ପଶ୍ଯତାଂ ସର୍ଵଦେଵାନାଂ ଗତା ଵକ୍ଷସ୍ଥଲଂ ହରେଃ। ତତୋ ଵକ୍ଷସ୍ଥଲଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ଦେଵଂ ଵଚନମବ୍ରଵୀତ୍
ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିସାମ୍ନାରେ ସେ ହରିଙ୍କ ଛାତିକୁ ଗଲେ। ତାପରେ ଛାତିକୁ ପହଞ୍ଚି ଦେବତାଙ୍କୁ କହିଲେ।
ନାହଂ ତ୍ଯାଜ୍ଯା ସଦା ଦେଵ ସଦୈଵାଦେଶକାରିଣୀ। ଵକ୍ଷସ୍ଥଲେ ନିଵତ୍ସ୍ଯାମି ସର୍ଵସ୍ଯ ଜଗତଃ ପ୍ରିଯ
'ମୁଁ କେବେ ବି ତ୍ୟାଗ୍ୟ ନୁହେଁ, ଦେବ। ସଦା ଆଦେଶକୁ ମାନିବି। ସମସ୍ତ ଜଗତର ପ୍ରିୟ, ମୁଁ ତୁମ ଛାତିରେ ବସିବି।'
ତତୋଵଲୋକିତା ଦେଵା ଵିଷ୍ଣୁଵକ୍ଷସ୍ଥଲସ୍ଥଯା। ଲକ୍ଷ୍ମ୍ଯା ରାଜେଂଦ୍ର ସହସା ପରାଂ ନିର୍ଵୃତିମାଗତାଃ
ତାପରେ ଦେବତାମାନେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଛାତିରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କୁ ଦେଖି, ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ହଠାତ୍ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କଲେ।
ଉଦ୍ଵେଗଂ ଚ ପରଂ ଜଗ୍ମୁର୍ଦ୍ଦୈତ୍ଯା ଵିଷ୍ଣୁପରାଙ୍ମୁଖାଃ। ତ୍ଯକ୍ତାସ୍ତୁ ଦାନଵା ଲକ୍ଷ୍ମ୍ଯା ଵିପ୍ରଚିତ୍ତିପୁରୋଗମାଃ
ଦୈତ୍ୟମାନେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ଅତି ଚିନ୍ତିତ ହେଲେ। ଲକ୍ଷ୍ମୀ ବିପ୍ରଚିତ୍ତି ଆଦି ଦାନବମାନେ ଛାଡ଼ିଦେଲେ।
ତତସ୍ତେ ଜଗୃହୁର୍ଦୈତ୍ଯା ଧନ୍ଵଂତରିକରସ୍ଥିତମ୍। ଅମୃତଂ ତନ୍ମହାଵୀର୍ଯ୍ଯା ଦୈତ୍ଯାଃ ପାପସମନ୍ଵିତାଃ
ତାପରେ ଦାନବମାନେ ଧନ୍ୱନ୍ତରୀଙ୍କ ହାତରେ ଥିବା ଅମୃତ ଛିନିନେଲେ। ସେହି ପାପରେ ଲିପ୍ତ ଦାନବମାନେ ବଡ଼ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏହି ଅମୃତକୁ ନେଇଗଲେ।
ମାଯଯା ଲୋଭଯିତ୍ଵା ତୁ ଵିଷ୍ଣୁଃ ସ୍ତ୍ରୀରୂପସଂଶ୍ରଯଃ। ଆଗତ୍ଯ ଦାନଵାନ୍ପ୍ରାହ ଦୀଯତାଂ ମେ କମଂଡଲୁଃ
ତାପରେ ବିଷ୍ଣୁ ମାୟା ଦ୍ୱାରା ମହିଳା ରୂପ ଧାରଣ କରି, ସେମାନୋକୁ ମୋହିତ କଲେ। ସେଠାକୁ ଆସି, ସେ ଦାନବମାନଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ମୋତେ କମଣ୍ଡଳୁ ଦିଅ'।
ଯୁଷ୍ମାକଂ ଵଶଗା ଭୂତ୍ଵା ସ୍ଥାସ୍ଯାମି ଭଵତାଂ ଗୃହେ। ତାଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ରୂପସଂପନ୍ନାଂ ନାରୀଂ ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯସୁଂଦରୀମ୍
ମୁଁ ତୁମମାନଙ୍କ ଅଧୀନ ହୋଇ, ତୁମ ଘରେ ରହିବି। ତିନି ଲୋକରେ ସବୁଠାରୁ ସୁନ୍ଦର, ଅପୂର୍ବ ରୂପର ଏହି ଜନନୀଙ୍କୁ ଦେଖି,
ପ୍ରାର୍ଥଯାନାସ୍ସୁଵପୁଷଂ ଲୋଭୋପହତଚେତସଃ। ଦତ୍ତ୍ଵାମୃତଂ ତଦା ତସ୍ଯୈ ତତୋପଶ୍ଯନ୍ତ ତେଗ୍ରତଃ
ତାଙ୍କର ଶୋଭା ଦେଖି, ଲୋଭରେ ମନ ହରାଇ, ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ଅମୃତ ଦେଇଦେଲେ; ଏବଂ ସେମାନେ ସାମ୍ନାରେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।
ଦାନଵେଭ୍ଯସ୍ତଦାଦାଯ ଦେଵେଭ୍ଯଃ ପ୍ରଦଦେମୃତଂ। ତତଃ ପପୁଃ ସୁରଗଣାଃ ଶକ୍ରାଦ୍ଯାସ୍ତତ୍ତଦାମୃତମ୍
ଦାନବମାନଙ୍କଠାରୁ ଅମୃତ ନେଇ, ସେ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ଦେଲେ। ତାପରେ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବମାନେ ସେହି ଅମୃତ ପିଇଲେ।
ଉଦ୍ଯତାଯୁଧନିସ୍ତ୍ରିଂଶା ଦୈତ୍ଯାସ୍ତାଂସ୍ତେ ସମଭ୍ଯଯୁଃ। ପୀତେମୃତେ ଚ ବଲିଭିର୍ଜିତା ଦୈତ୍ଯଚମୂସ୍ତତଃ
ଦାନବମାନେ ତଳୱାର ଉଠାଇ, ତାଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କରିବାକୁ ଆସିଲେ; କିନ୍ତୁ ଅମୃତ ପିଇ ହେବା ପରେ, ସେମାନଙ୍କର ବଳଶାଳୀ ସେନା ପରାଜିତ ହେଲା।
ଵଧ୍ଯମାନା ଦିଶୋ ଭେଜୁଃ ପାତାଲଂ ଵିଵିଶୁଶ୍ଚ ତେ। ତତୋ ଦେଵା ମୁଦାଯୁକ୍ତାଃ ଶଂଖଚକ୍ରଗଦାଧରମ୍
ମାରାଯିବା ସମୟରେ ସେମାନେ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ପଳାଇଗଲେ ଏବଂ ପାତାଳକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଲେ; ତାପରେ ଦେବତାମାନେ ଖୁସିରେ ଶଙ୍ଖ, ଚକ୍ର ଏବଂ ଗଦାଧାରୀଙ୍କୁ ପୂଜା କରିଲେ।
ପ୍ରଣିପତ୍ଯ ଯଥାପୂର୍ଵଂ ପ୍ରଯଯୁସ୍ତେ ତ୍ରିଵିଷ୍ଟପମ୍। ତତଃପ୍ରଭୃତି ତେ ଭୀଷ୍ମ ସ୍ତ୍ରୀଲୋଲା ଦାନଵାଭଵନ୍
ସେମାନେ ପୂର୍ବରୁ ଯେପରି ନମସ୍କାର କରିଥିଲେ, ସେହିପରି ନମସ୍କାର କରି ତିନି ଲୋକରେ ଫେରିଗଲେ; ତାହାପରେ, ଭୀଷ୍ମ, ଦାନବମାନେ ଜନାନୀମାନେ ପ୍ରତି ଆକର୍ଷିତ ହେବାକୁ ଲାଗିଲେ।
ଅପଧ୍ଯାତାସ୍ତୁ କୃଷ୍ଣେନ ଗତାସ୍ତେ ତୁ ରସାତଲମ୍। ତତଃ ସୂର୍ଯଃ ପ୍ରସନ୍ନାଭଃ ପ୍ରଯଯୌ ସ୍ଵେନ ଵର୍ତ୍ମନା
କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଶାପରେ ସେମାନେ ରସାତଳକୁ ଗଲେ; ତାପରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଚମକୁଥିବା ଆଲୋକରେ ନିଜ ପଥରେ ଚାଲିଗଲେ।
ଜଜ୍ଵାଲ ଭଗଵାଂଶ୍ଚୋଚ୍ଚୈଶ୍ଚାରୁଦୀପ୍ତିର୍ହୁତାଶନଃ। ଧର୍ମେ ଚ ସର୍ଵଭୂତାନାଂ ତଦା ମତିରଜାଯତ
ଭଗବାନ ଅଗ୍ନି ଉଚ୍ଚ ଭାବରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ହେଇ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ ହେଲେ; ସେ ସମୟରେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କର ମନ ଧର୍ମ ପ୍ରତି ଆକର୍ଷିତ ହେଲା।
ଶ୍ରିଯାଯୁକ୍ତଂ ଚ ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯଂ ଵିଷ୍ଣୁନା ପ୍ରତିପାଲିତଂ। ଦେଵାସ୍ତୁ ତେ ତଦା ପ୍ରୋକ୍ତା ବ୍ରହ୍ମଣା ଲୋକଧାରିଣା
ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର କୃପାରେ ତିନି ଲୋକ ଧନ-ଧାନ୍ୟରେ ଭରିପୁରି ରହିଥିଲା ଏବଂ ସେମାନେ ସୁରକ୍ଷିତ ଥିଲେ । ଏହି ସମୟରେ, ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କର ପାଳକ ବ୍ରହ୍ମା ଦେବତାମାନେଙ୍କୁ କହିଲେ ।
ଭଵତାଂ ରକ୍ଷଣାର୍ଥାଯ ମଯା ଵିଷ୍ଣୁର୍ନିଯୋଜିତଃ। ଉମାପତିଶ୍ଚ ଦେଵେଶୋ ଯୋଗକ୍ଷେମଂ କରିଷ୍ଯତଃ
ତୁମମାନଙ୍କର ରକ୍ଷା ପାଇଁ ମୁଁ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ନିୟୋଜନ କରିଛି । ଉମାଙ୍କର ସ୍ୱାମୀ ଦେବତାମାନଙ୍କର ମହାଦେବ ତୁମମାନଙ୍କର ମଙ୍ଗଳ ଓ ଭଲରେ ଦୃଢ଼ କରିବେ ।
ଉପାସ୍ଯମାନୌ ସତତଂ ଯୁଷ୍ମତ୍କ୍ଷେମକରୌ ଯତଃ। ତତଃ କ୍ଷେମ୍ଯୌ ସଦା ଚୈତୌ ଭଵିଷ୍ଯେତେ ଵରପ୍ରଦୌ
ଏହି ଦୁଇ ଦେବତା ସଦା ଉପାସ୍ୟ ଏବଂ ସବୁବେଳେ ତୁମମାନଙ୍କର ଭଲ କରନ୍ତି । ଏହି ଦୁଇଜଣ ସଦା ଭଲ ଓ ଶୁଭ ଦେବେ ଏବଂ ଚାହିଁଥିବା ଦାନ ଦେବେ ।
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ତୁ ଭଗଵାନ୍ଜଗାମ ଗତିମାତ୍ମନଃ। ଅଦର୍ଶନଂ ଗତେ ଦେଵେ ସର୍ଵଲୋକପିତାମହେ
ଏଭଳି କହି ଭଗବାନ ନିଜ ମାର୍ଗରେ ଚାଲିଗଲେ । ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କର ପିତାମହ ଦେବ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ ।
ଦେଵଲୋକଂ ଗତେ ଶକ୍ରେ ସ୍ଵଂ ଲୋକଂ ହରିଶଂକରୌ। ପ୍ରାପ୍ତୌ ତୁ ତତ୍କ୍ଷଣାଦ୍ଦେଵୌ ସ୍ଥାନଂ କୈଲାସମେଵ ଚ
ଇନ୍ଦ୍ର ଦେବଲୋକକୁ ଯିବା ପରେ, ହରି ଓ ଶଙ୍କର ତାଙ୍କର ନିଜ ନିଜ ଲୋକକୁ ଫେରିଗଲେ। ସେହି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ, ଦୁଇଜଣ ଦେବତା ତାଙ୍କର ନିଜ ନିଜ ସ୍ଥାନକୁ, କୈଳାସ ସହିତ, ପହଞ୍ଚିଗଲେ।
ତତସ୍ତୁ ଦେଵରାଜେନ ପାଲିତଂ ଭୁଵନତ୍ରଯମ୍। ଏଵଂ ଲକ୍ଷ୍ମୀର୍ମହାଭାଗା ଉତ୍ପନ୍ନା କ୍ଷୀରସାଗରାତ୍
ତାପରେ, ଦେବତାମାନଙ୍କର ରାଜା ତିନୋଟି ଜଗତକୁ ରକ୍ଷା କଲେ। ଏଭଳି, ବଡ଼ ଭାଗ୍ୟଶାଳି ଲକ୍ଷ୍ମୀ କ୍ଷୀରସାଗରରୁ ଜନ୍ମ ନେଲେ।
ପୁନଃ ଖ୍ଯାତ୍ଯାଂ ସମୁତ୍ପନ୍ନା ଭୃଗୋରେଷା ସନାତନୀ। ଶ୍ରିଯା ସହ ସମୁତ୍ପନ୍ନା ଭୃଗୁଣା ଚ ମହର୍ଷିଣା
ପୁଣି, ଖ୍ୟାତିଙ୍କ ଗୋତ୍ରରେ ସନାତନୀ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ମହାର୍ଷି ଭୃଗୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା, ଶ୍ରୀ ସହିତ ତାଙ୍କର ଉଦ୍ଭବ ହେଲା।
ସ୍ଵନାମ୍ନା ନଗରୀ ଚୈଵ କୃତା ପୂର୍ଵଂ ସରିତ୍ତଟେ। ନର୍ମଦାଯାଂ ମହାରାଜ ବ୍ରହ୍ମଣା ଚାନୁମୋଦିତା
ତାଙ୍କ ନାମରେ ଏକ ସହର ପୂର୍ବରୁ ନଦୀତୀରେ ତିଆରି ହୋଇଥିଲା। ମହାରାଜ, ଏହି ସହର ନର୍ମଦା ନଦୀରେ ଥିଲା ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସ୍ୱୀକୃତି ମିଳିଥିଲା।
ଲକ୍ଷ୍ମୀଃ ପୁରଂ ସ୍ଵପିତ୍ରେ ସ୍ଵଂ ସହ କୁଞ୍ଚିକଯାଽପ୍ଯ ଚ। ଆଗତା ଦେଵଲୋକଂ ସାଽଯାଚତାଗତ୍ଯ ଵୈ ପୁନଃ
ଲକ୍ଷ୍ମୀ ତାଙ୍କର ନଗର ଏବଂ ତାହାର ଚାବି ସହିତ ନିଜ ପିତାଙ୍କ ପାଖକୁ ନେଇଗଲେ । ସେ ଦେବଲୋକକୁ ଗଲେ, ଏବଂ ପଛେ ଫେରିଆସି, ଏହି ନଗରକୁ ପୁନଃ ଚାହିଲେ ।
ଲୋଭାନ୍ନ ଦତ୍ତଂ ତୁ ପୁରଂ ପ୍ରାର୍ଥଯାନା ଯଦା ପୁନଃ। ଭୃଗୋଃ ସକାଶାନ୍ନାଵାପ ତଦା ଚୈଵାହ କେଶଵମ୍
ଲୋଭରେ, ଯେତେବେଳେ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ପୁନଃ ନଗର ଚାହିଲେ, ତାଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇନାହିଁ । ତାପରେ ସେ ଭୃଗୁଙ୍କୁ ଯାଇ ନଗର ପାଇଲେ, ଏବଂ ଏହି ସମୟରେ କେଶବଙ୍କୁ କହିଲେ ।
ପରିଭୂତା ତୁ ପିତ୍ରାହଂ ଗୃହୀତଂ ନଗରଂ ମମ। ତସ୍ଯ ହସ୍ତାତ୍ତ୍ଵମାକ୍ଷିପ୍ଯ ପୁରଂ ତଚ୍ଚାନଯ ସ୍ଵଯମ୍
ମୁଁ ମୋ ପିତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅପମାନିତ ହୋଇଛି, ସେ ମୋ ନଗର ନେଇଛନ୍ତି । ତାଙ୍କର ହାତରୁ ଏହି ନଗରକୁ ନେଇ, ତୁମେ ନିଜେ ଫେରାଇ ଆଣ ।
ତଂ ଗତ୍ଵା ପୁଂଡରୀକାକ୍ଷୋ ଦେଵଶ୍ଚକ୍ରଗଦାଧରଃ। ଭୃଗୁଂ ସାନୁନଯଂ ପ୍ରାହ କନ୍ଯାଯୈ ପୁରମର୍ପଯ
ପୁଣ୍ଡରୀକାକ୍ଷ, ଚକ୍ର ଓ ଗଦାଧାରୀ ଦେବତା, ଭୃଗୁଙ୍କୁ ଯାଇ ନମ୍ରତାରେ କହିଲେ, 'ତୁମେ ତୁମ କନ୍ୟାକୁ ନଗର ଦିଅ ।'
କୁଞ୍ଚିକାତାଲିକେ ଚୋଭେ ଦୀଯେତାଂ ଚ ପ୍ରସାଦତଃ। ଭୃଗୁସ୍ତଂ କୁପିତଃ ପ୍ରାହ ନାର୍ପଯିଷ୍ଯାମ୍ଯହଂ ପୁରମ୍
ଦୟାରେ, ଚାବି ଓ ନଗର ଦୁହିଁକୁ ଚାବିବାହକାକୁ ଦେବା ଉଚିତ । କିନ୍ତୁ ଭୃଗୁ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ କହିଲେ, 'ମୁଁ ନଗର ଦେବିନାହିଁ ।'
ନ ଲକ୍ଷ୍ମ୍ଯାସ୍ତତ୍ପୁରଂ ଦେଵ ମଯା ଚେଦଂ ସ୍ଵଯଂ କୃତମ୍। ଭଗଵନ୍ନୈଵ ଦାସ୍ଯାମି ତ୍ଯଜାକ୍ଷେପଂ ତୁ କେଶଵ
ଏହି ନଗର ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କର ନୁହେଁ, ଦେବତା, ଏହି ମୁଁ ନିଜେ ତିଆରି କରିଛି । ଭଗବନ୍, ମୁଁ ଦେବିନାହିଁ—କେଶବ, ତୁମର ଜୋର ଛାଡ଼ ।
ତଂ ପ୍ରାହ ଦେଵୋ ଭୂଯୋପି ଲକ୍ଷ୍ମ୍ଯାସ୍ତତ୍ପୁରମର୍ପଯ। ସର୍ଵଥା ତୁ ତ୍ଵଯା ତ୍ଯାଜ୍ଯଂ ଵଚନାନ୍ମେ ମହାମୁନେ
ଦେବତା ପୁନି କହିଲେ, 'ଏହି ନଗର ଲକ୍ଷ୍ମୀକୁ ଦିଅ; ମୋ ଆଜ୍ଞାରେ, ମହାମୁନି, ତୁମେ ଏହାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଛାଡ଼ିଦେବା ଉଚିତ ।'
ତତଃ କୋପସମାଵିଷ୍ଟୋ ଭୃଗୁରପ୍ଯାହ କେଶଵମ୍। ପକ୍ଷପାତେନ ମାଂ ସାଧୋ ଭାର୍ଯାଯା ବାଧସେଧୁନା
ତାପରେ ଭୃଗୁ କ୍ରୋଧରେ କେଶବଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ଧର୍ମଜନ, ତୁମେ ତୁମ ଭାର୍ଯ୍ୟାଙ୍କ ପକ୍ଷ ନେଇ ଏବେ ମୋତେ ଅସୁବିଧା ଦେଉଛ ।'