ପାଦ୍ମଂ ତତ୍ପଂଚପଂଚାଶତ୍ସହସ୍ରାଣୀହ ପଠ୍ଯତେ। ପଂଚଭିଃ ପର୍ଵଭିଃ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ସଂକ୍ଷେପାଦ୍ଵ୍ଯାସକାରିତାତ୍
ଏହି ପଦ୍ମ ପୁରାଣ ଏଠାରେ ପଞ୍ଚପଞ୍ଚାଶି ହଜାର ଶ୍ଲୋକ ଭାବେ ପଢ଼ାଯାଏ; ପାଞ୍ଚଟି ଖଣ୍ଡରେ ବ୍ୟାସଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଭାବେ ରଚିତ।
ପୌଷ୍କରଂ ପ୍ରଥମଂ ପର୍ଵ ଯତ୍ରୋତ୍ପନ୍ନଃ ସ୍ଵଯଂ ଵିରାଟ୍। ଦ୍ଵିତୀଯଂ ତୀର୍ଥପର୍ଵ ସ୍ଯାତ୍ସର୍ଵଗ୍ରହଗଣାଶ୍ରଯମ୍
ପ୍ରଥମ ଖଣ୍ଡ ପୌଷ୍କର, ଯେଉଁଠାରେ ବିରାଟ୍ ସ୍ୱୟଂ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିଲେ; ଦ୍ୱିତୀୟ ଟିର୍ଥ ଖଣ୍ଡ, ଯେଉଁଠାରେ ସମସ୍ତ ଗ୍ରହମାଳା ଅଛି।
ତୃତୀଯପର୍ଵଗ୍ରହଣା ରାଜାନୋ ଭୂରିଦକ୍ଷିଣାଃ। ଵଂଶାନୁଚରିତଂ ଚୈଵ ଚତୁର୍ଥେ ପରିକୀର୍ତିତମ୍
ତୃତୀୟ ଖଣ୍ଡରେ ଅନେକ ଦାନଶୀଳ ରାଜାମାନଙ୍କର କଥା ଅଛି; ଚତୁର୍ଥ ଖଣ୍ଡରେ ବଂଶାବଳୀ ବିବରଣୀ ଦିଆଯାଇଛି।
ପଂଚମେ ମୋକ୍ଷତତ୍ଵଂ ଚ ସର୍ଵତତ୍ଵଂ ନିଗଦ୍ଯତେ। ପୌଷ୍କରେ ନଵଧା ସୃଷ୍ଟିଃ ସର୍ଵେଷାଂ ବ୍ରହ୍ମକାରିତା
ପଞ୍ଚମ ଖଣ୍ଡରେ ମୋକ୍ଷ ତତ୍ତ୍ୱ ଓ ସମସ୍ତ ତତ୍ତ୍ୱ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରାଯାଇଛି; ପୌଷ୍କର ଖଣ୍ଡରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ସୃଷ୍ଟି ନବଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣିତ।
ଦେଵତାନାଂ ମୁନୀନାଂ ଚ ପିତୃସର୍ଗସ୍ତଥାପରଃ। ଦ୍ଵିତୀଯେ ପର୍ଵତାଶ୍ଚୈଵ ଦ୍ଵୀପାଃ ସପ୍ତ ସସାଗରାଃ
ଦେବତା, ଋଷି ଓ ପିତୃମାନେ କିପରି ସୃଷ୍ଟି ହେଲେ, ଏହା ଅନ୍ୟ ଏକ ବିଷୟ; ଦ୍ୱିତୀୟ ଖଣ୍ଡରେ ପର୍ବତ, ସପ୍ତ ଦ୍ୱୀପ ଓ ସାଗର ବିବରଣୀ ଅଛି।
ତୃତୀଯେ ରୁଦ୍ରସର୍ଗସ୍ତୁ ଦକ୍ଷଶାପସ୍ତଥୈଵ ଚ। ଚତୁର୍ଥେ ସଂଭଵୋ ରାଜ୍ଞାଂ ସର୍ଵଵଂଶାନୁକୀର୍ତ୍ତନମ୍
ତୃତୀୟ ଖଣ୍ଡରେ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ସୃଷ୍ଟି ଓ ଦକ୍ଷଙ୍କ ଶାପ ବିବରଣା ଅଛି; ଚତୁର୍ଥ ଖଣ୍ଡରେ ରାଜାମାନଙ୍କ ଉଦ୍ଭବ ଓ ସମସ୍ତ ବଂଶର କଥା ଅଛି।
ଅନ୍ତ୍ଯେପଵର୍ଗସଂସ୍ଥାନଂ ମୋକ୍ଷଶାସ୍ତ୍ରାନୁକୀର୍ତ୍ତନମ୍। ସର୍ଵମେତତ୍ପୁରାଣେଽସ୍ମିତ୍କଥଯିଷ୍ଯାମି ଵୋ ଦ୍ଵିଜାଃ
ଶେଷ ଖଣ୍ଡରେ ଅନ୍ତିମ ମାର୍ଗର ବ୍ୟବସ୍ଥା ଓ ମୋକ୍ଷ ଶାସ୍ତ୍ରର ବିବରଣୀ ଅଛି; ଏହି ସମସ୍ତ କଥା ମୁଁ ଏହି ପୁରାଣରେ ତୁମମାନେକୁ କହିବି, ହେ ଦ୍ୱିଜମାନେ।
ଇଦଂ ପଵିତ୍ରଂ ଯଶସୋ ନିଧାନମିଦଂ ପିତୄଣାମତିଵଲ୍ଲଭଂ ସ୍ଯାତ୍ ଇଦଂ ଚ ଦେଵସ୍ଯ ସୁଖାଯ ନିତ୍ଯମିଦଂ ମହାପାତକଭିଚ୍ଚ ପୁଂସାମ୍
ଏହା ପବିତ୍ର, କୀର୍ତ୍ତିର ଧନ, ପିତୃମାନଙ୍କ ପ୍ରିୟ; ଏହା ସଦା ଭଗବାନଙ୍କ ଆନନ୍ଦ ପାଇଁ ଏବଂ ମଣିଷମାନଙ୍କର ମହାପାପ ମଧ୍ୟ ଦୂର କରେ।
ସୂତ ଉଵାଚ। ନମସ୍ଯେ ସର୍ଵଲୋକାନାଂ ଵିଶ୍ଵସ୍ଯ ଜଗତଃ ପତିମ୍। ଯ ଇମଂ କୁରୁତେ ଭାଵଂ ସୃଷ୍ଟିରୂପଂ ପ୍ରଧାନଵିତ୍
ସୂତ କହିଲେ: ମୁଁ ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କର ନାଥ, ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱର ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରେଁ, ଯିଏ ପ୍ରାକୃତିକ ଉପାଦାନକୁ ଜାଣି, ଏହି ସୃଷ୍ଟିକୁ ତିଆରି କରନ୍ତି।
ଲୋକକୃଲ୍ଲୋକତତ୍ଵଜ୍ଞୋ ଯୋଗମାସ୍ଥାଯ ଯୋଗଵିତ୍। ଅସୃଜତ୍ସର୍ଵଭୂତାନି ସ୍ଥାଵରାଣି ଚରାଣି ଚ
ଲୋକଙ୍କୁ ସୃଜନ କରୁଥିବା, ସେମାନଙ୍କର ସତ୍ତ୍ୱ ଜାଣିଥିବା, ଯୋଗରେ ଅବିଚଳ ଓ ଯୋଗର ଜ୍ଞାନୀ, ସେ ସମସ୍ତ ଜୀବକୁ—ସ୍ଥାବର ଓ ଚର—ସୃଷ୍ଟି କରିଛନ୍ତି।
ତମଜଂ ଵିଶ୍ଵକର୍ମାଣଂ ଚିତ୍ପତିଂ ଲୋକସାକ୍ଷିଣମ୍। ପୁରାଣାଖ୍ଯାନଜିଜ୍ଞାସୁର୍ଵ୍ରଜାମି ଶରଣଂ ଵିଭୁମ୍
ସେ ଅଜନ୍ମା, ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱର ନିର୍ମାତା, ଚେତନାର ସ୍ୱାମୀ, ଲୋକମାନଙ୍କର ସାକ୍ଷୀ, ପୁରାତନ କଥା ଜାଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି, ମୁଁ ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀଙ୍କ ଶରଣକୁ ଯାଉଛି।
ବ୍ରହ୍ମଵିଷ୍ଣୁଗିରୀଶେଭ୍ଯୋ ନମସ୍କୃତ୍ଵା ସମାହିତଃ। ଇଂଦ୍ରାଯ ଲୋକପାଲେଭ୍ଯଃ ସଵିତ୍ରେ ଚ ସମାଧିନା
ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ ଓ ଶିବଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାଭାବରେ ନମସ୍କାର କରି, ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ର, ଲୋକପାଳମାନେ ଓ ସବିତୃଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନରେ ରଖି ଶିର ନମାଏଁ।
ମୁନୀନାଂ ଚ ଵରିଷ୍ଠାଯ ଵସିଷ୍ଠାଯ ମହାତ୍ମନେ। ତଦ୍ଵକ୍ତ୍ରେଭାତତପସେ ଜାତୂକର୍ଣ୍ଯାଯ ଚାକ୍ଷୁଷେ
ମୁନିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ, ମହାତ୍ମା ବସିଷ୍ଠଙ୍କୁ, ତାଙ୍କ ମୁଖରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ତପସ୍ୱୀ ଜାତୂକର୍ଣ୍ଣ ଓ ଆକ୍ଷୁଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହ କୁଣ୍ଡଳି ହୋଇ ନମସ୍କାର କରେଁ।
ତସ୍ମୈ ଭଗଵତେ ନତ୍ଵା ଵେଦଵ୍ଯାସାଯ ଵେଧସେ। ପୁରୁଷାଯ ପୁରାଣାଯ ଭୃଗୁଵାକ୍ଯାନୁଵର୍ତିନେ
ସେ ଭଗବାନଙ୍କୁ, ବେଦବ୍ୟାସଙ୍କୁ, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତାଙ୍କୁ, ପ୍ରାଚୀନ ପୁରୁଷଙ୍କୁ, ଭୃଗୁଙ୍କ କଥା ଅନୁସରଣ କରୁଥିବାଙ୍କୁ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରେଁ।
ତସ୍ମାଦହମୁପାଶ୍ରୌଷଂ ପୁରାଣଂ ବ୍ରହ୍ମଵାଦିନଃ। ସର୍ଵଜ୍ଞାତ୍ସର୍ଵଲୋକେଷୁ ପୂଜିତାଦ୍ଦୀପ୍ତତେଜସଃ
ଏହିପରି ମୁଁ ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ପୂଜିତ, ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନର ଅଧିକାରୀ, ତେଜସ୍ୱୀ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଋଷିଙ୍କଠାରୁ ପୁରାଣ ଶୁଣିଥିଲି।
ଅଵ୍ଯକ୍ତଂ କାରଣଂ ଯତ୍ତନ୍ନିତ୍ଯଂ ସଦସଦାତ୍ମକମ୍। ମହଦାଦିଵିଶେଷାଂତଂ ସୃଜତୀତି ଵିନିଶ୍ଚଯଃ
ଯେଉଁ ଅଦୃଶ୍ୟ କାରଣ ସଦା ଅବିନାଶୀ, ସତ୍ ଓ ଅସତ୍ ଦୁହିଁର ମିଶ୍ରଣ, ମହତ୍ତତ୍ତ୍ୱ ଠାରୁ ବିଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମସ୍ତକୁ ସୃଷ୍ଟି କରେ, ଏହା ନିଶ୍ଚିତ।
ଅଣ୍ଡେ ହିରଣ୍ମଯେ ପୂର୍ଵଂ ବ୍ରହ୍ମଣଃ ସୂତିରୁତ୍ତମା। ଅଂଡସ୍ଯାଵରଣଂ ଚାଦ୍ଭିରପାମପି ଚ ତେଜସା
ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣମୟ ଅଣ୍ଡରେ ପ୍ରଥମେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଉତ୍ପତ୍ତି ହେଲା; ଏହି ଅଣ୍ଡଟି ପାଣି, ପଞ୍ଚଭୂତ ଓ ତେଜସ୍ୱୀ ଦ୍ୱାରା ଆବୃତ ହୋଇଥିଲା।
ଵାଯୁନା ତସ୍ଯ ଵାଯୋଃ ଖାତ୍ତଦ୍ଭୂତାଦିତ ଆଵୃତମ୍। ଭୂତାଦିର୍ମହତା ଚାପି ଅଵ୍ଯକ୍ତେନାଵୃତୋ ମହାନ୍
ବାୟୁ ଦ୍ୱାରା, ଏବଂ ବାୟୁଠାରୁ ଆକାଶ ଦ୍ୱାରା, ପ୍ରାକୃତିକ ଉପାଦାନରୁ ଏହା ଆବୃତ ହୋଇଥିଲା; ପ୍ରାକୃତିକ ଉପାଦାନ ମହତ୍ତତ୍ତ୍ୱ ଦ୍ୱାରା, ଏବଂ ମହତ୍ତତ୍ତ୍ୱ ଅଦୃଶ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଢାକାଯାଇଥିଲା।
ପ୍ରାଦୁର୍ଭାଵଶ୍ଚ ଲୋକାନାମଂଡ ଏଵୋପଵର୍ଣିତଃ। ନଦୀନାଂ ପର୍ଵତାନାଂ ଚ ପ୍ରାଦୁର୍ଭାଵୋନୁଵର୍ଣ୍ଯତେ
ଅଣ୍ଡ ଭିତରେ ଲୋକମାନଙ୍କ ଉଦ୍ଭବ ବିବରଣ କରାଯାଇଛି; ଏହିପରି ନଦୀ ଓ ପାହାଡ଼ମାନଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତି ମଧ୍ୟ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି।
ମନ୍ଵଂତରାଣାଂ ସଂକ୍ଷେପାତ୍କଲ୍ପାନାଂ ଚୋପଵର୍ଣନମ୍। ବ୍ରହ୍ମଵୃକ୍ଷଲଯ ବ୍ରହ୍ମପ୍ରଜାସର୍ଗୋପଵର୍ଣନମ୍
ମନ୍ବନ୍ତରମାନଙ୍କ ସାରାଂଶ ଏବଂ କଳ୍ପମାନଙ୍କ ବିବରଣ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ନିବାସ ଓ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ସନ୍ତାନମାନଙ୍କ ସୃଷ୍ଟି ଉପରେ କଥା କହାଯାଇଛି।
କଲ୍ପାନାଂ ସଂଚରଶ୍ଚୈଵ ଜଗତଃ ସ୍ଥାପନଂ ତଥା। ଶଯନଂ ଚ ହରେରପ୍ସୁ ପୃଥିଵ୍ଯୁଦ୍ଧରଣଂ ପୁନଃ
କଳ୍ପମାନଙ୍କ ଚଳାଚଳ, ବିଶ୍ୱର ସ୍ଥାପନା, ହରିଙ୍କ ଜଳରେ ଶୟନ ଓ ପୁନି ପୃଥିବୀ ଉଦ୍ଧାର ବିବରଣ କରାଯାଇଛି।
ଦଶଧା ଜନ୍ମସଂଚାରୋ ଭୃଗୁଶାପେନ କେଶଵେ। ସନ୍ନିଵେଶୋ ଯୁଗାଦୀନାଂ ସର୍ଵାଶ୍ରମଵିଭାଜନମ୍
ଭୃଗୁଙ୍କ ଶାପରେ କେଶବଙ୍କ ଦଶ ପ୍ରକାର ଜନ୍ମଚକ୍ର, ଯୁଗମାନଙ୍କ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଓ ସମସ୍ତ ଆଶ୍ରମର ବିଭାଜନ କଥା ଅଛି।
ସ୍ଵର୍ଗସ୍ଥାନଵିଭାଗଶ୍ଚ ମର୍ତ୍ଯାନାଂ ସ୍ଵର୍ଗଚାରିଣାଂ। ପଶୂନାଂ ପକ୍ଷିଣାଂ ଚୈଵ ସଂଭଵଃ ପରିକୀର୍ତ୍ତିତଃ
ସ୍ୱର୍ଗର ବିଭାଗ, ମାନବ ଓ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଉଥିବାମାନଙ୍କ ଅବସ୍ଥାନ, ପଶୁ ଓ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତି ବିବରଣ କରାଯାଇଛି।
ତଥା ନିର୍ଵଚନଂ କଲ୍ପଂ ସ୍ଵାଧ୍ଯାଯସ୍ଯ ପରିଗ୍ରହଃ। ପ୍ରତିସର୍ଗାଃ ପୁନଃ ପ୍ରୋକ୍ତା ବ୍ରହ୍ମଣୋ ବୁଦ୍ଧିପୂର୍ଵକାଃ
ଏଭଳି କଳ୍ପର ବ୍ୟାଖ୍ୟା, ସ୍ୱାଧ୍ୟାୟ ଗ୍ରହଣ, ପୁନଃପୁନି ସୃଷ୍ଟି ଓ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଜ୍ଞାନପୂର୍ବକ ସୃଷ୍ଟି ବିବରଣ କରାଯାଇଛି।
ତ୍ରଯୋନ୍ଯେଽବୁଦ୍ଧିପୂର୍ଵାସ୍ତେ ତଥା ଲୋକାନକଲ୍ପଯତ୍। ବ୍ରହ୍ମଣୋ ଵଦନେଭ୍ଯଶ୍ଚ ଭୃଗ୍ଵାଦୀନାଂ ସମୁଦ୍ଭଵଃ
ଅନ୍ୟ ତିନିଜଣ ଅଜ୍ଞାନପୂର୍ବକ ସୃଷ୍ଟି କରି, ଏଭଳି ଲୋକମାନେ ତିଆରି କଲେ; ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ମୁଖରୁ ଭୃଗୁ ଓ ଅନ୍ୟ ଋଷିମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ।
କଲ୍ପଯୋରଂତରଂ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ପ୍ରତିସଂଧିଶ୍ଚ ସର୍ଗଯୋଃ। ଭୃଗ୍ଵାଦୀନାମୃଷୀଣାଂ ଚ ପ୍ରଜାସର୍ଗୋପଵର୍ଣନମ୍
କଳ୍ପମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟର ଅନ୍ତରାଳ, ସୃଷ୍ଟିମାନଙ୍କ ସଂଯୋଗ, ଭୃଗୁ ଓ ଅନ୍ୟ ଋଷିମାନଙ୍କ ସନ୍ତାନ ସୃଷ୍ଟିର ବିବରଣ ଦିଆଯାଇଛି।
ଵସିଷ୍ଠସ୍ଯ ଚ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷେର୍ବ୍ରହ୍ମତ୍ତ୍ଵଂ ପରିକୀର୍ତ୍ତିତମ୍। ସ୍ଵାଯଂଭୁଵସ୍ଯ ଚ ମନୋସ୍ତତଶ୍ଚାପ୍ଯନୁକୀର୍ତନମ୍
ବସିଷ୍ଠ ମହାର୍ଷିଙ୍କର ବ୍ରହ୍ମତ୍ୱ ବିବରଣା ହୋଇଛି, ସ୍ୱାୟମ୍ଭୁବ ମନୁଙ୍କର କଥା ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ଉଲ୍ଲେଖିତ ହୋଇଛି।
ଉକ୍ତୋ ନାଭେର୍ଵିସର୍ଗଶ୍ଚ ରଜସଶ୍ଚ ମହାତ୍ମନଃ। ଦ୍ଵୀପାନାଂ ଚ ସମୁଦ୍ରାଣାଂ ପର୍ଵତାନାଂ ଚ କୀର୍ତନମ୍
ନାଭି ନାମକ ରଜୋଗୁଣୀ ମହାତ୍ମାଙ୍କ ତୃତୀୟ ସୃଷ୍ଟି ବିବରଣା ଦିଆଯାଇଛି, ଏହା ସହିତ ଦ୍ୱୀପ, ସମୁଦ୍ର ଓ ପର୍ବତମାନଙ୍କ ବିବରଣା ମଧ୍ୟ ଅଛି।
ଦ୍ଵୀପଭେଦସମୁଦ୍ରାଣାମନ୍ତର୍ଭାଵଶ୍ଚ ସପ୍ତସୁ। କୀର୍ତ୍ଯନ୍ତେ ଯୋଜନାଗ୍ରେଣ ଯେ ଚ ତତ୍ର ନିଵାସିନଃ
ସପ୍ତ ଦ୍ୱୀପ ଓ ସେମାନଙ୍କ ଭିତରେ ଥିବା ସମୁଦ୍ରମାନଙ୍କ ଭାଗ ଏବଂ ସେଠାରେ ବସୁଥିବା ଲୋକମାନେ, ସମସ୍ତଙ୍କ ଯୋଜନା ମାପ ସହିତ ବିବରଣା ହୋଇଛି।
ତଦୀଯାନି ଚ ଵର୍ଷାଣି ନଦୀଭିଃ ପର୍ଵତୈଃ ସହ। ଜଂବୂଦ୍ଵୀପାଦଯୋ ଦ୍ଵୀପାଃ ସମୁଦ୍ରୈଃ ସପ୍ତଭିର୍ଵୃତାଃ
ସେମାନଙ୍କ ଅଞ୍ଚଳ, ନଦୀ ଓ ପର୍ବତ ସହିତ, ଜମ୍ବୁଦ୍ୱୀପ ଆଦି ଦ୍ୱୀପମାନେ, ସପ୍ତ ସମୁଦ୍ର ଦ୍ୱାରା ବେଷ୍ଟିତ, ବିବରଣା କରାଯାଇଛି।