ରାଜୋଵାଚ- ନାହମେନଂ ଵଧିଷ୍ଯାମି ତପସ୍ଯଂତମନାଗସମ୍ । ଧର୍ମୋପଦେଶଂ କଥଯ ଉପସର୍ଗଵିନାଶନମ୍
ରାଜା କହିଲେ— ସେ ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ ଏବଂ ତପସ୍ୟାରେ ଲିନ, ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ମାରିବିନି। ଆପଣ ମୋତେ ଏମିତି କୌଣସି ଧର୍ମମୟ ଉପାୟ କହନ୍ତୁ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଏହି ବିପଦ ଦୂର ହେବ।
ଋଷିରୁଵାଚ- ଯଦ୍ଯେଵଂ ତର୍ହି ନୃପତେ କୁରୁଷ୍ଵୈକାଦଶୀଵ୍ରତମ୍ । ନଭସ୍ଯସ୍ଯ ସିତେ ପକ୍ଷେ ପଦ୍ମା ନାମେତି ଵିଶ୍ରୁତା
ମୁନି କହିଲେ— ଯଦି ଏମିତି, ତେବେ ରାଜା, ଏକାଦଶୀ ବ୍ରତ ଅନୁଷ୍ଠାନ କର। ନଭସ୍ୟ ମାସର ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷରେ ଏହାକୁ ପଦ୍ମା ବୋଲି ଜଣାଯାଏ।
ତସ୍ଯା ଵ୍ରତପ୍ରଭାଵେନ ସୁଵୃଷ୍ଟିର୍ଭଵିତା ଧ୍ରୁଵମ୍ । ସର୍ଵସିଦ୍ଧିପ୍ରଦା ହ୍ଯେଷା ସର୍ଵୋପଦ୍ରଵନାଶିନୀ
ତାଙ୍କର ବ୍ରତର ଶକ୍ତିରେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଭଲ ବର୍ଷା ହେବ। ଏହି ବ୍ରତ ସମସ୍ତ ସିଦ୍ଧି ଦେଇଥାଏ ଏବଂ ସମସ୍ତ ବିପଦକୁ ଦୂର କରେ।
ଅସ୍ଯା ଵ୍ରତଂ କୁରୁ ନୃପ ସପ୍ରଜଃ ସପରିଚ୍ଛଦଃ । ଇତି ଵାକ୍ଯମୃଷେଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ରାଜା ସ୍ଵଗୃହମାଗତଃ
ହେ ରାଜା, ତୁମେ ତୁମ ପ୍ରଜା ଓ ସମସ୍ତ ସହାୟକଙ୍କ ସହିତ ଏହି ବ୍ରତ କର। ଋଷିଙ୍କ ଏହି ଉପଦେଶ ଶୁଣି ରାଜା ନିଜ ଘରକୁ ଫେରିଲେ।
ଭାଦ୍ରମାସେ ସିତେ ପକ୍ଷେ ପଦ୍ମାଵ୍ରତମଥାକରୋତ୍ । ପ୍ରଜାଭିଃ ସହ ସର୍ଵାଭିଶ୍ଚାତୁର୍ଵର୍ଣ୍ଯସମନ୍ଵିତଃ
ଭାଦ୍ର ମାସର ଶୁକ୍ଳ ପକ୍ଷରେ, ସେ ସମସ୍ତ ପ୍ରଜା ଓ ଚାରି ଵର୍ଣ୍ଣର ଲୋକଙ୍କ ସହିତ ପଦ୍ମା ବ୍ରତ କଲେ।
ଏଵଂ ଵ୍ରତେ କୃତେ ରାଜନ୍ପ୍ରଵଵର୍ଷ ବଲାହକଃ । ଜଲେନ ପ୍ଲାଵିତା ଭୂମିରଭଵତ୍ସସ୍ଯଶାଲିନୀ
ଏପରି ବ୍ରତ କରାଯିବା ପରେ, ହେ ରାଜା, ମେଘ ଭଲରେ ବର୍ଷା କଲେ। ଭୂମି ଜଳରେ ଭିଜିଗଲା ଏବଂ ଧାନ୍ୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା।
ଋଷୀଶ୍ଵରପ୍ରଭାଵେନ ଲୋକାଃ ସୌଖ୍ଯଂ ପ୍ରପେଦିରେ । ଏତସ୍ମାତ୍କାରଣାଦେଵଂ କର୍ତ୍ତଵ୍ଯଂ ଵ୍ରତମୁତ୍ତମମ୍
ଋଷିଶ୍ୱରଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ଲୋକମାନେ ସୁଖ ପାଇଲେ। ଏହି କାରଣରୁ ଏହି ଉତ୍ତମ ବ୍ରତ କରିବା ଉଚିତ।
ଦଧ୍ଯୋଦନଯୁତଂ ତସ୍ଯାଂ ଜଲପୂର୍ଣଂ ଘଟଂ ଦ୍ଵିଜେ । ଵସ୍ତ୍ରସଂଵେଷ୍ଟିତଂ ଦତ୍ତ୍ଵା ଛତ୍ରୋପାନହମେଵ ଚ
ସେ ଦିନ, ଦହି ଓ ଚାଉଳ ମିଶାଯାଇଥିବା ଜଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏକ ଘଡ଼ା, ଭଲ ଭାବରେ କପଡ଼ାରେ ମୁଡ଼ି, ଏକ ଛତା ଓ ଜୁତା ସହିତ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦିଅ।
ନମୋ ନମସ୍ତେ ଗୋଵିଂଦ ବୁଧଶ୍ରଵଣସଂଜ୍ଞକ । ଅଘୌଘସଂକ୍ଷଯଂ କୃତ୍ଵା ସର୍ଵସୌଖ୍ଯପ୍ରଦୋ ଭଵ
ଗୋବିନ୍ଦ, ବୁଧଶ୍ରବଣ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ତୁମକୁ ପୁନଃପୁନଃ ନମସ୍କାର। ସମସ୍ତ ପାପକୁ ଦୂର କରି, ସମସ୍ତ ସୁଖ ଦିଅ।
ଭୁକ୍ତିମୁକ୍ତିପ୍ରଦଶ୍ଚୈଵ ଲୋକାନାଂ ସୁଖଦାଯକଃ । ପଠନାଚ୍ଛ୍ରଵଣାଦ୍ରାଜନ୍ସର୍ଵପାପୈଃ ପ୍ରମୁଚ୍ଯତେ
ଯିଏ ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦେଉଛନ୍ତି, ଲୋକମାନେ ସୁଖ ପାଆନ୍ତି। ଏହା ପଢ଼ିବା ଓ ଶୁଣିବା ଦ୍ୱାରା, ହେ ରାଜା, ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ।
ଇତି ଶ୍ରୀପାଦ୍ମେ ମହାପୁରାଣେ ପଂଚପଂଚାଶତ୍ସାହସ୍ର୍ଯାଂ ସଂହିତାଯାମୁତ୍ତରଖଂଡେ ଉମାପତିନାରଦସଂଵାଦେ ଭାଦ୍ରପଦଶୁକ୍ଲା ପଦ୍ମୈକାଦଶୀନାମ ସପ୍ତପଂଚାଶତ୍ତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏଭଳି ଶ୍ରୀପଦ୍ମ ପୁରାଣର ଉତ୍ତରଖଣ୍ଡରେ ଉମାପତି ଓ ନାରଦଙ୍କ ସଂବାଦରେ, ଭାଦ୍ରପଦ ଶୁକ୍ଳ ପଦ୍ମା ଏକାଦଶୀ ନାମକ ସତପଞ୍ଚାଶତମ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା।
ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଉଵାଚ- କଥଯସ୍ଵ ପ୍ରସାଦେନ ମମାଗ୍ରେ ମଧୁସୂଦନ । ଇଷସ୍ଯ କୃଷ୍ଣପକ୍ଷେ ତୁ କିଂନାମୈକାଦଶୀଭଵେତ୍
ଯୁଧିଷ୍ଠିର କହିଲେ — ମଧୁସୂଦନ, ତୁମ ଦୟାରେ ମୋ ପାଖରେ କହ, ଈଷାର କୃଷ୍ଣପକ୍ଷରେ କେଉଁ ଏକାଦଶୀ ନାମ ଅଛି?
ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଉଵାଚ- ଆଶ୍ଵିନେ କୃଷ୍ଣପକ୍ଷେ ତୁ ଇଂଦିରା ନାମ ନାମତଃ । ତସ୍ଯା ଵ୍ରତପ୍ରଭାଵେନ ମହାପାପଂ ପ୍ରଣଶ୍ଯତି
ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କହିଲେ — ଆଶ୍ୱିନ ମାସର କୃଷ୍ଣପକ୍ଷରେ ଏହାକୁ ଇନ୍ଦିରା ନାମରେ ଡାକାଯାଏ। ଏହି ବ୍ରତର ଶକ୍ତିରେ ମହାପାପ ନଶ୍ଟ ହୁଏ।
ଅଧୋଯୋନି ଗତାନାଂ ଚ ପିତୄଣାଂ ଗତିଦାଯିନୀ । ଶୃଣୁଷ୍ଵାଵହିତୋ ରାଜନ୍କଥାଂ ପାପହରାଂ ପରାମ୍
ଏହା ତଳ ଯୋନିକୁ ଗତ ତିନି ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ମୁକ୍ତି ଦେଉଛି। ଏହି ପାପ ହରା ଶ୍ରେଷ୍ଠ କଥାକୁ ଧ୍ୟାନ ଦେଇ ଶୁଣ, ହେ ରାଜା।
ଯସ୍ଯାଃ ଶ୍ରଵଣମାତ୍ରେଣ ଵାଜପେଯଫଲଂ ଲଭେତ୍ । ପୁରା କୃତଯୁଗେ ରାଜନ୍ବଭୂଵ ନୃପନଂଦନଃ
ଏହାକୁ କେବଳ ଶୁଣିଲେ ବାଜପେୟ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ମିଳେ। ପୂର୍ବେ କୃତୟୁଗରେ, ହେ ରାଜା, ଏକ ରାଜପୁତ୍ର ଥିଲେ।
ଇଂଦ୍ରସେନ ଇତି ଖ୍ଯାତଃ ପୁରା ମାହିଷ୍ମତୀପତିଃ । ସ ରାଜା ପାଲଯାମାସ ଧର୍ମେଣ ଯଶସାନ୍ଵିତଃ
ସେ ଇନ୍ଦ୍ରସେନ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଥିଲେ, ମାହିଷ୍ମତୀର ରାଜା। ସେ ଧର୍ମରେ ଅଟୁଟ ଥିଲେ ଏବଂ ଯଶସ୍ୱୀ ଥିଲେ।
ପୁତ୍ରପୌତ୍ରସମାଯୁକ୍ତୋ ଧନଧାନ୍ଯସମନ୍ଵିତଃ । ମାହିଷ୍ମତ୍ଯଧିପୋ ରାଜା ଵିଷ୍ଣୁଭକ୍ତିପରାଯଣଃ
ପୁଅ ଓ ନାତିମାନେ ଚାରିପାଖରେ ଥିଲେ, ଧନ ଓ ଧାନ୍ୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲେ, ମାହିଷ୍ମତୀର ଏହି ରାଜା ବିଷ୍ଣୁଭକ୍ତିରେ ଲଗ୍ନ ଥିଲେ।
ଜପନ୍ଗୋଵିଂଦନାମାନି ମୁକ୍ତିଦାନି ନରାଧିପଃ । କାଲଂ ନଯତି ଵିଧିଵଦଧ୍ଯାତ୍ମଧ୍ଯାନଚିଂତକଃ
ସେ ନରପତି ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କ ନାମ ଜପ କରୁଥିଲେ, ଯାହା ମୁକ୍ତି ଦେଉଛି, ଏବଂ ନିୟମରେ ଆତ୍ମଧ୍ୟାନରେ ଲଗ୍ନ ରହି ସମୟ କଟାଉଥିଲେ।
ଏକସ୍ମିନ୍ଦିଵସେ ରାଜ୍ଞି ସୁଖାସୀନେ ସଦୋ ଗତେ । ଅଵତୀର୍ଯାଗମତ୍ତତ୍ର ହ୍ଯଂବରାନ୍ନାରଦୋ ମୁନିଃ
ଏକ ଦିନ, ରାଜା ସଭାରେ ସୁଖରେ ବସିଥିବାବେଳେ, ଆକାଶରୁ ଅବତରି ମୁନି ନାରଦ ଏଠାରେ ଆସିଲେ।
ତମାଗତମଭିପ୍ରେକ୍ଷ୍ଯ ପ୍ରତ୍ଯୁତ୍ଥାଯ କୃତାଂଜଲି । ପୂଜଯିତ୍ଵାଥ ଵିଧିନା ଚାସନେ ସଂନ୍ଯଵେଶଯତ୍
ତାଙ୍କୁ ଆସିଥିବା ଦେଖି, ରାଜା ଉଠି ହାତ ଜୋଡିଲେ। ବିଧିମତେ ପୂଜା କରି, ତାଙ୍କୁ ଆସନରେ ବସାଇଲେ।
ସୁଖୋପଵିଷ୍ଟଂ ସ ମୁନିଂ ପ୍ରତ୍ଯୁଵାଚ ନୃପୋତ୍ତମଃ । ରାଜୋଵାଚ-। ତ୍ଵତ୍ପ୍ରସାଦାନ୍ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ସର୍ଵଂ ଚ କୁଶଲଂ ମମ
ମୁନିଙ୍କୁ ସୁଖରେ ବସିଥିବାବେଳେ, ସର୍ବୋତ୍ତମ ରାଜା କହିଲେ— ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଆପଣଙ୍କର କୃପାରେ ମୋର ସବୁ କିଛି ଭଲ ଅଛି।
ଅଦ୍ଯ କ୍ରତୁକ୍ରିଯାଃ ସର୍ଵାଃ ସଫଲାସ୍ତଵ ଦର୍ଶନାତ୍ । ପ୍ରସାଦଂ କୁରୁ ଦେଵର୍ଷେ ବ୍ରୂହ୍ଯାଗମନକାରଣମ୍
ଆଜି ଆପଣଙ୍କୁ ଦେଖିବାରୁ ମୋର ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞ ଓ କ୍ରିୟା ସଫଳ ହୋଇଛି। ହେ ଦେବ ଋଷି, ଦୟାକରି ଆପଣ ଆସିବାର କାରଣ କହନ୍ତୁ।
ନାରଦ ଉଵାଚ- ଶ୍ରୂଯତାଂ ନୃପଶାର୍ଦୂଲ ମଦ୍ଵଚୋ ଵିସ୍ମଯପ୍ରଦମ୍ । ବ୍ରହ୍ମଲୋକାଦହଂ ପ୍ରାପ୍ତୋ ଯମଲୋକଂ ନୃପୋତ୍ତମ
ନାରଦ କହିଲେ— ହେ ରାଜା, ମୋର ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଭରା କଥା ଶୁଣନ୍ତୁ। ମୁଁ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଲୋକରୁ ଯମର ଲୋକକୁ ଆସିଛି, ହେ ରାଜାଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ଶମନେନାର୍ଚିତୋ ଭକ୍ତ୍ଯା ଉପଵିଷ୍ଟୋ ଵରାସନେ । ଧର୍ମଶୀଲଃ ସତ୍ଯଵାଂସ୍ତୁ ଭାସ୍କରିଂ ସମୁପାସତେ
ଶମନଙ୍କ ଭକ୍ତିରେ ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ, ମୁଁ ଉତ୍ତମ ଆସନରେ ବସିଥିଲି। ସତ୍ୟବାନ୍ ଓ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଜଣେ ଭାସ୍କରଙ୍କୁ ଉପାସନା କରୁଥିଲେ।
ବହୁପୁଣ୍ଯପ୍ରକର୍ତ୍ତା ଚ ଵ୍ରତଵୈକଲ୍ଯଦୋଷତଃ । ସଭାଯାଂ ଶ୍ରାଦ୍ଧଦେଵସ୍ଯ ମଯା ଦୃଷ୍ଟଃ ପିତା ତଵ
ତୁମ ଜନକ, ଅନେକ ପୁଣ୍ୟ କାମ କରିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ବ୍ରତରେ କିଛି ତ୍ରୁଟି ଥିବାରୁ, ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ପିତୃଦେବଙ୍କ ସଭାରେ ଦେଖିଥିଲି।
କଥିତସ୍ତେନ ସଂଦେଶସ୍ତଂ ନିବୋଧ ଜନେଶ୍ଵର । ଇଂଦ୍ରସେନ ଇତି ଖ୍ଯାତୋ ରାଜା ମାହିଷ୍ମତୀପତିଃ
ସେ ମୋତେ ଏକ ସନ୍ଦେଶ ଦେଇଥିଲେ— ହେ ଜନେଶ୍ୱର, ଏହା ଶୁଣ। 'ଇନ୍ଦ୍ରସେନା ନାମକ ମାହିଷ୍ମତୀର ରାଜା'।
ତସ୍ଯାଗ୍ରେ କଥଯବ୍ରହ୍ମନ୍ସ୍ଥିତଂ ମାଂ ଯମସଂନିଧୌ । କେନାପି ଚାଂତରାଯେଣ ପୂର୍ଵଜନ୍ମୋଦ୍ଭଵେନ ଚ
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ମୁଁ ତାଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ, ଯମଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତିରେ ଦଣ୍ଡାଇଥିଲି, ପୂର୍ବଜନ୍ମର କୌଣସି ବାଧା ଦ୍ୱାରା।
ସ୍ଵର୍ଗଂ ପ୍ରେଷଯ ମାଂ ପୁତ୍ର ଇଂଦିରା ପୁଣ୍ଯ ଦାନତଃ । ଇତ୍ଯୁକ୍ତୋଽହଂ ସମାଯାତଃ ସମୀପଂ ତଵ ପାର୍ଥିଵ
ସେ କହିଲେ, 'ପୁତ୍ର, ଇନ୍ଦିରା ବ୍ରତ ଓ ଦାନର ପୁଣ୍ୟରେ ମୋତେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପଠା।' ଏହିପରି ଆଜ୍ଞା ପାଇ, ମୁଁ ତୁମ ପାଖକୁ ଆସିଛି, ହେ ରାଜା।
ପିତୁଃ ସ୍ଵର୍ଗକୃତେ ରାଜନ୍ନିଂଦିରା ଵ୍ରତମାଚର । ତେନ ଵ୍ରତପ୍ରଭାଵେନ ସ୍ଵର୍ଗଂ ଯାସ୍ଯତି ତେ ପିତା
ହେ ରାଜା, ତୁମ ପିତାଙ୍କ ସ୍ୱର୍ଗଲୋକ ପାଇଁ ଇନ୍ଦିରା ବ୍ରତ କର। ଏହି ବ୍ରତର ଶକ୍ତିରେ ତୁମ ପିତା ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯିବେ।
ରାଜୋଵାଚ- କଥଯସ୍ଵ ପ୍ରସାଦେନ ଭଗଵନ୍ନିଂଦିରା ଵ୍ରତମ୍ । ଵିଧିନା କେନ କର୍ତ୍ତଵ୍ଯଂ କସ୍ମିନ୍ପକ୍ଷେ ତିଥୌ ତଥା
ରାଜା କହିଲେ— ହେ ଭଗବନ, ଦୟାକରି ଇନ୍ଦିରା ବ୍ରତ ବିଷୟରେ କହନ୍ତୁ। କିପରି କରିବା ଉଚିତ୍, କେଉଁ ତିଥି ଓ ପକ୍ଷରେ କରିବା ଉଚିତ୍?