ମହାପ୍ରଲଯଵିଶ୍ଵୈକଦ୍ଵିତୀଯାଖିଲନାଗରାଟ୍ । ଶେଷଦେଵଃ ସହସ୍ରାକ୍ଷଃ ସହସ୍ରାସ୍ଯ ଶିରୋଭୁଜଃ
ମହାପ୍ରଳୟ ସମୟରେ ସେ ଏକାକି ଅବଶିଷ୍ଟ ରହନ୍ତି, ସମସ୍ତ ନାଗମାନେ ର ରାଜା, ଶେଷଦେବ, ହଜାର ଆଖି, ହଜାର ମୁହଁ, ମୁଣ୍ଡ ଓ ବାହୁ ଥିବା।
ଫଣାମଣିକଣାକାରଯୋଜିତାବ୍ଧ୍ଯଂବୁଦକ୍ଷିତିଃ । କାଲାଗ୍ନିରୁଦ୍ରଜନକୋ ମୁଶଲାସ୍ତ୍ରୋ ହଲାଯୁଧଃ
ସେ ନାଗମଣିର ଆଭାରେ ପୃଥିବୀ, ସମୁଦ୍ର ଓ ମେଘକୁ ଏକତ୍ର କରିଥିଲେ, କାଳାଗ୍ନି ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିବା, ମୁଶଳ ଓ ହଳ ଅସ୍ତ୍ର ଭାବେ ଧାରଣ କରୁଥିବା।
ନୀଲାଂବରୋ ଵାରୁଣୀଶୋ ମନୋଵାକ୍କାଯଦୋଷହା । ଅସଂତୋଷୋ ଦୃଷ୍ଟିମାତ୍ରପାତିତୈକଦଶାନନଃ
ନୀଳବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିବା, ବାରୁଣୀଙ୍କ ପ୍ରଭୁ, ମନ, କଥା ଓ ଶରୀରର ଦୋଷ ନାଶ କରୁଥିବା, ଅସନ୍ତୁଷ୍ଟ, ଦୃଷ୍ଟି ମାତ୍ରରେ ଦଶମୁଖୀଙ୍କୁ ପତିତ କରିଥିବା।
ବଲିସଂଯମନୋ ଘୋରୋ ରୌହିଣେଯଃ ପ୍ରଲଂବହା । ମୁଷ୍ଟିକଘ୍ନୋ ଦ୍ଵିଵିଦହା କାଲିଂଦୀକର୍ଷଣୋ ବଲଃ
ବଳିଙ୍କୁ ବଶ କରିଥିବା, ଭୟଙ୍କର, ରୋହିଣୀଙ୍କ ପୁଅ, ପ୍ରଲମ୍ବକୁ ବିନାଶ କରିଥିବା, ମୁଷ୍ଟିକ ଓ ଦ୍ୱିବିଦକୁ ମାରିଥିବା, କାଳିନ୍ଦୀକୁ ଟାଣିଥିବା ବଳ।
ରେଵତୀରମଣଃ ପୂର୍ଵଭକ୍ତିଖେଦାଚ୍ଯୁତାଗ୍ରଜଃ । ଦେଵକୀଵସୁଦେଵାହ୍ଵ କଶ୍ଯପାଦିତିନଂଦନଃ
ଯିଏ ରେବତୀଙ୍କର ପ୍ରିୟ, ପୂର୍ବ ଭକ୍ତିରେ କ୍ଲାନ୍ତ, ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କର ଭାଇ, ଦେବକୀ ଓ ବସୁଦେବଙ୍କ ସନ୍ତାନ, କଶ୍ୟପ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଯାହାଙ୍କ ଉତ୍ସବଂଶ।
ଵାର୍ଷ୍ଣେଯଃ ସାତ୍ଵତାଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠଃ ଶୌରିର୍ଯଦୁକୁଲୋଦ୍ଵହଃ । ନରାକୃତିଃ ପରଂବ୍ରହ୍ମ ସଵ୍ଯସାଚୀ ଵରପ୍ରଦଃ
ଯିଏ ବୃଷ୍ଣି ଉତ୍ସବଂଶର, ସାତ୍ୱତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ, ଶୂରଙ୍କ ପୁଅ, ଯଦୁବଂଶର ଗର୍ବ, ମାନବ ଆକୃତି ଧାରଣ କରିଥିବା, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ବ୍ରହ୍ମ, ସବ୍ୟସାଚୀଙ୍କ ସାଥୀ, ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇଥିବା।
ବ୍ରହ୍ମାଦିକାମ୍ଯଲାଲିତ୍ଯ ଜଗଦାଶ୍ଚର୍ଯ ଶୈଶଵଃ । ପୂତନାଘ୍ନଃ ଶକଟଭିଦ୍ଯମଲାର୍ଜୁନଭଂଜନଃ 6.71.
ଯିଏ ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ତାଙ୍କର ମାଧୁର୍ଯ୍ୟରେ ଆନନ୍ଦିତ, ଯାହାଙ୍କ ଶୈଶବ ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ପକାଇଥିଲା, ପୂତନାଙ୍କୁ ମାରିଥିବା, ଗଡ଼ି ଭାଙ୍ଗିଥିବା, ଯମଳାର୍ଜୁନ ବୃକ୍ଷ ଭଞ୍ଜନ କରିଥିବା।
ଵାତାସୁରାରିଃ କେଶିଘ୍ନୋ ଧେନୁକାରିର୍ଗଵୀଶ୍ଵରଃ । ଦାମୋଦରୋ ଗୋପଦେଵୋ ଯଶୋଦାନଂଦଦାଯକଃ
ବାତାସୁରଙ୍କ ଶତ୍ରୁ, କେଶୀ ଘାତକ, ଧେନୁକା ଶତ୍ରୁ, ଗୋମାନ୍ୟଙ୍କ ନାଥ, ଦାମୋଦର, ଗୋପମାନ୍ୟଙ୍କ ଦେବତା, ଯଶୋଦାଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥିବା।
କାଲୀଯମର୍ଦନଃ ସର୍ଵଗୋପଗୋପୀଜନପ୍ରିଯଃ । ଲୀଲାଗୋଵର୍ଦ୍ଧନଧରୋ ଗୋଵିଂଦୋ ଗୋକୁଲୋତ୍ସଵଃ
କାଳିୟ ଦମନ କରିଥିବା, ସମସ୍ତ ଗୋପ ଓ ଗୋପୀମାନେ ଯାହାଙ୍କୁ ଭଲପାଆନ୍ତି, ଲୀଳାରେ ଗୋବର୍ଦ୍ଧନ ଉଠାଇଥିବା, ଗୋବିନ୍ଦ, ଗୋକୁଳର ଉତ୍ସବ।
ଅରିଷ୍ଟମଥନଃ କାମୋନ୍ମତ୍ତଗୋପୀଵିମୁକ୍ତିଦଃ । ସଦ୍ଯଃ କୁଵଲଯାପୀଡଘାତୀ ଚାଣୂରମର୍ଦନଃ
ଅରିଷ୍ଟ ଦଳନ କରିଥିବା, ପ୍ରେମରେ ମତ୍ତ ହୋଇଥିବା ଗୋପୀମାନେ ଯାହାଙ୍କୁ ମୁକ୍ତି ଦେଇଥିବା, କୁବଳୟାପୀଡ଼କୁ ସତ୍ୱରେ ମାରିଥିବା, ଚାଣୂରଙ୍କୁ ଦଳନ କରିଥିବା।
କଂସାରିରୁଗ୍ରସେନାଦିରାଜ୍ଯଵ୍ଯାପାରିତାପରଃ । ସୁଧର୍ମାଂକିତଭୂର୍ଲୋକୋ ଜରାସଂଧବଲାଂତକଃ
କଂସଙ୍କ ଶତ୍ରୁ, ଉଗ୍ରସେନ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ରାଜ୍ୟରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ କରିଥିବା, ସୁଧର୍ମା ଦ୍ୱାରା ଭୂମିକୁ ଚିହ୍ନିତ କରିଥିବା, ଜରାସନ୍ଧ ସେନାକୁ ନଶ୍ଟ କରିଥିବା।
ତ୍ଯକ୍ତଭଗ୍ନଜରାସଂଧୋ ଭୀମସେନଯଶଃପ୍ରଦଃ । ସାଂଦୀପନମୃତାପତ୍ଯଦାତା କାଲାଂତକାଦିଜିତ୍
ଭଙ୍ଗ ହୋଇଥିବା ଜରାସନ୍ଧକୁ ତ୍ୟାଗ କରିଥିବା, ଭୀମସେନଙ୍କୁ ଯଶ ଦେଇଥିବା, ସାନ୍ଦୀପନିଙ୍କ ମୃତ ପୁଅକୁ ପୁନଃ ଫେରାଇଥିବା, କାଳ ଓ ଅନ୍ତକାଙ୍କୁ ଜିତିଥିବା।
ସମସ୍ତନାରକିତ୍ରାତା ସର୍ଵଭୂପତିକୋଟିଜିତ୍ । ରୁକ୍ମିଣୀରମଣୋ ରୁକ୍ମିଶାସନୋ ନରକାଂତକଃ
ସମସ୍ତ ନରକବାସୀଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରିଥିବା, ଅନେକ ରାଜାଙ୍କୁ ଜିତିଥିବା, ରୁକ୍ମିଣୀଙ୍କର ପ୍ରିୟ, ରୁକ୍ମୀଙ୍କୁ ଦଳନ କରିଥିବା, ନରକାସୁରଙ୍କୁ ନଶ୍ଟ କରିଥିବା।
ସମସ୍ତସୁଂଦରୀକାଂତୋ ମୁରାରିର୍ଗରୁଡଧ୍ଵଜଃ । ଏକାକୀଜିତରୁଦ୍ରାର୍କ ମରୁଦାଦ୍ଯଖିଲେଶ୍ଵରଃ
ସମସ୍ତ ସୁନ୍ଦରୀଙ୍କର ପ୍ରିୟ, ମୁରାସୁରଙ୍କ ଶତ୍ରୁ, ଗରୁଡ଼ ଧ୍ୱଜଧାରୀ, ଏକାକି ରୁଦ୍ର, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ମରୁତ ଓ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କୁ ଜିତିଥିବା।
ଦେଵେଂଦ୍ରଦର୍ପହା କଲ୍ପଦ୍ରୁମାଲଂକୃତଭୂତଲଃ । ବାଣବାହୁସହଚ୍ଛିନ୍ନଂ ନଦ୍ଯାଦିଗଣକୋଟିଜିତ୍
ଦେବେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଅହଂକାର ଭଙ୍ଗ କରିଥିବା, କଳ୍ପବୃକ୍ଷ ଦ୍ୱାରା ଭୂମିକୁ ଶୋଭିତ କରିଥିବା, ବାଣାସୁରଙ୍କ ହଜାର ହାତ କାଟିଥିବା, ଅନେକ ନଦୀ ଓ ସେନାକୁ ଜିତିଥିବା।
ଲୀଲାଜିତ ମହାଦେଵୋ ମହାଦେଵୈକପୂଜିତଃ । ଇଂଦ୍ରାର୍ଥାର୍ଜୁନନିର୍ଭଂଗ ଜଯଦଃ ପାଂଡଵୈକଧୃକ୍
ଲୀଳାରେ ମହାଦେବଙ୍କୁ ଜିତିଥିବା, ମହାଦେବଙ୍କ ଏକମାତ୍ର ପୂଜିତ, ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଅଭିମାନ ଭଙ୍ଗ କରିଥିବା, ବିଜୟ ଦେଇଥିବା, ପାଣ୍ଡବମାନେ ଯାହାଙ୍କ ଆଶ୍ରୟ।
କାଶିରାଜଶିରଶ୍ଛେତ୍ତା ରୁଦ୍ରଶକ୍ତ୍ଯୈକମର୍ଦନଃ । ଵିଶ୍ଵେଶ୍ଵରପ୍ରସାଦାକ୍ଷଃ କାଶୀରାଜସୁତାର୍ଦନଃ
କାଶୀରାଜଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ କାଟିଥିବା, ରୁଦ୍ର ଶକ୍ତିକୁ ଦଳନ କରିଥିବା, ବିଶ୍ୱେଶ୍ୱରଙ୍କ କୃପାରେ ଚିହ୍ନିତ, କାଶୀରାଜଙ୍କ ଝିଅକୁ ନଶ୍ଟ କରିଥିବା।
ଶଂଭୁପ୍ରତିଜ୍ଞାଵିଧ୍ଵଂସୀ କାଶୀନିର୍ଦଗ୍ଧନାଯକଃ । କାଶୀଶଗତକୋଟିଘ୍ନୋ ଲୋକଶିକ୍ଷାଦ୍ଵିଜାର୍ଚକଃ
ଶିବଙ୍କ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ଭଙ୍ଗ କରିଥିବା, କାଶୀକୁ ଦହନ କରିଥିବା ନେତା, କାଶୀକୁ ଯାଇଥିବା ଅନେକଙ୍କୁ ମାରିଥିବା, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଶିକ୍ଷା ଦେଇଥିବା, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଯାହାଙ୍କୁ ପୂଜନ୍ତି।
ଯୁଵତୀଵ୍ରତଯୋଵଶ୍ଯଃ ପୁରାଶିଵଵରପ୍ରଦଃ । ଶଂକରୈକପ୍ରତିଷ୍ଠାଧୃକ୍ସ୍ଵାଂଶ ଶଂକରପୂଜକଃ
ଯୁବତୀମାନେ ଯେଉଁ ପୂଜା କରନ୍ତି, ସେଠାରେ ଅନୁଗତ, ପୁରାତନ କାଳରେ ଶିବଙ୍କୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇଥିବା, ଶଙ୍କରଙ୍କ ଏକମାତ୍ର ଆଧାର, ନିଜ ଅଂଶରେ ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ପୂଜା କରିଥିବା।
ଶିଵକନ୍ଯାଵ୍ରତପତିଃ କୃଷ୍ଣରୂପ ଶିଵାରିହା । ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀଵପୁର୍ଗୌରୀତ୍ରାତା ଵୈଦଲଵୃତ୍ରହା
ଶିବଙ୍କ କନ୍ୟାଙ୍କ ବ୍ରତର ପତି, କୃଷ୍ଣ ରୂପୀ, ଶିବଙ୍କ ଶତ୍ରୁଙ୍କ ନଶ୍ଟ କରିଥିବା, ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀ ରୂପୀ, ଗୌରୀଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିଥିବା, ବୈଡଳ ଓ ବୃତ୍ରାସୁରଙ୍କୁ ମାରିଥିବା।
ସ୍ଵଧାମମୁଚୁକୁଂଦୈକନିଷ୍କାଲଯଵନେଷ୍ଟକୃତ୍ । ଯମୁନାପତିରାନୀତ ପରିଲୀନଦ୍ଵିଜାତ୍ମଜଃ
ନିଜ ଧାମରେ ମୁଚୁକୁନ୍ଦ ଓ ଯବନମାନେ ପାଇଁ ବିଶେଷ ଯଜ୍ଞ କରିଥିବା, ଯମୁନାର ନାଥ, ହାରାଇଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣପୁତ୍ରକୁ ଫେରାଇଥିବା।
ଶ୍ରୀଦାମରଂକଭକ୍ତାର୍ଥଭୂମ୍ଯାନୀତେଂଦ୍ରଵୈଭଵଃ । ଦୁର୍ଵୃତ୍ତଶିଶୁପାଲୈକମୁକ୍ତିଦୋ ଦ୍ଵାରକେଶ୍ଵରଃ
ଶ୍ରୀଦାମା ଓ ଅଙ୍କଙ୍କ ଭକ୍ତି ପାଇଁ ଇନ୍ଦ୍ରର ମହିମାକୁ ଭୂମିକୁ ଆଣିଥିବା, ଦୁଷ୍ଟ ଶିଶୁପାଳଙ୍କୁ ଏକମାତ୍ର ମୋକ୍ଷ ଦେଇଥିବା, ଦ୍ୱାରକାର ନାଥ।
ଆଚାଂଡାଲଦିକପ୍ରାପ୍ଯ ଦ୍ଵାରକାନିଧିକୋଟିକୃତ୍ । ଅକ୍ରୂରୋଦ୍ଧଵମୁଖ୍ଯୈକଭକ୍ତସ୍ଵଚ୍ଛଂଦମୁକ୍ତିଦଃ
ଯିଏ ଚାଣ୍ଡାଳ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ସୁଲଭ, ଯିଏ ଦ୍ୱାରକାର ଧନସମ୍ପଦକୁ ଅନେକ ଗୁଣା ବଢ଼ାଇ ଧାରଣ କରନ୍ତି; ଯିଏ ଅକୃର ଓ ଉଦ୍ଧବଙ୍କ ଭକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ସ୍ୱେଚ୍ଛାରେ ମୋକ୍ଷ ଦେଇଥାନ୍ତି।
ସବାଲସ୍ତ୍ରୀଜଲକ୍ରୀଡାମୃତଵାପୀକୃତାର୍ଣଵଃ । ବ୍ରହ୍ମାସ୍ତ୍ରଦଗ୍ଧଗର୍ଭସ୍ଥ ପରୀକ୍ଷିଜ୍ଜୀଵନୈକକୃତ୍
ଯିଏ ସ୍ୱ ପୁଅ-ଝିଅ ଓ ପତ୍ନୀମାନଙ୍କ ସହିତ ଜଳକ୍ରୀଡ଼ା କରି, ସମୁଦ୍ରକୁ ଅମୃତରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଝିଅଘାଟ କରିଥିଲେ; ଯିଏ ବ୍ରହ୍ମାସ୍ତ୍ରରେ ଦଗ୍ଧ ଗର୍ଭରୁ ପରୀକ୍ଷିତଙ୍କୁ ଏକମାତ୍ର ଜୀବନ ଦେଇଥିଲେ।
ପରିଲୀନଦ୍ଵିଜସୁତାନେତାଽର୍ଜୁନମଦାପହଃ । ଗୂଢମୁଦ୍ରାକୃତିଗ୍ରସ୍ତ ଭୀଷ୍ମାଦ୍ଯଖିଲକୌରଵଃ
ଯିଏ ଲୁଚିଯାଇଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ନେଇଥିଲେ, ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଅହଂକାର ଦୂର କରିଥିଲେ, ଗୁପ୍ତ ଚିହ୍ନ ଓ ରୂପ ଦ୍ୱାରା ଭୀଷ୍ମ ଓ ସମସ୍ତ କୌରବଙ୍କୁ ବଶ କରିଥିଲେ।
ଯଥାର୍ଥଖଂଡିତାଶେଷ ଦିଵ୍ଯାସ୍ତ୍ରପାର୍ଥମୋହହୃତ୍ । ଗର୍ଭଶାପଛଲଧ୍ଵସ୍ତଯାଦେଵୋର୍ଵୀ ଭଯାପହଃ
ଯିଏ ସତ୍ୟରେ ଦିବ୍ୟାସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିବା ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ସମସ୍ତ ମୋହ ଭଙ୍ଗ କରିଥିଲେ; ଯିଏ ଗର୍ଭ ଶାପ ଦ୍ୱାରା ଯାଦେବୀ ଭୂମିର ଭୟ ଦୂର କରିଥିଲେ।
ଜରାଵ୍ଯାଧାରିଗତିଦଃ ସ୍ମୃତିମାତ୍ରାଖିଲେଷ୍ଟଦଃ । କାମଦେଵୋ ରତିପତିର୍ମନ୍ମଥଃ ଶଂବରାଂତକଃ
ଯିଏ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ଓ ରୋଗରେ ପୀଡ଼ିତମାନେ ଚଳିବାକୁ ଦେଇଥାନ୍ତି, ମାତ୍ର ସ୍ମରଣ କଲେ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରନ୍ତି; ଯିଏ କାମଦେବ, ରତିଙ୍କ ପତି, ମନ୍ମଥ ଓ ଶମ୍ବର ନାଶକ।
ଅନଂଗୋ ଜିତଗୌରୀଶୋ ରତିକାଂତଃ ସଦେପ୍ସିତଃ । ପୁଷ୍ପେଷୁର୍ଵିଶ୍ଵଵିଜଯି ସ୍ମରଃ କାମେଶ୍ଵରୀପ୍ରିଯଃ
ଯିଏ ଦେହହୀନ, ପାର୍ବତୀଙ୍କ ପତିଙ୍କୁ ଜିତିଛନ୍ତି, ରତିଙ୍କ ପ୍ରିୟ, ସଦା ଆକାଂକ୍ଷିତ; ଫୁଲର ବାଣ ଧାରଣ କରନ୍ତି, ସମସ୍ତ ଉପରେ ବିଜୟୀ, ସ୍ମର, କାମେଶ୍ୱରୀଙ୍କ ପ୍ରିୟ।
ଉଷାପତିର୍ଵିଶ୍ଵକେତୁର୍ଵିଶ୍ଵଦୃପ୍ତୋଽଧିପୂରୁଷଃ । ଚତୁରାତ୍ମା ଚତୁର୍ଵ୍ଯୂହଶ୍ଚତୁର୍ଯୁଗଵିଧାଯକଃ
ଯିଏ ଉଷାଙ୍କ ପତି, ସମସ୍ତ ଜଗତର ପତାକା, ସମସ୍ତ ଉପରେ ଗର୍ବିତ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପୁରୁଷ; ଚାରି ପ୍ରକାର ଆତ୍ମା, ଚାରି ବ୍ୟୁହ ଓ ଚାରି ଯୁଗର ବ୍ୟବସ୍ଥାପକ।
ଚତୁର୍ଵେଦୈକଵିଶ୍ଵାତ୍ମା ସର୍ଵୋତ୍କୃଷ୍ଟାଂଶକୋଟିଶଃ । ଆଶ୍ରମାତ୍ମା ପୁରାଣର୍ଷିର୍ଵ୍ଯାସଃ ଶାଖାସହସ୍ରକୃତ୍
ଯିଏ ଚାରି ବେଦର ଏକମାତ୍ର ଆତ୍ମା, ଅସଂଖ୍ୟ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ଅଂଶର ଧାରକ; ସମସ୍ତ ଆଶ୍ରମର ଆତ୍ମା, ପୁରାତନ ଋଷି ବ୍ୟାସ, ହଜାର ଶାଖାର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା।