଦ୍ରକରଟାଟୋପ ପାଟଵୈଃ ସିଂହଦେହିଭିଃ
ବିକଳ ମାନ୍ଦା ଓ ଜଟା, ଦାନ୍ତ ଦେଖାଉଥିବା ଭୟଙ୍କର ମୁଁହ, ହାତୀ ଓ ସିଂହର ଶକ୍ତି ଓ ଚାଳାକି ଦେଖାଉଥିବା,
କେଚିତ୍ପରମଦାଘ୍ରାଣ ଘୂର୍ଣଦ୍ଦୀପସମପ୍ରଭୈଃ। ଵିଚିତ୍ରଚିତ୍ରଵସନୈର୍ଦ୍ଧୀରଧୀରଵାରଦିଭିଃ
କିଛି ଅତି ମଦର ଗନ୍ଧରେ ମତାଳ, ଦୀପର ଆଲୋକ ଭଳି ଚମକୁଥିବା, ବିଭିନ୍ନ ଅଜବ ଓ ରଙ୍ଗିନ ପୋଶାକ ପିନ୍ଧିଥିବା, କେବେ ଶାନ୍ତ, କେବେ ଉତ୍ସାହୀ ହାତୀ ଭଳି,
ମୃଗଵ୍ଯାଘ୍ରସିଂହରୁତୈସ୍ତରକ୍ଷ୍ଵଜିନଧାରିଭିଃ। ଭୁଜଂଗହାରଵଲଯକୃତଯଜ୍ଞୋପଵୀତକୈଃ
ମୃଗ, ବାଘ, ସିଂହ ଭଳି ଗର୍ଜନ କରୁଥିବା, ବାଘ ଓ ଭାଲୁର ଚର୍ମ ପିନ୍ଧିଥିବା, ସାପକୁ ମାଳା ଓ ବଳୟ ଭଳି ପିନ୍ଧିଥିବା, ସାପ ଦ୍ୱାରା ତିର୍ଥ ଧାରିଥିବା,
ଶୂଲାସିପଟ୍ଟିଶଧରୈଃ ପରଶୁପ୍ରାସହସ୍ତକୈଃ। ଵଜ୍ରକ୍ରକଚକୋଦଂଡକାଲଦଂଡାସ୍ତ୍ରପାଣିଭିଃ
ତ୍ରିଶୂଳ, ତଳୱାର, ବଣ୍ଡା, କୁଲାଡି, ଜାବେଲିନ ଧରିଥିବା, ବଜ୍ର, ଗଦା, ମୁଁହା, କାଳର ଦଣ୍ଡ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ର ହାତରେ ରଖିଥିବା,
ଗଣେଶ୍ଵରୈଃ ସୁଦୁର୍ଦ୍ଧର୍ଷୈର୍ଵୃତଃ ସୂର୍ଯୋ ଗ୍ରହୈରିଵ। ଦେଵଦେଵମହାଦେଵ ନଷ୍ଟୋ ଯଜ୍ଞୋ ଦିଵଂ ଗତଃ
ଅପରାଜିତ ଗଣନାୟକମାନେ ଦ୍ୱାରା ଘିରିଥିବା, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଗ୍ରହମାନେ ଦ୍ୱାରା ଘିରିଥିବା ଭଳି, ଦେବଦେବ, ମହାଦେବ, ଯଜ୍ଞ ନଷ୍ଟ ହୋଇ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଇଗଲା।
ମୃଗରୂପଧରୋ ଭୂତ୍ଵା ଭଯଭୀତସ୍ତୁ ଶଂକର। ନମଃ ଶଙ୍ଖାଭଦେଵାଯ ସଗଣାଯ ସନଂଦିନେ
ମୃଗ ଆକାର ଧରି ଭୟରେ ଉତ୍କଳିତ ହେଇଥିବା ଶଙ୍କର, ଶଙ୍ଖ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ଦେବତାଙ୍କୁ, ସହ ଗଣମାନେ ଓ ସନନ୍ଦନଙ୍କୁ, ମୁଁ ନମସ୍କାର କରୁଛି।
ଵୃଷାସନାଯ ସୋମାଯ କ୍ରତୁକାଲାଂତକାଯ ଚ। ନମୋ ଦିକ୍ଚର୍ମଵସ୍ତ୍ରାଯ ନମସ୍ତେ ତୀଵ୍ରତେଜସେ
ବୃଷ ଉପରେ ବସିଥିବା, ସୋମ ଓ ଯଜ୍ଞର ସମୟ ଶେଷ କରିଥିବା ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ, ଦିଗ୍ବାସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିବା, ତୀବ୍ର ତେଜ ଥିବା ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ, ମୁଁ ନମସ୍କାର କରୁଛି।
ବ୍ରହ୍ମଣେ ବ୍ରହ୍ମଦେହାଯ ବ୍ରହ୍ମଣ୍ଯାଯାମିତାଯ ଚ। ଗିରୀଶାଯ ସୁରେଶାଯ ଈଶାନାଯ ନମୋନମଃ
ବ୍ରହ୍ମା, ବ୍ରହ୍ମା ଶରୀର ଧାରଣ କରିଥିବା, ବ୍ରହ୍ମାକୁ ନିର୍ବାହ କରୁଥିବା, ଅପାର ପ୍ରଭୁ, ପାହାଡ଼ର ନାଥ, ଦେବମାନଙ୍କର ନାଥ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନାଥଙ୍କୁ, ପୁନପୁନ ନମସ୍କାର।
ରୁଦ୍ରାଯ ପ୍ରତିଵଜ୍ରାଯ ଶିଵାଯ କ୍ରଥନାଯ ଚ। ସୁରାସୁରାଧିପତଯେ ଯତୀନାଂ ପତଯେ ନମଃ
ରୁଦ୍ର, ବଜ୍ରକୁ ପ୍ରତିରୋଧ କରିଥିବା, ଶିବ, ଭୟଙ୍କର ଭାଙ୍ଗିଦେବା, ଦେବ ଓ ଦାନବମାନଙ୍କର ନାଥ, ତପସ୍ୱୀମାନଙ୍କର ନାଥଙ୍କୁ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରୁଛି।
ଧୂମ୍ରୋଗ୍ରାଯ ଵିରୂପାଯ ଯଜ୍ଵନେ ଘୋରରୂପିଣେ। ଵିରୂପାକ୍ଷାଶୁଭାକ୍ଷାଯ ସହସ୍ରାକ୍ଷାଯ ଵୈ ନମଃ
ଧୂମ ଓ ଉଗ୍ର ଭାବରେ ଥିବା, ବିକୃତ ଆକାର, ଯଜ୍ଞ କରୁଥିବା, ଭୟଙ୍କର ରୂପ ଥିବା, ବିକୃତ ଚକ୍ଷୁ, ଅଶୁଭ ଚକ୍ଷୁ, ଏବଂ ହଜାର ଚକ୍ଷୁ ଥିବା ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରୁଛି।
ମୁଂଡାଯ ଚଂଡମୁଣ୍ଡାଯ ଵରଖଟ୍ଵାଙ୍ଗଧାରିଣେ। କଵ୍ଯରୂପାଯ ହଵ୍ଯାଯ ସର୍ଵସଂହାରିଣେ ନମଃ
ମୁଣ୍ଡ ଧାରଣ କରୁଥିବା, ଚଣ୍ଡ ମୁଣ୍ଡ ଧାରଣ କରୁଥିବା, ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଖଟ୍ୱାଙ୍ଗ ଧାରଣ କରୁଥିବା, କବ୍ୟ ଆକାର ଥିବା, ହବି ଦେଉଥିବା, ସମସ୍ତ ନାଶ କରୁଥିବା ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରୁଛି।
ଭକ୍ତାନୁକଂପିନେତ୍ଯର୍ଥଂ ରୁଦ୍ରଜାପ୍ଯସ୍ତୁତାଯ ଚ। ଵିରୂପାଯ ସୁରୂପାଯ ରୂପାଣାଂ ଶତକାରିଣେ
ଭକ୍ତମାନଙ୍କୁ ଦୟା କରୁଥିବା, ରୁଦ୍ର ଜପ ଦ୍ୱାରା ସ୍ତୁତିତ, ବିକୃତ ଆକାର, ସୁନ୍ଦର ଆକାର, ଶତ ରୂପ ତିଆରି କରୁଥିବା ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରୁଛି।
ପଂଚାସ୍ଯାଯ ଶୁଭାସ୍ଯାଯ ଚଂଦ୍ରାସ୍ଯାଯ ନମୋ ନମଃ। ଵରଦାଯ ଵରାର୍ହାଯ କୂର୍ମାଯ ଚ ମୃଗାଯ ଚ
ପଞ୍ଚମୁଖୀ, ଶୁଭ ମୁଖ, ଚନ୍ଦ୍ର ମୁଖ ଥିବା ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପୁନପୁନ ନମସ୍କାର; ଦାନ ଦେଇଥିବା, ଦାନ ପାଇବା ଯୋଗ୍ୟ, କୁର୍ମ ଓ ମୃଗ ଆକାର ଥିବା ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରୁଛି।
ଲୀଲାଲକଶିଖଂଡାଯ କମଂଡଲୁଧରାଯ ଚ। ଵିଶ୍ଵନାମ୍ନେଥ ଵିଶ୍ଵାଯ ଵିଶ୍ଵେଶାଯ ନମୋନମଃ
ଲୀଳା ଚୁଡ଼ା ଶୋଭିତ, କମଣ୍ଡଳୁ ଧାରଣ କରୁଥିବା, ବିଶ୍ୱ ନାମ ଥିବା, ସମସ୍ତରେ ବ୍ୟାପିଥିବା, ବିଶ୍ୱ ନାଥଙ୍କୁ ପୁନପୁନ ନମସ୍କାର।
ତ୍ରିନେତ୍ରତ୍ରାଣମସ୍ମାକଂ ତ୍ରିପୁରଘ୍ନଵିଧୀଯତାଂ। ଵାଙ୍ମନଃ କାଯଭାଵୈସ୍ତୁ ପ୍ରପନ୍ନସ୍ଯ ମହେଶ୍ଵର
ତିନି ଚକ୍ଷୁ ଥିବା ପ୍ରଭୁ, ଆମ ପାଇଁ ତୁମର ରକ୍ଷା ହେଉ; ତ୍ରିପୁର ନାଶ କରିଥିବା, ମନ, ବାକ୍, ଶରୀର ଦ୍ୱାରା ଭକ୍ତି କରୁଥିବା ଆଶ୍ରୟ ନିଅଥିବା ପ୍ରଭୁ, ମୁଁ ନମସ୍କାର କରୁଛି।
ଏଵଂ ସ୍ତୁତସ୍ତଦା ଦେଵୋ ଦକ୍ଷେଣାପନ୍ନଦେହିନା। ଦିଵ୍ଯେନାନେନ ସ୍ତୋତ୍ରେଣ ଭୃଶମାରାଧିତସ୍ତଦା
ଏଭଳି ଡକ୍ଷ ଦ୍ୱାରା ଦେହରେ ଦୁଃଖିତ ହେଇ ପ୍ରଶଂସିତ ହେବା ସମୟରେ, ଦେବତା ଏହି ଦିବ୍ୟ ସ୍ତୋତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଭଲଭାବେ ପୂଜିତ ହେଲେ।
ସମଗ୍ରଂ ତେ ଯଜ୍ଞଫଲଂ ମଯା ଦତ୍ତଂ ପ୍ରଜାପତେ। ସର୍ଵକାମପ୍ରସିର୍ଦ୍ଧ୍ଯ୍ଥଂଫଲଂପ୍ରାପ୍ସ୍ଯସ୍ଯନୁତ୍ତମମ୍
ମୁଁ ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ତୁମକୁ ଦେଇଛି, ପ୍ରଜାପତି; ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହେବା ପାଇଁ ତୁମେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଫଳ ପାଇବ।
ଏଵମୁକ୍ତୋ ଭଗଵତା ପ୍ରଣମ୍ଯାଥ ସୁରେଶ୍ଵରମ୍। ଜଗାମ ସ୍ଵନିକେତଂ ତୁ ଗଣାନାମେଵ ପଶ୍ଯତାମ୍
ଏଭଳି ଭଗବାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କହାଯିବା ପରେ, ଡକ୍ଷ ଦେବମାନଙ୍କର ନାଥଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ଗଣମାନେ ଦେଖୁଥିବା ବେଳେ ନିଜ ଘରକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ପତ୍ନ୍ଯାଃ ଶୋକେନ ଵୈ ଦେଵୋ ଗଂଗାଦ୍ଵାରେ ତଦାସ୍ଥିତଃ। ତାଂ ସତୀଂ ଚିଂତଯାନସ୍ତୁ କ୍ଵ ନୁ ସାମେପ୍ରିଯାଗତା
ପତ୍ନୀଙ୍କ ଶୋକରେ ଦେବତା ଗଙ୍ଗା ତୀରେ ରହିଲେ, ସତୀଙ୍କୁ ଭାବି, 'ମୋ ପ୍ରିୟା କେଉଁଠି ଚାଲିଗଲେ?'
ତସ୍ଯ ଶୋକାଭିଭୂତସ୍ଯ ନାରଦୋ ଭଵସଂନ୍ନିଧୌ। ସା ତେ ସତୀ ଯା ଦେଵେଶ ଭାର୍ଯା ପ୍ରାଣସମାମୃତା
ତାଙ୍କୁ ଶୋକରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ଦେଖି, ନାରଦ ଭବଙ୍କ ସମ୍ନିଧିରେ ଆସି କହିଲେ, 'ସତୀ, ଦେବମାନଙ୍କର ନାଥ, ଯିଏ ତୁମର ପତ୍ନୀ ଥିଲେ, ପ୍ରାଣ ସମାନ ଥିଲେ।'
ହିମଵଦ୍ଦୁହିତା ସା ଚ ମେନାଗର୍ଭସମୁଦ୍ଭଵା। ଜଗ୍ରାହ ଦେହମନ୍ଯଂ ସା ଵେଦଵେଦାର୍ଥଵେଦିନୀ
ସେ ହିମବତଙ୍କର ଝିଅ, ମେନାଙ୍କ ଗର୍ଭରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ; ସେ ଅନ୍ୟ ଶରୀର ଧାରଣ କରିଥିଲେ, ବେଦ ଓ ବେଦର ଅର୍ଥ ଜାଣିଥିଲେ।
ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଦେଵସ୍ତଦା ଧ୍ଯାନମଵତୀର୍ଣାମପଶ୍ଯତ। କୃତକୃତ୍ଯମଥାତ୍ମାନଂ କୃତ୍ଵା ଦେଵସ୍ତଦାସ୍ଥିତଃ
ଏହା ଶୁଣି, ଦେବତା ଧ୍ୟାନରେ ଅବତରିତ ସତୀଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ; ନିଜ କାମ ସାଧି ଦେବତା ସେଠାରେ ରହିଲେ।
ସଂପ୍ରାପ୍ତଯୌଵନା ଦେଵୀ ପୁନରେଵ ଵିଵାହିତା। ଏଵଂ ହି କଥିତଂ ଭୀଷ୍ମ ଯଥା ଯଜ୍ଞୋ ହତଃ ପୁରା
ଯୁବତ୍ୱ ପ୍ରାପ୍ତ କରି ଦେବୀ ପୁନି ବିବାହିତ ହେଲେ; ଏଭଳି, ଭୀଷ୍ମ, ପୁରାତନ ସମୟରେ ଯଜ୍ଞ କିପରି ନାଶ ହେଲା, ଏହି କଥା କହାଯିଲା।
ଭୀଷ୍ମ ଉଵାଚ। ଦେଵାନାଂ ଦାନଵାନାଂ ଚ ଗଂଧର୍ଵୋରଗରକ୍ଷସାମ୍। ଉତ୍ପତ୍ତିଂ ଵିସ୍ତରେଣେମାଂ ଗୁରୋ ବ୍ରୂହି ଯଥାଵିଧି
ଭୀଷ୍ମ କହିଲେ: ଗୁରୁଜୀ, ଦୟାକରି ଦେବତା, ଦାନବ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ନାଗ ଓ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କର ଉତ୍ପତ୍ତି ବିଷୟରେ ଠିକ୍ ଅନୁକ୍ରମରେ ଏବଂ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରନ୍ତୁ।
ପୁଲସ୍ତ୍ଯ ଉଵାଚ। ସଂକଲ୍ପାଦ୍ଦର୍ଶନାତ୍ସ୍ପର୍ଶାତ୍ପୂର୍ଵେଷାଂ ସୃଷ୍ଟିରୁଚ୍ଯତେ। ଦକ୍ଷାତ୍ପ୍ରାଚେତସାଦୂର୍ଧ୍ଵଂ ସୃଷ୍ଟିର୍ମୈଥୁନସଂଭଵା
ପୁଲସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ: ପ୍ରଥମ ଜଣାମାନେ ଇଚ୍ଛା, ଦୃଷ୍ଟି ଓ ସ୍ପର୍ଶ ଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟି ହେଇଥିଲେ; କିନ୍ତୁ ପ୍ରଚେତସଙ୍କ ପୁତ୍ର ଦକ୍ଷ ପରେ, ସୃଷ୍ଟି ଦାମ୍ପତ୍ୟ ମିଳନ ଦ୍ୱାରା ହେବା ଆରମ୍ଭ ହେଲା।
ଯଥା ସସର୍ଜ ଚୈଵାସୌ ତଥୈଵ ଶୃଣୁ କୌରଵ। ଯଦା ତୁ ସୃଜତସ୍ତସ୍ଯ ଦେଵର୍ଷିଗଣପନ୍ନଗାନ୍
ଏବେ ତୁମେ ଶୁଣ, କୌରବ; ଯେତେବେଳେ ସେ ସୃଷ୍ଟି କରୁଥିଲେ, ଦେବତା, ଋଷି ଓ ନାଗମାନଙ୍କର ଦଳ ଉତ୍ପନ୍ନ କରିଥିଲେ।
ନ ଵୃଦ୍ଧିମଗମଲ୍ଲୋକସ୍ତଦା ମୈଥୁନଯୋଗତଃ। ଦକ୍ଷଃ ପୁତ୍ରସହସ୍ରାଣି ତଦାସିକ୍ନ୍ଯାମଜୀଜନତ୍
ସେସମୟରେ ଦାମ୍ପତ୍ୟ ମିଳନ ଦ୍ୱାରା ଜଗତର ବୃଦ୍ଧି ହୋଇନଥିଲା; ତାହାପରେ ଦକ୍ଷ ତାଙ୍କ ଜୀବନୀ ସ୍ତ୍ରୀ ଅସିକ୍ନୀ ଠାରୁ ହଜାର ଜଣ ପୁତ୍ର ଉତ୍ପନ୍ନ କରିଥିଲେ।