ଦଦର୍ଶାଥ ବ୍ରହ୍ମସୁତମୃଷିମାଂଗିରସଂ ନୃପଃ । ତେଜସା ଦ୍ଯୋତିତଦିଶଂ ଦ୍ଵିତୀଯମିଵ ପଦ୍ମଜମ୍
ସେଠାରେ ରାଜା ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପୁତ୍ର ମୁନି ଅଙ୍ଗିରାସଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ଯାହାଙ୍କ ତେଜରେ ସମସ୍ତ ଦିଗ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଉଥିଲା, ସେ ଦ୍ୱିତୀୟ ପଦ୍ମଜ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ।
ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ହର୍ଷିତୋ ରାଜା ଅଵତୀର୍ଯ ସ୍ଵଵାହନାତ୍ । ନମଶ୍ଚକ୍ରେଽସ୍ଯ ଚରଣୌ କୃତାଂଜଲିପୁଟୋ ଵଶୀ
ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ରାଜା ଖୁସି ହେଲେ, ନିଜ ଯାନରୁ ଅବତରି, ହାତ ଜୋଡି ତାଙ୍କ ପାଦରେ ନମସ୍କାର କଲେ।
ମୁନିସ୍ତମଭିନଂଦ୍ଯାଥ ସ୍ଵସ୍ତିଵାଚନପୂର୍ଵକମ୍ । ପପ୍ରଚ୍ଛ କୁଶଲଂ ରାଜ୍ଯେ ସପ୍ତସ୍ଵଂଗେଷୁ ଭୂପତେଃ
ମୁନି ତାଙ୍କୁ ଶୁଭ କଥା କହି ଆଶୀର୍ବାଦ କଲେ, ଏବଂ ରାଜ୍ୟର ସାତଟି ଅଙ୍ଗରେ ରାଜାଙ୍କ ସୁସ୍ଥତା ବିଷୟରେ ପଚାରିଲେ।
ନିଵେଦଯିତ୍ଵା କୁଶଲଂ ପପ୍ରଚ୍ଛାନାମଯଂ ନୃପଃ । ଦତ୍ତାସନୋ ଗୃହୀତାର୍ଘ୍ଯ ଉପଵିଷ୍ଟୋଽସ୍ଯ ସଂନିଧୌ
ସେ ନିଜ ସୁସ୍ଥତା ଜଣେଇ, ରାଜା ମୁନିଙ୍କ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ବିଷୟରେ ପଚାରିଲେ। ଆସନ ଦେଇ ଅର୍ଘ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରି, ସେ ତାଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ବସିଲେ।
ପ୍ରତ୍ଯୁଵାଚ ମୁନିଂ ରାଜା ପୃଷ୍ଟୋ ହ୍ଯାଗମକାରଣମ୍
ମୁନି ଯେତେବେଳେ ଆସିବାର କାରଣ ପଚାରିଲେ, ରାଜା ତାଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
ରାଜୋଵାଚ- ଭଗଵନ୍ଧର୍ମଵିଧିନା ମମ ପାଲଯତୋ ମହୀମ୍ । ଅନାଵୃଷ୍ଟିଶ୍ଚ ସଂଵୃତ୍ତା ନାହଂ ଵେଦ୍ମ୍ଯତ୍ର କାରଣମ୍
ରାଜା କହିଲେ— ଭଗବନ୍, ମୁଁ ଧର୍ମ ଅନୁଯାୟୀ ଭାବରେ ଭୂମି ପାଳନ କରୁଛି, ତଥାପି ଅବର୍ଷା ହେଉଛି। ଏହାର କାରଣ ମୁଁ ଜାଣେନି।
ସଂଶଯଚ୍ଛେଦନାଯାତ୍ର ଆଗତୋଽହଂ ତଵାଂତିକେ । ଯୋଗକ୍ଷେମଵିଧାନେନ ପ୍ରଜାନାଂ କୁରୁ ନିର୍ଵୃତିମ୍
ମୋ ସନ୍ଦେହ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ପାଖକୁ ଆସିଛି। ଦୟାକରି ପ୍ରଜାମାନଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ଓ ସୁରକ୍ଷା ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ଶାନ୍ତି ପାଆନ୍ତୁ।
ଋଷିରୁଵାଚ- ଏତତ୍କୃତଯୁଗଂ ରାଜନ୍ଯୁଗାନାମୁତ୍ତମଂ ମତମ୍ । ଅତ୍ର ବ୍ରହ୍ମପରା ଲୋକା ଧର୍ମଶ୍ଚାତ୍ର ଚତୁଷ୍ପଦଃ
ମୁନି କହିଲେ— ଏହା କୃତଯୁଗ, ସମସ୍ତ ଯୁଗ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ରେଷ୍ଠ ବୋଲି ମନ୍ୟ। ଏଠାରେ ଲୋକମାନେ ବ୍ରହ୍ମରେ ଲୀନ ଓ ଧର୍ମ ଚାରିପାଖରେ ଦୃଢ଼।
ଅସ୍ମିନ୍ଯୁଗେ ତପୋଯୁକ୍ତା ବ୍ରାହ୍ମଣା ନେତରା ଜନାଃ । ଵିଷଯେ ତଵ ରାଜେଂଦ୍ର ଵୃଷଲୋଽଯଂ ତପସ୍ଯତି
ଏହି ଯୁଗରେ କେବଳ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ତପସ୍ୟା କରନ୍ତି, ଅନ୍ୟ କେହି ନୁହଁନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ତୁମ ରାଜ୍ୟରେ ଏକ ଶୂଦ୍ର ତପସ୍ୟା କରୁଛି।
ଏତସ୍ମାତ୍କାରଣାଚ୍ଚୈଵ ନ ଵର୍ଷତି ବଲାହକଃ । କୁରୁ ତସ୍ଯ ଵଧେ ଯତ୍ନଂ ଯେନ ଦୋଷଃ ପ୍ରଶାମ୍ଯତି
ଏହି କାରଣରୁ ମେଘ ବର୍ଷା କରୁନାହାନ୍ତି। ତାଙ୍କୁ ବଧ କରିବା ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କର, ଯାହାଦ୍ୱାରା ଏହି ଦୋଷ ଶାନ୍ତ ହେବ।
ରାଜୋଵାଚ- ନାହମେନଂ ଵଧିଷ୍ଯାମି ତପସ୍ଯଂତମନାଗସମ୍ । ଧର୍ମୋପଦେଶଂ କଥଯ ଉପସର୍ଗଵିନାଶନମ୍
ରାଜା କହିଲେ— ସେ ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ ଏବଂ ତପସ୍ୟାରେ ଲିନ, ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ମାରିବିନି। ଆପଣ ମୋତେ ଏମିତି କୌଣସି ଧର୍ମମୟ ଉପାୟ କହନ୍ତୁ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଏହି ବିପଦ ଦୂର ହେବ।
ଋଷିରୁଵାଚ- ଯଦ୍ଯେଵଂ ତର୍ହି ନୃପତେ କୁରୁଷ୍ଵୈକାଦଶୀଵ୍ରତମ୍ । ନଭସ୍ଯସ୍ଯ ସିତେ ପକ୍ଷେ ପଦ୍ମା ନାମେତି ଵିଶ୍ରୁତା
ମୁନି କହିଲେ— ଯଦି ଏମିତି, ତେବେ ରାଜା, ଏକାଦଶୀ ବ୍ରତ ଅନୁଷ୍ଠାନ କର। ନଭସ୍ୟ ମାସର ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷରେ ଏହାକୁ ପଦ୍ମା ବୋଲି ଜଣାଯାଏ।
ତସ୍ଯା ଵ୍ରତପ୍ରଭାଵେନ ସୁଵୃଷ୍ଟିର୍ଭଵିତା ଧ୍ରୁଵମ୍ । ସର୍ଵସିଦ୍ଧିପ୍ରଦା ହ୍ଯେଷା ସର୍ଵୋପଦ୍ରଵନାଶିନୀ
ତାଙ୍କର ବ୍ରତର ଶକ୍ତିରେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଭଲ ବର୍ଷା ହେବ। ଏହି ବ୍ରତ ସମସ୍ତ ସିଦ୍ଧି ଦେଇଥାଏ ଏବଂ ସମସ୍ତ ବିପଦକୁ ଦୂର କରେ।
ଅସ୍ଯା ଵ୍ରତଂ କୁରୁ ନୃପ ସପ୍ରଜଃ ସପରିଚ୍ଛଦଃ । ଇତି ଵାକ୍ଯମୃଷେଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ରାଜା ସ୍ଵଗୃହମାଗତଃ
ହେ ରାଜା, ତୁମେ ତୁମ ପ୍ରଜା ଓ ସମସ୍ତ ସହାୟକଙ୍କ ସହିତ ଏହି ବ୍ରତ କର। ଋଷିଙ୍କ ଏହି ଉପଦେଶ ଶୁଣି ରାଜା ନିଜ ଘରକୁ ଫେରିଲେ।
ଭାଦ୍ରମାସେ ସିତେ ପକ୍ଷେ ପଦ୍ମାଵ୍ରତମଥାକରୋତ୍ । ପ୍ରଜାଭିଃ ସହ ସର୍ଵାଭିଶ୍ଚାତୁର୍ଵର୍ଣ୍ଯସମନ୍ଵିତଃ
ଭାଦ୍ର ମାସର ଶୁକ୍ଳ ପକ୍ଷରେ, ସେ ସମସ୍ତ ପ୍ରଜା ଓ ଚାରି ଵର୍ଣ୍ଣର ଲୋକଙ୍କ ସହିତ ପଦ୍ମା ବ୍ରତ କଲେ।
ଏଵଂ ଵ୍ରତେ କୃତେ ରାଜନ୍ପ୍ରଵଵର୍ଷ ବଲାହକଃ । ଜଲେନ ପ୍ଲାଵିତା ଭୂମିରଭଵତ୍ସସ୍ଯଶାଲିନୀ
ଏପରି ବ୍ରତ କରାଯିବା ପରେ, ହେ ରାଜା, ମେଘ ଭଲରେ ବର୍ଷା କଲେ। ଭୂମି ଜଳରେ ଭିଜିଗଲା ଏବଂ ଧାନ୍ୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା।
ଋଷୀଶ୍ଵରପ୍ରଭାଵେନ ଲୋକାଃ ସୌଖ୍ଯଂ ପ୍ରପେଦିରେ । ଏତସ୍ମାତ୍କାରଣାଦେଵଂ କର୍ତ୍ତଵ୍ଯଂ ଵ୍ରତମୁତ୍ତମମ୍
ଋଷିଶ୍ୱରଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ଲୋକମାନେ ସୁଖ ପାଇଲେ। ଏହି କାରଣରୁ ଏହି ଉତ୍ତମ ବ୍ରତ କରିବା ଉଚିତ।
ଦଧ୍ଯୋଦନଯୁତଂ ତସ୍ଯାଂ ଜଲପୂର୍ଣଂ ଘଟଂ ଦ୍ଵିଜେ । ଵସ୍ତ୍ରସଂଵେଷ୍ଟିତଂ ଦତ୍ତ୍ଵା ଛତ୍ରୋପାନହମେଵ ଚ
ସେ ଦିନ, ଦହି ଓ ଚାଉଳ ମିଶାଯାଇଥିବା ଜଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏକ ଘଡ଼ା, ଭଲ ଭାବରେ କପଡ଼ାରେ ମୁଡ଼ି, ଏକ ଛତା ଓ ଜୁତା ସହିତ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦିଅ।
ନମୋ ନମସ୍ତେ ଗୋଵିଂଦ ବୁଧଶ୍ରଵଣସଂଜ୍ଞକ । ଅଘୌଘସଂକ୍ଷଯଂ କୃତ୍ଵା ସର୍ଵସୌଖ୍ଯପ୍ରଦୋ ଭଵ
ଗୋବିନ୍ଦ, ବୁଧଶ୍ରବଣ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ତୁମକୁ ପୁନଃପୁନଃ ନମସ୍କାର। ସମସ୍ତ ପାପକୁ ଦୂର କରି, ସମସ୍ତ ସୁଖ ଦିଅ।
ଭୁକ୍ତିମୁକ୍ତିପ୍ରଦଶ୍ଚୈଵ ଲୋକାନାଂ ସୁଖଦାଯକଃ । ପଠନାଚ୍ଛ୍ରଵଣାଦ୍ରାଜନ୍ସର୍ଵପାପୈଃ ପ୍ରମୁଚ୍ଯତେ
ଯିଏ ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦେଉଛନ୍ତି, ଲୋକମାନେ ସୁଖ ପାଆନ୍ତି। ଏହା ପଢ଼ିବା ଓ ଶୁଣିବା ଦ୍ୱାରା, ହେ ରାଜା, ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ।
ଇତି ଶ୍ରୀପାଦ୍ମେ ମହାପୁରାଣେ ପଂଚପଂଚାଶତ୍ସାହସ୍ର୍ଯାଂ ସଂହିତାଯାମୁତ୍ତରଖଂଡେ ଉମାପତିନାରଦସଂଵାଦେ ଭାଦ୍ରପଦଶୁକ୍ଲା ପଦ୍ମୈକାଦଶୀନାମ ସପ୍ତପଂଚାଶତ୍ତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏଭଳି ଶ୍ରୀପଦ୍ମ ପୁରାଣର ଉତ୍ତରଖଣ୍ଡରେ ଉମାପତି ଓ ନାରଦଙ୍କ ସଂବାଦରେ, ଭାଦ୍ରପଦ ଶୁକ୍ଳ ପଦ୍ମା ଏକାଦଶୀ ନାମକ ସତପଞ୍ଚାଶତମ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା।
ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଉଵାଚ- କଥଯସ୍ଵ ପ୍ରସାଦେନ ମମାଗ୍ରେ ମଧୁସୂଦନ । ଇଷସ୍ଯ କୃଷ୍ଣପକ୍ଷେ ତୁ କିଂନାମୈକାଦଶୀଭଵେତ୍
ଯୁଧିଷ୍ଠିର କହିଲେ — ମଧୁସୂଦନ, ତୁମ ଦୟାରେ ମୋ ପାଖରେ କହ, ଈଷାର କୃଷ୍ଣପକ୍ଷରେ କେଉଁ ଏକାଦଶୀ ନାମ ଅଛି?
ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଉଵାଚ- ଆଶ୍ଵିନେ କୃଷ୍ଣପକ୍ଷେ ତୁ ଇଂଦିରା ନାମ ନାମତଃ । ତସ୍ଯା ଵ୍ରତପ୍ରଭାଵେନ ମହାପାପଂ ପ୍ରଣଶ୍ଯତି
ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କହିଲେ — ଆଶ୍ୱିନ ମାସର କୃଷ୍ଣପକ୍ଷରେ ଏହାକୁ ଇନ୍ଦିରା ନାମରେ ଡାକାଯାଏ। ଏହି ବ୍ରତର ଶକ୍ତିରେ ମହାପାପ ନଶ୍ଟ ହୁଏ।
ଅଧୋଯୋନି ଗତାନାଂ ଚ ପିତୄଣାଂ ଗତିଦାଯିନୀ । ଶୃଣୁଷ୍ଵାଵହିତୋ ରାଜନ୍କଥାଂ ପାପହରାଂ ପରାମ୍
ଏହା ତଳ ଯୋନିକୁ ଗତ ତିନି ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ମୁକ୍ତି ଦେଉଛି। ଏହି ପାପ ହରା ଶ୍ରେଷ୍ଠ କଥାକୁ ଧ୍ୟାନ ଦେଇ ଶୁଣ, ହେ ରାଜା।
ଯସ୍ଯାଃ ଶ୍ରଵଣମାତ୍ରେଣ ଵାଜପେଯଫଲଂ ଲଭେତ୍ । ପୁରା କୃତଯୁଗେ ରାଜନ୍ବଭୂଵ ନୃପନଂଦନଃ
ଏହାକୁ କେବଳ ଶୁଣିଲେ ବାଜପେୟ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ମିଳେ। ପୂର୍ବେ କୃତୟୁଗରେ, ହେ ରାଜା, ଏକ ରାଜପୁତ୍ର ଥିଲେ।
ଇଂଦ୍ରସେନ ଇତି ଖ୍ଯାତଃ ପୁରା ମାହିଷ୍ମତୀପତିଃ । ସ ରାଜା ପାଲଯାମାସ ଧର୍ମେଣ ଯଶସାନ୍ଵିତଃ
ସେ ଇନ୍ଦ୍ରସେନ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଥିଲେ, ମାହିଷ୍ମତୀର ରାଜା। ସେ ଧର୍ମରେ ଅଟୁଟ ଥିଲେ ଏବଂ ଯଶସ୍ୱୀ ଥିଲେ।
ପୁତ୍ରପୌତ୍ରସମାଯୁକ୍ତୋ ଧନଧାନ୍ଯସମନ୍ଵିତଃ । ମାହିଷ୍ମତ୍ଯଧିପୋ ରାଜା ଵିଷ୍ଣୁଭକ୍ତିପରାଯଣଃ
ପୁଅ ଓ ନାତିମାନେ ଚାରିପାଖରେ ଥିଲେ, ଧନ ଓ ଧାନ୍ୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲେ, ମାହିଷ୍ମତୀର ଏହି ରାଜା ବିଷ୍ଣୁଭକ୍ତିରେ ଲଗ୍ନ ଥିଲେ।
ଜପନ୍ଗୋଵିଂଦନାମାନି ମୁକ୍ତିଦାନି ନରାଧିପଃ । କାଲଂ ନଯତି ଵିଧିଵଦଧ୍ଯାତ୍ମଧ୍ଯାନଚିଂତକଃ
ସେ ନରପତି ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କ ନାମ ଜପ କରୁଥିଲେ, ଯାହା ମୁକ୍ତି ଦେଉଛି, ଏବଂ ନିୟମରେ ଆତ୍ମଧ୍ୟାନରେ ଲଗ୍ନ ରହି ସମୟ କଟାଉଥିଲେ।
ଏକସ୍ମିନ୍ଦିଵସେ ରାଜ୍ଞି ସୁଖାସୀନେ ସଦୋ ଗତେ । ଅଵତୀର୍ଯାଗମତ୍ତତ୍ର ହ୍ଯଂବରାନ୍ନାରଦୋ ମୁନିଃ
ଏକ ଦିନ, ରାଜା ସଭାରେ ସୁଖରେ ବସିଥିବାବେଳେ, ଆକାଶରୁ ଅବତରି ମୁନି ନାରଦ ଏଠାରେ ଆସିଲେ।
ତମାଗତମଭିପ୍ରେକ୍ଷ୍ଯ ପ୍ରତ୍ଯୁତ୍ଥାଯ କୃତାଂଜଲି । ପୂଜଯିତ୍ଵାଥ ଵିଧିନା ଚାସନେ ସଂନ୍ଯଵେଶଯତ୍
ତାଙ୍କୁ ଆସିଥିବା ଦେଖି, ରାଜା ଉଠି ହାତ ଜୋଡିଲେ। ବିଧିମତେ ପୂଜା କରି, ତାଙ୍କୁ ଆସନରେ ବସାଇଲେ।