ତତ୍ଫଲଂ ସମଵାପ୍ନୋତି ଯଃ କରୋତି ହି ଜାଗରମ୍ । ଶ୍ରୂଯତାଂ ରାଜଶାର୍ଦୂଲ ସଫଲାଯାଃ କଥା ଶୁଭା
ଯିଏ ଏହି ଜାଗରଣ କରେ, ସେ ଏହି ଫଳ ପାଏ। ରାଜାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବାଘ, ସଫଳା ଏକାଦଶୀର ଶୁଭ କଥା ଶୁଣ।
ଚଂପାଵତୀତି ଵିଖ୍ଯାତା ପୁରୀ ମାହିଷ୍ମତସ୍ଯ ଚ । ବଭୂଵୁସ୍ତସ୍ଯ ରାଜର୍ଷେଃ ପୁତ୍ରାଃ ପଂଚ କୁମାରକାଃ
ଚମ୍ପାବତୀ ନାମର ଏକ ପୁରୀ ଥିଲା, ଯାହା ମହିଷ୍ମତୀର ଅଂଶ ଥିଲା। ସେଠାରେ ଏକ ରାଜା ଥିଲେ, ତାଙ୍କର ପାଞ୍ଚଟି ପୁଅ ଥିଲେ।
ତେଷାଂ ମଧ୍ଯେ ତୁ ଜ୍ଯେଷ୍ଠୋ ଵୈ ମହାପାପରତଃ ସଦା । ପରଦାରାଭିଚାରୀ ଚ ଵେଶ୍ଯାସକ୍ତଶ୍ଚ ମଦ୍ଯପଃ
ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବଡ଼ ପୁଅ ସବୁବେଳେ ଦୁଷ୍କର୍ମରେ ଲିପ୍ତ ଥିଲେ — ପରସ୍ତ୍ରୀ ସଂଗରେ ଲାଗିଥିବା, ବେଶ୍ୟାମାନେ ସହ ଆସକ୍ତ, ମଦ୍ୟପାନ କରୁଥିବା।
ପିତୁର୍ଦ୍ରଵ୍ଯଂ ତୁ ତେନୈଵ ଗମିତଂ ପାପକର୍ମଣା । ଅସଦ୍ଵୃତ୍ତିରତୋ ନିତ୍ଯଂ ଭୂସୁରାଣାଂ ତୁ ନିଂଦକଃ
ସେ ଦୁଷ୍କର୍ମ କରି ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କର ଧନ ନଷ୍ଟ କରିଦେଲେ। ଖରାପ ଆଚରଣ ହେତୁ ସେ ସବୁବେଳେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ଅପମାନ କରୁଥିଲେ।
ଵୈଷ୍ଣଵାନାଂ ଚ ଦେଵାନାଂ ନିତ୍ଯଂ ନିଂଦାଂ କରୋତି ସଃ । ଈଦୃଶଂ ତୁ ତତୋ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପୁତ୍ରଂ ମାହିଷ୍ମତୋ ନୃପଃ
ସେ ବିଷ୍ଣୁଭକ୍ତ ଓ ଦେବତାମାନେଙ୍କୁ ସଦା ନିନ୍ଦା କରୁଥିଲେ। ଏପରି ପୁଅକୁ ଦେଖି, ମାହିଷ୍ମତ ରାଜା...
ନାମ୍ନା ତୁ ଲୁଂପକ ଇତି ରାଜପୁତ୍ରେଷୁ ଚାପଠତ୍ । ରାଜ୍ଯାନ୍ନିଷ୍କାସିତସ୍ତେନ ପିତ୍ରା ଚୈଵ ତୁ ବଂଧୁଭିଃ
ସେ ରାଜପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ 'ଲୁମ୍ପକ' ନାମରେ ପରିଚିତ ହେଲେ। ଏହି କାରଣରେ, ତାଙ୍କ ପିତା ଓ ଆତ୍ମୀୟମାନେ ତାଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟରୁ ବାହାର କରିଦେଲେ।
ସ ଚୈଵଂ ପରିଵାରୈସ୍ତୁ ତ୍ଯକ୍ତଶ୍ଚ ପରିପଂଥିଵତ୍ । ଲୁଂପକୋଽପି ତଥା ତ୍ଯକ୍ତଶ୍ଚିଂତଯାମାସ ଵୈ ତଦା
ଏଭଳି ଭାବରେ ପରିବାର ଦ୍ୱାରା ତ୍ୟାଗିତ, ଏକ ଅପରିଚିତ ମାନ୍ୟଙ୍କ ପରି ହେଲେ। ଲୁମ୍ପକ ମଧ୍ୟ ଏଭଳି ତ୍ୟାଗିତ ହୋଇ, ସେ ସମୟରେ ଚିନ୍ତା କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ।
ତ୍ଯକ୍ତୋଽହଂ ବାଂଧଵୈଃ ପିତ୍ରା ରାଜ୍ଯାନ୍ନିଷ୍କାସିତଃ କିଲ । ଇତି ସଂଚିଂତ୍ଯମାନୋଽସୌ ମତିଂ ପାପେ ତଦାକରୋତ୍
ମୁଁ ଆତ୍ମୀୟମାନେ ଓ ପିତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତ୍ୟାଗିତ, ରାଜ୍ୟରୁ ବାହାର କରାଯାଇଛି। ଏଭଳି ଭାବି, ସେ ତେବେ ପାପ କାମରେ ମନ ଲଗାଇଲେ।
ମଯା ଗଂତଵ୍ଯମେଵାସ୍ତୁ ଦାରୁଣେ ଗହନେ ଵନେ । ତସ୍ମାଚ୍ଚୈଵ ପୁରଂ ସର୍ଵଂ ଲୁଂପଯିଷ୍ଯାମି ଵୈ ପିତୁଃ
ମୋତେ ଏବେ ଭୟଙ୍କର ଘନ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଯିବାକୁ ପଡିବ। ସେଠାରୁ, ମୁଁ ମୋ ପିତାଙ୍କ ସମଗ୍ର ସହରକୁ ଲୁଟିବି।
ଇତ୍ଯେଵଂ ସ ମତିଂ କୃତ୍ଵା ଲୁଂପକୋ ଦୈଵଯୋଗତଃ । ନିର୍ଜଗାମ ପୁରାତ୍ତସ୍ମାଦ୍ଗତୋଽସୌ ଗହନେ ଵନେ
ଏଭଳି ମନେ ନିଶ୍ଚୟ କରି, ଲୁମ୍ପକ ଭାଗ୍ୟବଶତଃ ସେହି ସହର ଛାଡ଼ି ଘନ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ଜୀଵଘାତରତୋ ନିତ୍ଯଂ ସ୍ତେଯଦ୍ଯୂତକଲାନିଧିଃ । ସର୍ଵଂ ଚ ନଗରଂ ତେନ ମୁଷିତଂ ପାପକର୍ମଣା
ସେ ସଦା ହତ୍ୟାରେ ଲାଗିଥିଲେ, ଚୋରି ଓ ଜୁଆରେ ପାରଙ୍ଗତ ଥିଲେ। ତାଙ୍କର ପାପ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ସମଗ୍ର ସହର ଲୁଟିଯାଇଥିଲା।
ସ୍ତେଯାଭିଗାମୀ ନଗରେ ଗୃହୀତଃ ସ ନିଶାଚରୈଃ । ଉଵାଚ ତାନ୍ସୁତୋଽହଂ ଵୈ ରାଜ୍ଞୋ ମାହିଷ୍ମତସ୍ଯ ଚ
ସେ ସହରରେ ଚୋରି କରୁଥିବାବେଳେ, ରାତିରେ ଘୁରୁଥିବା ଲୋକମାନେ ତାଙ୍କୁ ଧରିଲେ। ସେମାନେଠାରେ କହିଲେ, 'ମୁଁ ମାହିଷ୍ମତ ରାଜାଙ୍କ ପୁଅ।'
ସ ତୈର୍ମୁକ୍ତଃ ପାପକର୍ମା ଚାଗତୋ ଵିପିନଂ ପୁନଃ । ଆମିଷାଭିରତୋ ନିତ୍ଯଂ ତରୋର୍ଵୈ ଫଲଭକ୍ଷଣେ
ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ଛାଡ଼ିଦେଲେ, ଏହି ପାପୀ ପୁଣି ଜଙ୍ଗଲକୁ ଫେରିଗଲେ। ସେ ସଦା ମାଂସ ଖାଇବା ଓ ଗଛର ଫଳ ଭୋଜନରେ ଲାଗିଥିଲେ।
ଆଶ୍ରମସ୍ତସ୍ଯ ଦୁଷ୍ଟସ୍ଯ ଵାସୁଦେଵସ୍ଯ ସଂନିଧୌ । ଅଶ୍ଵତ୍ଥୋ ଵର୍ତ୍ତତେ ତତ୍ର ଜୀର୍ଣଶ୍ଚ ବହୁଵାର୍ଷିକଃ
ସେହି ଦୁଷ୍ଟର ଆଶ୍ରମ ନିକଟରେ, ବାସୁଦେବଙ୍କ ସାନ୍ନିଧ୍ୟରେ, ଏକ ପୁରୁଣା ବଟବୃକ୍ଷ ଥିଲା, ଯାହା ବହୁ ବର୍ଷ ହେବାକୁ ଯାଇଥିଲା।
ଦେଵତ୍ଵଂ ତସ୍ଯ ଵୃକ୍ଷସ୍ଯ ଵିପିନେ ଵର୍ତତେ ମହତ୍ । ତତ୍ରୈଵ ନିଵସଂଶ୍ଚୈଵ ଲୁଂପକଃ ପାପବୁଦ୍ଧିମାନ୍
ସେହି ବୃକ୍ଷରେ ଜଙ୍ଗଲରେ ବଡ଼ ଦେବତାତ୍ୱ ଥିଲା। ସେଠାରେ, ପାପ ମନ ଥିବା ଲୁମ୍ପକ ବସିଥିଲେ।
ଗତେ ବହୁତିଥେ କାଲେ କସ୍ଯଚିତ୍ପୁଣ୍ଯସଂଚଯାତ୍ । ପୌଷସ୍ଯ କୃଷ୍ଣପକ୍ଷେ ତୁ ଦଶମ୍ଯାଂ ଦିଵସେ ତଥା
ବହୁ ସମୟ କଟିଗଲାପରେ, କିଛି ପୁଣ୍ୟର ଫଳରେ, ପୌଷ ମାସର କୃଷ୍ଣପକ୍ଷର ଦଶମୀ ଦିନରେ...
ଫଲାନି ଭୁକ୍ତ୍ଵା ଵୃକ୍ଷାଣାଂ ରାତ୍ରୌ ଶୀତେନ ପୀଡିତଃ । ଲୁଂପକୋ ନାମ ପାପିଷ୍ଠୋ ଵସ୍ତ୍ରହୀନୋ ଗତେକ୍ଷଣଃ
ଗଛର ଫଳ ଖାଇ, ରାତିରେ ଶୀତରେ ପୀଡିତ ହେଲେ, ଲୁମ୍ପକ ନାମକ ସେହି ପାପୀ, ପୋଶାକ ନଥିବା, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଶକ୍ତି ହରାଇଥିଲେ।
ପୀଡ୍ଯମାନୋଽତିଶୀତେନ ହରିଵୃକ୍ଷସମୀପତଃ । ନ ନିଦ୍ରା ନ ସୁଖଂ ତସ୍ଯ ଗତପ୍ରାଣ ଇଵାଭଵତ୍
ତୀବ୍ର ଶୀତରେ, ହରିଙ୍କ ବୃକ୍ଷ ନିକଟରେ, ସେ ବଡ଼ ପୀଡିତ ହେଲେ। ତାଙ୍କୁ ନ ଘୁମ ଆସିଲା, ନ ଆରାମ ମିଳିଲା, ସେ ମୃତ ପରି ହେଇଗଲେ।
ଆଛାଦ୍ଯ ଦଶନୈରାସ୍ଯମେଵଂ ନୀତା ନିଶାଖିଲା । ଭାନୂଦଯେଽପି ପାପିଷ୍ଠୋ ନ ଲେଭେ ଚେତନାଂ ତଦା
ଦାନ୍ତରେ ମୁଁହ ଢାକି ଏଭଳି ସମସ୍ତ ରାତି କଟିଗଲା। ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦୟ ହେଲା ବେଳେ ମଧ୍ୟ, ସେହି ପାପୀ ସଚେତନ ହେବାକୁ ପାରିଲେ ନାହିଁ।
ଲୁଂପକୋ ଗତସଂଜ୍ଞସ୍ତୁ ସଫଲାଯା ଦିନେ ତଥା । ରଵୌ ମଧ୍ଯଂଗତେ ଚୈଵ ସଂଜ୍ଞାଂ ଲେଭେ ସ ଲୁଂପକଃ
ଲୁମ୍ପକ ଅଚେତନ ଥିଲେ, ସେହି ଫଳଦାୟକ ଦିନରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟାହ୍ନକୁ ପହଞ୍ଚିଲାବେଳେ, ସେ ପୁଣି ସଚେତନ ହେଲେ।
ଇତସ୍ତତୋ ଵିଲୋକ୍ଯାଥ ଵ୍ଯଥିତଶ୍ଚ ତଦାସନାତ୍ । ସ୍ଖଲତ୍ପଦ୍ଭ୍ଯାଂ ପ୍ରଚଲିତଃ ଖଂଜନ୍ନିଵ ମୁହୁର୍ମୁହୁଃ
ଏଠି-ସେଠି ଦେଖି, ଦୁଃଖିତ ହୋଇ, ସେ ତାଙ୍କ ଆସନରୁ ଉଠିଲେ। ପଦକ୍ଷେପ ଅସ୍ଥିର ଥିଲା, ବାରମ୍ବାର ହେଉଥିବା ହେଉଥିବା ଖୋଞ୍ଚା ମାରୁଥିଲେ।
ଵନମଧ୍ଯେ ଗତସ୍ତତ୍ର କ୍ଷୁତ୍କ୍ଷାମଃ ପୀଡିତୋଽଭଵତ୍ । ନ ଶକ୍ତିର୍ଜୀଵଘାତେ ତୁ ଲୁଂପକସ୍ଯ ଦୁରାତ୍ମନଃ
ସେ ଜଙ୍ଗଲ ମଧ୍ୟରେ ପହଞ୍ଚି, ଖାଲି ପେଟରେ ଦୁଃଖିତ ହେଲେ। ଦୁଷ୍ଟ ଲୁମ୍ପକଙ୍କର ଏବେ ଜୀବିକା ପାଇଁ ହତ୍ୟା କରିବାକୁ ଶକ୍ତି ରହିଲା ନାହିଁ।
ଫଲାନି ଚ ତଦା ରାଜନ୍ନାଜହାର ସ ଲୁଂପକଃ । ଯାଵତ୍ସମାଗତସ୍ତତ୍ର ତାଵଦସ୍ତଂ ଗତୋ ରଵିଃ
ତାପରେ, ରାଜା, ସେ ଚୋର ଫଳଗୁଡ଼ିକୁ ନେଇନଥିଲା; ସେଠାରେ ଥିବାବେଳେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅସ୍ତମିତ ହୋଇଗଲା।
କିଂ ଭଵିଷ୍ଯତି ତାତେତି ସ ଵିଲାପଂ ଚକାର ହ । ଫଲାନି ତତ୍ର ଭୂରୀଣି ଵୃକ୍ଷମୂଲେ ନ୍ଯଵେଶଯତ୍
ସେ ଦୁଃଖ କରି କହିଲା, 'ଏବେ କଣ ହେବ, ବାପା?' ବହୁତ ଫଳ ଗଛର ମୂଳରେ ରଖିଦେଲା।
ଇତ୍ଯୁଵାଚ ଫଲୈରେଭିଃ ଶ୍ରୀପତିସ୍ତୁଷ୍ଯତାଂ ହରିଃ । ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ଲୁଂପକଶ୍ଚୈଵ ନିଦ୍ରାଂ ଲେଭେ ନ ଵୈ ନିଶି
ସେ କହିଲା, 'ଏହି ଫଳଗୁଡ଼ିକୁ ନେଇ ଶ୍ରୀହରି ପ୍ରସନ୍ନ ହେଉନ୍ତୁ।' ଏଭଳି କହି, ସେ ଚୋର ସେ ରାତି ସାରା ଶୁଅନି।
ରାତ୍ରୌ ଜାଗରଣଂ ମେନେ ଵିଷ୍ଣୁସ୍ତସ୍ଯ ଦୁରାତ୍ମନଃ । ଫଲୈସ୍ତୁ ପୂଜନଂ ମେନେ ସଫଲାଯାସ୍ତଥାନଘ
ସେ ଦୁଷ୍ଟ ମନୁଷ୍ୟର ରାତିରେ ଜାଗି ରହିବାକୁ ବିଷ୍ଣୁ ତପସ୍ୟା ଭାବେ ଗଣନା କଲେ, ଏବଂ ଫଳ ଦେଇ ପୂଜା କରିବାକୁ ଫଳଦାୟକ ପୂଜା ଭାବେ ମନେ କଲେ, ହେ ନିଷ୍ପାପ।
ଅକସ୍ମାଦ୍ଵ୍ରତମେଵୈତତ୍କୃତଵାନ୍ଵୈ ସ ଲୁଂପକଃ । ତେନ ପୁଣ୍ଯପ୍ରଭାଵେନ ପ୍ରାପ୍ତଂ ରାଜ୍ଯମକଂଟକମ୍
ଏହିପରି ଅପେକ୍ଷା କରିନଥିବାବେଳେ, ସେ ଚୋର ଏହି ବ୍ରତ କରିଥିଲା; ଏହି ପୁଣ୍ୟର ପ୍ରଭାବରେ ସେ ବିଘ୍ନବିହୀନ ରାଜ୍ୟ ପାଇଲା।
ସୂର୍ଯସ୍ଯୋଦଯନଂ ଯାଵତ୍ତାଵଦ୍ଵିଷ୍ଣୁର୍ଜଗାମ ହ । ଦିଵି ତତ୍କାଲମୁତ୍ପନ୍ନା ଵାଗୁଵାଚାଶରୀରିଣୀ
ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦୟ ହେବାକୁ ଯେତେବେଳେ, ବିଷ୍ଣୁ ଚାଲିଗଲେ; ସେ ସମୟରେ ଆକାଶରେ ଦେହ ବିନା କଣ୍ଠସ୍ୱର ଶୁଣାଗଲା।
ରାଜ୍ଯଂ ପ୍ରାପ୍ସ୍ଯସି ପୁତ୍ରତ୍ଵଂ ସଫଲାଯାଃ ପ୍ରସାଦତଃ। ତଥେତ୍ଯୁକ୍ତେ ତୁ ଵଚସି ଦିଵ୍ଯରୂପଧରୋଽଭଵତ୍
'ସଫଳାର କୃପାରେ ତୁମେ ରାଜ୍ୟ ଓ ପୁତ୍ରତ୍ୱ ପାଇବା।' ଏହି କଥା ହେବା ସହିତ, ସେ ଦିବ୍ୟ ରୂପ ଧାରଣ କଲା।
ମତିରାସୀତ୍ତତସ୍ତସ୍ଯ ପରମା ଵୈଷ୍ଣଵୀ ନୃପ । ଦିଵ୍ଯାଭରଣଶୋଭାଢ୍ଯୋ ଲେଭେ ରାଜ୍ଯମକଂଟକମ୍
ତାପରେ, ରାଜା, ସେଠାରେ ତାଙ୍କର ମନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଭାବରେ ଭକ୍ତିଶୀଳ ହେଲା; ଦିବ୍ୟ ଭୂଷଣରେ ଶୋଭିତ ହୋଇ, ସେ ବିଘ୍ନବିହୀନ ରାଜ୍ୟ ପାଇଲା।