ଵିମୁକ୍ତାଃ ପୂର୍ଵଜାସ୍ତସ୍ଯ ଯାଂତି ଵିଷ୍ଣୋଃ ପରଂ ପଦମ୍ । ଚତୁର୍ଣାଂ ଚୈଵ ଵେଦାନାଂ ପାଠେ ଚୈଵ ତୁ ଯତ୍ଫଲମ୍
ସେ ଲୋକଙ୍କର ପୂର୍ବଜମାନେ ମୁକ୍ତି ପାଇ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ପରମ ପଦକୁ ଯାନ୍ତି। ଚାରିଟି ବେଦ ପଠନର ଫଳ ଯେତେ...
ସମଵାପ୍ନୋତି ଜାପେନ ନରଃ ସ୍ତୋତ୍ରଂ ପଠନ୍ଜପନ୍ । ଧୃତ୍ଵା ଵୈ ଶଂଖଚକ୍ରାଦି ବ୍ରାହ୍ମଣୈର୍ଵେଦତତ୍ପରୈଃ
ଏହି ସ୍ତୁତିକୁ ପଢ଼ି ଏବଂ ଜପ କରି ଲୋକ ସମସ୍ତ ଫଳ ପାଇପାରନ୍ତି, ବିଶେଷ କରି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ବେଦରେ ଏକାଗ୍ର ହୋଇ ଶଂଖ, ଚକ୍ର ଆଦି ଧରିଥିଲେ।
ଶ୍ରାଦ୍ଧକାଲେ ମହାଦେଵି ଅକ୍ଷଯଂ ତଦ୍ଭଵେଦ୍ଧ୍ରୁଵମ୍ । କଂଠେ ପଦ୍ମାକ୍ଷମାଲାଂ ଚ ଶଂଖଚକ୍ରାଦିଧାରଣମ୍
ଶ୍ରାଦ୍ଧ ସମୟରେ, ମହାଦେବୀ, ଏହା ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ଅକ୍ଷୟ ହୁଏ। କଣ୍ଠରେ ପଦ୍ମାକ୍ଷ ମାଳା ଧରି ଏବଂ ଶଂଖ ଚକ୍ର ଆଦି ଧରିଥିଲେ...
ତତଃ ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ପ୍ରକୁର୍ଵୀତ ଇଦଂ ସ୍ତୋତ୍ରଂ ପଠନ୍ଜପନ୍ । ଵିଧିନା ଭକ୍ତିଭାଵେନ ପୂର୍ଣଂ ଭଵତି ନାନ୍ଯଥା
ତାପରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ, ଏହି ସ୍ତୁତିକୁ ପଢ଼ି ଏବଂ ଜପ କରି, ନିୟମ ଏବଂ ଭକ୍ତି ସହିତ। ଏହିପରି ନ କଲେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ ନାହିଁ।
ଅତୋ ଭକ୍ତିମତା ପୁଂସା ପଠନୀଯଂ ପ୍ରଯତ୍ନତଃ । ପଠନାତ୍ସର୍ଵମାପ୍ନୋତି ସ ନରଃ ସୁଖମେଧତେ
ଏହିପରି, ଭକ୍ତିଶୀଳ ଲୋକ ଏହି ସ୍ତୁତିକୁ ପ୍ରୟାସ ସହିତ ପଢ଼ିବା ଉଚିତ। ପଢ଼ିଲେ ସେ ସମସ୍ତ ସୁଖ ଏବଂ ଶ୍ରୀ ପାଇଥାଏ।
ଇତି ଶ୍ରୀପାଦ୍ମେ ମହାପୁରାଣେ ପଂଚପଂଚାଶତ୍ସାହସ୍ର୍ଯାଂ ସଂହିତାଯାମୁତ୍ତରଖଂଡେ ଉମାମହେଶ୍ଵରସଂଵାଦେ ଆଭ୍ଯୁଦଯିକମୂର୍ଧ୍ଵଦୈହିକସ୍ତୋତ୍ରଂ ନାମ ଷଟ୍ସପ୍ତତିତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି, ଶ୍ରୀପଦ୍ମ ମହାପୁରାଣର ପଞ୍ଚପଞ୍ଚାଶ ହଜାର ଶ୍ଳୋକର ସଂହିତାର ଉତ୍ତରଖଣ୍ଡର ଉମା ମହେଶ୍ୱର ସଂବାଦରେ ଆଭ୍ୟୁଦୟିକ ମୂର୍ଧ୍ୱ ଦୈହିକ ସ୍ତୁତି ନାମକ ଷଷ୍ଟି ସପ୍ତତି ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା।
ମହାଦେଵ ଉଵାଚ- ପପ୍ରଚ୍ଛାହଂ ଜଗନ୍ନାଥଂ ଵ୍ରତାନାମୁତ୍ତମଂ ଵ୍ରତମ୍ । ପୁତ୍ରପୌତ୍ରଵିଵୃଦ୍ଧ୍ଯର୍ଥଂ ସୁଖସୌଭାଗ୍ଯଦାଯକମ୍
ମହାଦେବ କହିଲେ—ମୁଁ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲି, ସମସ୍ତ ବ୍ରତ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ବ୍ରତ କଣ, ଯାହା ପୁତ୍ର ପୌତ୍ର ବୃଦ୍ଧି, ସୁଖ ଏବଂ ଶୌଭାଗ୍ୟ ଦେଇଥାଏ।
ତଵାଗ୍ରେ ସଂପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଶୃଣୁ ସୁଂଦରି ସାଂପ୍ରତମ୍ । ଇଦଂ କଥାନକଂ ଦିଵ୍ଯମୃଷୀଣାଂ ଵ୍ରତମୁତ୍ତମମ୍
ତୁମ ଆଗରେ ଏହି ଦିବ୍ୟ କଥା ଏବଂ ଋଷିମାନଙ୍କର ସର୍ବୋତ୍ତମ ବ୍ରତ ବର୍ଣ୍ଣନ କରିବି, ସୁନ୍ଦରୀ, ଏହାକୁ ଏକାଗ୍ର ଚିତ୍ତରେ ଶୁଣ।
ରଜସ୍ଵଲା ତୁ ଯା ନାରୀ ସହସା ପାପରୂପିଣୀ । କୃତେନ ଚ ଵ୍ରତେନୈଵ ମହାପାପୈଃ ପ୍ରମୁଚ୍ଯତେ । ପିତୄଣାମକ୍ଷଯଂ ଦେଯଂ ଧର୍ମକାମାର୍ଥସାଧନମ୍
ଯେଉଁ ନାରୀ ରଜସ୍ୱଳା ଅବସ୍ଥାରେ ଅପବିତ୍ର ହେଉଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଏହି ବ୍ରତ କରିଲେ ମହାପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇଥାନ୍ତି। ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ଏହା ଅକ୍ଷୟ ଦାନ ହେଉଛି, ଧର୍ମ, କାମ ଏବଂ ଅର୍ଥ ପୂରଣ କରେ।
ଶ୍ରୀଵିଷ୍ଣୁରୁଵାଚ- ପୂର୍ଵମାସୀନ୍ମହାବାହୁର୍ବ୍ରାହ୍ମଣୋ ଵେଦପାରଗଃ । ସଦାଧ୍ଯଯନଶୀଲସ୍ତୁ ଦେଵଶର୍ମା ଇତି ଦ୍ଵିଜଃ
ଶ୍ରୀବିଷ୍ଣୁ କହିଲେ—ପୂର୍ବରୁ ଜଣେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଥିଲେ, ଯିଏ ବେଦରେ ପାରଙ୍ଗତ ଏବଂ ସଦା ଅଧ୍ୟୟନରେ ଲିନ ଥିଲେ, ତାଙ୍କ ନାମ ଦେବଶର୍ମା।
ଅଗ୍ନିହୋତ୍ରକ୍ରିଯାଯୁକ୍ତଃ ଷଟ୍କର୍ମନିରତଃ ସଦା । ସର୍ଵଵର୍ଣେଷୁ ସଂପୂଜ୍ଯଃ ସପୁତ୍ରପଶୁବାଂଧଵଃ
ଅଗ୍ନିହୋତ୍ର କ୍ରିୟାରେ ନିରତ ଓ ସଠ କର୍ମରେ ସଦା ଲଗିଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣ, ସମସ୍ତ ଜାତିରେ ତାଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ପୁଅ, ଗାଁଠିଆ ଓ ପଶୁମାନେ ସହିତ ସମ୍ମାନ ଦେବା ଉଚିତ।
ତସ୍ଯ ବ୍ରାହ୍ମଣମୁଖ୍ଯସ୍ଯ ଭଗ୍ନା ଚ ଗୃହଵାହିନୀ । ପ୍ରାପ୍ତେ ଭାଦ୍ରପଦେ ମାସେ ଶୁକ୍ଲପକ୍ଷେ ତୁ ପଂଚମୀ
ସେଇ ବ୍ରାହ୍ମଣ ମୁଖ୍ୟଙ୍କର ଘରର ଅଗ୍ନି ନିଶ୍ଫଳ ହୋଇଯିବା ପରେ, ଭାଦ୍ରପଦ ମାସର ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷର ପଞ୍ଚମୀ ତିଥିରେ,
ପିତୁଃକ୍ଷଯାହଂ କୁରୁତେ ଯତାତ୍ମା ଚ ଜିତେଂଦ୍ରିଯଃ । ରାତ୍ରୌ ନିମଂତ୍ରଯେଦ୍ଵିପ୍ରାନ୍ସୁଖସୌଭାଗ୍ଯଦାଯକାନ୍
ସେ ନିଜକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରି, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଦମନ କରି, ପିତାଙ୍କର ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରେ; ରାତିରେ ସୁଖ ଓ ଭାଗ୍ୟ ଦେଇଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେକୁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କରେ।
ପ୍ରଭାତେ ଵିମଲେ ପ୍ରାପ୍ତେ ଭାଂଡାନ୍ଯନ୍ଯାନି କାରଯେତ୍ । ପାକଂ ସର୍ଵେଷୁ ପାତ୍ରେଷୁ ସ କାରଯତି ଜାଯଯା
ପ୍ରଭାତରେ ଶୁଭ୍ର ସମୟ ଆସିଲା ପରେ, ସେ ବିଭିନ୍ନ ପାତ୍ର ଚିଠି କରେ; ଜାୟା ସହିତ ସମସ୍ତ ପାତ୍ରରେ ଖାଦ୍ୟ ପକାଏ।
ଅଷ୍ଟାଦଶରସୋପେତଂ ପିତୄଣାଂ ପ୍ରୀତିଦାଯକମ୍ । ଆକାରଣଂ ତତୋ ଦତ୍ତ୍ଵା ଵିପ୍ରାଣାଂ ଚ ପୃଥକ୍ପୃଥକ୍
ଅଠାର ରସର ଖାଦ୍ୟ ପିତୃମାନେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେବା ପାଇଁ ପକାଏ; ପରେ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଦାନ କରି, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେକୁ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଭାବରେ ଦେଇଥାଏ।
ସର୍ଵେ ଵିପ୍ରାସ୍ତୁ ସଂପ୍ରାପ୍ତା ମଧ୍ଯାହ୍ନେ ଵେଦପାଠକାଃ । ଅର୍ଘପାଦ୍ଯାଦି ଵିଧିଵତ୍କୃତଵାନ୍ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମଃ
ସମସ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଯେଉଁମାନେ ବେଦ ପାଠ କରନ୍ତି, ମଧ୍ୟାହ୍ନରେ ଆସନ୍ତି; ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଅର୍ଘ୍ୟ, ପାଦ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟ ଆତିଥ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି।
ରଜସା ଦୂଷିତଃ ଶ୍ରାଦ୍ଧେ ପ୍ରକ୍ଷାଲ୍ଯ ଵିଧିଵତ୍ତଦା । ଗୃହମଧ୍ଯେ ଗତାଃ ସର୍ଵେ ଆସନେ ତେ ନିରୂପିତାଃ
ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ଧୂଳି ଲାଗି ଅଶୁଦ୍ଧ ହେଇଥିଲେ, ସେମାନେ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଶୁଅଁଥିବା ପରେ, ସମସ୍ତେ ଘର ଭିତରକୁ ଯାଇ, ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ଆସନରେ ବସନ୍ତି।
ପ୍ରଦତ୍ତଂ ଭୋଜନଂ ତେନ ମିଷ୍ଟାନ୍ନେନ ଵିଶେଷତଃ । ଵିଧିନା ଚ କୃତଂ ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ପିଂଡଦାନପ୍ରପୂର୍ଵକମ୍
ସେ ମିଠା ଚାଉଳ ଖାସି ଖାଦ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେକୁ ଦେଇଥାଏ; ନିୟମ ଅନୁସାରେ ପିଣ୍ଡ ଦାନ କରି ଶ୍ରାଦ୍ଧ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ।
ତାଂବୂଲଂ ଦକ୍ଷିଣାଂ ଚୈଵ ଵସ୍ତ୍ରାଣି ଵିଵିଧାନି ଚ । ସର୍ଵଂ ଦଦୌ ଦ୍ଵିଜେଭ୍ଯୋ ଵୈ ପିତୃଧ୍ଯାନପରାଯଣଃ
ପିତୃଧ୍ୟାନରେ ଲଗିଥିବା ସେ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେକୁ ତାମ୍ବୁଳ, ଦକ୍ଷିଣା ଓ ବିଭିନ୍ନ ପୋଷାକ ଦେଇଥାଏ।
ଵିପ୍ରା ଵିସର୍ଜିତାଃ ସର୍ଵେ ଆଶୀର୍ଵାଦପରାଯଣାଃ । ଗୋତ୍ରିଣାଂ ବାଂଧଵାନାଂ ଚ ଅନ୍ଯେଷାଂ ଚ ବୁଭୁକ୍ଷତାମ୍
ସମସ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣ ବିଦାୟ ହେଇ, ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେବାରେ ଲଗିଥାନ୍ତି; ଗୋତ୍ରୀ ଓ ଆପଣଙ୍କ ଅନ୍ୟ ଭୁକ୍ତି ଚାହିଁଥିବାମାନେ ପାଇଁ,
ଦତ୍ତମନ୍ନଂ ତଦା ତେନ ଭୋଜନେ ଵିଧିପୂର୍ଵକମ୍ । ନିଶାଯାଂ ତୁ କୁଟୀଦ୍ଵାରେ ଉପଵିଷ୍ଟୋ ଯଦା ତଦା
ସେ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଖାଦ୍ୟ ଦେଇଥାଏ; ଏବଂ ରାତିରେ ଜଣେ ଗୋପାଳକ ନିଜ କୁଟିର ଦ୍ୱାରରେ ବସିଥିବାବେଳେ,
ବ୍ରାହ୍ମଣ୍ଯା ଵାରି ସଂଗୃହ୍ଯ ପାଦପ୍ରକ୍ଷାଲନଂ କୃତମ୍ । ତଦା ଶୁନୀ ବଲୀଵର୍ଦୌ ପରସ୍ପରମଭାଷତାମ୍
ତାଙ୍କର ବ୍ରାହ୍ମଣୀ ଜଳ ଆଣି ତାଙ୍କର ପାଦ ଧୋଇଥାଏ; ତାପରେ ଏକ ମହିଳା କୁକୁର ଓ ଏକ ବଳଦ ପରସ୍ପରେ କଥା ହେବାକୁ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ।
ଶୃଣୁ କାଂତ ଵଚୋ ମହ୍ଯଂ ଯାଦୃକ୍କୃତଵତୀ ଵଧୂଃ । ତାଦୃଶଂ ସଂପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ନାନ୍ଯଥା ପ୍ରବ୍ରଵୀମ୍ଯହମ୍
ପ୍ରିୟ, ମୋ କଥା ଶୁଣ; ଯେଉଁ ଭାବରେ ଗୃହଲକ୍ଷ୍ମୀ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ, ଠିକ୍ ସେଇଭଳି ମୁଁ କହିବି; ମୁଁ ଅନ୍ୟଥା କଥା କହିବି ନାହିଁ।
କଦାଚିଦ୍ଦୈଵଯୋଗେନ ଗତାହଂ ପୁତ୍ରସଦ୍ମନି । ତତ୍ରସ୍ଥିତଂ ପଯଃ ପାତୁଂ ଵଧ୍ଵା ଦୃଷ୍ଟଂ ନ ତତ୍ପୁନଃ
କେବେ ଦୈବ ଇଚ୍ଛାରେ ମୁଁ ପୁଅର ଘରକୁ ଗଲି; ସେଠି ଗୃହଲକ୍ଷ୍ମୀ ଦୁଧ ପିବାକୁ ଯାଉଥିବା ଦେଖିଲି, କିନ୍ତୁ ପରେ ତାଙ୍କୁ ଦୁଧ ପିବିବା ଦେଖିଲି ନାହିଁ।
ପୀତଂ ପଯସ୍ତୁ ସର୍ପେଣ ତଦ୍ଦୃଷ୍ଟଂ ତୁ ମଯା ପୁନଃ । ପଶ୍ଚାତ୍ପୀତଂ ମଯା ସମ୍ଯକ୍ଦୃଷ୍ଟଂ ଵଧ୍ଵା ତଦା ପୁନଃ
ସେଇ ଦୁଧ ଏକ ସାପ ପିଇଥିଲା, ମୁଁ ତାହା ଦେଖିଥିଲି; ପରେ ଗୃହଲକ୍ଷ୍ମୀ ଠିକ୍ ଭାବରେ ଦୁଧ ପିଇଥିବା ଦେଖିଲି।
ତେନ ସଂପର୍କଦୋଷେଣକଟିର୍ଭଗ୍ନା ଚ ମେ ସଦା । ତେନ ଦୁଃଖେନ ଭୋ ସ୍ଵାମିନ୍ଜାତାହଂ ଦୁଃଖଭାଗିନୀ । ଭଗ୍ନା କଟିଶ୍ଚ ସଂଜାତା ହ୍ଯାହାରୋ ନୈଵ ରୋଚତେ
ସେଇ ସଂସ୍ପର୍ଶର ଦୋଷରୁ ମୋର କଟି ସଦା ଭାଙ୍ଗି ରହିଛି; ସେଇ ଦୁଃଖରୁ, ମୋ ସ୍ୱାମୀ, ମୁଁ ଦୁଃଖଭାଗିନୀ ହୋଇଯାଇଛି; ଭାଙ୍ଗିଥିବା କଟି ହେବାରୁ ମୋତେ ଖାଦ୍ୟ ରୁଚି ନାହିଁ।
ବଲୀଵର୍ଦ୍ଦ ଉଵାଚ- ଶୃଣୁ ତ୍ଵଂ ଶୁନି ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ମମ ଦୁଃଖସ୍ଯ କାରଣମ୍ । ଅସ୍ମିନ୍ଵୈ ଦିଵସେ ପ୍ରାପ୍ତେ ବ୍ରାହ୍ମଣାନାଂ ତୁ ଭୋଜନମ୍
ବଳଦ କହିଲେ— ଶୁଣ, କୁକୁର, ମୁଁ ମୋ ଦୁଃଖର କାରଣ କହିବି। ଏହି ଦିନରେ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଭୋଜନ କରିଥିବାବେଳେ,
କାରିତଂ ମମ ପୁତ୍ରେଣ ମମ ଚିଂତା ତୁ ନୋ କୃତା । ନୋଦକଂ ନ ତୃଣଂ ଚୈଵ ନ ଦତ୍ତଂ କେନଚିତ୍କ୍ଵଚିତ୍
ମୋ ପୁଅ ଏହା କରିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ମୋତେ ଚିନ୍ତା କରିନାହିଁ; କେହିଓ ମୋତେ କେଉଁଠି ଜଳ କିମ୍ବା ତୃଣ ଦେଇନାହିଁ।
ଅନାହାରୋହ୍ଯହଂ ପାପୀ ବଦ୍ଧୋଽସ୍ମିନ୍ପାପଭାଵିତଃ । ପୂର୍ଵପାପଵିଶେଷେଣ ଜାତଂ ଶୁନି ନ ସଂଶଯଃ
ମୁଁ ଅପରାଧୀ ଏବଂ ଖାଇବା ପାଇଁ କିଛି ନାହିଁ, ପାପରେ ବାନ୍ଧି ଏଠାରେ ଅଛି। ପୂର୍ବରୁ କରିଥିବା ଏକ ବିଶେଷ ପାପର ଫଳରେ, ମୁଁ କୁକୁର ଭାବରେ ଜନ୍ମ ନେଇଛି—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ତଦ୍ଵାକ୍ଯଂ ତୁ ତଦା ଦେଵି ଶ୍ରୁତଂ ପୁତ୍ରେଣ ଧୀମତା । ମମାଯଂ ତୁ ପିତା ସାକ୍ଷାଜ୍ଜାତୋ ମମ ଗୃହେ ପଶୁଃ
ତାହାପରେ, ଦେବୀ, ଏହି କଥା ଜଣେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ପୁଅ ଶୁଣିଲେ: 'ଏହି ନିଶ୍ଚୟ ମୋର ପିତା, ମୋ ଘରେ ପଶୁ ଭାବରେ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି।'