ଯାଵତ୍ପଦାନି ଚଲତେ ତାଵଦ୍ଭଵତି ନାରକୀ । ଉଦକାର୍ଥଂ ତୁ ଯୋ ଵିପ୍ରଃ ଶୂଦ୍ରେଣ ପ୍ରେଷିତୋ ଗୃହେ
ସେ ଯେତେ ପଦ ଚାଲିବେ, ସେତେ ଦିନ ନରକରେ ରହିବେ । ଯଦି ବ୍ରାହ୍ମଣ ଶୂଦ୍ରଙ୍କ ଘରେ ପାଣି ଆଣିବାକୁ ପଠାଯାନ୍ତି,
ତଦୁଦକଂ ମଦ୍ଯତୁଲ୍ଯଂ ପୀତ୍ଵା ଵୈ ନରକଂ ଵ୍ରଜେତ୍ । ଶୂଦ୍ରେଣ ସର୍ଵଦା ନିତ୍ଯଂ ଦାନଂ ଦେଯଂ ଦ୍ଵିଜନ୍ମନେ
ସେଇ ପାଣି ମଦ ସମାନ, ତାହା ପିଲେ ନରକକୁ ଯାଏ । ଶୂଦ୍ର ସଦା ଦ୍ୱିଜଙ୍କୁ ଦାନ ଦେବା ଉଚିତ ।
ତେଷାଂ ଚୈଵ ତୁ ଵୈ ଭକ୍ତିଃ କର୍ତ୍ତଵ୍ଯା ଚ ଵିଶେଷତଃ । ଇହଲୋକେ ସୁଖଂ ଭୁକ୍ତ୍ଵା ପରଲୋକଂ ଚ ଗଚ୍ଛତି
ତାଙ୍କ ପ୍ରତି ବିଶେଷ ଭକ୍ତି କରିବା ଉଚିତ । ଏଠାରେ ସୁଖ ଭୋଗି, ପରଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ ।
ପାଂଚଭୌତିକମେତଦ୍ଧି ଅନର୍ଥକମୁଦାହୃତମ୍ । ଅତୋ ଦେଯଂ ହି ଗୁରଵେ ଯତୋଽନଂତଫଲଂ ଲଭେତ୍
ଏହା ପାଞ୍ଚଭୌତିକ ଏବଂ ଅନର୍ଥକ ବୋଲି କୁହାଯାଏ । ଏହିକାରଣରୁ ଗୁରୁଙ୍କୁ ଦେବା ଉଚିତ, କାରଣ ଏହାରୁ ଅନେକ ଫଳ ମିଳେ ।
ଅସ୍ମିନ୍କଲିଯୁଗେ ଘୋରେ ପାପାଚାରେ ଦୁରାତ୍ମନଃ । ନିଂଦାଂ କୁର୍ଵଂତି ଵିପ୍ରେଂଦ୍ର ଜନାନାଂ ପୁଣ୍ଯକର୍ମଣାମ୍
ଏହି ଭୟଙ୍କର କଳିଯୁଗରେ ଦୁଷ୍ଟମନା ଲୋକମାନେ ପାପ କର୍ମ କରନ୍ତି, ପୁଣ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କରନ୍ତି ।
ନିଂଦଯା ଲଭତେ ଦୁଃଖଂ ଯାଵଦାଭୂତସଂପ୍ଲଵମ୍ । ନାନାଧର୍ମାଃ ପ୍ରଵର୍ତ୍ତଂତେ କଲୌ ଚୈଵ ମହାମତେ
ନିନ୍ଦା କରିଲେ ସେ ଲୋକ ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟି ବିନାଶ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖ ଭୋଗିଥାଏ । କଳିଯୁଗରେ ବିଭିନ୍ନ ଅଧର୍ମ ଚଳିଥାଏ, ହେ ମହାମତି ।
ଧର୍ମୋଽଯଂ ଦୁର୍ଲ୍ଲଭୋ ଲୋକେ ଧର୍ମକାମାର୍ଥମୋକ୍ଷଦଃ । ଭୂମିଶାଯୀ ଭଵେଦ୍ଯସ୍ତୁ ନରଃ କୋଽପି ମହୀତଲେ
ଏହି ଧର୍ମଟି ଏ ଜଗତରେ ବହୁତ ଦୁର୍ଲଭ, ଏହା ନିତି, ଇଚ୍ଛା, ଧନ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦେଇଥାଏ। ଯେଉଁ ଲୋକେ ଭୂମିରେ ଶୋଇଥାଏ, ସେମାନେ ଏ ପୃଥିବୀରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ।
ଦଶଵର୍ଷସହସ୍ରାଣି ନ ରୋଗୈଃ ପରିପୀଡ୍ଯତେ । ବହୁପୁତ୍ରୋ ଧନୈର୍ଯୁକ୍ତୋ ହ୍ଯକୁଷ୍ଠୀ ଜାଯତେ ନରଃ
ଦଶ ହଜାର ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ରୋଗରେ ପୀଡ଼ିତ ହୁଏନାହିଁ। ସେ ବହୁ ସନ୍ତାନ ଓ ଧନରେ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ହୁଏ, କୁଷ୍ଠ ରୋଗ ଥାଏନାହିଁ।
ନକ୍ତଭୋଜୀ ନରୋ ଯସ୍ତୁ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରାଫଲଂ ଲଭେତ୍ । ଅଯାଚିତେନ ଚାପ୍ନୋତି ଵାପୀକୂପକ୍ରିଂଯା ଫଲମ୍
ଯିଏ ରାତିରେ ମାତ୍ର ଭୋଜନ କରେ, ସେ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରାର ଫଳ ପାଏ। ଅନ୍ୟଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ ନକରି ଏହି ପ୍ରକାର ଉପବାସ କଲେ, ପୋକରା ଓ କୂଆଁ ତିଆରି କରିବାର ଫଳ ମିଳେ।
ଵର୍ଜଯେଦ୍ଯସ୍ତୁ ଵୈ ଦ୍ରୋହଂ ପ୍ରାଣହିଂସାପରାଙ୍ମୁଖଃ । ଅହିଂସା ପରମୋ ଧର୍ମ ଇତି ଵେଦେଷୁ ଗୀଯତେ
ଯିଏ ଦ୍ରୋହକୁ ଛାଡ଼ି ଜୀବମାନଙ୍କୁ କ୍ଷତି କରିବାରୁ ଦୂରେ ରହେ, ତାହାକୁ ଅହିଂସା ବୋଲି ବେଦରେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଧର୍ମ ରୂପେ କହାଯାଇଛି।
ଦାନଂ ଦଯା ଦମ ଇତି ସର୍ଵତ୍ର ହି ଶ୍ରୁତଂ ମଯା । ତସ୍ମାତ୍ସର୍ଵପ୍ରଯତ୍ନେନ କାର୍ଯଂ ଵୈ ମହତାମପି
ଦାନ, ଦୟା ଓ ନିଜକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା—ଏହି ଗୁଣଗୁଡ଼ିକୁ ମୁଁ ସବୁଠାରେ ପ୍ରଶଂସିତ ଶୁଣିଛି। ତେଣୁ ସମସ୍ତେ, ମହାନ ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ, ସମସ୍ତ ପ୍ରୟାସରେ ଏହାକୁ କରିବା ଉଚିତ।
ଗୁରଵେ ଯେ ପ୍ରଯଚ୍ଛଂତି ଶରୀରଂ ପୁତ୍ରପୌତ୍ରକମ୍ । ତତ୍ର ଦାନପ୍ରଭାଵେନ ଵିଷ୍ଣୋର୍ଵଲ୍ଲଭତାମିଯାତ୍
ଯେଉଁମାନେ ଗୁରୁଙ୍କୁ ନିଜ ଶରୀର, ପୁଅ ଓ ନାତି ଦେଇଥାନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ଏହି ଦାନର ଶକ୍ତିରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ପ୍ରିତି ଲାଭ କରନ୍ତି।
ଶୂଦ୍ରେଣ ଦୀକ୍ଷିତୋ ଯସ୍ତୁ ଶୂଦ୍ରଃ ଶୂଦ୍ରେଣ ଦୀକ୍ଷିତଃ । ଉଭୌ ତୌ ପାପିନୌ ପ୍ରୋକ୍ତୌ ଯାଵଦାଭୂତସଂପ୍ଲଵମ୍
ଯଦି ଏକ ଶୂଦ୍ର ଅନ୍ୟ ଶୂଦ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦୀକ୍ଷିତ ହୁଏ, ତେବେ ଦୁହେଁ ଏ ଶୂଦ୍ର ସୃଷ୍ଟିର ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପାପୀ ଭାବରେ ଗଣାଯାନ୍ତି।
ହିଂସାମତିଂ ଯଦାଦତ୍ତେ ଶୂଦ୍ରୋ ଵୈ ପାପସତ୍ତମଃ । ଏକଵିଂଶତିକୁଲଂ ତେନ ନରକଂ ପ୍ରତିପାତ୍ଯତେ
ଯେତେବେଳେ ଏକ ଶୂଦ୍ର ହିଂସା ପ୍ରବୃତ୍ତି ଧାରଣ କରେ, ସେ ସବୁଠାରୁ ପାପୀ ହୋଇ, ଏହି କାରଣରୁ ଏକୋଇଶି ପିଢ଼ିକୁ ନରକକୁ ପଠାଏ।
କଲୌ ପାଖଂଡିନଃ ଶୂଦ୍ରା ଦୃଶ୍ଯଂତେ ବହଵୋ ଭୁଵି । ତେଷାଂ ସଂଭାଷଣାଦେଵ ନରକୋ ଭଵତି ଦ୍ଵିଜ
କଳିଯୁଗରେ ବହୁତ ପାଖଣ୍ଡୀ ଶୂଦ୍ରମାନେ ପୃଥିବୀରେ ଦେଖାଯାନ୍ତି। ସେମାନଙ୍କ ସହିତ କଥାହେବା ମାତ୍ରରେ ନରକ ଲାଗିଯାଏ, ହେ ଦ୍ୱିଜ।
ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନରତା ଯେ ଚ ଗାଯତ୍ରୀଜାପିନୋ ଦ୍ଵିଜ । ତେଷାଂ ଦର୍ଶନମାତ୍ରେଣ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯା ଦିନେ ଦିନେ
ଯେଉଁମାନେ ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନରେ ଲିନ ଓ ଗାୟତ୍ରୀ ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ଦେଖିବା ମାତ୍ରରେ ଦିନକୁ ଦିନ ବ୍ରାହ୍ମଣହତ୍ୟାର ପାପ ଲାଗେ।
ଶଂଖଚକ୍ରଧରା ଵିପ୍ରା ଵିଷ୍ଣୁଧର୍ମେଷୁ ସଂମତାଃ । ଵେଦଧର୍ମରତା ନିତ୍ଯଂ ପଂକ୍ତିପାଵନପାଵନାଃ
ଯେଉଁ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଶଂଖ ଓ ଚକ୍ର ଧାରଣ କରନ୍ତି, ବିଷ୍ଣୁ ଧର୍ମରେ ସମ୍ମାନିତ, ସେମାନେ ସଦା ବେଦ ଧର୍ମରେ ଲିନ ଓ ପଙ୍କ୍ତିକୁ ପବିତ୍ର କରନ୍ତି।
ଚାତୁର୍ମାସ୍ଯମିଦଂ କର୍ମ କର୍ତ୍ତଵ୍ଯଂ ତୈଃ ସଦା ନରୈଃ । କିମନ୍ଯଦ୍ବହୁନୋକ୍ତେନ ଭୂଯୋଭୂଯଶ୍ଚ ଵାଡଵ
ଏହି ଚାତୁର୍ମାସ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ସେମାନେ ସଦା କରିବା ଉଚିତ। ଏହାକୁ ପୁନିପୁନି କହିବାର ଆବଶ୍ୟକତା ନାହିଁ, ହେ ବାଡ଼ବ।
ତେ ଧନ୍ଯାଃ ପୃଥିଵୀ ମଧ୍ଯେ ନରା ଯେ ଵୈଷ୍ଣଵା ଭୁଵି । ତେଷାଂ କୁଲଂ ଧନ୍ଯତମଂ ଜାତିର୍ଧନ୍ଯତମା ସ୍ମୃତା
ଏହି ପୃଥିବୀରେ ଯେଉଁ ଲୋକେ ବୈଷ୍ଣବ, ସେମାନେ ସତ୍ୟରେ ଧନ୍ୟ। ସେମାନଙ୍କର ବଂଶ ସବୁଠାରୁ ଧନ୍ୟ, ସେମାନଙ୍କର ଜନ୍ମ ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ମଧୁ ଭକ୍ଷଯତେ ଯସ୍ତୁ ସୁପ୍ତେ ଦେଵେ ଜନାର୍ଦନେ । ମହତ୍ପାପଂ ଭଵେତ୍ତସ୍ଯ ଵର୍ଜନେ ଯଚ୍ଛୃଣୁଷ୍ଵ ତତ୍
ଯିଏ ଦେବ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ଶୁଏଇଥିବାବେଳେ ମଧୁ ଖାଏ, ସେ ବଡ଼ ପାପରେ ଲିପ୍ତ ହୁଏ। ଏହାକୁ ଛାଡ଼ିଲେ କଣ ଫଳ ମିଳେ, ଏବେ ଶୁଣ।
ସର୍ଵଯଜ୍ଞୈଶ୍ଚ ଵିଵିଧୈର୍ଯତ୍ଫଲଂ ତଦଵାପ୍ନୁଯାତ୍ । ଦାଡିମଂ ମାତୁଲିଗଂ ଚ ନାଲିକେରଂ ଚ ଵର୍ଜଯେତ୍
ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ଯଜ୍ଞର ଯେଉଁ ଫଳ, ସେ ଲାଭ କରେ। କିନ୍ତୁ ଦାଡିମ୍ବ, ବାତାପି ଓ ନାଳିକେର ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ।
ଦେଵୋ ଵୈମାନିକୋ ଭୂତ୍ଵା ହ୍ଯଂତେ ଵିଷ୍ଣୁପଦଂ ଵ୍ରଜେତ୍ । ଵିତ୍ତଵାନ୍ସୁଭଗଶ୍ଚୈଵ କୁଲେ ଶ୍ରୀମତି ଜାଯତେ
ଅନ୍ତେ ସେ ଦେବତା ହୋଇ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ। ସେ ଧନୀ ଓ ଶ୍ରୀମତି ବଂଶରେ ଜନ୍ମ ନେଉଥାଏ।
ଯଃ କ୍ଷିପେଦେକଭକ୍ତେନ ନରୋ ମାସଚତୁଷ୍ଟଯମ୍ । ଯାଵଂତି ଚ ମୁହୂର୍ତାନି ଉଦିତୋଦିତଭାସ୍କରେ
ଯିଏ ଚାରି ମାସ ଧରି ଦିନକୁ ଏକଥର ଭୋଜନ ଦାନ କରେ, ଯେତେବେଳେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦୟ ଓ ଅସ୍ତ ହୁଏ, ସେତେ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ—
ତାଦ୍ଵର୍ଷସହସ୍ରାଣି ଵିଷ୍ଣୁଲୋକେ ମହୀଯତେ । ଵ୍ରୀହୀଂଶ୍ଚ ଯଵଗୋଧୂମାନ୍ଵର୍ଜଯେଦ୍ଯସ୍ତୁ ମାନଵଃ
ସେ ତେତିକି ହଜାର ବର୍ଷ ବିଷ୍ଣୁ ଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ। କିନ୍ତୁ ଯଦି କେହି ଚାଉଳ, ଯବ ଓ ଗହୁଁ ତ୍ୟାଗ କରେ—
ଅଶ୍ଵମେଧାଦିକେ କୃତେ ଵିଧିଵଦ୍ଵୈ ସଦକ୍ଷିଣେ । ଯତ୍ଫଲଂ ମୁନିଭିଃ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ତତ୍ଫଲଂ ଲଭତେ ନରଃ
ଯେଉଁମାନେ ନିୟମ ମାନି ଏବଂ ଯଥାଯଥ ଦାନ ସହିତ ଅଶ୍ୱମେଧ ଓ ଏପରି ଅନ୍ୟ ଯଜ୍ଞ କରନ୍ତି, ମୁନିମାନେ ଯେଉଁ ଫଳ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି, ସେଇ ଫଳ ଏକ ମଣିଷ ପାଇଥାଏ।
ଧନଧାନ୍ଯସମାଯୁକ୍ତୋ ବହୁପୁତ୍ରଶ୍ଚ ଜାଯତେ । ତୁଲସୀତିଲଦର୍ଭୈଶ୍ଚ ଯେ କୁର୍ଵଂତି ଚ ତର୍ପଣମ୍
ଯେଉଁମାନେ ତୁଳସୀ, ତିଳ ଓ ଦର୍ଭା ଦ୍ୱାରା ତର୍ପଣ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଧନ-ଧାନ୍ୟରେ ପ୍ରଚୁର ଓ ବହୁପୁତ୍ର ସହ ଜନ୍ମ ନେଇଥାନ୍ତି।
ତତ୍ଫଲଂ କୋଟିଗୁଣିତଂ ଚାତୁର୍ମାସ୍ଯେ ଵିଶେଷତଃ । ଯଦା ସୁପ୍ତେ ହୃଷୀକେଶେ କୁର୍ଯାଚ୍ଚୈତତ୍ତ୍ରଯାନ୍ଵିତମ୍
ବିଶେଷକରି ଚାତୁର୍ମାସ୍ୟରେ, ଯେତେବେଳେ ହୃଷୀକେଶ ଶୁଅନ୍ତି, ସେଇ ତିନି ପ୍ରକାର କାର୍ଯ୍ୟ କରିଲେ, ସେଠାରୁ ମିଳୁଥିବା ଫଳ କୋଟିଗୁଣ ଅଧିକ ହୁଏ।
ତେଽପି ଯୁଗସହସ୍ରାଣି ମୋଦଂତେ ଵିଷ୍ଣୁସଂନିଧୌ । ପଦଂ ଵା ପଦମର୍ଦ୍ଧଂ ଵା ଋଚାଂ ଚାର୍ଦ୍ଧଋଚାଂ ତଥା
ସେମାନେ ଭି ହଜାର ହଜାର ଯୁଗ ଧରି ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତି, ଏକ ପଦ, ଅର୍ଦ୍ଧ ପଦ କିମ୍ବା ଅର୍ଦ୍ଧ ଚରଣ ମାତ୍ର ଗାଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ।
ଵିଷ୍ଣ୍ଵଗ୍ରେ ଯେ ପ୍ରଗାଯଂତି ମୁକ୍ତାସ୍ତେ ଵୈ ନ ସଂଶଯଃ । ମୈଥୁନଂ ଵର୍ଜଯେଦ୍ଯସ୍ତୁ ସୁପ୍ତେ ଦେଵେ ଜନାର୍ଦନେ
ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଯେଉଁମାନେ ଗାନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ନିଶ୍ଚିତ ମୁକ୍ତି ପାଆନ୍ତି; ଏବଂ ଯେଉଁମାନେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ଦେବ ଶୁଅଥିବାବେଳେ ମିଥୁନ ସମ୍ପର୍କ ତ୍ୟାଗ କରନ୍ତି—
ଏକମନ୍ଵଂତରଂ ସୋଽପି ଵିଷ୍ଣୁଲୋକେ ମହୀଯତେ । ଦଧିଦୁଗ୍ଧଂ ତଥା ତକ୍ରଂ ଗୁଡଂ ଶାକଂ ତଥୈଵ ଚ
ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଏକ ମନ୍ବନ୍ତର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିଷ୍ଣୁ ଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଅନ୍ତି; ଏବଂ ଦହି, ଦୁଧ, ତକ୍ର, ଗୁଡ଼, ଶାକ ତ୍ୟାଗ କରିଲେ—