ଆମଂତ୍ରଣା ମଂତ୍ରିତାନାଂ ସର୍ଵେଷାଂ ମାନନା କୃତା। ଏକ ଏଵାତ୍ର ଭଗଵାନ୍ପତିର୍ମେ ନ ସମାଗତଃ
ଯେଉଁମାନେ ଆମନ୍ତ୍ରିତ ଓ ଆଲୋଚିତ ହୋଇଥିଲେ, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦିଆଯାଇଛି; କିନ୍ତୁ ଏଠାରେ ମୋ ପତି ଏକମାତ୍ର ଆସିନାହିଁ—
ଵିନା ତେନ ତ୍ଵିଦଂ ସର୍ଵଂ ଶୂନ୍ଯଵତ୍ପ୍ରତିଭାତି ମେ। ମନ୍ଯେ ଚାହଂ ତୁ ଭଵତା ପତିର୍ମେ ନ ନିମଂତ୍ରିତଃ
ତାଙ୍କୁ ଛଡ଼ି ଏ ସବୁ ମୋତେ ଖାଲି ଲାଗେ; ମୁଁ ଭାବୁଛି, ତୁମେ ମୋ ପତିଙ୍କୁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରିନଥିଲ—
ଵିସ୍ମୃତସ୍ତେ ଭଵେନ୍ନୂନଂ ସର୍ଵଂ ଶଂସତୁ ମେ ଭଵାନ୍। ପୁଲସ୍ଯ ଉଵାଚ। ତସ୍ଯାସ୍ତଦୁକ୍ତଂ ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଦକ୍ଷଃ ପ୍ରଜାପତିଃ
ନିଶ୍ଚୟ ତୁମେ ତାଙ୍କୁ ଭୁଲିଗଲ; ତୁମେ ସବୁ କଥା ମୋତେ କହ; ପୁଲସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ: ତାଙ୍କର ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଦକ୍ଷ ପ୍ରଜାପତି—
ପତିସ୍ନେହ ସମାଯୁକ୍ତାଂ ପ୍ରାଣେଭ୍ଯୋପି ଗରୀଯସୀମ୍। ଅଂକମାରୋପ୍ଯ ତାଂ ବାଲାଂ ସାଧ୍ଵୀଂ ପତିପରାଯଣାମ୍
ପତିପ୍ରତି ଭଲପାଇବାରେ ଜୀବନଠାରୁ ଅଧିକ, ସେ ସାଧ୍ବୀ ଜଣେ ଛୋଟ ଝିଅକୁ ଆଖିରେ ଉଠାଇଲେ—
ପତିଵ୍ରତାଂ ମହାଭାଗାଂ ପତିପ୍ରିଯହିତୈଷିଣୀମ୍। ପ୍ରାହ ଗଂଭୀରଭାଵେନ ଶୃଣୁ ଵତ୍ସେ ଯଥାତଥମ୍
ପତିପ୍ରତି ନିଷ୍ଠାବାନ, ମହାଭାଗ୍ୟବତୀ, ପତିଙ୍କର ପ୍ରେମ ଓ ଭଲରେ ଲାଗିଥିବା, ଗଭୀର କଣ୍ଠରେ କହିଲେ: 'ଶୁଣ, ଶିଶୁ, ଯଥାସତ୍ୟ କଥା କହୁଛି'—
ଯେନାଦ୍ଯ କାରଣେନେହ ପତିସ୍ତେ ନ ନିମଂତ୍ରିତଃ। କପାଲପାତ୍ରଧୃକ୍ଚର୍ମୀ ଭସ୍ମାଵୃତ ତନୁସ୍ତଥା
କିଏ ଦିନ ଏଠାରେ ତୁମର ପତିକୁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରାଯାଇନାହିଁ: ସେ ଖପରା ପାତ୍ର ଧରିଥାଏ, ଚର୍ମ ପିନ୍ଧିଥାଏ, ଦେହ ଉପରେ ଭସ୍ମ ଲଗାଇଥାଏ—
ଶୂଲୀ ମୁଣ୍ଡୀ ଚ ନଗ୍ନଶ୍ଚ ଶ୍ମଶାନେ ରମତେ ସଦା। ଵିଭୂତ୍ଯାଙ୍ଗାନି ସର୍ଵାଣି ପରିମାର୍ଷ୍ଟି ଚ ନିତ୍ଯଶଃ
ତିନିଖଣ୍ଡା, ମୁଣ୍ଡା, ନିର୍ବସନ, ସମ୍ବିତ ଶ୍ମଶାନରେ ରହିଥାଏ; ସେ ସବୁବେଳେ ଦେହରେ ଭସ୍ମ ଲଗାଇଥାଏ—
ଵ୍ଯାଘ୍ରଚର୍ମପରୀଧାନୋ ହସ୍ତିଚର୍ମପରିଚ୍ଛଦଃ। କପାଲମାଲଂ ଶିରସି ଖଟ୍ଵାଗଂ ଚ କରେ ସ୍ଥିତଂ
ବାଘର ଚର୍ମ ପିନ୍ଧି, ହାତୀର ଚର୍ମ ଲଗାଇ, ମୁଣ୍ଡମାଳା ମୁଣ୍ଡରେ, ହାତରେ ଖଟ୍ୱାଙ୍ଗ ଧରି—
କଟ୍ଯାଂ ଵୈ ଗୋନସଂ ବଧ୍ଵା ଲିଂଗେଽସ୍ଥ୍ନାଂ ଵଲଯଂ ତଥା। ପନ୍ନଗାନାଂ ତୁ ରାଜାନମୁପଵୀତଂ ଚ ଵାସୁକିମ୍
କମରେ ଗଈର ନସ ରଖି, ଲିଙ୍ଗରେ ହାଡ଼ର ମୁଦ୍ରା, ସାପମାନେ ମଧ୍ୟରେ ରାଜା ଭାସୁକି ଉପବୀତ ଭାବରେ—
କୃତ୍ଵା ଭ୍ରମତି ଚାନେନ ରୂପେଣ ସତତଂ କ୍ଷିତୌ। ନଗ୍ନା ଗଣାଃ ପିଶାଚାଶ୍ଚ ଭୂତସଂଘା ହ୍ଯନେକଶଃ
ଏହି ରୂପ ନେଇ ସେ ସବୁବେଳେ ପୃଥିବୀରେ ଘୁଡ଼ିବା; ତାଙ୍କର ସାଥୀମାନେ ନିର୍ବସନ, ପିଶାଚ ଓ ଅନେକ ଭୂତମାନେ—
ତ୍ରିନେତ୍ରଶ୍ଚ ତ୍ରିଶୂଲୀ ଚ ଗୀତନୃତ୍ଯରତସ୍ସଦା। କୁତ୍ସିତାନି ତଥାନ୍ଯାନି ସଦା ତେ କୁରୁତେ ପତିଃ
ତିନି ଆଖି, ତିନିଖଣ୍ଡା ଧରିଥିବା, ସବୁବେଳେ ଗୀତ ଓ ନୃତ୍ୟରେ ରମିଥାଏ; ତୁମର ପତି ସବୁବେଳେ ଏପରି ଅଜଗର କାମ କରିଥାଏ—
ତ୍ରପାକରୋ ଭଵେନ୍ମହ୍ଯଂ ଦେଵାନାଂ ସଂନିଧିଃ କଥଂ। କୀଦୃକ୍ଚ ଵସନଂ ତସ୍ଯ କେତନଂ ପ୍ରତି ନାର୍ହତି
ସେ ମୋତେ ଲଜ୍ଜା ଦେଇପାରେ; ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟରେ କିପରି ଉପସ୍ଥିତ ହେବେ? ତାଙ୍କର ପୋଷାକ କିପରି, ଘର ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ—
ଏତୈର୍ଦୋଷୈର୍ମଯା ଵତ୍ସେ ଲୋକାନାଂ ଚୈଵ ଲଜ୍ଜଯା। ନାହ୍ଵାନଂ ତୁ କୃତଂ ତସ୍ଯ କାରଣେନ ମଯା ସୁତେ
ଏହି ଦୋଷଗୁଡିକ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ପାଖରେ ଲଜ୍ଜା ହେବାରୁ, ପ୍ରିୟ ଝିଅ, ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଏହି କାରଣରେ ଡାକିନି।
ଯଜ୍ଞସ୍ଯାସ୍ଯ ସମାପ୍ତୌ ତୁ ପୂଜାଂ କୃତ୍ଵା ତ୍ଵଯା ସହ। ଆନୀଯ ତଵ ଭର୍ତ୍ତାରଂ ତ୍ଵଯା ସହ ତ୍ରିଲୋଚନମ୍
ଏହି ଯଜ୍ଞ ଶେଷ ହେଲା ପରେ, ତୋତେ ସହିତ ପୂଜା କରି, ତୋର ପତି ତ୍ରିନୟନଙ୍କୁ ଏଠାକୁ ଆଣିବି।
ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯସ୍ଯାଧିକାଂ ପୂଜାଂ କରିଷ୍ଯାମି ଚ ସତ୍କୃତୈଃ। ଏତତ୍ତେ ସର୍ଵମାଖ୍ଯାତଂ ତ୍ରପାଯାଃ କାରଣଂ ମହତ୍
ତିନି ଲୋକରୁ ଅଧିକ ସମ୍ମାନ ଦେବି ତାଙ୍କୁ, ଯଥାଯଥି ସମ୍ମାନ ସହିତ। ଏହି ସବୁ କଥା ମୁଁ ତୋତେ କହିଛି, ଏହି ମୋ ଲଜ୍ଜାର ମୁଖ୍ୟ କାରଣ।
ନାତ୍ର ମନ୍ଯୁସ୍ତ୍ଵଯା କାର୍ଯଃ ସର୍ଵଃ ସ୍ଵଂ ଭାଗମର୍ହତି। ଅନ୍ଯଜନ୍ମନି ଯୈର୍ଯାଦୃକ୍କୃତଂ କର୍ମ ଶୁଭାଶୁଭମ୍
ଏଥିରେ ତୁମେ କ୍ରୋଧ କରିବା ଦରକାର ନୁହେଁ; ପ୍ରତ୍ୟେକେ ନିଜ ଭାଗ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ। ପୂର୍ବ ଜନ୍ମରେ ଯେଉଁ କର୍ମ ହେଉଛି, ଭଲ କିମ୍ବା ମନ୍ଦ—
ଇହ ଜନ୍ମନି ତେ ତାଦୃକ୍ପୁତ୍ରିକେ ଭୁଂଜତେ ଫଲମ୍। ପରିତାପଂ ମା କୃଥାସ୍ତ୍ଵଂ ଫଲଂ ଭୁଂକ୍ଷ୍ଵ ପୁରାକୃତମ୍
ଏହି ଜନ୍ମରେ, ମୋ ଝିଅ, ତୁମେ ସେହି କର୍ମର ଫଳ ଭୋଗୁଛ। ଦୁଃଖ କରିବା ଦରକାର ନୁହେଁ; ପୂର୍ବର କର୍ମର ଫଳ ଗ୍ରହଣ କର।
ଶ୍ରିଯଂ ପରଗତାଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ରୂପସୌଭାଗ୍ଯଶୋଭନାମ୍। ରୂପଂ ଚ କାଂତିସୌଭାଗ୍ଯଂ ରମ୍ଯାଣ୍ଯାଭରଣାନି ଚ
ଉତ୍ତମ ଶ୍ରୀ, ରୂପ, ସୌଭାଗ୍ୟ, ଚମତ୍କାର ଅଳଙ୍କାର ଅନ୍ୟଠାରେ ଦେଖି—
କୁଲେମହତିଵୈଜନ୍ମଵପୁଶ୍ଚାତୀଵସୁଂଦରମ୍। ପୂର୍ଵଭାଗ୍ଯୈସ୍ତୁ ଲଭ୍ଯଂତେ ନରୈରେତାନି ସୁଵ୍ରତେ
ଉତ୍ତମ କୁଳ, ଉତ୍ତମ ଜନ୍ମ, ଅତି ସୁନ୍ଦର ରୂପ—ଏହି ସବୁ ପୂର୍ବ ଭାଗ୍ୟରେ ଶୁଭ କର୍ମ କରିଥିବା ଲୋକମାନେ ପାନ୍ତି, ଓ ସୁଶୀଳା।
ମାତ୍ମାନଂ ପରିନିଂଦେଥାମାଚ ଭାଗ୍ଯାନି ସୁଵ୍ରତେ। ଫଲଂ ଚୈଵଂ ଵିଧିକୃତଂ ଦାତୁଂ କସ୍ଯ ତୁ କଃ କ୍ଷମଃ୫୦ 1.5.
ନିଜକୁ ଦୋଷ ଦେବା ଦରକାର ନୁହେଁ, ସୁଶୀଳା; ଭାଗ୍ୟ ଯେମିତି ଆସେ, ତେମିତି ହୁଏ। ନିୟତି ଯାହା ଦେଇଛି, ତାହା ଦେବାକୁ କିଏ ସମର୍ଥ?
ନାସ୍ତି ଵୈ ବଲଵାନ୍କଶ୍ଚିନ୍ନମୂଢୋ ନ ଚ ପଂଡିତଃ। ପାଂଡିତ୍ଯଂ ଚ ବଲଂ ଚୈଵ ଜାଯତେ ପୂର୍ଵକର୍ମଣଃ
ଏଠାରେ କେହି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ନୁହେଁ, କେହି ମୂଢ଼ ନୁହେଁ, କେହି ପଣ୍ଡିତ ନୁହେଁ; ପଣ୍ଡିତ୍ୟ ଓ ଶକ୍ତି ଦୁଇଟି ପୂର୍ବ କର୍ମରୁ ଆସେ।
ଏତେ ଦେଵା ଦିଵଂ ପ୍ରାପ୍ତାଃ ଶୋଭମାନାଃ ସ୍ଥିତାଶ୍ଚିରମ୍। ପୁଣ୍ଯେନ ତପସା ଚୈଵ କ୍ଷେତ୍ରେଷୁଵିଵିଧେଷୁଚ
ଏହି ଦେବତାମାନେ ପୁଣ୍ୟ ଓ ତପସ୍ୟାରୁ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦିବ୍ୟ ରୂପରେ ଦିବ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇ ରହିଛନ୍ତି।
ଯଦେଭିରାର୍ଜିତଂ ପୁଣ୍ଯଂ ତସ୍ଯୈତେ ଫଲଭାଗିନଃ। ଏଵମୁକ୍ତା ତତଃ ସା ତୁ ସତୀ ଭୀଷ୍ମରୁଷାନ୍ଵିତା
ଯେପରି ପୁଣ୍ୟ ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅର୍ଜିତ ହୋଇଛି, ସେହି ପୁଣ୍ୟର ଫଳ ତାଙ୍କୁ ମିଳିଛି। ଏପରି କଥା ଶୁଣି, ସତୀ ଭୀଷ୍ମ ପ୍ରତି କ୍ରୋଧରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ—
ଵିନିଂଦମାନା ପିତରଂ କ୍ରୋଧେନାରୁଣିତେକ୍ଷଣା। ଏଵମେତଦ୍ଯଥା ତାତ ତ୍ଵଯା ଚୋକ୍ତଂ ମମାଗ୍ରତଃ
ପିତାଙ୍କୁ ଦୋଷ ଦେଇ, କ୍ରୋଧରେ ଲାଲ ଚକ୍ଷୁ ସହିତ, କହିଲେ: 'ତାତା, ତୁମେ ମୋ ସାମ୍ନାରେ ଯେପରି କହିଛ, ସେହିପରି ଠିକ।'
ସର୍ଵୋ ଜନଃ ପୁଣ୍ଯଭାଗୀ ପୁଣ୍ଯେନ ଲଭତେ ଶ୍ରିଯଂ। ପୁଣ୍ଯେନ ଲଭତେ ଜନ୍ମ ପୁଣ୍ଯେ ଭୋଗାଃ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତାଃ
ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜଣେ ପୁଣ୍ୟ ଥିଲେ ଶ୍ରୀ ପାନ୍ତି, ପୁଣ୍ୟରୁ ଜନ୍ମ ମିଳେ, ଭୋଗ ମଧ୍ୟ ପୁଣ୍ୟରେ ନିର୍ଭର କରିଥାଏ।
ତଦଯଂ ଜଗତାମୀଶଃ ସର୍ଵେଷାମୁତ୍ତମୋତ୍ତମଃ। ସ୍ଥାନାନ୍ଯେତାନି ସର୍ଵେଷାଂ ଦତ୍ତାନ୍ଯେତେନ ଧୀମତା
ଏହି ଜଗତର ଈଶ୍ୱର, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଉତ୍ତମ, ନିଜ ବୁଦ୍ଧିରେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଏହି ସ୍ଥାନ ଦେଇଛନ୍ତି।
ଯେ ଗୁଣାସ୍ତସ୍ଯ ଦେଵସ୍ଯ ଵକ୍ତୁଂ ଜିହ୍ଵାପି ଵେଧସଃ। ନ ଶକ୍ତା ଖ୍ଯାପନେ ତସ୍ଯ ଦେଵସ୍ଯ ପରମେଷ୍ଠିନଃ
ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଜିହ୍ୱା ମଧ୍ୟ ସେଇ ଦେବତା, ପରମ ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ଗୁଣ ବିବର୍ଣ୍ଣ କରିବାରେ ଅସମର୍ଥ; ତାଙ୍କର ମହିମା କହିବା ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ।
ଭସ୍ମାସ୍ଥି ଚ କପାଲାନି ଶ୍ମଶାନେ ଵସତିସ୍ତଥା। ଗୋନସାଦ୍ଯାଶ୍ଚ ଯେ ସର୍ପାଃ ସର୍ଵେ ତେ ଭୂଷଣୀକୃତାଃ
ଅସ୍ଥି, ଖପର, ଭସ୍ମ, ଶ୍ମଶାନରେ ବାସ, ଏବଂ ନାଗମାନେ—ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସେ ନିଜ ଅଳଙ୍କାର କରିଛନ୍ତି।
ଭୂତପ୍ରେତଗଣାସ୍ତସ୍ଯ ପିଶାଚା ଗୁହ୍ଯକାସ୍ତଥା। ଏଷ ଧାତା ଵିଧାତା ଚ ଏଷ ପାଲଯିତା ଦିଶଃ
ଭୂତ, ପ୍ରେତ, ପିଶାଚ, ଗୁହ୍ୟକମାନେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ସହିତ; ସେ ହେଉଛନ୍ତି ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ବ୍ୟବସ୍ଥାପକ ଏବଂ ଦିଶାର ରକ୍ଷକ।
ପ୍ରସାଦେନ ଚ ରୁଦ୍ରସ୍ଯ ପ୍ରାପ୍ତସ୍ଵର୍ଗଃ ପୁରଂଦରଃ। ଯଦି ରୁଦ୍ରେସ୍ତି ଦେଵତ୍ଵଂ ଯଦି ସର୍ଵଗତଃ ଶିଵଃ
ରୁଦ୍ରଙ୍କର କୃପାରେ ପୁରନ୍ଦର ଶ୍ବର୍ଗ ପାଇଛନ୍ତି; ଯଦି ରୁଦ୍ର ଦେବତା, ଯଦି ଶିବ ସମସ୍ତ ଠାରେ ବ୍ୟାପ୍ତ—