ଯସ୍ଯାସ୍ତଟେ ପ୍ରଵିଶଂତି ଋଷଯଃ ପିତରସ୍ତଥା । ସା ଚାପି ସିଂଧୁରୂପେଣ ପୂଜିତା ପାପହାରିକା
ଯାହାର କୂଳରେ ଋଷିମାନେ ଏବଂ ପିତୃଗଣ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି, ସେଇ ନଦୀ ଜଳରୂପେ ପୂଜିତ ହୁଏ ଏବଂ ସମସ୍ତ ପାପ କୁ ଦୂର କରେ।
ତରୀତୁଂ ତାଂ ପ୍ରଦାସ୍ଯାମି ସର୍ଵପାପଵିମୁକ୍ତଯେ । ପୁଣ୍ଯାର୍ଥଂ ସଂପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ତୁଭ୍ଯଂ ଵୈତରଣୀ ନଦୀମ୍
ସେଇ ନଦୀକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିବା ପାଇଁ, ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇବା ଉପାୟ ମୁଁ ତୁମକୁ ଦେଉଛି; ପୁଣ୍ୟ ଲାଗି, ଏବେ ମୁଁ ତୁମକୁ ବୈତରଣୀ ନଦୀ ବିଷୟରେ କହିବି।
ମଯାସି ପୂଜିତା ଭକ୍ତ୍ଯା ପ୍ରୀତ୍ଯର୍ଥଂ କେଶଵସ୍ଯ ଚ । କୃଷ୍ଣକୃଷ୍ଣଜଗନ୍ନାଥ ସଂସାରାଦୁଦ୍ଧରସ୍ଵ ମାମ୍
ମୁଁ ଭକ୍ତି ସହିତ ତୁମକୁ ପୂଜା କରିଛି, କେଶବଙ୍କର ଆନନ୍ଦ ପାଇଁ; ହେ କୃଷ୍ଣ, କୃଷ୍ଣ, ଜଗନ୍ନାଥ, ମୋତେ ସଂସାର ଦୁଃଖରୁ ଉଦ୍ଧାର କର।
ନାମଗ୍ରହଣମାତ୍ରେଣ ସର୍ଵଂ ପାପଂ ହରସ୍ଵ ମେ । ଯଜ୍ଞୋପଵୀତଂ ପରମଂ କାରିତଂ ନଵତଂତୁଭିଃ
ମୋତେ କେବଳ ତୁମର ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିଲେ, ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂର କର; ଏହି ପବିତ୍ର ଜନେଉ ନବତି ତନ୍ତୁରେ ତିଆରି ହୋଇଛି।
ପ୍ରତିଗୃହ୍ଣୀଷ୍ଵ ଦେଵେଶ ପ୍ରୀତୋ ଯଚ୍ଛ ମମେପ୍ସିତମ୍ । ଇଦଂ ତଵ ଚ ତାଂବୂଲଂ ଯଥାଶକ୍ତ୍ଯା ସୁଶୋଭନମ୍
ହେ ଦେବତାଙ୍କର ନାଥ, ଏହି ଦାନ ଗ୍ରହଣ କର, ଏବଂ ଖୁସି ହୋଇ ମୋତେ ମୋ ଇଚ୍ଛିତ ଦାନ ଦିଅ; ଏହା ତୁମ ପାଇଁ ମୋ ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ଶୁଭ ତାମ୍ବୁଳ।
ପ୍ରତିଗୃହ୍ଣୀଷ୍ଵ ଦେଵେଶ ମାମୁଦ୍ଧର ଭଵାର୍ଣଵାତ୍ । ପଂଚଵର୍ତୀ ପ୍ରଦୀପୋଽଯଂ ଦେଵେଶାରାର୍ତିକଂ ତଵ
ହେ ଦେବେଶ, ଏହି ଦାନ ଗ୍ରହଣ କର, ଏବଂ ମୋତେ ସଂସାର ସମୁଦ୍ରରୁ ଉଦ୍ଧାର କର; ଏହି ପଞ୍ଚବାତି ଦୀପ ତୁମ ଆରତି ପାଇଁ।
ମୋହାଂଧକାରଦ୍ଯୁମଣେ ଭକ୍ତିଯୁକ୍ତୋ ଭଵାର୍ତିହୃତ୍ । ପରମାନ୍ନଂ ସୁପକ୍ଵାନ୍ନଂ ସମସ୍ତରସସଂଯୁତମ୍
ମୋହର ଅନ୍ଧକାର କୁ ଦୂର କରୁଥିବା ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଭକ୍ତିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ସଂସାର ଦୁଃଖ ହରଣ କରୁଥିବା; ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସୁସ୍ୱାଦୁ ଓ ସମସ୍ତ ରସରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅନ୍ନ—
ନିଵେଦିତଂ ମଯା ଭକ୍ତ୍ଯା ଭଗଵନ୍ପ୍ରତିଗୃହ୍ଯତାମ୍ । ଦ୍ଵାଦଶାକ୍ଷରମଂତ୍ରେଣ ଯଥାସଂଖ୍ଯ ଜପେନ ଚ
—ମୁଁ ଭକ୍ତି ସହିତ ନିବେଦନ କରିଛି; ହେ ପ୍ରଭୁ, ଏହା ଗ୍ରହଣ କର; ଦ୍ୱାଦଶାକ୍ଷର ମନ୍ତ୍ର ଓ ନିୟମିତ ଜପ ଦ୍ୱାରା—
ପ୍ରୀଯତାଂ ମେ ଶ୍ରିଯଃକାଂତଃ ପ୍ରୀତୋ ଯଚ୍ଛତୁ ଵାଂଛିତମ୍ । ପଂଚ ଗାଵଃ ସମୁତ୍ପନ୍ନା ମଥ୍ଯମାନେ ମହୋଦଧୌ
—ଶ୍ରୀଙ୍କ ପ୍ରିୟ ମୋପରେ ଖୁସି ହେଉନ୍ତୁ ଏବଂ ଖୁସି ହୋଇ ମୋର ଆଶା ପୂରଣ କରନ୍ତୁ; ବଡ଼ ସମୁଦ୍ର ମଥନ କଲେ ପଞ୍ଚଟି ଗାଈ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିଲେ।
ତାସାଂ ମଧ୍ଯେ ତୁ ଯା ନଂଦା ତସ୍ଯୈ ଧେନ୍ଵୈ ନମୋନମଃ । ଗାଂ ସଂପୂଜ୍ଯ ଵିଧାନେନ ଅର୍ଘ୍ଯଂ ଦଦ୍ଯାତ୍ସମାହିତଃ
ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯିଏ ନନ୍ଦା ନାମକ, ସେଇ ଗାଈକୁ ମୁଁ ପୁନଃପୁନଃ ନମସ୍କାର କରେ; ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଗାଈକୁ ପୂଜି, ଏକାଗ୍ର ହୋଇ ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ।
ସର୍ଵକାମଦୁଘେ ଦେଵି ସର୍ଵାଂତକନିଵାରିଣୀ । ଆରୋଗ୍ଯଂ ସଂତତିଂ ଦୀର୍ଘାଂ ଦେହି ନଂଦିନି ମେ ସଦା
ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରୁଥିବା ଦେବୀ, ସମସ୍ତ ଅନ୍ତକୁ ଦୂର କରୁଥିବା, ନନ୍ଦିନୀ, ସଦା ମୋତେ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଓ ଦୀର୍ଘ ସନ୍ତାନ ଦିଅ।
ପୂଜିତା ଚ ଵସିଷ୍ଠେନ ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରେଣ ଧୀମତା । କପିଲେ ହର ମେ ପାପଂ ଯନ୍ମଯା ପୂର୍ଵସଂଚିତମ୍
ବସିଷ୍ଠ ଓ ବୁଦ୍ଧିମାନ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଏବଂ କପିଳଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ, ମୋର ପୂର୍ବ ସଞ୍ଚିତ ପାପ ଦୂର କର।
ଗାଵୋ ମମାଗ୍ରତଃ ସଂତୁ ଗାଵୋ ମେ ସଂତୁ ପୃଷ୍ଠତଃ । ନାକେ ମାମୁପତିଷ୍ଠଂତୁ ହେମଶୃଂଗୀ ପଯୋମୁଚଃ
ଗାଈମାନେ ମୋର ଆଗରେ ରହୁନ୍ତୁ, ଗାଈମାନେ ମୋ ପଛରେ ରହୁନ୍ତୁ; ସୁନା ଶିଙ୍ଗ ଓ ଦୁଧ ଦେଉଥିବା ଗାଈମାନେ ସ୍ୱର୍ଗରେ ମୋ ପାଖରେ ରହୁନ୍ତୁ।
ସୁରଭ୍ଯଃ ସୌରଭେଯାଶ୍ଚ ସରିତଃ ସାଗରା ଯଥା । ସର୍ଵଦେଵମଯେ ଦେଵି ସୁଭଦ୍ରେ ଭକ୍ତଵତ୍ସଲେ
ସୁରଭି ଓ ସେଠାରୁ ଜନ୍ମିଥିବା ଗାଈମାନେ, ନଦୀ ଓ ସାଗର ପରି; ସମସ୍ତ ଦେବତାମୟୀ ଦେବୀ, ସୁଭଦ୍ରେ, ଭକ୍ତପ୍ରିୟା—
ଏଵଂ ସଂପୂଜ୍ଯ ଵିଧିଵଦ୍ଦଦ୍ଯାଦ୍ଗୋଷୁ ଗଵାହ୍ନିକମ୍ । ସୌରଭେଯଃ ସର୍ଵହିତାଃ ପଵିତ୍ରାଃ ପାପନାଶନାଃ
ଏପରି ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ପୂଜା କରି, ଦିନ ପ୍ରତିଦିନ ଗାଈମାନେ ଉପରେ ଗୋବାହ୍ନିକ ଦେବା ଉଚିତ; ସୁରଭିର ସନ୍ତାନମାନେ ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଉପକାରୀ, ପବିତ୍ର ଏବଂ ପାପ ନାଶ କରନ୍ତି।
ପ୍ରତିଗୃହ୍ଣଂତୁ ମେ ଗ୍ରାସଂ ଗାଵସ୍ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯମାତରଃ । ଗଂଗଦାଯୈ ନମୋ ଭୂତ୍ଯୈ ସର୍ଵପାପପ୍ରହାଣଯେ
ତିନି ଲୋକର ମାତା ଗାଈମାନେ ମୋର ଭୋଜନ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ; ଗଙ୍ଗାକୁ ମୋର ନମସ୍କାର, ଭୃଦ୍ଧି ଓ ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ।
ଅନେନୈଵ ତୁ ମଂତ୍ରେଣ ଗଦାଂ ଵୈଧାରଯେଦ୍ବୁଧଃ । ପଂ ନମଃ ପଦ୍ମନାଭାଯ ପଦ୍ମଂ ଵୈ ଧାରଯେତ୍ସୁଧୀଃ
ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା, ଜ୍ଞାନୀ ଲୋକେ ରୋଗ ଦୂର କରିପାରିବେ; 'ପଂ'—ପଦ୍ମନାଭଙ୍କୁ ନମସ୍କାର—ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକେ ପଦ୍ମ ଧାରଣ କରିବେ।
ଚଂ ଚକ୍ରରୂପିଣେ ଵିଷ୍ଣୋ ଧାରଣଂ ଚକ୍ରଜଂ ସ୍ମୃତମ୍ । ଶଂ ଶଂଖରୂପିଣେ ତୁଭ୍ଯଂ ନମୋଽସ୍ତୁ ସୁଖକାରିଣେ
'ଚଂ'—ଚକ୍ରରୂପୀ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ, ଚକ୍ର ଧାରଣ କରିବାକୁ ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ; 'ଶଂ'—ଶଂଖରୂପୀ ତୁମକୁ, ଶୁଭ ଦେଇଥିବା ତୁମକୁ ନମସ୍କାର।
ମଂତ୍ରେଣାନେନ ଵୈ ଦୂତା ଧାରଣଂ ଶଂଖଜଂ ସ୍ମୃତମ୍ । ଚତୁର୍ଣାମାଯୁଧାନାଂ ତୁ ଧାରଣଂ ମୁନିଭିଃ ସ୍ମୃତମ୍
ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଦୂତମାନେ ଶଂଖର ଚିହ୍ନ ଧାରଣ କରନ୍ତି ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି । ଚାରିଟି ଅସ୍ତ୍ରର ଚିହ୍ନ ଧାରଣ କରିବାକୁ ମୁନିମାନେ ସ୍ମରଣ କରନ୍ତି ।
ଅଗ୍ନିହୋତ୍ରଂ ଯଥା ନିତ୍ଯଂ ଵେଦସ୍ଯାଧ୍ଯଯନଂ ତଥା । ବ୍ରାହ୍ମଣସ୍ଯ ତଥୈଵେଦଂ ତପ୍ତମୁଦ୍ରାଦି ଧାରଣମ୍
ଯେପରି ଦିନେଦିନେ ଅଗ୍ନିହୋତ୍ର କରିବା ଓ ବେଦ ପଢିବା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ, ସେପରି ତପ୍ତ ମୁଦ୍ରା ଓ ଏପରି ଚିହ୍ନ ଧାରଣ କରିବା ମଧ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କର ଦାୟିତ୍ୱ ।
ଚଂଦନେନ ସୁଗଂଧେନ ଗୋପିକାଚଂଦନେନ ତୁ । ଧାରଣଂ ଚ ଵିଶେଷେଣ ବ୍ରାହ୍ମଣୈର୍ଵେଦପାରଗୈଃ
ସୁଗନ୍ଧିତ ଚନ୍ଦନ, ବିଶେଷକରି ଗୋପିକା ଚନ୍ଦନ ଦ୍ୱାରା ବେଦ ଜଣା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଏହି ଚିହ୍ନ ଧାରଣ କରିବା ଉଚିତ ।
ଚାଂଡାଲୋଽପି ଭଵେଚ୍ଛୁଦ୍ଧୋ ଧାରଣାଚ୍ଚ ନ ସଂଶଯଃ । ଊର୍ଧ୍ଵଂ ପୁଂଡ୍ରମୃଜୁଂ ସୌମ୍ଯଂ ସଚିହ୍ନଂ ଧାରଯେଦ୍ଯଦି
ଏହି ଚିହ୍ନ ଧାରଣ କଲେ ଚାଣ୍ଡାଳ ମଧ୍ୟ ପବିତ୍ର ହୁଏ, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ । ଯଦି ସେ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ, ସିଧା ଓ ମୃଦୁ ଚିହ୍ନ ସହିତ ପୁଣ୍ଡ୍ର ଧାରଣ କରେ ।
ସ ଚାଂଡାଲୋଽପି ଶୁଦ୍ଧାତ୍ମା ପୂଜ୍ଯ ଏଵ ସଦା ଦ୍ଵିଜୈଃ । ଚାଂଡାଲାନାଂ ଗୃହେ ଦୂତାସ୍ତୁଲସୀ ଯତ୍ର ଦୃଶ୍ଯତେ
ସେ ଚାଣ୍ଡାଳ ମଧ୍ୟ ଶୁଦ୍ଧ ମନ ଥିଲେ ସଦା ଦ୍ୱିଜମାନେ ପୂଜ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ । ଯେଉଁ ଚାଣ୍ଡାଳଙ୍କ ଘରେ ତୁଳସୀ ଦେଖାଯାଏ ।
ତତ୍ରତ୍ଯା ତୁଲସୀ ଗ୍ରାହ୍ଯା ଭକ୍ତିଭାଵେନ ଚେତସା
ସେଠାରେ ଥିବା ତୁଳସୀକୁ ଭକ୍ତିଭାବ ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଉଚିତ ।
ମହେଶ୍ଵର ଉଵାଚ- ଇତି ଶ୍ରୁତଂ ଧର୍ମମୁଖାନ୍ମୁଦ୍ଗଲୋ ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମଃ । କଥଯିତ୍ଵା ମମାଗ୍ରେ ଵୈ ଗତୋ ଯାଦୃଚ୍ଛିକୋ ମୁନେ
ମହେଶ୍ୱର କହିଲେ — ଏପରି ଧର୍ମର ପଥ ବିଷୟରେ ମୋ ସମ୍ମୁଖରେ କହି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ ମୁଦ୍ଗଳ ଇଚ୍ଛାମତେ ଚାଲିଗଲେ, ମୁନି ।
ଗୋପିକାଚଂଦନଂ ଯତ୍ର ତିଷ୍ଠତେ ଵୈ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମ । ତଦ୍ଗୃହଂ ତୀର୍ଥରୂପଂ ଚ ଵିଷ୍ଣୁନା ଭାଷିତଂ କିଲ
ଯେଉଁଠି ଗୋପିକା ଚନ୍ଦନ ରହିଛି, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ସେଉଁଠିର ଘରକୁ ବିଷ୍ଣୁ ତୀର୍ଥ ସମାନ ବୋଲି କହିଛନ୍ତି ।
ଶୋକମୋହୌ ନ ତତ୍ରାସ୍ତାଂ ନ ଭଵତ୍ଯଶୁଭଂ କ୍ଵଚିତ୍ । ଗୋପିକାଚଂଦନଂ ଯସ୍ଯ ତିଷ୍ଠତି ଦ୍ଵିଜସଦ୍ମନି
ଯେଉଁ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଘରେ ଗୋପିକା ଚନ୍ଦନ ରହିଥାଏ, ସେଠି ଦୁଃଖ ଓ ମୋହ ନାହିଁ, କେବେ ମଧ୍ୟ ଅଶୁଭ କିଛି ହୁଏ ନାହିଁ ।
ସୁଖିନଃ ପୂର୍ଵଜାସ୍ତେଷାଂ ସଂତତିର୍ଵର୍ଦ୍ଧତେ ସଦା । ଗୋପିକାଚଂଦନଂ ଯସ୍ଯ ଵର୍ତ୍ତତେଽହର୍ନିଶଂ ଗୃହେ
ଯେଉଁ ଘରେ ଦିନ ରାତି ଗୋପିକା ଚନ୍ଦନ ରହିଥାଏ, ସେଠି ପୂର୍ବଜମାନେ ସୁଖୀ ଓ ସେମାନଙ୍କର ବଂଶ ସଦା ବୃଦ୍ଧି ପାଏ ।
ଗୋପୀପୁଷ୍କରଜା ମୃତ୍ସ୍ନା ପଵିତ୍ରା କାଯଶୋଧିନୀ । ଉଦ୍ଵର୍ତ୍ତନାଦ୍ଵିନଶ୍ଯଂତି ଵ୍ଯାଧଯୋ ହ୍ଯାଧଯଶ୍ଚ ଯେ
ଗୋପୀ ପୁଷ୍କରର ମାଟି ପବିତ୍ର ଓ ଦେହ ଶୁଧ୍ଧି କରେ; ଏହା ଲଗାଇଲେ ରୋଗ ଓ ଦୁଃଖ ନଶ୍ଟ ହୁଏ ।
ଅତୋ ଦେହେ ଧୃତଂ ପୁଂଭିର୍ମୁକ୍ତିଦଂ ସର୍ଵକାମିକମ୍ । ତାଵଦ୍ଗର୍ଜଂତି ତୀର୍ଥାନି ତାଵତ୍କ୍ଷେତ୍ରାଣି ସର୍ଵଦା
ଏହି ମାଟି ପୁରୁଷମାନେ ଦେହରେ ଧାରଣ କଲେ, ଏହା ମୁକ୍ତି ଓ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରେ; ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହା ରହିଛି, ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥ ଓ କ୍ଷେତ୍ର ଉତ୍ସବ ହୁଏ ।