ଇଂଦ୍ରୋଽନ୍ଯୋ ରୋପିତସ୍ତେନ ଵାତଶ୍ଚୈଵ ହୁତାଶନଃ । ଚଂଦ୍ରସୂର୍ଯୋ କୃତୌ ଚାନ୍ଯୌ ଵାଯୁର୍ଵରୁଣ ଏଵ ଚ
ସେ ଅନ୍ୟ ଜଣେ ଇନ୍ଦ୍ର, ବାତାବରଣ ଓ ଅଗ୍ନିକୁ ନିଯୁକ୍ତ କରିଛି; ଅନ୍ୟ ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ବାୟୁ ଓ ବରୁଣ ମଧ୍ୟ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି।
ସର୍ଵମାତ୍ମକୃତଂ ତେନ ସତ୍ଯଂ ସତ୍ଯଂ ଜନାର୍ଦନ । ଦେଵଲୋକଃ କୃତସ୍ତେନ ସର୍ଵସ୍ଥାନଵିଵର୍ଜିତଃ
ଏହା ସବୁ ସେ ଏକା ହାତେ କରିଛି, ଏହା ସତ୍ୟ, ହେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ; ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦେବଲୋକ ସମସ୍ତ ସ୍ଥାନରୁ ଶୂନ୍ୟ ହୋଇଯାଇଛି।
ତସ୍ଯ ତଦ୍ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା କୋପମାନୋ ଜନାର୍ଦନଃ । ହନିଷ୍ଯେ ଦାନଵଂ ଦୁଷ୍ଟଂ ଦେଵତାନାଂ ଭଯଂକରମ୍
ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଜନାର୍ଦ୍ଦନ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ କହିଲେ— ମୁଁ ସେ ଦୁଷ୍ଟ ଦୈତ୍ୟ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ଭୟର କାରଣ, ତାକୁ ମାରିଦେବି।
ତ୍ରିଦଶୈଃ ସହିତୋ ଦେଵୋ ଗତଶ୍ଚଂଦ୍ରାଵତୀଂ ପୁରୀମ୍ । ଦୃଷ୍ଟୋ ଦେଵୈସ୍ତୁ ଦୈତ୍ଯେଂଦ୍ରୋ ଗର୍ଜମାନଃ ପୁନଃ ପୁନଃ
ତିନିଦିଗର ଦେବତାମାନେ ସହିତ ପ୍ରଭୁ ଚନ୍ଦ୍ରାବତୀ ସହରକୁ ଗଲେ; ସେଠି ଦେବତାମାନେ ଦୈତ୍ୟରାଜଙ୍କୁ ପୁନିପୁନି ଗର୍ଜନ କରୁଥିବା ଦେଖିଲେ।
ତେନ ସର୍ଵେ ଜିତା ଦେଵ ଗତାଶ୍ଚୈଵ ଦିଶୋ ଦଶ । ହରିଂ ନିରୀକ୍ଷ୍ଯ ପ୍ରୋଵାଚ ତିଷ୍ଠତିଷ୍ଠେତି ଦାନଵଃ
ସେ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କୁ ହରାଇ ଦଶଦିଗରେ ଭଗାଇଦେଲେ; ହରିଙ୍କୁ ଦେଖି ଦୈତ୍ୟ କହିଲା— 'ଥା, ଥା!'
ଭଗଵାନବ୍ରଵୀତ୍ତଂ ଚ କ୍ରୋଧସଂରକ୍ତଲୋଚନଃ । ଶ୍ରୀଭଗଵାନୁଵାଚ- ରେ ଦାନଵ ଦୁରାଚାର ମମ ବାହୁଂ ନିରୀକ୍ଷଯ
ଭଗବାନ କ୍ରୋଧରେ ଲାଲ ଚକ୍ଷୁ ହୋଇ ସେଠି କହିଲେ— ଦୈତ୍ୟ, ତୁମେ ମୋର ବାହୁକୁ ଦେଖ।
ତତସ୍ତେ ସମ୍ମୁଖାଃ ସର୍ଵେ ଵିଷ୍ଣୁନା ଦୁଷ୍ଟଦାନଵାଃ । ହତା ବାଣୈଃ ପୁନର୍ଦିଵ୍ଯୈର୍ଜାତାଶ୍ଚ ଭଯଵିହ୍ଵଲାଃ
ତାପରେ ସମସ୍ତ ଦୁଷ୍ଟ ଦାନବମାନେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଥିବାବେଳେ, ତାଙ୍କର ଦିବ୍ୟ ବାଣରେ ବିଧ୍ୱଂସ୍ତ ହେଲେ ଏବଂ ଭୟରେ ଅତି ଆତଙ୍କିତ ହେଇପଡ଼ିଲେ।
ଚକ୍ରଂ ମୁକ୍ତଂ ଚ କୃଷ୍ଣେନ ଦୈତ୍ଯସୈନ୍ଯେଷୁ ପାଂଡଵ । ତେନଚ୍ଛିନ୍ନାସ୍ତୁ ଶତଶୋ ବହଵୋ ନିଧନଂ ଗତାଃ
ହେ ପାଣ୍ଡବ, କୃଷ୍ଣ ଦୈତ୍ୟ ସେନା ଉପରେ ତାଙ୍କର ଚକ୍ର ଛାଡ଼ିଲେ, ଏହି ଚକ୍ର ଦ୍ୱାରା ଶତଶଃ ଦୈତ୍ୟ ନିହତ ହେଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କର ଅନ୍ତ ହେଲା।
ଏକୋପି ଦାନଵସ୍ତତ୍ର ଯୁଧ୍ଯମାନୋ ମୁହୁର୍ମୁହୁଃ । ନଷ୍ଟାଃ ସର୍ଵେ ସୁରାସ୍ତେନ ନିର୍ଜିତୋ ମଧୁସୂଦନଃ
ସେଠାରେ ଗୋଟିଏ ଦାନବ ବାରମ୍ବାର ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିଲେ; ସେ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଦେବତା ହାରିଗଲେ ଏବଂ ମଧୁସୂଦନ ମଧ୍ୟ ପରାଜିତ ହେଲେ।
ନିର୍ଜିତଂ ତେନ ଦୈତ୍ଯେନ ବାହୁଯୁଦ୍ଧମଜାଯତ । ବାହୁଯୁଦ୍ଧଂ କୃତଂ ତେନ ଦିଵ୍ଯଂ ଵର୍ଷସହସ୍ରକମ୍
ସେ ଦୈତ୍ୟଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ବିଷ୍ଣୁ ପରାଜିତ ହେଲେ ଏବଂ ହାତାହାତି ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା; ଏହି ହାତାହାତି ଯୁଦ୍ଧ ଦିବ୍ୟ ହଜାର ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚାଲିଲା।
ଵିଷ୍ଣୁଶ୍ଚିଂତାଂ ପ୍ରପନ୍ନଶ୍ଚ ନଷ୍ଟାଃ ସର୍ଵାଶ୍ଚ ଦେଵତାଃ । ଵିଷ୍ଣୁଶ୍ଚ ନିର୍ଜିତସ୍ତେନ ଗତୋ ବଦରିକାଶ୍ରମମ୍
ବିଷ୍ଣୁ ଗଭୀର ଚିନ୍ତାରେ ପଡ଼ିଲେ, ସମସ୍ତ ଦେବତା ହାରିଗଲେ; ସେ ଦୈତ୍ୟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପରାଜିତ ହୋଇ ବିଷ୍ଣୁ ବଦରିକା ଆଶ୍ରମକୁ ଗଲେ।
ଗୁହା ସିଂହାଵତୀ ନାମ ତତ୍ର ସୁପ୍ତୋ ଜନାର୍ଦନଃ । ଯୋଜନଦ୍ଵାଦଶଵତୀ ଏକଦ୍ଵାରା ଚ ପାଂଡଵ
ସେଠାରେ ସିଂହାବତୀ ନାମକ ଗୁହା ଅଛି, ସେଠି ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ଶୁଇଁଥିଲେ; ଏହି ଗୁହା ଦ୍ୱାଦଶ ଯୋଜନ ଲମ୍ବା ଏବଂ ଗୋଟିଏ ଦ୍ୱାର ଥିଲା, ହେ ପାଣ୍ଡବ।
ତସ୍ଯାଂ ଵିଷ୍ଟଃ ପ୍ରସୁପ୍ତଶ୍ଚ ଦାନଵୋ ହଂତୁମୁଦ୍ଯତଃ । ମହାଯୁଦ୍ଧେନ ତେନୈଵ ଶ୍ରାଂତୋଽସୌ ଯୋଗମାଯଯା
ସେ ଗୁହାଭିତରେ ବିଷ୍ଣୁ ଶୁଇଁଥିବାବେଳେ, ଦାନବ ତାଙ୍କୁ ମାରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲା; ସେ ବଡ଼ ଯୁଦ୍ଧରେ କ୍ଲାନ୍ତ ହୋଇ ଯୋଗମାୟା ଦ୍ୱାରା ମୋହିତ ହେଲା।
ଦାନଵଃ ପୃଷ୍ଠତୋ ଲଗ୍ନୋ ପ୍ରଵିଷ୍ଟଃ ସ ତଦା ଗୁହାମ୍ । ପ୍ରସୁପ୍ତଂ ତତ୍ର ମାଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଦାନଵୋ ହର୍ଷମାଗତଃ
ଦାନବ ପଛଦିଆଁ ଚୁପଚାପ ଗୁହାକୁ ପ୍ରବେଶ କଲା; ସେଠି ମୋତେ ଶୁଇଁଥିବା ଦେଖି ଦାନବ ଅତି ଆନନ୍ଦିତ ହେଲା।
ଇତ୍ଥଂ ମାଂ ନିର୍ଜିତଂ ମତ୍ଵା ପ୍ରଵିଷ୍ଟଂ ଶଂକଯା ହରିମ୍ । ନିଃସଂଦେହଂ ହନିଷ୍ଯାମି ଦାନଵାନାଂ ଭଯଂକରମ୍
ମୋତେ ପରାଜିତ ଭାବି ଏବଂ ହରିଙ୍କୁ ଗୁହାଭିତରେ ଦେଖି, ସେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଭାବିଲା—'ମୁଁ ଏହି ଦାନବମାନେ ଭୟ କରୁଥିବା ହରିଙ୍କୁ ନିଶ୍ଚୟ ମାରିଦେବି।'
ନିର୍ଗତା କନ୍ଯକା ତତ୍ର ଵିଷ୍ଣୁଦେହାଦ୍ଯୁଧିଷ୍ଠିର । ରୂପଵତୀ ସୁସୌଭାଗ୍ଯା ଦିଵ୍ଯପ୍ରହରଣାଯୁଧା
ତାପରେ, ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦେହରୁ ଗୋଟିଏ କନ୍ୟା ଉଦ୍ଭବ ହେଲା—ସେ ଅତି ସୁନ୍ଦର, ଅତି ଭାଗ୍ୟଶାଳି ଏବଂ ଦିବ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ର-ଶସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରିଥିଲେ।
ତସ୍ଯ ତେଜୋଂଽଶସଂଭୂତା ମହାବଲପରାକ୍ରମା । ଦୃଷ୍ଟା ସା ଦାନଵେଂଦ୍ରେଣ ମୁରନାମ୍ନା ଧନଂଜଯ
ତାଙ୍କ ତେଜର ଅଂଶରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା, ସେ ଅତି ବଳଶାଳି ଏବଂ ପ୍ରଭାବଶାଳି; ଦାନବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମୁର ନାମକ ଦାନବପତି ତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ହେ ଧନଞ୍ଜୟ।
ଯୁଦ୍ଧଂ ସମାହିତଂ ତେନ ସ୍ତ୍ରିଯା ଚୈଵ ପ୍ରଯାଚିତମ୍ । କନ୍ଯକା ଯୁଧ୍ଯତେ ତତ୍ର ସର୍ଵଯୁଦ୍ଧଵିଶାରଦା
ସେ ଦାନବ ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ କଲେ ଏବଂ ସେଇ କନ୍ୟା ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧକୁ ଆହ୍ୱାନ କଲେ; ସେଠି ସେ କନ୍ୟା ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ଯୁଦ୍ଧରେ ପାରଙ୍ଗତ ହୋଇ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ।
ହୁଂକାରୈର୍ଭସ୍ମସାଜ୍ଜାତୋ ମୁର ନାମା ମହାସୁରଃ । ନିହତେ ଦାନଵେ ତସ୍ମିଂସ୍ତତ୍ର ଦେଵସ୍ତ୍ଵବୁଧ୍ଯତ
ତାଙ୍କର ଉଚ୍ଚ ଧ୍ୱନିରେ, ମୁର ନାମକ ବଡ଼ ଅସୁର ଭସ୍ମରେ ପରିଣତ ହେଲେ; ସେ ଦାନବ ନିହତ ହେବା ପରେ, ସେଠି ଦେବତା ସଚେତନ ହେଲେ।
ପତିତଂ ଦାନଵଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତତୋ ଵିସ୍ମଯମାଗତଃ । କେନାଯଂ ଚ ହତୋ ରୌଦ୍ରୋ ହ୍ଯତ୍ଯୁଗ୍ରୋ ମମ ଶାତ୍ରଵଃ
ପଡ଼ିଥିବା ଦାନବକୁ ଦେଖି, ସେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ପଡ଼ିଲେ—'ମୋର ଏହି ଭୟଙ୍କର ଏବଂ ଦୁର୍ଦ୍ଦାନ୍ତ ଶତ୍ରୁ କିଏ ମାରିଦେଲେ?'
ଅତ୍ଯୁଗ୍ରଂ ଚ କୃତଂ କର୍ମ ମମ କାରୁଣ୍ଯତଃ କୃତମ୍ । କନ୍ଯୋଵାଚ- ତେନ ଦେଵାଶ୍ଚ ଗଂଧର୍ଵା ସଯକ୍ଷୋରଗରାକ୍ଷସାଃ
ଏପରି ଭୟଙ୍କର କାମ କରାଯାଇଛି, ଏହା ମୋ ପ୍ରତି କୃପାବଶତାରୁ ହୋଇଛି। କନ୍ୟା କହିଲେ—'ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦେବତା, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଯକ୍ଷ, ନାଗ ଏବଂ ରାକ୍ଷସମାନେ—'
ଇଂଦ୍ରାଦ୍ଯାଃ ସକଲା ଜିତ୍ଵା ସ୍ଵର୍ଗାଚ୍ଚୈଵ ନିରାକୃତାଃ । ହରିଃ ସୁପ୍ତୋ ମଯା ଦୃଷ୍ଟୋ ମୁରଃ ପୃଷ୍ଠେ ସମାଗତଃ
'ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ହରାଇ ସ୍ୱର୍ଗରୁ ବାହାର କରାଯାଇଥିଲା; ହରି ଶୁଇଁଥିବାବେଳେ, ମୁଁ ମୁରଙ୍କୁ ପଛରୁ ଆସୁଥିବା ଦେଖିଥିଲି।'
ସଂହରିଷ୍ଯତି ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯଂ ସୁପ୍ତେ ଚୈଵ ଜର୍ନାଦନେ । ତସ୍ଯାସ୍ତଦ୍ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵିଷ୍ଣୁର୍ଵଚନମବ୍ରଵୀତ୍
'ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ଶୁଇଁଥିବାବେଳେ ସେ ତିନି ଲୋକକୁ ଧ୍ୱଂସ କରିଦେଇଥାନ୍ତା; ତାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ବିଷ୍ଣୁ ତାପରେ କହିଲେ।'
ଅହଂ ଚ ନିର୍ଜିତୋ ଯେନ କଥଂ ସୋଽପି ତ୍ଵଯା ଜିତଃ । ଏକାଦଶ୍ଯୁଵାଚ- ତ୍ଵତ୍ପ୍ରସାଦାଚ୍ଚ ଭୋ ସ୍ଵାମିନ୍ମହାଦୈତ୍ଯୋ ମଯା ହତଃ
'ଯିଏ ମୋତେ ପରାଜିତ କରିଥିଲେ, ସେ କିପରି ତୁମେ ପରାଜିତ କଲେ?' ଏକାଦଶୀ କହିଲେ—'ମହାପ୍ରଭୁ, ଆପଣଙ୍କର କୃପାରେ ସେ ମହାଦୈତ୍ୟକୁ ମୁଁ ମାରିଦେଲି।'
ଶ୍ରୀଭଗଵାନୁଵାଚ- ଆନଂଦଂ ତ୍ରିଷୁ ଲୋକେଷୁ ମୁନଯୋ ଦେଵତା ଗତାଃ । ବ୍ରୂହି ତ୍ଵଂ ଚ ମଯା ଭଦ୍ରେ ଯତ୍ତେ ମନସି ରୋଚତେ । ଦଦାମି ଚ ନ ସଂଦେହୋ ଯତ୍ସୁରୈରପି ଦୁର୍ଲ୍ଲଭମ୍
ଶ୍ରୀଭଗବାନ୍ କହିଲେ — ମୁନିମାନେ ଏବଂ ଦେବତାମାନେ ତିନି ଲୋକରେ ଆନନ୍ଦ ପାଇଛନ୍ତି। ଭଦ୍ରେ, ତୁମ ମନରେ ଯାହା ଭଲ ଲାଗେ, ସେଥିରେ କହ। ମୁଁ ସେହି ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିବି। ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ— ମୁଁ ତୁମକୁ ସେଉଁଠି ଦେଉଛି, ଯାହା ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ଲଭ।
ଏକାଦଶ୍ଯୁଵାଚ- ଯଦି ତୁଷ୍ଟୋଽସି ମେ ଦେଵ ସତ୍ଯମୁକ୍ତଂ ଜନାର୍ଦନ । ଵରମେକଂ ତୁ ଵାଂଚ୍ଛାମି ହୃଦଯେ ଚ ଜଗତ୍ପତେ
ଏକାଦଶୀ କହିଲେ — ଦେବ, ଯଦି ଆପଣ ମୋପରେ ପ୍ରସନ୍ନ ଅଛନ୍ତି, ଏବଂ ମୁଁ ଯାହା କହିଛି, ସେଠାରେ ସତ୍ୟ ଅଛି, ତେବେ ମୁଁ ମନରେ ଗୋଟିଏ ଆଶୀର୍ବାଦ ଚାହେଁ, ହେ ଜଗତ୍ପତି।
ପ୍ରାର୍ଥଯାମି ଚ ଦେଵେଶ ଈପ୍ସିତଂ ଚ ମଯା ପ୍ରଭୋ । ଯଦି ସତ୍ଯଂ ଜଗନ୍ନାଥ ତିସ୍ରୋ ଵାଚୋ ଦଦାସି ମେ
ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ, ହେ ଦେବତାଙ୍କର ମହାପ୍ରଭୁ, ମୋ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ପାଇଁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରୁଛି। ଯଦି ଏହା ସତ୍ୟ, ହେ ଜଗନ୍ନାଥ, ତେବେ ମୋତେ ତିନିଟି ଆଶୀର୍ବାଦ ଦିଅନ୍ତୁ।
ଶ୍ରୀଭଗଵାନୁଵାଚ- ସତ୍ଯଂ ସତ୍ଯଂ ମଯା ପ୍ରୋକ୍ତଂ ଅଵଶ୍ଯଂ ତଵ ସୁଵ୍ରତେ । ତିସ୍ରୋ ଵାଚୋ ମଯା ଦତ୍ତା ନ ଚାଵାକ୍ଯଂ ଭଵେଦିହ
ଶ୍ରୀଭଗବାନ୍ କହିଲେ — ମୁଁ ସତ୍ୟ, ସତ୍ୟ କହୁଛି; ହେ ସୁବ୍ରତେ, ନିଶ୍ଚୟ ତୁମକୁ ତିନିଟି ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଉଛି। ମୋ ଦିଆଯାଇଥିବା ଶବ୍ଦ ଅଟୁଟ ରହିବ; ଏଠାରେ କୌଣସି ଅପୂର୍ଣ୍ଣତା ହେବ ନାହିଁ।
ଏକାଦଶ୍ଯୁଵାଚ- ତ୍ରିଭୁଵନେଷୁ ଚ ଦେଵେଶ ଚତୁର୍ଯୁଗେଷୁ ସାଂପ୍ରତମ୍ । ତ୍ରିଷୁ ଲୋକେଷୁ ସର୍ଵତ୍ର ତାଦୃଶଂ କୁରୁ ମେ ପ୍ରଭୋ
ଏକାଦଶୀ କହିଲେ — ହେ ଦେବତାଙ୍କର ମହାପ୍ରଭୁ, ତିନି ଲୋକ ଓ ଚାରି ଯୁଗରେ, ସମସ୍ତ ଠାରେ, ଏଭଳି ଦୟା କରନ୍ତୁ, ହେ ପ୍ରଭୁ।
ସର୍ଵତୀର୍ଥପ୍ରଧାନଂ ହି ସର୍ଵଵିଘ୍ନଵିନାଶିନୀ । ସର୍ଵସିଦ୍ଧିକରୀ ଦେଵୀ ତ୍ଵତ୍ପ୍ରସାଦାଦ୍ଭଵାମ୍ଯହମ୍
ତୁମର କୃପାରେ, ମୁଁ ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସମସ୍ତ ବିଘ୍ନ ଦୂରକରିବା, ଏବଂ ସମସ୍ତ ସିଦ୍ଧି ଦେଇଥିବା ଦେବୀ ହେଇଯାଉ।