ଶରଣ୍ଯଂ ଶରଣଂ ଚ ତ୍ଵାମାହୁଃ ସେନ୍ଦ୍ରା ମହର୍ଷଯଃ । ଋକ୍ସାମଶ୍ରେଷ୍ଠୋ ଵେଦାତ୍ମା ଶତଜିହ୍ଵୋ ମହର୍ଷଯଃ
ଇନ୍ଦ୍ର ସହିତ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଓ ମହାର୍ଷିମାନେ ତୁମକୁ ଶରଣ ଓ ଆଶ୍ରୟ ବୋଲି କହନ୍ତି। ଋକ୍ ଓ ସାମର ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ବେଦର ସ୍ୱରୂପ, ଶତଜିହ୍ୱା, ହେ ମହାର୍ଷି।
ତ୍ଵଂ ଯଜ୍ଞସ୍ତ୍ଵଂ ଵଷଟ୍କାରସ୍ତ୍ଵମୋଂକାରଃ ପରଂତପଃ । ଶତଧନ୍ଵା ଵସୁଃ ପୂର୍ଵଂ ଵସୂନାଂ ତ୍ଵଂ ପ୍ରଜାପତିଃ
ତୁମେ ଯଜ୍ଞ, ତୁମେ ବଷଟ୍କାର, ତୁମେ ଓଁକାର, ଶତ୍ରୁ ନାଶକ। ଶତଧନ୍ୱା, ପ୍ରାଚୀନ ବସୁ, ବସୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଜାପତି।
ତ୍ରଯାଣାମପି ଲୋକାନାଂ ଆଦିକର୍ତା ସ୍ଵଯଂପ୍ରଭୁଃ । ରୁଦ୍ରାଣାମଷ୍ଟମୋ ରୁଦ୍ରଃ ସାଧ୍ଯାନାମପି ପଂଚମଃ
ତିନି ଲୋକର ଆଦି ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ସ୍ୱୟଂ ଚେତନା ଥିବା ପ୍ରଭୁ। ରୁଦ୍ରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଷ୍ଟମ ରୁଦ୍ର, ସାଧ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପଞ୍ଚମ।
ଆଶ୍ଵିନୌ ଚାପି କର୍ଣୌ ତେ ସୂର୍ଯଚଂଦ୍ରୌ ଚ ଚକ୍ଷୁଷୀ । ଅଂତେ ଚାଦୌ ଚ ମଧ୍ଯେ ଚ ଦୃଶ୍ଯସେ ତ୍ଵଂ ପରଂତପଃ
ଆଶ୍ୱିନୀକୁମାର ତୁମର କାନ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଚନ୍ଦ୍ର ତୁମର ଚକ୍ଷୁ। ଶେଷ, ଆରମ୍ଭ ଓ ମଧ୍ୟରେ ତୁମେ ସବୁଠାରେ ଦେଖାଯାଉଛ।
ପ୍ରଭଵୋ ନିଧନଂ ଚାସ୍ଯ ନ ଵିଦୁଃ କୋ ଭଵାନିତି । ଦୃଶ୍ଯସେ ସର୍ଵଲୋକେଷୁ ଗୋଷୁ ଚ ବ୍ରହ୍ମଣେଷୁ ଚ
ତୁମର ଆରମ୍ଭ କିମ୍ବା ଶେଷ କେହି ଜାଣିନାହାନ୍ତି, କିମ୍ବା ତୁମେ କିଏ ତାହା ମଧ୍ୟ କେହି ଜାଣିନାହାନ୍ତି; ତଥାପି ସମସ୍ତ ଜଗତରେ, ଗୋମାନ୍ୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏବଂ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ମଧ୍ୟରେ ତୁମେ ଦେଖାଯାଉଛନ୍ତି।
ଦିକ୍ଷୁ ସର୍ଵାସୁ ଗଗନେ ପର୍ଵତେଷୁ ଗୁହାସୁ ଚ । ସହସ୍ରନଯନଃ ଶ୍ରୀମାଞ୍ଛତଶୀର୍ଷଃ ସହସ୍ରପାତ୍
ସମସ୍ତ ଦିଗରେ, ଆକାଶରେ, ପାହାଡ଼ରେ ଏବଂ ଗୁହାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ତୁମେ ହଜାର ଚକ୍ଷୁ, ଶ୍ରୀମୟ, ଶତମୁଣ୍ଡ ଏବଂ ହଜାର ପାଦ ନେଇ ପ୍ରକଟ ହୁଅଛନ୍ତି।
ତ୍ଵଂ ଧାରଯସି ଭୂତାନି ଵସୁଧାଂ ଚ ସପର୍ଵତାମ୍ । ଅଂତଃପୃଥିଵ୍ଯାଂ ସଲିଲେ ସର୍ଵସତ୍ଵମହୋରଗଃ
ତୁମେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଏବଂ ପାହାଡ଼ ସହିତ ପୃଥିବୀକୁ ଧାରଣ କରୁଛନ୍ତି; ପୃଥିବୀର ଭିତରେ ଏବଂ ଜଳରେ ତୁମେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମହା ସର୍ପ ଭାବେ ଅଛନ୍ତି।
ତ୍ରୀଂଲ୍ଲୋକାନ୍ଧାରଯନ୍ନାସ୍ତେ ଦେଵଗଂଧର୍ଵଦାନଵାନ୍ । ଅହଂ ତେ ହୃଦଯଂ ରାମ ଜିହ୍ଵା ଦେଵୀ ସରସ୍ଵତୀ
ତୁମେ ଦେବ, ଗନ୍ଧର୍ବ ଏବଂ ଦାନବ ସହିତ ତିନି ଲୋକକୁ ଧାରଣ କରୁଛନ୍ତି; ରାମ, ମୁଁ ତୁମର ହୃଦୟ ଏବଂ ଦେବୀ ସରସ୍ବତୀ ତୁମର ଜିହ୍ବା।
ଦେଵା ରୋମାଣି ଗାତ୍ରେଷୁ ନିର୍ମିତାସ୍ତେ ସ୍ଵମାଯଯା । ନିମିଷସ୍ତେ ସ୍ମୃତା ରାତ୍ରିରୁନ୍ମେଷୋ ଦିଵସସ୍ତଥା
ଦେବମାନେ ତୁମର ଶରୀରରେ ତୁମର ମାୟାରେ ଉତ୍ପନ୍ନ କେଶ; ତୁମର ଚକ୍ଷୁ ବନ୍ଦ କରିବା ରାତି ଏବଂ ଖୋଲିବା ଦିନ ଭାବରେ ଗଣାଯାଏ।
ସଂସ୍କାରସ୍ତେ ଭଵେଦ୍ଦେହୋ ନ ତଦସ୍ତି ଵିନା ତ୍ଵଯା । ଜଗତ୍ସର୍ଵଂ ଶରୀରେ ତତ୍ସ୍ଥୈର୍ଯଂ ଚ ଵସୁଧାତଲମ୍
ତୁମର ଶରୀର ପବିତ୍ର କ୍ରିୟାର ଫଳ; ତୁମ ବିନା କିଛି ଅସ୍ତିତ୍ୱ ନାହିଁ। ସମସ୍ତ ଜଗତ ତୁମର ଶରୀରରେ ଅଛି, ପୃଥିବୀର ଦୃଢତା ମଧ୍ୟ ତୁମର।
ଅଗ୍ନିଃ କୋପଃ ପ୍ରସାଦସ୍ତେ ଶେଷଃ ଶ୍ରୀମାଂଶ୍ଚ ଲକ୍ଷ୍ମଣଃ । ତ୍ଵଯା ଲୋକାସ୍ତ୍ରଯଃ କ୍ରାଂତାଃ ପୁରାଣୈର୍ଵିକ୍ରମୈସ୍ତ୍ରିଭିଃ
ଅଗ୍ନି ତୁମର କ୍ରୋଧ, କୃପା ତୁମର, ଲକ୍ଷ୍ମଣ ହେଉଛନ୍ତି ଶେଷ ଏବଂ ଶ୍ରୀମୟ; ତୁମେ ତିନି ପୁରାତନ ପଦକ୍ଷେପରେ ତିନି ଲୋକକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିଥିଲେ।
ତ୍ଵଯେଂଦ୍ରଶ୍ଚ କୃତୋ ରାଜା ବଲିର୍ବଦ୍ଧୋ ମହାସୁରଃ । ଲୋକାନ୍ସଂହୃତ୍ଯ କାଲସ୍ତ୍ଵଂ ନିଵେଶ୍ଯାତ୍ମନି କେଵଲମ୍
ତୁମେ ଇନ୍ଦ୍ରକୁ ରାଜା କରିଥିଲେ, ବଳି ମହା ଦାନବକୁ ବାନ୍ଧିଥିଲେ; ତୁମେ ଲୋକମାନେକୁ ଅପସାରଣ କରି, କେବଳ ନିଜେ ନିଜେ ସମୟ ଭାବେ ଅବସ୍ଥିତ ଅଛନ୍ତି।
କରୋଷ୍ଯେକାର୍ଣଵଂ ଘୋରଂ ଦୃଶ୍ଯାଦୃଶ୍ଯେ ଚ ନାନ୍ଯଥା । ତ୍ଵଯା ସିଂହଵପୁଃ କୃତ୍ଵା ପରମଂ ଦିଵ୍ଯମୁତ୍ତମମ୍
ତୁମେ ଦେଖାଯାଉଥିବା ଏବଂ ଦେଖାଯାଉନଥିବା ଭୟଙ୍କର ଏକ ମହା ସାଗର ସୃଷ୍ଟି କରୁଛନ୍ତି; ତୁମେ ସିଂହ ରୂପ ନେଇ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଦିବ୍ୟ ରୂପକୁ ଦେଖାଇଥିଲେ।
ଭଯଦଃ ସର୍ଵଭୂତାନାଂ ହିରଣ୍ଯକଶିପୁର୍ହତଃ । ତ୍ଵମଶ୍ଵଵଦନୋ ଭୂତ୍ଵା ପାତାଲତଲମାଶ୍ରିତଃ
ତୁମେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଭୟ ଦେଇ, ହିରଣ୍ୟକଶିପୁକୁ ବଧ କରିଥିଲେ; ତୁମେ ଅଶ୍ୱ ମୁଣ୍ଡ ନେଇ, ପାତାଳର ତଳକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲେ।
ସଂହୃତଂ ପରମଂ ହଵ୍ଯଂ ରହସ୍ଯଂ ଵୈ ପୁନଃ ପୁନଃ । ଯତ୍ପରଂ ଶ୍ରୂଯତେ ଜ୍ଯୋତିର୍ଯତ୍ପରଂ ଶ୍ରୂଯତେ ପରଃ
ପରମ ହବି, ଗୁପ୍ତ ଦ୍ରବ୍ୟ, ପୁନଃପୁନଃ ତୁମେ ଅପସାରଣ କରୁଛନ୍ତି; ଯାହାକୁ ପରମ ଜ୍ୟୋତି ଭାବରେ କୁହାଯାଏ, ଯାହାକୁ ପରମ ପର ଭାବରେ କୁହାଯାଏ।
ଯତ୍ପରଂ ପରତଶ୍ଚୈ ଵପରମାତ୍ମେତି କଥ୍ଯତେ । ପରୋ ମଂତ୍ରଃ ପରଂ ତେଜସ୍ତମେଵ ହି ନିଗଦ୍ଯସେ
ଯାହା ପରମ ଏବଂ ତାହାରୁ ଅଧିକ, ସେହି ପରମ ଆତ୍ମା ଭାବରେ କୁହାଯାଏ; ପରମ ମନ୍ତ୍ର, ପରମ ତେଜ, ସେହି ତୁମେ ଭାବରେ କୁହାଯାଏ।
ହଵ୍ଯଂ କଵ୍ଯଂ ପଵିତ୍ରଂ ଚ ପ୍ରାପ୍ତିଃ ସ୍ଵର୍ଗାପଵର୍ଗଯୋଃ । ସ୍ଥିତ୍ଯୁତ୍ପତ୍ତିଵିନାଶାଂସ୍ତେ ତ୍ଵାମାହୁଃ ପ୍ରକୃତେଃ ପରମ୍
ହବି, କବି, ପବିତ୍ର ଦ୍ରବ୍ୟ, ସ୍ୱର୍ଗ ଏବଂ ମୋକ୍ଷର ଲାଭ; ସୃଷ୍ଟି, ସ୍ଥିତି ଏବଂ ବିନାଶ—ତୁମେ ପ୍ରକୃତିରୁ ଉପରେ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ଯଜ୍ଞଶ୍ଚ ଯଜମାନଶ୍ଚ ହୋତା ଚାଧ୍ଵର୍ଯୁରେଵ ଚ । ଭୋକ୍ତା ଯଜ୍ଞଫଲାନାଂ ଚ ତ୍ଵଂ ଵୈ ଵେଦୈଶ୍ଚ ଗୀଯସେ
ତୁମେ ଯଜ୍ଞ, ଯଜ୍ମାନ, ହୋତା ଏବଂ ଅଧ୍ୱର୍ୟୁ; ଯଜ୍ଞର ଫଳ ଭୋଗ କରୁଥିବା ତୁମେ, ବେଦମାନେ ତୁମକୁ ଗାଇଥାନ୍ତି।
ସୀତାଲକ୍ଷ୍ମୀର୍ଭଵାନ୍ଵିଷ୍ଣୁର୍ଦେଵଃ କୃଷ୍ଣଃ ପ୍ରଜାପତିଃ । ଵଧାର୍ଥଂ ରାଵଣସ୍ଯ ତ୍ଵଂ ପ୍ରଵିଷ୍ଟୋ ମାନୁଷୀଂ ତନୁମ୍
ତୁମେ ସୀତା, ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ବିଷ୍ଣୁ, ଦେବ କୃଷ୍ଣ ଏବଂ ପ୍ରଜାପତି; ରାବଣଙ୍କ ବଧ ପାଇଁ ତୁମେ ମାନବ ଶରୀରରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲେ।
ତଦିଦଂ ଚ ତ୍ଵଯା କାର୍ଯଂ କୃତଂ ଧର୍ମଭୃତାଂ ଵର । ନିହତୋ ରାଵଣୋ ରାମ ପ୍ରହୃଷ୍ଟା ଦେଵତାଃ କୃତାଃ
ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ତୁମେ କରିଛନ୍ତି, ଧର୍ମବାନ୍ତ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ; ରାମ, ରାବଣ ବଧ ହୋଇଛି ଏବଂ ଦେବମାନେ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇଛନ୍ତି।
ଅମୋଘଂ ଦେଵଵୀର୍ଯଂ ତେ ନ ତେ ମୋଘଃ ପରାକ୍ରମଃ । ଅମୋଘଦର୍ଶନଂ ରାମ ନ ଚ ମୋଘସ୍ତଵ ସ୍ତଵଃ
ତୁମର ଦିବ୍ୟ ଶକ୍ତି ଅପରାଜିତ, ତୁମର ପ୍ରାକ୍ରମ ବିଫଳ ହୁଏନାହିଁ; ରାମ, ତୁମର ଦର୍ଶନ ଅପରାଜିତ, ତୁମର ସ୍ତୁତି କେବେ ବିଫଳ ହୁଏନାହିଁ।
ଅମୋଘାସ୍ତେ ଭଵିଷ୍ଯଂତି ଭକ୍ତିମଂତୋ ନରା ଭୁଵି । ଯେ ଚ ତ୍ଵାଂ ଦେଵ ସଂଭକ୍ତାଃପୁରାଣଂ ପୁରୁଷୋତ୍ତମମ୍
ଏହି ପୃଥିବୀରେ ଯେଉଁ ଲୋକମାନେ ତୁମେ ପ୍ରତି ଭକ୍ତି ରଖନ୍ତି, ହେ ଦେବ, ପୁରାତନ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷ, ସେମାନଙ୍କର ଭକ୍ତି କେବେ ବିଫଳ ହେବନାହିଁ।
ଇମମାର୍ଷସ୍ତଵଂ ପୁଣ୍ଯମିତିହାସଂ ପୁରାତନମ୍ । ଯେ ନରାଃ କୀର୍ତଯିଷ୍ଯଂତି ନାସ୍ତି ତେଷାଂ ପରାଭଵଃ
ଏହି ପୁନ୍ୟ ଏବଂ ପ୍ରାଚୀନ କ୍ଷମାସ୍ତୁତି ଏବଂ ଉପାଖ୍ୟାନକୁ ଯେଉଁ ଲୋକ ପଢ଼ନ୍ତି, ସେମାନେ କେବେ ବି ପରାଭବ ଭୋଗିବେ ନାହିଁ।
କଥମିହ ହି ପରାଭଵଂ ଵ୍ରଜେଯୁଃ ପୁରୁଷଵରାଃ ପୁରୁଷୋତ୍ତମେ ହି ଭକ୍ତାଃ । ନହି ଜଗତି ଚତୁର୍ଭୁଜପ୍ରିଯାଣାଂ ତ୍ରିଦଶ ଇହାସ୍ତି ଵରପ୍ରଦୋ ଵିଶିଷ୍ଟଃ
ଉତ୍ତମ ପୁରୁଷମାନେ ଯେଉଁମାନେ ପରମ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ଭକ୍ତି କରନ୍ତି, ସେମାନେ କେମିତି ପରାଭବ ହେବେ? ଏହି ଜଗତରେ ଚତୁର୍ଭୁଜ ପ୍ରିୟମାନେ ପାଇଁ ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କୌଣସି ଉତ୍ତମ ଦାତା ନାହିଁ।
ସ୍ତୋତ୍ରାଣାଂ ପ୍ରଵରଂ ସ୍ତୋତ୍ରଂ ରାଘଵସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ । ତ୍ରିକାଲେ ଯଃ ପଠେନ୍ନିତ୍ଯଂ ମହାପାତକଵାନପି
ଏହି ସ୍ତୁତି ହେଉଛି ସମସ୍ତ ସ୍ତୁତି ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ, ମହାତ୍ମା ରାଘବଙ୍କର। ଯେଉଁଠି ଲୋକ ଏହି ସ୍ତୁତିକୁ ଦିନର ତିନି ସମୟରେ ପ୍ରତିଦିନ ପଢ଼ନ୍ତି, ସେମାନେ ମହାପାପୀ ହେଲେ ମଧ୍ୟ...
ସଂଧ୍ଯାକାଲେ ଦ୍ଵିଜଶ୍ରେଷ୍ଠୈଃ ଶ୍ରାଦ୍ଧକାଲେ ଵିଶେଷତଃ । ପଠନୀଯଂ ପ୍ରଯତ୍ନେନ ଭକ୍ତିଭାଵେନ ଚେତସା
ସନ୍ଧ୍ୟା ସମୟରେ ଏବଂ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ସମୟରେ ବିଶେଷ କରି ଦ୍ବିଜଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ଏହି ସ୍ତୁତିକୁ ଭକ୍ତି ଭାବରେ ଏବଂ ଏକାଗ୍ର ଚିତ୍ତରେ ପ୍ରୟାସ କରି ପଢ଼ିବା ଉଚିତ।
ଇଦଂ ଗୋପ୍ଯଂ ହି ପରମଂ ନାଖ୍ଯେଯଂ କର୍ହିଚିତ୍କ୍ଵଚିତ୍ । ପଠନାନ୍ମୁକ୍ତିମାପ୍ନୋତି ସାତ୍ତ୍ଵତଃ ସ ଭଵେଦ୍ଧ୍ରୁଵମ୍
ଏହି ହେଉଛି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଗୁପ୍ତ ଅଂଶ, କେବେ କୌଣସିଠି ଏହାକୁ ପ୍ରକାଶ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ପଢ଼ିବା ଦ୍ୱାରା ମୁକ୍ତି ମିଳେ ଏବଂ ସତ୍ତ୍ୱିକ ହେବା ନିଶ୍ଚିତ।
ପ୍ରଥମଂ ପିଂଡପୂଜାଂତେ ବ୍ରାହ୍ମଣୈର୍ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମୈଃ । ପଠିତଵ୍ଯମିଦଂ ସ୍ତୋତ୍ରଂ ଶ୍ରାଦ୍ଧମକ୍ଷଯମାପ୍ନୁଯାତ୍
ପିଣ୍ଡ ପୂଜା ପରେ ଉତ୍ତମ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଏହି ସ୍ତୁତିକୁ ପଢ଼ିବା ଉଚିତ। ଏହା କରିଲେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଅକ୍ଷୟ ହୁଏ।
ଇଦଂ ପଵିତ୍ରଂ ପରମଂ ଜନାନାଂ ମୁକ୍ତିଦାଯକମ୍ । ଲିଖିତ୍ଵା ଵୈ ଗୃହେ ଯସ୍ତୁ ଧାରଯେତ୍ସୁସମାଧିନା
ଏହି ପବିତ୍ର ଏବଂ ସର୍ବୋତ୍ତମ ସ୍ତୁତି ଲୋକମାନେ ପାଇଁ ମୁକ୍ତି ଦେଇଥାଏ। ଯେଉଁଠି ଲୋକ ଏହାକୁ ଲେଖି ଘରେ ଏକାଗ୍ର ମନରେ ରଖନ୍ତି...
ଆଯୁଃ ଶ୍ରୀଶ୍ଚ ବଲଂ ତସ୍ଯ ଵୃଦ୍ଧିଂ ଯାତି ଦିନେଦିନେ । ଲିଖିତ୍ଵା ବ୍ରାହ୍ମଣେ ଦଦ୍ଯାଦ୍ଧୀମାନ୍ଯୋ ଵୈ କଦାଚନ
ସେ ଲୋକଙ୍କର ଆୟୁ, ଶ୍ରୀ ଏବଂ ଶକ୍ତି ପ୍ରତିଦିନ ବୃଦ୍ଧି ପାଏ। ଯେଉଁଠି ଜଣେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକ ଏହି ସ୍ତୁତିକୁ ଲେଖି ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ ଦେଇପାରନ୍ତି।