ଵିଷ୍ଣୁଶ୍ଚିଂତାଂ ପ୍ରପନ୍ନଶ୍ଚ ନଷ୍ଟାଃ ସର୍ଵାଶ୍ଚ ଦେଵତାଃ । ଵିଷ୍ଣୁଶ୍ଚ ନିର୍ଜିତସ୍ତେନ ଗତୋ ବଦରିକାଶ୍ରମମ୍
ବିଷ୍ଣୁ ଗଭୀର ଚିନ୍ତାରେ ପଡ଼ିଲେ, ସମସ୍ତ ଦେବତା ହାରିଗଲେ; ସେ ଦୈତ୍ୟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପରାଜିତ ହୋଇ ବିଷ୍ଣୁ ବଦରିକା ଆଶ୍ରମକୁ ଗଲେ।
ଗୁହା ସିଂହାଵତୀ ନାମ ତତ୍ର ସୁପ୍ତୋ ଜନାର୍ଦନଃ । ଯୋଜନଦ୍ଵାଦଶଵତୀ ଏକଦ୍ଵାରା ଚ ପାଂଡଵ
ସେଠାରେ ସିଂହାବତୀ ନାମକ ଗୁହା ଅଛି, ସେଠି ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ଶୁଇଁଥିଲେ; ଏହି ଗୁହା ଦ୍ୱାଦଶ ଯୋଜନ ଲମ୍ବା ଏବଂ ଗୋଟିଏ ଦ୍ୱାର ଥିଲା, ହେ ପାଣ୍ଡବ।
ତସ୍ଯାଂ ଵିଷ୍ଟଃ ପ୍ରସୁପ୍ତଶ୍ଚ ଦାନଵୋ ହଂତୁମୁଦ୍ଯତଃ । ମହାଯୁଦ୍ଧେନ ତେନୈଵ ଶ୍ରାଂତୋଽସୌ ଯୋଗମାଯଯା
ସେ ଗୁହାଭିତରେ ବିଷ୍ଣୁ ଶୁଇଁଥିବାବେଳେ, ଦାନବ ତାଙ୍କୁ ମାରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲା; ସେ ବଡ଼ ଯୁଦ୍ଧରେ କ୍ଲାନ୍ତ ହୋଇ ଯୋଗମାୟା ଦ୍ୱାରା ମୋହିତ ହେଲା।
ଦାନଵଃ ପୃଷ୍ଠତୋ ଲଗ୍ନୋ ପ୍ରଵିଷ୍ଟଃ ସ ତଦା ଗୁହାମ୍ । ପ୍ରସୁପ୍ତଂ ତତ୍ର ମାଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଦାନଵୋ ହର୍ଷମାଗତଃ
ଦାନବ ପଛଦିଆଁ ଚୁପଚାପ ଗୁହାକୁ ପ୍ରବେଶ କଲା; ସେଠି ମୋତେ ଶୁଇଁଥିବା ଦେଖି ଦାନବ ଅତି ଆନନ୍ଦିତ ହେଲା।
ଇତ୍ଥଂ ମାଂ ନିର୍ଜିତଂ ମତ୍ଵା ପ୍ରଵିଷ୍ଟଂ ଶଂକଯା ହରିମ୍ । ନିଃସଂଦେହଂ ହନିଷ୍ଯାମି ଦାନଵାନାଂ ଭଯଂକରମ୍
ମୋତେ ପରାଜିତ ଭାବି ଏବଂ ହରିଙ୍କୁ ଗୁହାଭିତରେ ଦେଖି, ସେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଭାବିଲା—'ମୁଁ ଏହି ଦାନବମାନେ ଭୟ କରୁଥିବା ହରିଙ୍କୁ ନିଶ୍ଚୟ ମାରିଦେବି।'
ନିର୍ଗତା କନ୍ଯକା ତତ୍ର ଵିଷ୍ଣୁଦେହାଦ୍ଯୁଧିଷ୍ଠିର । ରୂପଵତୀ ସୁସୌଭାଗ୍ଯା ଦିଵ୍ଯପ୍ରହରଣାଯୁଧା
ତାପରେ, ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦେହରୁ ଗୋଟିଏ କନ୍ୟା ଉଦ୍ଭବ ହେଲା—ସେ ଅତି ସୁନ୍ଦର, ଅତି ଭାଗ୍ୟଶାଳି ଏବଂ ଦିବ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ର-ଶସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରିଥିଲେ।
ତସ୍ଯ ତେଜୋଂଽଶସଂଭୂତା ମହାବଲପରାକ୍ରମା । ଦୃଷ୍ଟା ସା ଦାନଵେଂଦ୍ରେଣ ମୁରନାମ୍ନା ଧନଂଜଯ
ତାଙ୍କ ତେଜର ଅଂଶରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା, ସେ ଅତି ବଳଶାଳି ଏବଂ ପ୍ରଭାବଶାଳି; ଦାନବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମୁର ନାମକ ଦାନବପତି ତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ହେ ଧନଞ୍ଜୟ।
ଯୁଦ୍ଧଂ ସମାହିତଂ ତେନ ସ୍ତ୍ରିଯା ଚୈଵ ପ୍ରଯାଚିତମ୍ । କନ୍ଯକା ଯୁଧ୍ଯତେ ତତ୍ର ସର୍ଵଯୁଦ୍ଧଵିଶାରଦା
ସେ ଦାନବ ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ କଲେ ଏବଂ ସେଇ କନ୍ୟା ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧକୁ ଆହ୍ୱାନ କଲେ; ସେଠି ସେ କନ୍ୟା ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ଯୁଦ୍ଧରେ ପାରଙ୍ଗତ ହୋଇ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ।
ହୁଂକାରୈର୍ଭସ୍ମସାଜ୍ଜାତୋ ମୁର ନାମା ମହାସୁରଃ । ନିହତେ ଦାନଵେ ତସ୍ମିଂସ୍ତତ୍ର ଦେଵସ୍ତ୍ଵବୁଧ୍ଯତ
ତାଙ୍କର ଉଚ୍ଚ ଧ୍ୱନିରେ, ମୁର ନାମକ ବଡ଼ ଅସୁର ଭସ୍ମରେ ପରିଣତ ହେଲେ; ସେ ଦାନବ ନିହତ ହେବା ପରେ, ସେଠି ଦେବତା ସଚେତନ ହେଲେ।
ପତିତଂ ଦାନଵଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତତୋ ଵିସ୍ମଯମାଗତଃ । କେନାଯଂ ଚ ହତୋ ରୌଦ୍ରୋ ହ୍ଯତ୍ଯୁଗ୍ରୋ ମମ ଶାତ୍ରଵଃ
ପଡ଼ିଥିବା ଦାନବକୁ ଦେଖି, ସେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ପଡ଼ିଲେ—'ମୋର ଏହି ଭୟଙ୍କର ଏବଂ ଦୁର୍ଦ୍ଦାନ୍ତ ଶତ୍ରୁ କିଏ ମାରିଦେଲେ?'
ଅତ୍ଯୁଗ୍ରଂ ଚ କୃତଂ କର୍ମ ମମ କାରୁଣ୍ଯତଃ କୃତମ୍ । କନ୍ଯୋଵାଚ- ତେନ ଦେଵାଶ୍ଚ ଗଂଧର୍ଵା ସଯକ୍ଷୋରଗରାକ୍ଷସାଃ
ଏପରି ଭୟଙ୍କର କାମ କରାଯାଇଛି, ଏହା ମୋ ପ୍ରତି କୃପାବଶତାରୁ ହୋଇଛି। କନ୍ୟା କହିଲେ—'ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦେବତା, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଯକ୍ଷ, ନାଗ ଏବଂ ରାକ୍ଷସମାନେ—'
ଇଂଦ୍ରାଦ୍ଯାଃ ସକଲା ଜିତ୍ଵା ସ୍ଵର୍ଗାଚ୍ଚୈଵ ନିରାକୃତାଃ । ହରିଃ ସୁପ୍ତୋ ମଯା ଦୃଷ୍ଟୋ ମୁରଃ ପୃଷ୍ଠେ ସମାଗତଃ
'ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ହରାଇ ସ୍ୱର୍ଗରୁ ବାହାର କରାଯାଇଥିଲା; ହରି ଶୁଇଁଥିବାବେଳେ, ମୁଁ ମୁରଙ୍କୁ ପଛରୁ ଆସୁଥିବା ଦେଖିଥିଲି।'
ସଂହରିଷ୍ଯତି ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯଂ ସୁପ୍ତେ ଚୈଵ ଜର୍ନାଦନେ । ତସ୍ଯାସ୍ତଦ୍ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵିଷ୍ଣୁର୍ଵଚନମବ୍ରଵୀତ୍
'ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ଶୁଇଁଥିବାବେଳେ ସେ ତିନି ଲୋକକୁ ଧ୍ୱଂସ କରିଦେଇଥାନ୍ତା; ତାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ବିଷ୍ଣୁ ତାପରେ କହିଲେ।'
ଅହଂ ଚ ନିର୍ଜିତୋ ଯେନ କଥଂ ସୋଽପି ତ୍ଵଯା ଜିତଃ । ଏକାଦଶ୍ଯୁଵାଚ- ତ୍ଵତ୍ପ୍ରସାଦାଚ୍ଚ ଭୋ ସ୍ଵାମିନ୍ମହାଦୈତ୍ଯୋ ମଯା ହତଃ
'ଯିଏ ମୋତେ ପରାଜିତ କରିଥିଲେ, ସେ କିପରି ତୁମେ ପରାଜିତ କଲେ?' ଏକାଦଶୀ କହିଲେ—'ମହାପ୍ରଭୁ, ଆପଣଙ୍କର କୃପାରେ ସେ ମହାଦୈତ୍ୟକୁ ମୁଁ ମାରିଦେଲି।'
ଶ୍ରୀଭଗଵାନୁଵାଚ- ଆନଂଦଂ ତ୍ରିଷୁ ଲୋକେଷୁ ମୁନଯୋ ଦେଵତା ଗତାଃ । ବ୍ରୂହି ତ୍ଵଂ ଚ ମଯା ଭଦ୍ରେ ଯତ୍ତେ ମନସି ରୋଚତେ । ଦଦାମି ଚ ନ ସଂଦେହୋ ଯତ୍ସୁରୈରପି ଦୁର୍ଲ୍ଲଭମ୍
ଶ୍ରୀଭଗବାନ୍ କହିଲେ — ମୁନିମାନେ ଏବଂ ଦେବତାମାନେ ତିନି ଲୋକରେ ଆନନ୍ଦ ପାଇଛନ୍ତି। ଭଦ୍ରେ, ତୁମ ମନରେ ଯାହା ଭଲ ଲାଗେ, ସେଥିରେ କହ। ମୁଁ ସେହି ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିବି। ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ— ମୁଁ ତୁମକୁ ସେଉଁଠି ଦେଉଛି, ଯାହା ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ଲଭ।
ଏକାଦଶ୍ଯୁଵାଚ- ଯଦି ତୁଷ୍ଟୋଽସି ମେ ଦେଵ ସତ୍ଯମୁକ୍ତଂ ଜନାର୍ଦନ । ଵରମେକଂ ତୁ ଵାଂଚ୍ଛାମି ହୃଦଯେ ଚ ଜଗତ୍ପତେ
ଏକାଦଶୀ କହିଲେ — ଦେବ, ଯଦି ଆପଣ ମୋପରେ ପ୍ରସନ୍ନ ଅଛନ୍ତି, ଏବଂ ମୁଁ ଯାହା କହିଛି, ସେଠାରେ ସତ୍ୟ ଅଛି, ତେବେ ମୁଁ ମନରେ ଗୋଟିଏ ଆଶୀର୍ବାଦ ଚାହେଁ, ହେ ଜଗତ୍ପତି।
ପ୍ରାର୍ଥଯାମି ଚ ଦେଵେଶ ଈପ୍ସିତଂ ଚ ମଯା ପ୍ରଭୋ । ଯଦି ସତ୍ଯଂ ଜଗନ୍ନାଥ ତିସ୍ରୋ ଵାଚୋ ଦଦାସି ମେ
ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ, ହେ ଦେବତାଙ୍କର ମହାପ୍ରଭୁ, ମୋ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ପାଇଁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରୁଛି। ଯଦି ଏହା ସତ୍ୟ, ହେ ଜଗନ୍ନାଥ, ତେବେ ମୋତେ ତିନିଟି ଆଶୀର୍ବାଦ ଦିଅନ୍ତୁ।
ଶ୍ରୀଭଗଵାନୁଵାଚ- ସତ୍ଯଂ ସତ୍ଯଂ ମଯା ପ୍ରୋକ୍ତଂ ଅଵଶ୍ଯଂ ତଵ ସୁଵ୍ରତେ । ତିସ୍ରୋ ଵାଚୋ ମଯା ଦତ୍ତା ନ ଚାଵାକ୍ଯଂ ଭଵେଦିହ
ଶ୍ରୀଭଗବାନ୍ କହିଲେ — ମୁଁ ସତ୍ୟ, ସତ୍ୟ କହୁଛି; ହେ ସୁବ୍ରତେ, ନିଶ୍ଚୟ ତୁମକୁ ତିନିଟି ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଉଛି। ମୋ ଦିଆଯାଇଥିବା ଶବ୍ଦ ଅଟୁଟ ରହିବ; ଏଠାରେ କୌଣସି ଅପୂର୍ଣ୍ଣତା ହେବ ନାହିଁ।
ଏକାଦଶ୍ଯୁଵାଚ- ତ୍ରିଭୁଵନେଷୁ ଚ ଦେଵେଶ ଚତୁର୍ଯୁଗେଷୁ ସାଂପ୍ରତମ୍ । ତ୍ରିଷୁ ଲୋକେଷୁ ସର୍ଵତ୍ର ତାଦୃଶଂ କୁରୁ ମେ ପ୍ରଭୋ
ଏକାଦଶୀ କହିଲେ — ହେ ଦେବତାଙ୍କର ମହାପ୍ରଭୁ, ତିନି ଲୋକ ଓ ଚାରି ଯୁଗରେ, ସମସ୍ତ ଠାରେ, ଏଭଳି ଦୟା କରନ୍ତୁ, ହେ ପ୍ରଭୁ।
ସର୍ଵତୀର୍ଥପ୍ରଧାନଂ ହି ସର୍ଵଵିଘ୍ନଵିନାଶିନୀ । ସର୍ଵସିଦ୍ଧିକରୀ ଦେଵୀ ତ୍ଵତ୍ପ୍ରସାଦାଦ୍ଭଵାମ୍ଯହମ୍
ତୁମର କୃପାରେ, ମୁଁ ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସମସ୍ତ ବିଘ୍ନ ଦୂରକରିବା, ଏବଂ ସମସ୍ତ ସିଦ୍ଧି ଦେଇଥିବା ଦେବୀ ହେଇଯାଉ।
ମାମୁପୋଷ୍ଯଂତି ଯେ ଭକ୍ତ୍ଯା ତଵ ଭକ୍ତ୍ଯା ଜନାର୍ଦନ । ସର୍ଵସିଦ୍ଧିର୍ଭଵେତ୍ତେଷାଂ ଯଦି ତୁଷ୍ଟୋଽସି ମେ ପ୍ରଭୋ 6.38.
ଯେମାନେ ଭକ୍ତିଭାବରେ ମୋତେ ଉପାସନା କରନ୍ତି, ଏବଂ ଯେମାନେ ତୁମକୁ ଭଜନ୍ତି, ହେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ, ତୁମେ ଯଦି ମୋପରେ ପ୍ରସନ୍ନ ଅଛ, ସେମାନେ ସମସ୍ତ ସିଦ୍ଧି ଲାଭ କରନ୍ତୁ।
ଉପଵାସଂ ଚ ନକ୍ତଂ ଚ ଏକଭକ୍ତଂ କରୋତି ଚ । ତସ୍ଯ ଵିତ୍ତଂ ଚ ଧର୍ମଂ ଚ ମୋକ୍ଷଂ ଵୈ ଦେହି ମାଧଵ
ଯେଉଁମାନେ ଉପବାସ କରନ୍ତି, ରାତିରେ ଖାନ୍ତି, କିମ୍ବା ଦିନରେ ଗୋଟିଏ ଥର ଭୋଜନ କରନ୍ତି, ତାଙ୍କୁ ଧନ, ଧର୍ମ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦିଅ, ହେ ମାଧବ।
ଵିଷ୍ଣୁରୁଵାଚ-। ଯତ୍ତ୍ଵଂ ଵଦସି କଲ୍ଯାଣି ତତ୍ସର୍ଵଂ ଚ ଭଵିଷ୍ଯତି । ସର୍ଵାନ୍ମନୋରଥାନ୍ଭଦ୍ରେ ଦାସ୍ଯସି ତ୍ଵଂ ଚ ନାନ୍ଯଥା
ବିଷ୍ଣୁ କହିଲେ — ହେ ଶୁଭେ, ତୁମେ ଯାହା କହିଛ, ସେସବୁ ନିଶ୍ଚୟ ଘଟିବ। ହେ ଭଦ୍ରେ, ତୁମେ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିପାରିବ; ଏହା ଅନ୍ୟଥା ହେବ ନାହିଁ।
ମମ ଭକ୍ତାଶ୍ଚ ଯେ ଲୋକେ ଯେ ଚ ଭକ୍ତାସ୍ତୁ କାର୍ତ୍ତିକେ । ଚତୁର୍ଯୁଗେଷୁ ଵିଖ୍ଯାତାସ୍ତ୍ରିଷୁ ଲୋକେଷୁ ଵୈ ପ୍ରଭୋ
ଏହି ଲୋକରେ ମୋର ଯେମାନେ ଭକ୍ତ, ଏବଂ କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ ଯେମାନେ ଭକ୍ତି କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଚାରି ଯୁଗ ଓ ତିନି ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେବେ, ହେ ପ୍ରଭୁ।
ତ୍ଵାଂ ଚ ଶକ୍ତିମହଂ ମନ୍ଯେ ଏକାଦଶୀଵ୍ରତସ୍ଥିତାଃ । ମମ ପୂଜାଂ କରିଷ୍ଯଂତି ମୋକ୍ଷଗାସ୍ତେ ନ ସଂଶଯଃ
ମୁଁ ତୁମକୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭାବେ ମନେ କରେ, ଏକାଦଶୀବ୍ରତରେ ଅଟୁଟ ଅଛ। ଯେମାନେ ମୋର ପୂଜା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ନିଶ୍ଚୟ ମୋକ୍ଷ ପାଇବେ; ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ତୃତୀଯା ଚାଷ୍ଟମୀ ଚୈଵ ନଵମୀ ଚ ଚତୁର୍ଦଶୀ । ଏକାଦଶୀ ଵିଶେଷେଣ ତିଥିରେଷା ହରିପ୍ରିଯା । ସର୍ଵତୀର୍ଥାଧିକଂ ପୁଣ୍ଯଂ ସତ୍ଯଂ ସତ୍ଯଂ ନ ସଂଶଯଃ
ତୃତୀୟା, ଅଷ୍ଟମୀ, ନବମୀ, ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ଏବଂ ବିଶେଷ କରି ଏକାଦଶୀ — ଏହି ତିଥି ହରିଙ୍କୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରିୟ। ଏହାର ପୁଣ୍ୟ ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥ ଠାରୁ ଅଧିକ; ସତ୍ୟ, ସତ୍ୟ, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ଇଦଂ ଦତ୍ତ୍ଵା ଵରଂ ତସ୍ଯୈ ତିସ୍ରୋ ଵାଚୋ ନ ସଂଶଯଃ । ହୃଷ୍ଟା ପୁଷ୍ଟା ଚ ସଂଜାତା ଏକାଦଶୀମହାଵ୍ରତା
ଏହି ତିନିଟି ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇ, ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ — ଏକାଦଶୀ ଆନନ୍ଦିତ, ପୁଷ୍ଟ ଏବଂ ମହାବ୍ରତରେ ଅଟୁଟ ହେଲେ।
ଶତ୍ରୁଂ ହଂସି ପରାଂ ତସ୍ଯ ଦଦାସି ପରମାଂ ଗତିମ୍ । ତ୍ଵଂ ହଂସି ସର୍ଵଵିଘ୍ନାନି ସର୍ଵସିଦ୍ଧିଵରପ୍ରଦା
ତୁମେ ଶତ୍ରୁକୁ ନଶ୍ଟ କର, ତାଙ୍କୁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଗତି ଦେଉ। ତୁମେ ସମସ୍ତ ବିଘ୍ନ ଦୂର କର, ସମସ୍ତ ସିଦ୍ଧି ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଉ।
ଉଭଯୋଃ ପକ୍ଷଯୋଃ ପାର୍ଥ ତୁଲ୍ଯା ଏକାଦଶୀ ଶୁଭା । ନ ଶୁକ୍ଲା ନୈଵ କୃଷ୍ଣା ଚ ଵିଭେଦଂ ନୈଵ କାରଯେତ୍
ହେ ପାର୍ଥ, ଦୁଇଁ ପକ୍ଷରେ ଏକାଦଶୀ ଶୁଭ ଏବଂ ସମାନ। ଏହା କୌଣସି ଶୁକ୍ଳ କିମ୍ବା କୃଷ୍ଣ ନୁହେଁ, ଏହାରେ କୌଣସି ଭେଦ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଵିଭେଦୋ ନୈଵ କର୍ତ୍ତଵ୍ଯଃ ସମସ୍ତଵ୍ରତକାରିଭିଃ । ଦିଵା ଵା ଯଦି ଵା ରାତ୍ରୌ ଶୃଣୋତି ଭକ୍ତିତତ୍ପରଃ
ଯେମାନେ ସମସ୍ତ ବ୍ରତ ପାଳନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ କୌଣସି ଭେଦ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଦିନ କିମ୍ବା ରାତି, ଯେଉଁଠି ଭକ୍ତିଭାବରେ ଶୁଣନ୍ତି—