ଯୋ ମେ ମନୋରଥୋ ଦେଵ ସଫଲଃ ସ ତ୍ଵଯା କୃତଃ। ତପ୍ତଂ ସୁତପ୍ତଂ ସଫଲଂ ଯଦ୍ଦୃଷ୍ଟୋସି ଜଗତ୍ପତେ
ପ୍ରଭୁ, ମୋର ଇଚ୍ଛା ତୁମେ ପୂରଣ କରିଛ। ମୋର ତପସ୍ୟା ସଫଳ ହୋଇଛି, କାରଣ ମୁଁ ତୁମକୁ ଦେଖିପାରିଛି, ଜଗତର ନାଥ।
ବ୍ରହ୍ମୋଵାଚ। ତପସସ୍ତତ୍ଫଲଂ ପୁତ୍ର ଯଦ୍ଦୃଷ୍ଟୋହଂ ତ୍ଵଯାଧୁନା। ମଦ୍ଦର୍ଶନଂ ହି ଵିଫଲଂ ନାରଦେହ ନ ଜାଯତେ
ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ: ପୁତ୍ର, ତୁମର ତପସ୍ୟାର ଫଳ ହେଉଛି ଏହି ଯେ, ଏବେ ତୁମେ ମୋତେ ଦେଖିଛ। ନାରଦ, ମୋର ଦର୍ଶନ କେବେ ବ୍ୟର୍ଥ ହୁଏନାହିଁ।
ଵରଂ ଵରଯ ତସ୍ମାତ୍ତ୍ଵଂ ଯଥାଭିମତମାତ୍ମନଃ। ସର୍ଵଂ ସଂପଦ୍ଯତେ ତାତ ମଯି ଦୃଷ୍ଟିପଥଂ ଗତେ
ଏହିପରି, ତୁମେ ନିଜ ଇଚ୍ଛା ଅନୁଯାୟୀ ଏକ ଦାନ ଚୟନ କର। ପ୍ରିୟ ପୁତ୍ର, ମୋତେ ଦେଖିବା ପରେ ସମସ୍ତ କିଛି ସଫଳ ହୁଏ।
ନାରଦ ଉଵାଚ। ଭଗଵନ୍ସର୍ଵଭୂତେଶ ସର୍ଵସ୍ଯାସ୍ତେ ଭଵାନ୍ହୃଦି। କିମଜ୍ଞାତଂ ତଵ ସ୍ଵାମିନ୍ମନସା ଯନ୍ମଯେପ୍ସିତମ୍
ନାରଦ କହିଲେ: ଭଗବନ୍, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ନାଥ, ତୁମେ ସମସ୍ତଙ୍କ ହୃଦୟରେ ବସିଛ। ସ୍ୱାମୀ, ମୋ ମନରେ ଯାହା ଇଚ୍ଛା ହେଉଛି, ତାହା ତୁମେ ଅଜଣା ରଖିଛ କି?
କୃତା ତ୍ଵଯା ଯଥା ସୃଷ୍ଟିର୍ମଯା ଦୃଷ୍ଟା ତଥା ଵିଭୋ। ତେନ ମେ କୌତୁକଂ ଜାତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଦେଵର୍ଷିଦାନଵାନ୍
ପ୍ରଭୁ, ତୁମେ ଯେପରି ତିଆରି କରିଥିଲେ, ମୁଁ ତାହା ଦେଖିଛି। ଦେବତା, ଋଷି ଓ ଦାନବମାନେ ଦେଖିବା ପରେ ମୋ ମନରେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଜନ୍ମ ନେଇଛି।
ପୁଲସ୍ତ୍ଯ ଉଵାଚ। ନାରଦସ୍ଯ ପିତା ତୁଷ୍ଟୋ ବ୍ରହ୍ମା ଦେଵୋ ଦିଵସ୍ପତିଃ। ନାରଦାଯ ଵରଂ ପ୍ରାଦାଦୃଷୀଣାମୁତ୍ତମୋ ଭଵାନ୍
ପୁଲସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ: ନାରଦଙ୍କ ପିତା ବ୍ରହ୍ମା, ଦିବସ୍ପତି ଦେବତା, ତାଙ୍କୁ ଖୁସି ହେଲେ। ନାରଦକୁ ଏକ ଦାନ ଦେଲେ, ତାଙ୍କୁ ସବୁଠୁ ସ୍ରେଷ୍ଠ ଋଷି କରିଲେ।
ଭଵିତା ମତ୍ପ୍ରସାଦେନ କଲିକେଲିକଥାପ୍ରିଯଃ। ଗତିଶ୍ଚ ତେଽପ୍ରତିହତା ଦିଵି ଭୂମୌ ରସାତଲେ
ମୋର କୃପାରେ, କଳିଯୁଗର ଲୀଳାକଥାରେ ତୁମେ ଆସକ୍ତ ହେବା। ଦିବ, ଭୂମି ଓ ପାତାଳରେ ତୁମର ଗତି କେବେ ବାଧା ହେବନାହିଁ।
ଯଜ୍ଞୋପଵୀତସୂତ୍ରେଣ ଯୋଗପଟ୍ଟାଵଲଂବିକା। ଛତ୍ରିକା ଚ ତଥା ଵୀଣା ଅଲଂକାରାଯ ତେନଘ
ଯଜ୍ଞୋପବୀତ, ଯୋଗପଟ୍ଟା, ଛତା ଓ ବୀଣା—ଏହି ସବୁ ତୁମର ଭୂଷଣ ହେବ, ନିର୍ମଳ ନାରଦ।
ଵିଷ୍ଣୋଃ ସମୀପେ ରୁଦ୍ରସ୍ଯ ତଥା ଶକ୍ରସ୍ଯ ନାରଦ। ଦ୍ଵୀପେଷୁ ପାର୍ଥିଵାନାଂ ତୁ ସଦା ପ୍ରୀତିଂ ଚ ଲପ୍ସ୍ଯସେ
ବିଷ୍ଣୁ, ରୁଦ୍ର ଓ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସମୀପରେ, ଦ୍ୱୀପରେ ରାଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତୁମେ ସଦା ସ୍ନେହ ପାଇବା।
ଵର୍ଣାନାଂ ତୁ ଭଵାନ୍ଶାସ୍ତାଵରୋଦତ୍ତୋମଯାତଵ। ତିଷ୍ଠ ପୁତ୍ର ଯଥାକାମଂ ସେଵ୍ଯମାନଃ ସୁରୈର୍ଦ୍ଦିଵି
ତୁମେ ସମସ୍ତ ବର୍ଣ୍ଣମାନଙ୍କ ଶିକ୍ଷକ, ମୋର ଦ୍ୱାରା ନିଯୁକ୍ତ। ପୁତ୍ର, ଦିବରେ ଦେବମାନେ ତୁମକୁ ସମ୍ମାନ କରିବା, ଚାହିଁଥିବା ପରି ରୁହ।
ଭୀଷ୍ମ ଉଵାଚ। କଥଂ ସତୀ ଦକ୍ଷସୁତା ଦେହଂ ତ୍ଯକ୍ତଵତୀ ଶୁଭା। ଦକ୍ଷଯଜ୍ଞସ୍ତୁ ରୁଦ୍ରେଣ ଵିଧ୍ଵସ୍ତଃ କେନ ହେତୁନା
ଭୀଷ୍ମ କହିଲେ: ଶୁଭା, ଦକ୍ଷର କନ୍ୟା ସତୀ କିପରି ନିଜ ଶରୀର ଛାଡିଲେ? ଦକ୍ଷର ଯଜ୍ଞ କିପରି ରୁଦ୍ର ଦ୍ୱାରା ଧ୍ୱଂସ ହେଲା, କଣ କାରଣରେ?
ଏତନ୍ମେ କୌତୁକଂ ବ୍ରହ୍ମନ୍କଥଂ ଦେଵୋ ମହେଶ୍ଵରଃ। ଜଗାମାଥ କ୍ରୋଧଵଶଂ ତ୍ରିପୁରାରିର୍ମହାଯଶାଃ
ମୋର ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଏହି, ବ୍ରହ୍ମା: ମହେଶ୍ୱର, ତ୍ରିପୁରାରି, ମହାଯଶସ୍ବୀ, କିପରି କ୍ରୋଧରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହେଲେ?
ପୁଲସ୍ତ୍ଯ ଉଵାଚ। ଗଂଗାଦ୍ଵାରେ ପୁରା ଭୀଷ୍ମ ଦକ୍ଷୋ ଯଜ୍ଞମଥାରଭତ୍। ତତ୍ର ଦେଵାସୁରଗଣାଃ ପିତରୋଥ ମହର୍ଷଯଃ
ପୁଲସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ: ଗଙ୍ଗା ଦ୍ୱାରରେ ଏକଥିରେ, ଭୀଷ୍ମ, ଦକ୍ଷ ଯଜ୍ଞ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ଏଠାରେ ଦେବ, ଦାନବ, ପିତୃ ଓ ମହାଋଷିମାନେ ଏକତ୍ରିତ ହେଲେ।
ସମାଜଗ୍ମୁର୍ମୁଦାଯୁକ୍ତାଃ ସର୍ଵେ ଦେଵାଃ ସଵାସଵାଃ। ନାଗା ଯକ୍ଷାଃ ସୁପର୍ଣାଶ୍ଚ ଵୀରୁଦୋଷଧଯସ୍ତଥା
ସମସ୍ତ ଦେବମାନେ ଇନ୍ଦ୍ର ସହିତ ଆନନ୍ଦରେ ଏକତ୍ରିତ ହେଲେ। ନାଗ, ଯକ୍ଷ, ସୁପର୍ଣ୍ଣ, ଔଷଧି ଓ ଗଛମାନେ ମଧ୍ୟ ଆସିଲେ।
କଶ୍ଯପୋ ଭଗଵାନତ୍ରିଃ ପୁଲସ୍ତ୍ଯଃ ପୁଲହଃ କ୍ରତୁଃ। ପ୍ରଚେତସୋଂଗିରାଶ୍ଚୈଵ ଵସିଷ୍ଠଶ୍ଚ ମହାତପାଃ
କଶ୍ୟପ, ପୂଜ୍ୟ ଅତ୍ରି, ପୁଲସ୍ତ୍ୟ, ପୁଲହ, କ୍ରତୁ, ପ୍ରଚେତସ, ଅଙ୍ଗିରା, ଏବଂ ମହାତପସ୍ବୀ ଵଶିଷ୍ଠ ଥିଲେ।
ତତ୍ର ଵେଦୀଂ ସମାଂ କୃତ୍ଵା ଚାତୁର୍ହୋତ୍ରଂ ନ୍ଯଵେଶଯତ୍। ହୋତା ଵସିଷ୍ଠସ୍ତତ୍ରାସୀଦଂଗିରାଧ୍ଵର୍ଯୁସତ୍ତମଃ
ସେଠାରେ ସମାନ ବେଦି ତିଆରି କରି, ଚାରି ପ୍ରକାର ଅଗ୍ନି ସ୍ଥାପନ କଲେ। ହୋତା ହେଲେ ବଶିଷ୍ଠ, ଅଙ୍ଗିରା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଧ୍ୱର୍ୟୁ ଥିଲେ।
ବୃହସ୍ପତିରଥୋଦ୍ଗାତା ବ୍ରହ୍ମା ଵୈ ନାରଦସ୍ତଥା। ଯଜ୍ଞକର୍ମପ୍ରଵୃତ୍ତୌ ତୁ ହୂଯମାନେଷୁ ଚାଗ୍ନିଷୁ
ବୃହସ୍ପତି, ଉଦ୍ଗାତା, ବ୍ରହ୍ମା ଓ ନାରଦ ମଧ୍ୟ, ଯଜ୍ଞ କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ ହେବାବେଳେ ଅଗ୍ନିଗୁଡିକୁ ଆହୁତି ଦେଉଥିବା ସମୟରେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ।
ଆଗତା ଵସଵଃ ସର୍ଵ ଆଦିତ୍ଯା ଦ୍ଵାଦଶୈଵ ତୁ। ଅଶ୍ଵିନୌ ମରୁତଶ୍ଚୈଵ ମନଵଶ୍ଚ ଚତୁର୍ଦଶ
ସମସ୍ତ ବସୁ, ଦ୍ୱାଦଶ ଆଦିତ୍ୟ, ଦୁଇ ଅଶ୍ୱିନୀ, ମରୁତ ଓ ଚଉଦ ମନୁ ମଧ୍ୟ ଏଠାକୁ ଆସିଥିଲେ।
ଏଵଂ ଯଜ୍ଞେ ପ୍ରଵୃତ୍ତେ ତୁ ହୂଯମାନେଷୁ ଚାଗ୍ନିଷୁ। ଵିଭୂତିଂ ତାଂ ପରାଂ ତତ୍ର ଭକ୍ଷ୍ଯଭୋଜ୍ଯକୃତାଂ ଶୁଭାମ୍
ଏଭଳି ଯଜ୍ଞ ଚାଲିଥିବା ଓ ଅଗ୍ନିଗୁଡିକୁ ଆହୁତି ଦେଉଥିବା ସମୟରେ, ସେଠାରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ମଙ୍ଗଳମୟ ଭକ୍ଷ୍ୟ ଓ ଖାଦ୍ୟର ଅପାର ସମୃଦ୍ଧି ପ୍ରକଟ ହେଲା।
ଆଲୋକ୍ଯ ସର୍ଵତୋ ଭୂମିଂ ସମଂତାଦ୍ଦଶଯୋଜନମ୍। ମହାଵେଦୀ କୃତା ତତ୍ର ସର୍ଵୈସ୍ତତ୍ର ସମନ୍ଵିତୈଃ
ଦଶ ଯୋଜନା ପରିଧିରେ ଭୂମିକୁ ଚାରିପାଖରୁ ଦେଖି, ସମସ୍ତଙ୍କ ଏକତ୍ର ହେବାରେ ଏଠାରେ ବଡ଼ ବେଦୀ ତିଆରି ହେଲା।
ସର୍ଵାନ୍ଦେଵାନ୍ଶକ୍ରମୁଖ୍ଯାନ୍ଯଜ୍ଞେ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସତୀ ଶୁଭା। ତଦାସାନୁନଯଂ ଵାକ୍ଯଂ ପ୍ରଜାପତିମଭାଷତ
ଯଜ୍ଞରେ ଶକ୍ର ନେତୃତ୍ୱରେ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ଶୁଭା ସତୀ ପ୍ରଜାପତିଙ୍କୁ ମିଳନସାଧକ ଭାବରେ କଥା କହିଲେ।
ସତ୍ଯୁଵାଚ। ଐରାଵତଂ ସମାରୂଢୋ ଦେଵରାଜଃ ଶତକ୍ରତୁଃ। ପତ୍ନ୍ଯା ଶଚ୍ଯା ସହାଯାତଃ କୃତାଵାସଃ ଶତକ୍ରତୁଃ
ସତୀ କହିଲେ: ଦେବରାଜ ଶତକ୍ରତୁ ଏଠାକୁ ଏଇରାବତ ଉପରେ ଚଢ଼ି, ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀ ଶଚୀ ସହିତ ଆସି, ଏଠାରେ ନିବାସ କରିଛନ୍ତି।
ପାପାନାଂ ଯୋ ଯମଯିତା ଧର୍ମେଣାଧର୍ମିଣାଂ ପ୍ରଭୁଃ। ପତ୍ନ୍ଯା ଧୂମୋର୍ଣଯା ସାର୍ଦ୍ଧମିହାଯାତଃ ସ ଦୃଶ୍ଯତେ
ଯିଏ ପାପୀମାନଙ୍କୁ ଦଣ୍ଡ ଦେଇଥାନ୍ତି, ଧର୍ମରେ ଅଧର୍ମୀମାନଙ୍କୁ ଶାସନ କରିଥାନ୍ତି, ସେ ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀ ଧୂମୋର୍ଣ୍ଣା ସହିତ ଏଠାକୁ ଆସିଛନ୍ତି ଓ ଦେଖାଯାଉଛନ୍ତି।
ଯାଦସାଂ ଚ ପତିର୍ଦ୍ଦେଵୋ ଵରୁଣୋ ଲୋକଭାଵନଃ। ଗୌର୍ଯ୍ଯା ପତ୍ନ୍ଯା ସହାଯାତଃ ପ୍ରଚେତା ମଂଡପେ ତ୍ଵିହ
ଯାଦବମାନଙ୍କ ନାଥ ଦେବତା ବରୁଣ, ଜଗତର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀ ଗୌରୀ ସହିତ ମଣ୍ଡପରେ ଏଠାକୁ ଆସିଛନ୍ତି।
ସର୍ଵଯକ୍ଷାଧିପୋ ଦେଵଃ ପୁତ୍ରୋ ଵିଶ୍ରଵସୋ ମୁନେଃ। ପତ୍ନ୍ଯା ତ୍ଵିହ ସମାଯାତଃ ସହ ଦେଵ୍ଯା ଧନାଧିପଃ
ସମସ୍ତ ଯକ୍ଷମାନଙ୍କ ଅଧିପତି, ମୁନି ବିଶ୍ରବାସଙ୍କ ପୁତ୍ର, ଧନର ଦେବତା, ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀ ଦେବୀ ସହିତ ଏଠାକୁ ଆସିଛନ୍ତି।
ମୁଖଂ ଯଃ ସର୍ଵଦେଵାନାଂ ଜଂତୂନାମୁଦରେ ସ୍ଥିତଃ। ଵେଦା ଯଦର୍ଥମୁତ୍ପନ୍ନାସ୍ସୋଯଂ ଯଜ୍ଞମୁପାଗତଃ
ଯିଏ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କର ମୁଖ ଓ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଉଦରରେ ଧାରଣ କରିଥାନ୍ତି, ଯାଙ୍କ ନିମିତ୍ତରେ ବେଦ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛି, ସେ ଏଠାରେ ଯଜ୍ଞକୁ ଆସିଛନ୍ତି।
ନିଋତୀ ରାକ୍ଷସେନ୍ଦ୍ରୋଽସୌ ଦିକ୍ପତିତ୍ଵେ ନିଯୋଜିତଃ। ସ ଚ ତ୍ଵିହାଗତସ୍ତାତ ପତ୍ନ୍ଯା ସାର୍ଦ୍ଧଂ କ୍ରତାଵିହ
ନିୃତି, ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ରାଜା, ଦିଗ୍ପାଳ ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତ, ସେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀ ସହିତ ଏଠାରେ ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ଆସିଛନ୍ତି, ଓ ପିତା।
ଆଯୁଃପ୍ରଦୋ ଜଗତ୍ଯସ୍ମିନ୍ବ୍ରହ୍ମଣା ନିର୍ମିତଃ ପୁରା। ପ୍ରାଣୋପାନୋଵ୍ଯାନଉଦାନସ୍ସମାନାହ୍ଵଯସ୍ତଥା
ଏହି ଜଗତରେ ଆୟୁ ଦେଇଥିବା, ପୁରାତନ କାଳରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟି, ପ୍ରାଣ, ଅପାନ, ବ୍ୟାନ, ଉଦାନ, ସମାନ ମଧ୍ୟ ଏଠାକୁ ଆସିଛନ୍ତି।
ଏକୋନପଂଚାଶତ୍କେନ ଗଣେନ ପରିଵାରିତଃ। ଯଜ୍ଞେ ପ୍ରଜାପତିଶ୍ଚାସୌ ଵାଯୁର୍ଦେଵଃସମାଗତଃ
ଏକୋନପଞ୍ଚାଶ ଗଣରେ ଘିରିଥିବା, ପ୍ରଜାପତି ଓ ବାୟୁ ଦେବତା ଏଠାରେ ଯଜ୍ଞକୁ ଆସିଛନ୍ତି।
ଦ୍ଵାଦଶାତ୍ମା ଗ୍ରହାଧ୍ଯକ୍ଷଃଚକ୍ଷୁଷୀ ଜଗତସ୍ତ୍ଵିହ। ପାତି ଵୈ ଭୁଵନଂ ସର୍ଵଂ ଦେଵାନାଂ ଯଃ ପରାଯଣଃ
ଦ୍ୱାଦଶ ରୂପରେ ଥିବା, ଗ୍ରହମାନଙ୍କ ଅଧିକ୍ଷକ, ଜଗତର ଚକ୍ଷୁ, ସମସ୍ତ ଭୂବନକୁ ରକ୍ଷା କରିଥିବା ଓ ଦେବତାମାନଙ୍କ ଆଶ୍ରୟ, ସେ ଏଠାରେ ଅଛନ୍ତି।